Thứ Ba, 13 tháng 10, 2020

CỒN CÁT NGUỘI - Hồ Minh Dũng

 

1.- Ở vào những ngày mưa đầm đìa như hôm nay, tôi bắt đầu nhớ Vũ. Có thể là đầu thu, cuối thu hay đầu đông, nước sông lên bất ngờ. Nước nguồn xối xả đổ về. Nước nguồn đục ngầu và tàn bạo, luôn luôn chảy qua trong lòng tôi những tiếng động xôn xao, kỳ lạ vừa thách thức vừa gọi nhớ. Cảm giác của tôi là cảm giác của một khách lữ hành đụt mưa, nhìn con đường phía trước mưa bưng kín mít, chân trời đang quấn một vành khăn tang khổng lồ, đường về thì xa tắp mây đùn, khói bạc. Tôi tìm kiếm mãi và không biết ở đâu những chùm kỷ niệm rung chuông hoài hoài trong trí nhớ. Có thể Vũ đã trở về với những giọt mưa ngoài hàng hiên. Có thể Vũ đã đứng đợi tôi dưới một cửa thành nào đó dẫn vào nội thành. Mưa như sinh con nở cháu trên những cành lá biếc, trên những thân cây xác xơ, trên bờ thành lở lói, trên tháp chuông cụt đầu của một ngôi thánh đường bỏ hoang. Mưa tràn ngập làm lụt lớn đôi mắt nhung đen của Vũ. Mưa dựng từng chấn song lên ngoài cửa sổ trời bao la. Mưa mọc phong rêu mờ trên lớp ngói, mưa làm nở phồng mái hiên nơi tôi đứng chờ Vũ và làm teo tóp lại con đường dẫn tới vườn hoa huệ trắng của một tu viện d2ong mến Thánh Giá. Mưa hòa tan giọt buồn tôi giữa hư vô vời vợi.

Tôi nhớ ngôi nhà Vũ nằm giữa cồn cát. Cồn cát nằm giữa lòng sông. Lòng sông trong xanh và đầy nắng của ngày đầu tôi gặp Vũ.

Đứng bên này hữu ngạn trong một buổi sáng mờ sương, giữa một trưa hanh nắng hay núp dưới cánh một chiều vàng nhìn ngôi nhà Vũ ở như một tổ chim ngạo nghễ trên cành cây vừa thay lá. Con đò nhỏ và dài đưa Vũ vào bờ một ngày hai bận đến trường. Tôi chưa lần nào gặp người lái đò đó nhưng biết ông ta đã già còm cõi, sống níu kéo cái ngày tàn của đời mình trên mũi đò phiêu du.

Chỉ có ngôi nhà Vũ ở bên kia cồn cát mà thôi sao? Tôi phân vân và tự vẽ thêm vào cảnh vật đó những cây bắp non nở trái đầy những lông tơ màu tím, những cánh chim bay và những đám mây đậu, ngủ quên. Nhưng tấm tranh tưởng tượng đó bị chìm đi khi hình bóng người thiếu nữ áo trắng tóc thề xuất hiện. Vũ yểu điệu tha thướt như dáng tiên bên trời. Vũ làm cho cây rụng hết lá và mây tan biến đi. Tóc Vũ nhuộm xanh biếc thêm giòng sông và làm âm u cánh rừng già ở thượng lưu. Con đò đã cắm sào mệt mỏi. Mùa hạ đã đến. Vũ thêm một lần ghi vào cuốn lưu bút những kỷ niệm vàng son của thời thơ ấu.


2.- Một buổi chiều.

Nắng ru chiếc võng hồng chở nàng thu qua sông. Vũ đứng sát bên tôi. Tóc nàng làm nồng ấm một vùng không gian quanh tôi. Vũ nở một nụ cười chan hòa, nàng nói:

- Hôm nay, anh đứng với em bên nầy sông. Cứ gọi là bên nầy vì bên kia là bên kia, của những người khác. Bên nầy là tả ngạn, ừ phải rồi, sau lưng ta mặt trời sẽ lặn ở dẫy núi đó, bên nầy là của ta, phải không anh?

Tôi nói:

- Và của những trái tim vừa mới chín, treo lơ lửng trên cành, chưa ai hái, chưa rụng vì thời tiết.

Vũ cười, tóc bay vòng quanh má:

- Nhưng trái tim của em bị anh hái lúc mới hườm hườm rồi. Anh ác lắm, không đợi cho nó chín. Tội nghiệp nó.

Tôi choàng cánh tay sau lưng Vũ:

- Em có bắt đền gì anh không?

- Có. Em bắt đền anh phải dựng cho em một nhịp cầu từ bờ sông nầy ra nhà em ở, phải làm trong mười hôm.

Tôi cười:

- Làm nhịp cầu tre có được không?

Vũ cầm tay tôi:

- Làm gì cũng được miễn là đưa dâu khỏi rớt xuống sông thì thôi.

Nắng phớt mờ trên mặt sông. Nắng vội vàng nhuộm ướt cồn cát. Ngôi nhà Vũ sáng loáng dưới trời cao. Chúng tôi dìu nhau qua những gốc cây thẳng đứng, qua những tia bạc của bồn nước công viên và dừng lại trên chiếc ghế đá vừa mới sơn sửa. Vũ không rời bàn tay tôi, nàng thì thào trong gió:

- Bên nầy là tả ngạn. Anh phải nhớ. Sáng thì phải nhớ đâu là phương hướng của nguồn. Bên kia không phải là của chúng mình như là vùng của mơ ước. Chiếc cầu em bắt đền anh là tưởng tượng để đưa chúng ta đi trên đó, đưa chúng ta về, đoàn tụ, không chia ra, không phải là kẻ đầu sông, kẻ cuối sông nữa, anh nhớ chưa?

- Nhớ và ghi mãi lời em.

- Có như thế em mới yêu anh. Em không bao giờ yêu người khác nữa.

Bỗng Vũ ứa nước mắt:

- Suốt đời em chỉ có anh.

