CON KỲ ĐÀ TRÊN SÔNG CẠN - Rơ Tem

 

Quyết định sau cùng là phải đèo theo cậu nhỏ, con Kỳ Đà cản mũi ác ôn, không cho hai đứa em giải quyết những bế tắc chồng chất mấy năm chờ đằng đẵng.

 

Con Kỳ Đà tinh ranh rất tham ăn, biết thế nào đi với tụi em cũng có nhiều mục làm yên lòng bao tử, nên nhất định đòi theo cho bằng được. Không thì sẽ về mách bố cho coi. Nó đã ngang xương hăm dọa em, chả nể nang tí ti nào!

 

Nhưng anh em mình có gì đâu mà phải sợ? Hôm ra đi, những lời cuối cùng vội vàng và mơ hồ, vẫn thương em như em đã thương anh. Thương em như đứa em gái bạn học của em, hay là còn "cái gì" khúc mắc hơn nữa không anh? Chàng viết thư cho em, giọng buồn buồn kể lại những lúc nhận tin gia đình, nhớ và thương quấn quít muốn ứa nước mắt, đọc thật kỹ năm bảy lần, và càng thương em gái mình hơn. Nói thương em mà sao về đã hơn tuần rồi mới chịu ghé thăm em?

 

- Tại anh bận, tại anh bận mà!

 

Ờ nhỉ, con trai lúc nào cũng bận, còn con gái các em thì rảnh lắm hay sao mà anh cứ tưởng! Lúc nào cũng dặn viết cho anh nhiều nhiều và đều đều, thương anh luôn luôn và kỹ lưỡng, đi chơi ít ít cho đỡ bớt đen da... Anh dặn đủ điều, làm như là thương em dữ lắm! Thư của anh mỗi tháng đến 1 lần, lần nào cũng cụt ngủn chưa được 2 trang giấy học trò, vậy mà còn trách em sao chỉ viết có 4 trang! Bởi vì tụi em rảnh, còn các anh thì bận quá mà. Biết mà, biết quá mà!

 

Hai chiếc xe đạp chạy song song trên con phố nhỏ vắng xe cộ, in ba bóng người lom khom trên mặt đường, cố gắng đạp ngược cơn gió lạnh buổi chiều đang thổi mạnh.

 

Con Kỳ Đà rét run, ôm cứng lấy em, không ngớt đòi về. Em định tặng cho nó một bạt tai, nhưng sợ gây tư thù, bố em mà biết được sẽ khốn nạn vô cùng cho em. Nó đã cam kết là không đòi về với bất cứ lý do gì, vậy mà bây giờ dám ngang nhiên "xé bỏ hiệp định".

 

Chàng đề nghị nghỉ chân, đưa tụi em vào chiếc quán nho nhỏ đủ ấm, rồi cởi chiếc áo len bàn giao cho... Kỳ Đà.

 

Chén chè nóng đang thu hút cậu nhỏ. Nó say sưa "húp" một cách thật tình, không để sót một chút cặn nào! Gọi thêm cho Kỳ Đà một chén nữa. Kỳ Đà khoái chí, hậm hực thanh toán trông rất... anh dũng! Vậy là em đã "dụ" địch mắc mưu. Chàng nói nho nhỏ, vừa cho em nghe:

 

- Lần sau đừng cho cu nhỏ đi theo! 

 

- Nó cứ đòi, em biết làm sao?

 

- Lừa khi nào không có nó hãy đi.

 

- Thôi đi, nó mách bố thì chết.

 

Lạ thật, có cu nhỏ hay không cũng vậy, tụi mình vẫn chỉ là anh em như ngày nào, có gì mà phải? Em nghĩ thế, kề tai nói nhỏ:

 

- Có nó cũng được, mình đâu "có gì" với nhau mà phải sợ?

