Cũng như mọi lần, tên nhỏ đứng đón ta trước cổng trường rồi đi theo lải nhải đến tận khúc cuối của con đường Huỳnh Thúc Kháng. Ta cóc thèm trả lời vì sợ hao nước miếng, ta cóc cần trả lời vì còn để hơi sức về nhà ru bé Nai Tơ. Đôi lúc ta nghe hắn với một nửa nụ cười. Đôi lúc ta nghe hắn với một nửa lỗ tai và một nửa con mắt, như hôm nay.
"Chào cô bé".
Ta muốn dậm chân một cái. Cô bé? Ta muốn cười khì một cái. Nhưng dậm chân rầm rầm và cười khì khi ngoài đường hổng phải là sở trường của ta mà là của nhỏ Dung, em ta cơ, nên ta im lặng.
"Ba mươi hai lần đón cô bé, tám lần hụt còn lại hai mươi bốn lần".
Nữa, tên nhỏ giỏi tính toán. Cái điệu này chắc là dân ban B. Tam B, nhị B, nhất B? Ta cũng cóc cần để ý. Gì thì gì chứ giỏi lắm cũng học bằng nhỏ Dung là cùng. Mà học bằng nhỏ Dung thì nhất định phải kêu ta bằng chị, chị hai nữa là đàng khác. Thấy không, bạn nhỏ Dung, ông Tiên, ông Đạt, ông Nghĩa... lớn như vậy mà vẫn kêu ta bằng chị ngọt xớt thì cái tên con nít mặt búng ra sữa này dám kêu ta bằng cô bé thì còn ra cái thống chế gì nữa hở ông trời?
"Đáng lẽ tôi ngậm miệng như mọi lần".
Ừ nhỉ, sao chú nhỏ không ngậm miệng cho tiện việc sổ sách?
"Nhưng..."
Nhưng! Cái chữ không có trong tự điển của ta nhưng ai cũng quen miệng nói, kể cả ta.
"Mai là ngày bãi trường và vĩnh viễn tôi không còn được trở lại ngôi trường này nữa..."
Tại sao? Why? Pourquoi? Nghĩ vậy nhưng ta không nói. Lời nói là vàng nhưng im lặng đôi khi lại là kim cương.
"Tôi tự giới thiệu dù không ai thèm hỏi. Tôi là Lê Khắc Luật, học 12B4 Bá Ninh"
Thấy chưa, ta muốn reo lên vì ta đã đoán trúng. Cái mặt "toan tính" vậy không phải dân ban B thì ta đi bằng hai tay. Uổng thay, reo to giữa đường giữa sá không phải nghề của nàng nên ta đành ngậm miệng.
"Và nếu thi đậu tôi sẽ vào học Sàigòn, thi rớt tôi sẽ đi lính. Đàng nào cũng phải rời bỏ Nha Trang".
Ừ, bỏ Nha trang là cái chắc. Ta bỗng thấy tội nghiệp nhỏ Dung. Bỏ Nha trang vẫn là ước mơ của nhỏ. Cuối tháng sáu con nhỏ cũng thi và tràn trề hy vọng. Nhưng mơ ước được bay đi những vùng trời thênh thang Paris, London, Belgique hay gần gũi hơn Sàigòn, Đà Lạt, Huế chẳng khi nào thành tựu (hay sẽ thành ở một ngày nào xa xăm lắm?) Ta hiểu nhỏ, đồng thời ta cũng hiểu được hoàn cảnh gia đình nữa.
"Tôi muốn có một kỷ niệm..."
Một kỷ niệm" Bộ chú nhỏ chưa từng có một kỷ niệm nào cả sao kìa? Ta muốn cười ghê, nhưng trót... mặt lạnh như tiền nên ta đành... hàm tiếu.
"Một kỷ niệm đẹp để khi rời Nha trang còn một chút gì để nhớ".