Tôi nói trong cảm xúc:

- Suốt đời anh cũng chỉ có em.

Bóng tối tràn ngập. Tóc Vũ giãn nở ra. Bên kia sông, một vì sao chợt xuất hiện. Vì sao đơn độc không đủ báo hiệu đêm về.

Còn một tia sáng như lưỡi gươm nhọn cắt ngang lòng sông và ngôi nhà nàng ở. Một vầng trăng lại mọc lên. Vầng trăng như chỉ đủ soi sáng một con đò sắp chỗi dậy cho cuộc hành trình nào đó, xa tắp, vô định.

Tôi đưa Vũ đi qua một cửa thành treo lủng lẳng sương. Đây là thành nội, nơi anh gặp em lần đầu, trong trường âm nhạc, dưới chùm lá vàng sậm của hàng bàng quanh duyệt-thị-đường, nơi anh cùng em trong thời gian ngắn đã chứng kiến bao cảnh phù sinh, đã nhìn tận mắt những tấm đá ngũ sắc in mờ dấu chân dã tràng. Những đỉnh đồng nặng bao nhiêu cân nằm om lìm trước điện Thái Hòa cũng không tượng trưng cho sức nặng của tình anh yêu em. Tiếng trống vang xa ngàn dặm trên cửa Ngọ Môn vẫn không nung nấu bằng tiếng gọi thì thầm của em trong huyết quản anh. Đêm đã dày đặc và xóa tan lối về. Em cố gắng để đi với anh hết những con đường nầy, hết những chướng ngại vật nầy, hết những bóng âm u tàn tạ đổ xuống. Em cùng anh tát cạn một ao tù ẩm ướt, nung sôi một mớ kỷ niệm của thời hùng tráng, thời cánh lông chim hồng mới mọc. thời của mũi tên phiêu bồng mới ra khỏi cung. Thời của anh yêu em, của ngày anh làm tên trộm vụng về, đam mê, hái trái tim em lúc mới hườm hườm.


3.- Cơn lụt đã bớt giận dữ. Tôi đến bờ sông, bên nầy tả ngạn. Nước dâng lên cao tiếp giáp với những dãy đồi thoai thoải. Nước mênh mông. Giòng sông mênh mông. Bên cạnh tôi những vòi nước vẫn phun ra sáng bạc. Trên chiếc ghế đá ngày trước tôi và Vũ ngồi có một người đàn ông già cả đang run cầm cập. Tôi hỏi:

- Ông là ai?

- Tôi là người lái đò.

Tôi không hỏi thêm, đứng im lặng, định quay bước đi thì nghe tiếng lão già hỏi:

- Em có thấy chiếc đò của lão đâu không?

Răng tôi cắn chặt vào nhau. Từng cơn buốt lạnh tê cóng xương thịt. Tôi nhìn ra cồn cát, nơi ngôi nhà Vũ ở. Không còn một cồn cát nào trên dòng cuồng lưu nữa.

Người lái đò đôi mắt đỏ ngầu:

- Trôi hết rồi!

Tôi hờ hãi, buông xuôi:

- Trôi hết rồi, Vũ ơi!


HỒ MINH DŨNG       
(mùa lụt 1972)          

(Trích tuần báo Tuổi Ngọc số 76, tuần lễ từ 9-11 đến 16-11-1972)

Thứ Hai, 12 tháng 10, 2020

BÀI HÁT NGHÌN TRÙNG - Tôn Nữ Thu Dung

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hình như sương rơi thật nhẹ
Đánh thức đóa Quỳnh nửa khuya
Lá cỏ trở mình rất khẽ
Hình như cánh vạc bay về

Thuở ấy lòng tôi cánh vạc
Chờ hoài một buổi thiên di
Ngàn năm đường mây ca hát
Không nghe lời gió thầm thì

Thuở ấy lòng tôi lời gió
Thênh thang trời rộng sông dài
Xa xưa nghìn trùng tản lạc
Vọng về từ cõi mơ phai.


                         Tôn-Nữ Thu-Dung

Nguồn: https://tranthinguyetmai.wordpress.com 


Chủ Nhật, 11 tháng 10, 2020

NGÀN ĐỜI PHƯỚC HẠNH - Nhã Uyên

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Núi sông cản trở đôi bàn chân

Ngại ngần  rụt chí đã bao lần

Bơ vơ đất khảch  ai là bạn

Lố nhố  vạn người chỉ một  thân


Hôm nay  ta chẳng phải  là ta

Là người lạ hoắc với hôm qua

Rượu đào  chưa nếm mà say quá

Chập chờn bóng dáng  những bông hoa


Khát nước mơ màng  dòng suối trong

Lừ nhừ  mỏi mệt  vẫn  đợi mong

Kiệt sức giữa  đường  chưa tới đích

Kìa con chim nhỏ  chợt bay vòng


Rồi chim đáp xuống  rất gần ta

Nghiêng đầu nhìn ngắm khách từ xa

 Cất cao tiếng hót chào người đến

Giữa  một  bầu trời  xanh bao la


Rồi chim dẫn đến  chốn thần tiên

Quanh  co  dòng nước chảy ngoan hiền

Thêm xanh đồng cỏ  hương thơm ngát

Ngọt ngào tươi mát  cảnh   thiên nhiên


Một miền đất hứa giữa thinh không

Cảm ơn  ân điển đã ngập lòng

Ta tuy   khờ khạo  không  lầm lạc

Nghìn đời phước hạnh   vẫn  chờ  mong


                                                       Nhã Uyên
 

Thứ Tư, 7 tháng 10, 2020

NHỮNG BÓNG CHIỀU ĐI - Đỗ thị Hồng Liên



 Em sẽ không buồn nhiều lắm như lần đầu tiên về đây đâu Khanh ạ. Em sẽ không khóc mỗi tối trước lần đi ngủ và buổi sáng ngủ dậy mắt đỏ hoe. Em sẽ chẳng nhớ đến Khanh và quên như bao lần đã quên trong quá khứ ngậm ngùi. Đã chia hai đoạn đường trước mặt, giữa Khanh và em đã cách ngăn nhau bởi một bức tường vô ảnh. Trái tim đau đớn của em chỉ biết run rẩy khóc, không phá vỡ được cái gì. Không đập nát được lằn ranh. Và chúng ta xa nhau rất giản dị tầm thường, tầm thường như bao thứ tầm thường khác tan vỡ trên cõi đời.