 

Chàng cũng chợt nhớ ra rằng từ khi quen nhau, chưa lần nào hai đứa vượt quá chữ "thương". Mỗi lần gặp nhau, nó nói nói cười cười những chuyện không đâu, rồi trách móc vu vơ những lúc vô tình, rồi hờn dỗi không duyên cớ những chuyện bâng quơ. Và cả hai cùng lắng nghe "... họ nói mong manh, hình như họ không biết chúng mình với nhau".

 

Con Kỳ Đà đã quét sạch mấy chén chè, đang loay hoay tìm nước uống, đưa lưỡi liếm hai trái môi son, ưỡn ngực thở phào ra chiều thoải mái lắm. Chàng vẫy tay kêu nước, rồi cúi xuống hỏi cu nhỏ:

 

- Thêm một chén nữa nhé?

 

Cu nhỏ lắc đầu, tụi em cười xòa, bằng lòng lắm. Uống một hơi hết chén nước, cu nhỏ đưa mắt nhìn quanh một vòng, rồi quay qua em đưa ý kiến:

 

- Chị Oanh, em về!

 

Đúng là con Kỳ Đà! Kỳ Đà công khai phá hoại, trắng trợn vi phạm hiệp định do chính nó ký kết trước trước khi được chấp thuận tháp tùng.

 

Em cương quyết... đấu tranh chính trị với nó:

 

- Coi chừng tau mách bố mày chưa thuộc bài! 

 

Nhưng nó vẫn chưa ngán, lì lợm nhìn thẳng vào mặt em, đòi phải thỏa mãn yêu sách phi lý của nó.

 

- Ngày mai mầy có đi học không?

 

Nó gật đầu:

 

- Dạ có.

 

- Sao mầy không lo học bài?

 

- Tại chị không chở em về.

 

Em hết ý kiến, không biết phải... đấu tranh chính trị làm sao đây.

 

Bây giờ không còn chè để lừa cu nhỏ nữa, em bèn dùng "mật mã":

 

- Tomorrow, em đến your house.

 

Chàng mỉm cười với sáng kiến mới của em, đáp lễ:

 

- What time?

 

- Nine được không?

 

- Được được, nhớ nhé.

 

Chàng đứng dậy, trả tiền, rồi dắt xe ra cổng. Đợi em đến gần, chàng... đi vào chi tiết:

 

- Bằng Bicycle hay bộ?

 

- Bộ.

 

Cu nhỏ được thỏa mãn, khoan khoái, trèo lên xe hăng hái vẻ đắc thắng! Chằng nở thêm một nụ "mím chi" để tưởng thưởng chiến công oanh liệt của em.

 

Hai chiếc xe đạp lại song song lăn trên phố. Phố bắt đầu đông người làm em thẹn quá. Người quen đâu mà nhiều đến thế, cứ tò mò nhìn em như con quái vật từ cung trăng rớt xuống - Hay là người ta nhìn chàng, đúng là kẻ lạ mặt từ cung trăng hiện về - Có lẽ, có lẽ như thế - "Có tật giật mình" - Em không hề "có gì" với chàng, nghĩa là em không có tật, thèm gì lại phải giật mình! Phải đó, cô nhỏ, thiên hạ chỉ nhìn thằng con trai lạ mặt duyên dáng kia kìa, còn cô nhỏ quen thuộc này ích gì nhìn cho mỏi mắt!

 

Này người con trai lạ mặt, vậy là thiếu công bằng! Ta không thể thua bất cứ kẻ nào dễ thương nhất, bất cứ tại đâu, và bất cứ giờ phút nào - Ta phải đứng ngang hàng với người, và phải được thiên hạ chú ý như nhau - Đừng vội phách lối chàng nhé!