Bài hát em Pleiku má đỏ môi hồng chạy về trong trí ta. Pleiku dễ thương lắm. Ấu thời của ta êm đềm trôi qua nơi đó nên ai nhắc đến là ta có cảm tình liền. Ta lẩm nhẩm hát trong miệng. Ta hát cũng được lắm chứ bộ, nhỏ Dung cứ xúi ta hát Hương Xưa, Hoài Cảm, Lá Đổ Muôn Chiều, Serénade, với cả trăm bài chi chi đó mà nhỏ thích, và ta thì đâu có ngại ngần gì... Ta hát thầm thôi, em Pleiku má đỏ môi hồng và tóc em ướt và mắt em ướt và má em ướt, cả một chục chữ ướt, ướt và ướt nối tiếp nhau rồi mới tới "nên em dễ thương". Dễ thương! Chứ sao, còn hơn dễ thương mấy trăm lần lận : con dốc xuống phố, hàng cây trên đường Trịnh Minh Thế, rừng Phong Lan, ngôi trường Minh Đức rất thân rất yêu và ông thầy Bằng mập mập ưa cho ta kẹo nữa. Ta nhớ mãi và nhớ mãi.
"Chẳng hạn như là biết được tên và lớp học của cô bé".
Chà, nếu biết ta học lớp mấy thì chú nhỏ dội cơ ngay tức khắc, sức mấy mà dám nói tào lao như bây giờ, ta học Sư phạm Pháp văn và năm nay ra trường. Cái dáng ta nhóc nhóc bé con vậy chứ ta hai mươi tuổi rồi, ghê lắm đó! Chú nhỏ mười tám tuổi là cùng, phải không? Thua ta hai tuổi cũng may mắn cho chú nhỏ vì nếu thua năm tuổi chú nhỏ bị là học trò của ta rồi ; ta vẫn qua Bá Ninh thực tập lia lịa, chú nhỏ mải đứng ngẩn trông vời áo tiểu thư thì làm sao mà nhìn cho ra tà áo cô giáo của ta!
Sư phạm, ta chúa ghét cái nghiệp này. Ghét từ cái ngày ghi danh ta chỉ muốn thi rớt, muốn thiên hạ loại cái đơn xin ghi danh vào sọt rác để ta thư thái hân hoan chui vào một cái nghiệp hợp năng khiếu hơn. Nhưng có lẽ năm đầu tiên nên bài thi dễ. Có lẽ mấy ông nhận đơn muốn đào tạo một cô giáo bản lĩnh cao cường để đương đầu với nền giáo dục mới (ta ngẫm nghĩ mãi không hiểu nó có đau đớn như khi trượt patin lao đầu từ trên xuống không nhỉ?) nên bỏ qua cái tờ đơn xấc, nghịch và mất dạy của ta (ở chỗ lý do thi vào ngành sư phạm ta nhắm mắt ghi : rớt tất cả các phân khoa giá trị ở Sài Gòn, về đây cũng đành nhắm mắt đưa chân, thử xem con tạo xoay vần đến đâu!)
Nhớ có lần đi thực tập bên Võ Tánh, tụi con nít ăn cái gì mà mau lớn quá sức. Ta hơi khớp nên bèn biểu diễn một màn lạnh như tiền, tụi nhỏ hơi gờm gờm nên kháo nhau cô giáo nhỏ con mà hách hách. Khó ăn hiếp! Đứng trên bục nhìn xuống, mấy đứa nhỏ châu đầu vào nhau cười hích hích cười hà hà cười hí hí. Ta không nhịn được bèn quay lên bảng cười hì hì, thế có nản không cơ chứ? Rõ ràng ta chưa có chút gì gọi là tác phong mô phạm. Nhiều lúc học trò hỗn hào hay lì lợm ta muốn... ăn tươi nuốt sống chúng ngay tức khắc chứ không thèm nhớ gì đến bài giáo dục cộng đồng mà ông thầy đã khổ nhọc để nhồi cho ta. Ta nhức đầu muốn điên lên được vì ba cái điều lẩm cẩm lỉnh kỉnh đó.
Chú nhỏ thấy ta suy nghĩ có vẻ lâu lắc nên cười cười, chú nhỏ cười coi ngộ lắm, có đồng xu nhỏ bên má trái đàng hoàng nhưng vẫn thua bé Nai Tơ xa lơ xa lắc.