Bây giờ, khi đã ở một nơi xa lăng lắc, em có thể còn nói được gì với Khanh? Còn có thể một lần nghe lại giọng cười êm ái đó? Với Khanh, có lẽ em đã biến thành một bóng mờ ảo ảnh. Như những cánh hoa vàng rụng lả tả mỗi ngày đầy hiên nhà Khanh đó. Gió dạt hoa về một phương trời nào xa lăng lắc. Những cánh hoa vàng nhỏ nhoi tội nghiệp đó có lần nào Khanh chợt nhớ lại không? Hay sẽ chỉ nhớ đến những cánh hoa của một thời rất mới đầy rực rỡ kiêu sa? Đừng làm cho em chùng lòng nhiều quá thế Khanh ạ. Hãy giữ giùm em đến cả những gì gọi là ảo tưởng. Thà là một chút xíu mơ hồ không dưng nào đó còn hơn là một sự im vắng hoàn toàn. Cuộc đời em sẽ trống rỗng biết bao nhiêu với những lần sáng lên, chiều xuống như thế. Những ngày bình thản trôi đi không chờ, không đợi. Giống như những vạt nắng chiều của hoàng hôn buồn ứa lệ. Và những sợi tóc ẩm mềm nước mắt trên bờ vai mỗi buổi học lang thang về trên phố.

Một lần, khi đi học về qua chiếc cầu nho nhỏ, em đã dừng lại nơi đó một chút, vịn tay vào thành cầu nhìn theo dòng nước chảy xuôi. Buổi chiều xuống chậm cùng với cơn nước dâng lên ngập chân cầu. Một mặt trời to và đỏ hắt xuống sông một thứ ánh sáng thê lương, thứ ánh sáng buồn của một ngày sắp tắt. Và em rất bâng khuâng để tự hỏi rồi dòng sông có cuốn trôi đi tất cả những gì nằm trong lòng nó? Mọi thứ đều tan rã theo cùng với thời gian. Cả trái tim nhỏ bé của em có còn hoài rên siết những nỗi đớn đau không tả. Sẽ quên đi hay là vẫn nhớ? Câu hỏi chùng lòng tha thiết làm nghẹn tắt bờ môi. Dòng sông nhỏ của em ơi, mỗi ngày khi em đ0i về ngang đó, sông có giữ lại giùm em một chút buồn? Có cuốn trôi theo dòng những muộn phiền trong đáy mắt? Với em, con bé mười chín tuổi ngẩn ngơ nhìn lối đường dài trước mặt. Sẽ chỉ một mình mình đi, một mình mình vấp ngã chẳng ai nâng. Và, dài quá đi thôi Khanh ạ, những ngày hiu hắt nỗi nhớ nhung không còn nhìn thấy lại nhau.

Sẽ có bao giờ Khanh trông thấy ngôi trường em đang theo học bây giờ không nhỉ? Đừng nhớ tới Khanh ạ, những hàng muồng nở hoa vàng sau dãy lớp Khanh đã xa quá đỗi. Cây Phượng trước lớp em giờ chắc đã trổ hoa đỏ màu nồng nàn cười với chùm lá xanh đong đưa trước lớp Khanh, những căn phòng lặng im vẫn còn nằm đó nhưng chỉ có chúng ta là thay đổi. Dứt lòng nhau một lần, chia tay, và thế là hết. Nhớ làm gì nữa phải không? Những bậc tam cấp cao trơn trợt vào mùa mưa. Dãy hành lang chạy dài thành vòng cung trong mắt nhìn bối rối. Màu áo xanh xưa rồi cũng đổi thay, ngôi trường rồi cũng vời xa. Cả Khanh lẫn em đều thay đổi nhiều quá. Từ thuở mới quen nhau, từ ngày biết thẹn thùng cúi mặt. Đến bây giờ gặp nhau dửng dưng nguội lạnh. Giấu lòng nữa đi Khanh khi cùng quay mặt chẳng nhìn. Những tự ái là bức tường vững chắc nhất ngăn cách đời nhau. Chẳng bao giờ chúng ta là gì của nhau cả. Dù lòng đau, dù mắt khóc, dù chỉ muốn gọi tên nhau bao lần tha thiết. Vẫn phải xa nhau một lần thôi Khanh ạ. Giả dối với nhau một chút để mà sống phải không Khanh?

Trong đời, em vẫn hoài đóng vai người thua thiệt đấy chứ Khanh. Trái tim vốn dĩ đã yếu mềm nên em chỉ biết khóc. Và nụ cười nở trên môi sao dễ dàng vụt tắt biết bao nhiêu. Giống như những người bạn thân sơ đều lần lượt qua khỏi đời em không luyến tiếc. Khanh ơi, em nghĩ đến những viên sỏi xa xưa nào mà một lần em đã ném chúng xuống lòng biển khơi thăm thẳm. Mất. Không còn một vết tích gì trong tay. Chỉ còn nơi đầu óc nhỏ bé của em những bùi ngùi chua xót, những vết nứt rạn ấy có thứ keo gì gắn chặt lại không Khanh? Có lẽ rồi em cũng chỉ như con ốc nhỏ suốt đời ngậm kín nỗi cô đơn. Suốt đời, bạn thân yêu nhất chỉ là biển cả mênh mông. Biển sẽ hát ru nỗi buồn vừa chín tới ru hồn em đừng quá lao đao một lần nào đó như sóng dại biển khơi. Khanh ạ, có nghĩ đến một lúc nào đó khi em biến mất khỏi cuộc đời, chìm lỉm dưới vực sâu như những viên sỏi đã tình cờ quăng xuống. Có nghĩ khi ấy em sẽ theo Khanh từ muôn chốn, và trái tim em có lẽ sẽ đau một cách dịu dàng ấm áp. Cuộc sống bây giờ quá phức tạp để em có thể được trở lại ngày xưa. Những ngày, những tháng đã qua đi nơi thành phố hoa vàng đơn sơ đó. Và, nếu em đã là bóng tối, thì, cuộc đời có thể nào buồn thêm chút nữa không Khanh?