 

Hai chiếc xe đạp vẫn phóng song song, chứng tỏ hai chúng ta vẫn ngang nhau, dễ thương ngang nhau, và cũng thương như nhau - Mỗi đứa đều ăn một chén chè, lại càng chứng tỏ em anh bình đẳng - Năm nay em lên lớp 11, mặc dù thua anh 4 lớp, nhưng em giàu sáng kiến hơn anh - Em đã dụ được con Kỳ Đà mê mệt quanh ba chén độc dược, em đã sáng chế ra thứ mật mã để hỏi đáp mà không sợ ai... watergate. Còn anh chỉ được cái nụ cười dễ thương, chứ đầu óc đâu có "phong phú" như em! Biết nhé, có lần thầy giáo phê em "có tinh thần sáng tạo", oai không nào! Em đâu thèm học như con vẹt để khoanh cho đỗ Tú Tài, bố em khen như thế. Em thương thầy thương bố ghê cơ!

 

Tụi em đang chạy xuôi theo chiều gió, chàng ngon trớn đạp lia lịa bỏ em phía sau. Em không thèm "đấu tranh" với chàng, ngừng chân đạp, để mặc chàng say sưa ru với gió. Không nhìn theo chàng, em quay mặt nhìn sang hai bên đường. Sợ chàng không biết em hờn, liếc qua một cái, đã thấy chàng khôn ngoan quay lại chờ em. Chàng đã sẵn sàng trên môi một nụ cười giảng hòa. Em không biết "nên hòa hay nên chiến". Quyết chiến ư? Thôi đi, em không đủ can đảm để hy sinh một cách liều lĩnh như thế. Nhưng tự bản chất, em vốn là kẻ hiếu chiến, không "đánh" chịu không được. Thôi thì hãy "đánh", nhưng đừng "đánh" đến cùng rồi phải... di tản, vô ích.

 

Xe chạy ngang qua chỗ chàng đợi, em vẫn không thèm để ý đến chàng. Nụ cười lúc nãy chừng như cụt hứng, vụt tắt mau lẹ, để hai bờ môi hôn nhau run rẩy sợ hãi. Em đã đi quá chàng vài bước, không cần quay lại cũng biết chàng đang đau khổ đạp xe theo.

 

- Tại gió, Oanh ạ!

 

Tại "bận" rồi tại gió, tại đủ thứ hết, chứ nào phải tại anh, em biết mà, khỏi nói. Bằng một giọng tha thiết hơn chàng van nài:

 

- Tại gió, Oanh ạ. Anh đâu muốn.

 

Em đã nói em quá biết, anh đâu muốn, chỉ tại gió muốn thôi mà. 

 

Thấy mặt em vẫn lạnh như tiền, chàng lại đưa thêm một cái "tại" mới toanh:

 

- Tại ngon trớn quá, chứ anh nào muốn.

 

Chắc là còn nhiều "tại" khác nữa lắm, nhưng để dành dịp khác đi, chàng ơi! Em nghĩ, sự bất quá tam, nên không dám để chàng hy sinh thêm một cái "tại" nữa.

 

- Anh đi đâu mà vội thế?

 

- Xin lỗi vậy mà. Lâu ngày mới gặp gió, anh hăng quá.

 

Hăng quá xá, sao không đi thêm chút nữa, dừng lại làm gì? Phải chi viết thư cho em mà cũng hăng như thế, tốt biết mấy. Chỉ hăng... lướt người ta không à!

 

Chàng lại nở thêm một nụ cười mới, ra điều thích chí, như để mừng chiến thắng vinh quang sau khi chiến đấu gian nan - chỉ còn một khoảng đường nữa là đến nhà, dại gì mà đạp nhanh như thế - cứ chầm chậm mà đi, có ai hối thúc gì đâu. Chàng đã tỏ ra biết... nghe lời, không dám mạnh chân, thật ngoan ngoãn dễ yêu, dễ yêu lắm.

 

- Khi nào anh đi?

 

- Một tuần nữa.

 

- Gì mà vội thế? 

 

- Còn phải thi cử đủ thứ Oanh à.