"Điều ấy dễ mà, cô bé nhỉ?"
Điều ấy? Ta trợn mắt. Điều ấy là điều gì? Trí óc ta chạy lung bung lang bang một hồi rồi mới tỉnh lại. À, cái tên ấy mà. Nhưng tên ai bây giờ nhỉ? Tên ta, cái tên thân yêu nhưng nhiều khi ta ghét thậm tệ, đã rất thân quen của những năm thơ dại hay là tên của đấng phu quân ta? Tôn Nữ Thu Nga hay Trần Tuấn. A, hay ta nói tên công chúa nhỏ. Trần Tuấn Hoài Khanh, cái tên ngộ nghĩnh lắm chứ có phải thường đâu. Ta hơi thắc mắc một chút, vì ta đâu còn là cô bé. Cô bé Tôn Nữ Thu Nga đã chết theo một ý nghĩa thơ mộng lẫn âu sầu buồn thảm nào đó rồi, bây giơ ta là bà Trần Tuấn, dễ sợ lắm! Ta vẫn nghe hụt hẫng một chút khi có ai gọi ta như thế. Hụt hẫng như không hề nuối tiếc vì ta đã chọn lựa và suy nghĩ khá lâu trước đó (có lẽ là trước cả Coup de foudre mà anh chàng uýnh trúng tim ta. Nhỏ Thu Dung không bao giờ tin có một thứ tình yêu... trời đánh như thế, nhưng rồi nhỏ sẽ biết, sau này).
Ta chắc lưỡi một cái, đổi chiếc cặp từ tay phải qua tay trái cho đỡ mỏi, chân vẫn bước đều. Nhỏ em quái đản mải vui chuyện ở đâu đó quên cả giờ đến đón ta, muốn cốc cho 5, 7 cái. Ta nghĩ thế, chắc ta sẽ là một cô giáo hung dữ trong tương lai.
Ô, con nhỏ kia rồi. Từ khúc cua ở Đinh Tiên Hoàng ta đã thấy chiếc kính cận lớn loang loáng ánh nắng chiều ; chiếc xe mini phóng như bay, con nhỏ cứ đòi vào Sàigòn dự thi đua xe đạp.
"Về sớm quá vậy chị Nga?"
Dễ giận chưa, đã đến trễ mà còn làm tàng, ta muốn đá mi quá ; nhưng đấm đá không phải là tác phong của một nhà mô phạm nên ta chỉ nguýt một cái thôi. Chợt nhìn thấy tên nhỏ tần ngần bên cạnh, nhỏ ngạc nhiên (nhỏ này, sao mà ai nó cũng quen cũng biết.)
"Luật biết chị Thu Nga rồi chứ hở?"
Tên nhỏ sửng sốt, lắp bắp:
"Ủa chị Nga đây hở? Chị học sư phạm cơ mà".
"Ừ, thì sư phạm chứ sao! Vì chưa có phòng nên ké bên trường Tây chút xíu".
Tên nhỏ quê cơ, đứng cứng ngắc như Từ Hải.
"Luật tưởng... tưởng..."
Nhỏ Dung cười, quay xe đi:
"Thôi về nghe, chúc thi đậu".
Ta ngồi sau quàng tay ôm hông nhỏ:
"Chị về nghe, khi nào Luật đến nhà chơi với... cháu, cháu xinh lắm".
Ta không nhìn lại, nhưng tưởng tượng nét mặt chú nhỏ, giấu mặt sau lưng Dung, ta cười bằng thích, và cười ngoài đường đâu có phải là tác phong nhà giáo, nhưng ta bỗng quên mất mình là cô giáo, ta cứ cười tỉnh khô. Và Chúa ạ, hãy tha lỗi cho con một lần và chỉ một lần thôi.
TÔN NỮ THU DUNG
(Trích tuần báo Tuổi Ngọc số 137, tuần lễ từ 21-6 đến 28-6-1974)