Chiều hôm qua khi em vừa thức giấc, khi đôi con mắt còn quá ngại ngùng để mở bừng ra nhìn những tia nắng héo hắt vàng soi qua ô cửa. Bỗng rất tình cờ bắt gặp bài hát xưa của một lần ngồi bên nhau thân ái. Khúc ca làm tê tái lòng người, làm lăn tròn đôi giọt lệ trên đôi má em khô héo. Nằm nghe lại buổi chiều tàn, nghe cả một cõi đời riêng biệt nào vừa sống lại. Cõi riêng biệt ấy của Khanh, của em nay đã hết. Trong chiều dần im hơi người ngồi thương nhớ bao ngày vui. Một ngày xưa cũ, đời còn đương tơ. Là ngày hai đứa chúng ta còn thơ... để Khanh ạ, em bỗng thấy lòng mình quay quắt nhớ. Những môi cười, mắt ngó đã xa xôi. Kỷ niệm vẫn làm ấm lòng và vẫn làm tim em se sắt. Tiếc thương rồi sẽ có hết không Khanh hở. Làm sao để em mãi quen dần với ý tưởng chia xa. Quen dần với ý tưởng một ngày nào đó Khanh sẽ thực sự xa em. Không phải như bây giờ với mỗi đứa một nỗi buồn quạnh quẽ không ai khác sớt chia. Một ngày những chiếc lá vàng sẽ tiếc thương quá lắm nhánh cây gầy đã chở che, nâng niu bao ngày tháng. Một ngày, Khanh vẫn cười rạng rỡ mà chẳng cần có em trên lối về cách biệt. Khanh ạ, sẽ tàn nhẫn với nhau biết mấy, sẽ tủi thầm, sẽ vô duyên cho những tờ thư hò hẹn cũ biết mấy. Em sẽ chẳng muốn nhớ đâu Khanh ạ, nhưng làm sao để bắt lòng thôi quay quắt. Một nụ cười thoáng qua, một màu áo phớt ngoan ngoãn cũng đủ làm em bối rối ngẩn ngơ. Để biết rằng chẳng dễ quên như lòng mình đã nghĩ thầm dại dột. Thì em vẫn suốt đời dại dột đuổi theo ảo ảnh đấy thôi Khanh. Nhưng em chỉ muốn hỏi Khanh trên đời này có cái gì là thực hay không? Có cái gì trọn vẹn khi đã nắm được trong lòng tay nhỏ bé hay không? Mối tình thắm thiết của chúng ta một ngày nào đó chắc cũng không có thực, chắc cũng chỉ là ảo tưởng. Một giấc mơ quá đẹp để biến thành sự thực. Trời ơi, như hôm kia Khanh ạ. Buổi tối em đã mơ thấy mình trở về mái nhà xưa. Mơ thấy lại những con đường bụi đỏ màu âu yếm. Mơ thấy giàn tóc tiên đỏ thắm nhà Khanh vươn mình leo cao tận đỉnh nóc nhà. Mặt trời rọi nắng vàng tươi trên con đường em đi quen thuộc. Để thấy ta bên nhau rất đỗi dễ thương như ngày đầu ngượng ngập. Để có thể nói rằng ta là của nhau mà lòng chẳng phải có một chút nhói đau. Bây giờ bừng tỉnh giấc mơ chỉ còn thấy ngậm ngùi trong mắt. Khanh ạ, buổi sáng ở đây không có mù sương nhưng có tiếng chim hót ríu rít đầy trên mái ngói. Em nằm nhìn ra ô cửa sổ có từng song sắt xếp thành hình vuông và lòng mang mang sầu. Những ngày mới lên bắt đầu như nhau, mỗi tuần, mỗi tháng đều như thế. Em sẽ phải làm gì để thu nhận hết những sách vở, những chồng cours cao nghệu đây? Cuối tháng ba cây phượng trường em đã bắt đầu nở hoa đỏ ối. Chưa có tiếng ve râm ran nhưng em vẫn nghĩ rằng ở đây sẽ chẳng có thứ tiếng động buốt lòng người như thế. Bởi, nghe nó, sẽ khiến xui lòng em nhớ lại căn phòng nhỏ đã khóa cửa nằm im trong căn nhà vôi trắng. Em sẽ nhớ lại cây mít sau nhà nồng nàn tiếng ve vào những ngày học thi xưa cũ, những sáng, những chiều mà Khanh đã đến thăm em nơi đó. Dù sao thì cái lọ nhỏ từ nay sẽ thiếu vắng những cánh hoa be bé Khanh mang đến mỗi ngày. Nó sẽ tập làm quen với sự cô đơn lặng lẽ như em, chỉ còn có lớp bụi thời gian và nỗi buồn phủ lên hiu hắt đó thôi.

Cho đến bây giờ em vẫn chưa tin được điều đó Khanh ạ. Em vẫn chưa thể tin rằng lòng Khanh đã quay về một hướng khác bỏ lại em với những nỗi lẻ loi. Khanh bây giờ đã tìm thấy cho riêng mình những cánh hồng đỏ chói điểm những cành lá xinh tươi quí phái. Nỗi buồn cay mắt em và em chỉ muốn vò nát những cánh hoa kiêu sa kia. Nhưng trái tim se thắt của em không làm được điều gì. Khanh ơi, với Khanh thế đã đủ đẹp rồi. Và em thì tự hỏi rằng có phải nói cho Khanh biết là mãi mãi em chỉ là một con bé vô duyên không? Mà cũng chả phải thế đâu Khanh ạ, em chỉ muốn nói với mình rằng, con bé đanh đá chau ngoa kia ơi, không phải chỉ có ngần ấy thứ chua xót dành cho em thôi, còn nhiều lắm mà Khanh trao chưa hết đó... Những bông hồng đều có gai, còn em chỉ là một thứ cỏ úa mềm theo nắng. Sẽ chả giữ được ai đâu. Khanh ạ, em biết thế. Từ đó, có một sự im lặng em dành cho Khanh. Có một khoảng cách mơ hồ nào đó trong từng nụ cười, câu nói. Khanh hãy nói cho nhau biết, chúng ta có còn là gì của nhau, có còn nắm giữ một phần đời của nhau không? Giữa sự êm ả lạnh lùng của những bức tường trắng lặng câm, em sẽ tự giam đời mình vào đó mất thôi. Và em, em sẽ điên mất thôi. Có một lối thoát nào cho nhau không hở người bạn thân thiết ngày xưa? Từ trái tim người đã đổi thay những dòng máu luân lưu. Xa cách nhau quá đỗi rồi phải không Khanh? Xa cách tự trong lòng chúng ta mà đến. Vỡ một nụ cười rồi khi những hẹn hò đã biến thành đầu môi cuối mắt. Khanh của em ơi. Chúng ta có nên tội nghiệp nhau không? Đôi chim nhỏ đã bỏ cuộc mất thôi giữa bầu trời bao la biển gió. Ai đã làm chim chùng lòng nhiều quá thế để không cùng bay về một chốn. Không phải tại gió cũng chẳng phải tại mây làm hồn chim chao động. Chỉ tại chim thương người chưa trót, chỉ tại chim say mê những đường bay mới lạ hun hút biển sâu. Chỉ còn em lẻ loi bay tìm miền đất cũ. Và nếu em là chim thật hẳn em đã bay về một rừng núi xa xôi, hẳn em đã không muốn nhìn lại cuộc đời khốn khó. Nhưng em vẫn là em nhỏ bé, nhưng tình yêu của em cho Khanh vẫn tràn ngập cả lòng. Làm sao em biết được có một ngày mưa lũ sẽ tràn tới san bằng bức tường che chở mỏng manh. Em đâu muốn làm người ngoại cuộc, đứng trên bờ nhìn xuống dưới chân mình là thác lũ sục sôi. Cả đời em chỉ muốn làm một chút nắng làm ấm lòng người khi lạnh giá, em chỉ mong là một chút khói trong mắt người mơ mộng. Em chỉ mong được đi suốt đời nhau, những bàn tay bên nhau thân ái. Đến bây giờ như mây qua đầu núi, hình ảnh chỉ đẹp khi ta đứng xa ngó tới. Khanh đã dạy cho em biết đừng dại dột níu bắt ảo ảnh. Cô bé ơi, đó là tình của chúng ta, những tình xa... Tiếc rằng Khanh lại dạy em quá muộn màng. Tiếc rằng tim em đã tan vỡ mất thôi.

Tình yêu, có phải chung cuộc đều buồn như nhau? Như bóng chiều lãng đãng giữa đời ta hở Khanh xa vắng?


ĐỖ THỊ HỒNG LIÊN   
  
(Trích tạp chí Tuổi Ngọc số 119, từ 15-10 đến 1-11-1973)

Chủ Nhật, 4 tháng 10, 2020

MÙA THU THIẾU NỮ - Phạm Khánh Vũ

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
em đi trên đường dài
hồn tôi như viên sỏi 
em cười nụ khoan thai 
tôi buồn không dám nói

em mặc áo lụa vàng
cho tôi về vẽ mộng
hoa cúc đầy trong vườn
bay hồn tôi lồng lộng

em đứng tựa hiên nhà
bàn tay năm ngón nhỏ
mùa thu tôi làm thơ
ngợi ca màu lá cỏ

đôi mắt em ngây tròng
hàng mi cong tình tự
và đôi môi em ngoan
rối lòng tôi, thiếu nữ

                PHẠM KHÁNH VŨ

(Trích tuần báo Tuổi Ngọc số 71, tuần lễ từ 5-10 đến 12-10-1972)

Thứ Sáu, 2 tháng 10, 2020

THÊM MỘT MÙA TRĂNG - Trần thị Phương Lan

 

Nằm nghe sóng vỗ từng lớp xa. Bọt tràn theo từng làn gió đưa... Một vầng trăng sáng như tình hai chúng ta. Vượt ngàn hải lý cũng không xa.. Trăng nhô lên cao trăng gác trên đầu núi… Xiết tay dắt nhau mình lánh xa thế nhân... Lánh xa ưu phiền đắng cay trần gian... Đời anh sẽ đẹp vì có em... Mỗi lần nghe lại bài hát này là lòng tôi lại chùng xuống, nhớ về những kỷ niệm khi còn thơ trên bãi biển Vũng Tàu, thuở còn anh Hải. Vì vậy cho dù có nhiều người chê bài hát này không được “sang”, thì tôi vẫn “hùng dũng” trả lời nếu được hỏi, rằng Biển tình là một trong những bài hát mà tôi thương nhất. Vì ngoài những lời hát tả cảnh trăng trên bãi biển đẹp huyền ảo, và những tình cảm chân thành đôi lứa, thì bài hát Biển tình này luôn làm cho tôi xúc động vô cùng, vì nhắc nhớ đến  dĩ vãng xa xăm với người anh ruột yêu quí đã ra đi mãi mãi không về, dù bãi biển Ô Cấp vô tình cứ mãi còn đó qua mỗi mùa trăng!

Nhưng trăng ở đâu mà chẳng đẹp, dù là trăng thành phố, chỉ được nhìn thấy một phần, qua những khung nhà lầu vuông vức chật hẹp… Rồi đây em nhớ tôi không một sớm mai pháo hồng. Rồi đây em nhớ tôi không đường khuya trăng lẻ bóng. Vần thơ anh viết chưa xong tặng em đêm xuân nồng. Trường xưa tường cũ xanh rêu tôi thầm gọi người yêu… (Gọi buồn, Tuấn Khanh).

Biết đâu ngày vui mau chóng tàn Giã từ nhau muộn màng
Phượng tàn trên hè phố Nhìn trăng khuya tránh bên mái lầu
Cánh phượng đã nhạt màu Ép
 trong lòng tay sầu...
(Thế Rồi Một Mùa Hè, Phạm Mạnh Cương)

Vườn hồng dưới trăng! Thoạt nghe ta cứ ngỡ cảnh thần tiên ở lâu đài nơi đôi trai tài gái sắc Juliette và Romeo gặp gỡ! Nhưng bài hát còn được tác giả Minh Phương  đặt  cho một tên gọi khác là Thềm trăng, nghe êm đềm và cũng không kém phần nên thơ, nên tôi thích cái tựa sau hơn nhiều: Vườn hồng say ánh trăng đêm. Nhấp nhô bên hàng cây mềm. Ngàn hoa nghe gió êm êm. Trăng thu nghiêng mình bên thềm. Một mùa thu đã chết. Đếm bao lần lá khô trên thềm. Mà nay đã qua mùa xưa dưới trăng cùng mơ giấc mộng thanh bình...

Trăng trong thành phố nóng bức, chật hẹp, đông người mà còn lãng mạn đến vậy, huống hồ gì trăng trên sông nước hữu tình:

Thuyền trôi triền miên trên sông nhịp nhàng Thuyền trôi lướt êm trong sương mơ màng Gió đưa con thuyền dìu theo ánh trăng
Bờ xa âm thầm làn sóng luyến thương Thời gian nhẹ trôi như ru mộng đời Thuyền
 ơi hãy đi thăm nơi chân trời Dưới trăng ta về dạo chơi xứ thơ Cùng với tiếng đàn hòa khúc mơ hồ.
(Thuyền trăng, Nhật Bằng)

Chúng ta cũng được ngắm cảnh vầng trăng ai xẻ làm đôi, nửa in đáy nước nửa lưng trời... qua vô số các nhạc khúc xưa, có thể kể tượng trưng ra ở đây như  Vỹ Dạ đò trăng (Châu Kỳ), Đôi mái chèo trăng (Ngọc Cẩm, Nguyễn Hữu Thiết), Chuyến đò vỹ tuyến (Lam Phương), Trăng rụng xuống cầu (Hoàng Thi Thơ), Đêm trăng trên Vịnh Hạ Long (Hoàng Quý), Duyên nước tình trăng (Hoàng Nguyên),  hay Tiếng trúc bên sông của Nguyễn Thiện Tơ:

Ai nhớ chăng một đêm hè, bên khúc sông giòng êm lắng Dưới ánh trăng huy hoàng, gió đưa lời than Hòa với cung đàn, u huyền trong gió đưa từ xa vắng Tiếng tiêu mơ hồ ngân dưới trăng ngà Lời gió vi vu trầm lắng Hòa dưới trăng đêm u hoài Ngàn tiếng tiêu sầu ru triền miên xa vắng...

Thuở nhỏ, tôi thường được coi mấy chị học lớp trên má phấn môi son, mặc xà rông trình diễn văn nghệ nhạc phẩm Trăng sơn cước của Văn Phụng, hoặc Trăng Mường Luông của Phạm Đình Chương. Hình ảnh những cô sơn nữ múa hát dưới trăng (cho dù chỉ là trăng sân khấu) cũng có thể đưa hồn ta đến một vùng đất mới xa lạ nhưng thú vị: Nhớ Mường Luông một đêm sáng trăng mơ màng. Chàng trai sánh vai cô nàng cùng nhau líu lo ca trong làng. Vào kỳ hội buôn người dân rong chơi khắp bao lối mòn. Xiêm y các cô tung tròn. Ánh trăng rung mình qua suối nỉ non. Đời thêm mê hồn. Tiếng khèn rộn ràng Mường Luông. Mờ xa từng cặp trai gái dưới trăng rừng hẹn thề nước non...

Y Vân và Xuân Tiên cũng vẽ nên một bức tranh tuyệt mỹ tả cảnh khu rừng dưới ánh trăng qua bài hát Trăng Khuya. Điệu nhạc giựt rộn ràng được Trường Hải trình bày một cách thật sinh động: Đêm về khuya ánh trăng màu u huyền như giòng suối triền miên. Trăng càng lên gió khuya càng êm đêm ru về chốn thần tiên. Kìa trăng thanh lọc vào rừng cây xanh rờn. Kìa sương rơi đọng thành hạt châu bên đường. Đàn nai như uống trăng dưới con suối vàng. Hàng lau thưa gió qua nghiêng mình. Kìa sông Ngân cuộn thành vành khăn ngang trời. Kìa sao Hôm còn đợi tình anh u hoài. Kìa trăng kia ghép bao ý thơ với đời. Kìa mây bay gió đưa xa vời. Trăng càng khuya ánh trăng càng mơ hồ. Cho trời đất thành thơ…

Nghe nói Y Vân rất thích cuộc đời phiêu lãng, và đi tới đâu ông cũng sáng tác ít nhất một ca khúc để ghi lại kỷ niệm vùng đất mình đã từng in dấu chân: Đây Đà Lạt sương trắng đồi thông. Đây miền rừng xanh thắm hoàng hôn. Đẹp thay là đất cao nguyên mình biết bao là tình. Đây Sài Gòn muôn ánh hoa đèn. Đây đường Cần Thơ tắm trăng sáng. Sống vui thanh bình  tình chan chứa trên đất Nam (Đường đi lối về, Y Vân và Xuân Tiên)

Chẳng hiểu sao sống phần lớn cuộc đời nơi phố thị, nhưng lòng tôi luôn hướng về miền thôn dã, nơi tình người thì chân chất và phong cảnh thì êm đềm như giấc mơ, nhất là dưới ánh trăng thanh, như trong cơ man các ca khúc Trăng soi duyên lành của Trịnh Hưng, Trăng về thôn dã của Hoài An và Huyền Linh, Trăng về quê hương của cặp song ca Ngọc Cẩm-Nguyễn Hữu Thiết, Gạo trắng trăng thanh, Múc ánh trăng vàng của Hoàng Thi Thơ, Tình lúa duyên trăng (Hoài An và Hồ Đình Phương), Thôn trăng (Mạnh Bích và Nguyên Diệu), Trăng sáng trong làng (Tiến Đạt), Trăng sáng vườn chè (Văn Phụng), hoặc Trở về thôn cũ, Nhị Hà:

Làng tôi nghiêng mình soi bóng Hương Giang
Những đêm trăng sáng long lanh giòng sông
Dáng ai giặt yếm bên bờ dịu dàng
Thả tiếng "khoan hò" theo nhịp chèo vọng xa

Làng tôi những chiều khi gió lên khơi
Nắng hanh phơn phớt pha hồng gò má
Những cô thôn nữ trên đường về chợ
Và tiếng sáo diều dìu dặt buông lời thơ

Chiều quê (Hoàng Quý):

Quê nhà tôi đời dân sống êm đềm Chiều khi trăng mới lên và chim thôi hát ca Bao người ra ngồi hay đứng bên thềm Chuyện trò chung với nhau đời sống thần tiên Tiếng bờ tre đùa gió chiều lên Mấy hàng cau đằm trăng xóa rơi đêm Ôi chiều quê chiều sao xiết êm đềm Chiều khi trăng mới lên đàn vạc lên tiếng kêu Ôi hồn quê hồn thức lúc ban chiều Nhìn chiều quê nắng mơ càng thấy lòng yêu.

Tình quê hương, Đan Thọ:

Anh về qua xóm nhỏ. Em chờ dưới bóng dừa. Nắng chiều lên mái tóc. Tình quê hương đơn sơ... Em mời anh dừng lại, Đêm trăng ướt lá dừa, Bên nồi khoai mới luộc, Ngát thơm vườn ngâu thưa, Anh hẹn anh sẽ kể: Tình quê hương đơn sơ...

Khúc ca ngày mùa, Lam Phương:

Kìa thôn quê dưới trăng vàng bát ngát Ánh trăng thanh chiếu qua làng xơ xác chiếu hồn quê bao khúc ca yêu đời Mừng trăng lên chúng ta cùng múa hát Ước mong sao lúa hai mùa thơm ngát Lúa về mang bao khúc ca tuyệt vời...

Tình quê hương của Việt Lang:

Ngàn dâu xanh ngát mấy nếp tranh xa mờ Tiếng sáo bay dập dìu đường về thôn xưa. Tình quê lai láng dưới trời thu, Khói xây thành chập chùng mây đưa. Cành tơ liễu thấp thoáng bên hồ, Mùa nhớ nhung dòng nước lững lờ. Ta ra đi một chiều thắm Vang lời ca buồn trong khóm lá Nỗi u hoài ngày tháng khôn nguôi. Miền xa thương nhớ, Tình quê hương thiết tha Buồn lắng nhắn theo lời gió. Mùa trăng êm tiếng tơ một trời còn vương. Ôi buồn nhớ quê hương !

Hoặc Đường xưa lối cũ của Hoàng Thi Thơ:

Đường xưa lối cũ, có bóng tre, bóng tre che thôn nghèo Đường xưa lối cũ, có ánh trăng, ánh trăng soi đường đi Đường xưa lối cũ, có tiếng ca, tiếng ca trên sông dài Đường xưa lối cũ, có tiếng tiêu, tiếng tiêu ru lòng ai Đường xưa lối cũ, có em tôi tóc xanh bay mơ màng Đường chiều dịu nắng, bóng em đi áo nâu in đường trăng... Chạnh lòng thương nhớ những phút xưa, phút xưa qua qua rồi Lạnh lùng tưởng nhớ bóng dáng ai in sâu trong lòng tôi Đường xưa còn đó, nắng vẫn lên, vẫn trăng treo ven đồi Mà hình bóng cũ, thiếu trong tôi mỗi khi nghe chiều rơi...

Mùa trăng thơ ấu đẹp nhất là vào dịp tết trung thu, đã được hai nhạc sĩ Văn Phụng và Văn khôi hồii tưởng qua tác phẩm Hình ảnh một đêm trăng:

Khi ấu thơ ngồi trong bóng trăng nhìn theo áng mây đưa
Nghe má ba kể trong ánh trăng Cuội đang sống say sưa
Rồi thôn xóm bừng lên tiếng reo hòa theo khúc ca ngân
Tiếng ngây thơ bầy em múa ca mời trăng thu xuống trần
Lưng trời mây trắng trôi lưng đồi Mơ hồ tiếng sáo ru hồn thơ
Ngắm trăng thanh và nghe tiếng tiêu đưa qua mơ hồ

Lòng tôi mơ ước tiếng bang đập cánh bay lên vầng trăng
Thu đã đem nguồn vui tới đây điểm tô ánh trăng mơ
Nhưng thấy đâu mùa trăng ấu thơ Mùa trăng lúc ngây thơ
Màu trăng sáng cùng muôn khúc ca ngày xưa đã trôi qua
Ánh trăng xưa lòng tôi vẫn ghi thời gian chưa xóa mờ...


Hoặc Khúc nhạc dưới trăng của nhạc sĩ Dương Thiệu Tước:

Dưới ánh vầng trăng bóng ngà, một trời mát êm trong sáng
dưới bóng ngàn sao sáng ngời, chập chờn bóng đêm.
Thấp thoáng ngàn cây bóng lồng. Một bầy thiếu niên ca múa,
khúc hát nhịp theo tiếng đàn chập chờn dưới trăng.

Hay Tía em má em của nhạc sĩ Văn Lương:

Những đêm trời trăng lên tròn tròn Gió đưa ngàn cây nghe xạc xào Chúng em cùng họp đoàn vui chơi Chúng em cùng họp đoàn vui ca Trong ánh trăng ngà lung linh Ngày mùa về nơi nơi Ðồng vàng đầy thênh thang Chúng em cùng vui múa hát trên đồng lúa Hòa bình về nơi nơi cuộc đời mình đang lên Sáng như vùng trăng sáng giãi trên đồng làng.

Còn biết bao nhiêu ca khúc lãng mạn của những ngày tháng cũ, ca tụng vầng trăng đôi lứa , như nhạc phẩm Một buổi chiều mơ của Dzoãn Mẫn:

Êm đềm ánh trăng lan vườn biếc huy hoàng qua lầu nàng đàn rung lên ngàn tiếng gió đêm dần quyến ôi đàn lưu luyến
Xưa nàng đứng bên song lầu cao chưa đóng thắm muôn duyên
Tôi mơ nắn cung đàn hòa theo bao lời gió ngân ngàn tiếng vang

Chiều nay ánh trăng êm, lầu hoa thắm mơ huyền
Nàng tha thướt như Giáng Tiên bên hồ dưới trăng ngàn hoa trắng
Mình tôi đứng bên thềm nhìn lầu thắm êm đềm
Và say đắm rung mấy cung đàn nàng biết chăng ? Kìa ánh trăng !

Tiếng hát với cung đàn của Văn Phụng:

Anh mơ, khi ánh trăng êm đềm trong sáng Bên em khẽ rung cung đàn yêu mơ màng Say sưa tiếng em ngân hòa tiếng tơ vàng Tình duyên đôi ta sẽ hòa, sẽ hòa nhip muôn tiếng hát với cung đàn.

Em tôi của Lê Trạch Lựu:

Em tôi ưa đứng nhìn trời xanh xanh. Mang theo đôi mắt buồn vương giấc mơ. Vu vơ đắm đuối, vương ngàn áng mây Bao đêm thầm đếm trên trời đầy sao sáng. Buồn vương man mác theo lời gió reo lời thơ
Bao giờ tôi về gần em Cùng đếm này trăng này sao kia nhé em,
Trăng sao dâng ý thơ, mây bay khắp trời, Thuyền tình lung linh trong khói sương lam, Ngày về xa quá người ơi.


Anh về một mùa trăng, sáng tác Nhật bằng và Xuân Lôi:

Nhìn vầng trăng lên sáng soi Khắp trên ngàn nơi, thắm hương duyên đời Và giòng sông trôi lững lờ Thời gian xóa mờ, vương vấn đường tơ Hẹn một mùa trăng sẽ về Về say ấm tình, về vui thái bình
Khúc ca thanh bình nhịp nhàng Một mùa trăng sáng chờ anh bước sang…

Một thuở yêu đàn của Hoàng Trọng:
 
Nghe tiếng thời gian âm thầm đưa. Ngày nào hai đứa dưới trăng mùa thu. Hôm nao hát khúc tạ từ, hôm nay sầu lắng tâm tư. Một mùa thu xưa dưới vầng trăng hai đứa đã hơn một lần mơ. Nào ngờ duyên tơ đã chìm trong thương nhớ đã trôi vào xa xưa...

Thế hệ nhạc sĩ đàn em cũng đóng góp vào vườn đời bằng các nhạc phẩm ca ngợi ánh trăng tuyệt đẹp như Trăng thề của Khánh Băng:

Một đêm trăng sáng lung linh Và nhớ lúc sánh bước bên đồi thông
Và nhớ đến ánh mắt ta nhìn nhau. Trăng kia soi bóng lứa đôi mình

Ước thề... khó quên Nhìn trăng em ước mơ sao Cho mình đừng có xa nhau Để những lúc sóng gió trên đường xa Để sưởi ấm buốt giá tâm hồn ta Nhưng đêm nay hai ta cách xa nhau rồi...

Đồn vắng chiều Xuân của Trần Thiện Thanh:

Băng giòng sông loang trăng đầy Lòng muốn vớt ánh trăng thề viết tên em...

Đôi ngả đôi ta, cũng của Trần Thiện Thanh:

Ngàу đó đôi tɑ thường hẹn hò, Mà nɑу trăng bâng khuâng thềm νắng. . . Em ơi! ɑnh muốn rằng dù thương thương nhớ nhớ, bàng hoàng nghìn đêm mơ, chợt biết lòng bơ νơ. Ðừng buồn! đừng buồn cho đôi má xinh ρhɑi hồng. . .
Một lần xɑ cách, duуên tình thành mộng νào đêm trăng sáng .Gần nhɑu thu ngắn, cho ân tình dài, dài thêm nhớ mong. . . Hãу cho thời giɑn gom уêu thương lên thật đầу, hôm nɑo mình nắm tɑу, khi ɑnh νề chốn đâу. Ðêm khuуɑ trăng νàng lặng lờ trôi như thầm nói, tɑ νới tɑ thành đôi.

Đôi lứa mơ một cuộc sống ấm êm bên nhau dưới ánh Trăng Phương Nam của Anh Hoa, Trăng thanh bình của Lam Phương:

Hò khoan ánh trăng lên rơi xuống khắp trần gian  xa xôi lúa đầy vơi trăng ơi. Trăng về là nguồn sống no lành của toàn dân yêu trăng thanh bình...

Thêm một mùa trăng... Đêm nay dưới "ánh trăng soi trên thềm vắng", nhân lúc trà dư tửu hậu,  tôi viết những dòng hồi tưởng này, để  nhớ tới những mùa trăng thơ ấu đã qua "lòng tôi vẫn ghi thời gian chưa xóa mờ", biết đâu cũng giúp được cho ai đó, mua vui được một vài trống canh...
 

Trần Thị Phương Lan    
(Bút nhóm Hoa Nắng)    

Cho những mùa trăng thơ ấu...