 

Anh thì lúc nào lại chả "đủ thứ" - Lâu lâu mới về một lần, chưa nói năng gì lại đã tính chuyện ra đi - Em chỉ mong ngày anh về, mừng quýnh khi được gặp nhau. Ăn xong chén chè em vẫn chẳng hay chè ngon hay dở, gió rét dọa nạt em vẫn không hề sợ hãi, đạp xe ngược gió em vẫn thấy nhẹ nhàng chẳng chút mỏi chân. Mỗi lần từ trường về nhà em đã ngồi thở dốc, mặc dù đường dài chưa bằng nửa em đi với anh chiều hôm nay - Mọi phiền toái hằng ngày em đã quên hết, chỉ còn lại mỗi một niềm vui đang rộn rã trong em.

 

- Chậm một tuần nữa được không?

 

- Chắc không Oanh à. Nhưng anh sẽ cố gắng xem sao.

 

Sẽ cố gắng, đã biết bao nhiêu lần anh cố gắng - cố gắng về sớm chừng nào tốt chừng đó, cố gắng sẽ ghé thăm em ngay sau khi tới nhà, cố gắng sẽ viết thư cho em đều đặn, rồi bây giờ lại cố gắng... thử xem sao!

 

Đạp rất chậm, mà sao chiếc xe láu táu này vẫn hỗn xược phóng rất nhanh. Còn chút xíu nữa sẽ đến nơi. Gió ơi, hãy thổi ngược lại giúp ta, nào ta đâu đã mỏi chân như hôm trước mà cứ thổi xuôi chiều! Cảnh sát đâu sao không chận xe chàng lại hỏi giấy tờ, cứ để chàng chạy ro ro thế này sẽ rất sớm đến nhà. Tại sao không là đèn đỏ cho ta ngừng mà cứ là đèn xanh cho lòng ta càng lo lắng? Nhưng tất cả đều tỏ ra ngu ngơ, không nghe thấy gì những réo gọi trong em. Đồ đui! Đồ điếc! Vô tích sự!

 

Hai "đứa tài xế" cho xe dừng lại. Con Kỳ Đà phản đối. Mặc kệ nó, mầy cũng chỉ là một thứ đui thứ điếc.

 

- Hoãn một tuần nữa hãy đi nha anh.

 

Nặn trán suy nghĩ một lát, chàng chậm rãi:

 

- Để anh tính xem. Có lẽ sẽ được.

 

- Phải dứt khoát, đừng... có lẽ!

 

- Ngày mai sẽ nói dứt khoát.

 

Lại phải một màn chờ đợi nữa rồi, khổ thật. Biết có rét như người ta vẫn thường bảo không nhỉ. Ô hay, chỉ thương thôi thì có gì mà rét? Phải rồi, chỉ thương thôi sẽ không rét. Em nghe thiên hạ đồn rằng, xa hơn chữ thương một chút, có chữ gì ghê gớm lắm, độc ác lắm, đừng dại dột tiến thêm.

 

Lúc em dắt xe vào khỏi cổng, nghe tiếng chàng cẩn thận căn dặn:

 

- Nhớ đừng kéo theo "rờ mọt"!

 

 

RƠ - TEM        

 

(Trích tuần báo Tuổi Ngọc số 147, phát hành ngày 5-11-1974)

 

CHIỀU TRÊN SÔNG - Vu Vơ

Tôi gặp lại hắn sau một buổi chiều trú mưa trong một quán nhỏ. Không chút ngần ngại hay suy nghĩ để nhớ ra. Tôi nhận ra hắn. Điều đó không có gì khó. Tất cả những người ở trong tỉnh lỵ nhỏ này hầu hết ai nấy quen mặt nhau. Trên người hắn mang vẻ phong trần của người khách từ phương xa. Buổi gặp đầu tiên tôi đã chú ý vì hình như con người hắn mang vẻ gì là lạ. Cái gì đó có lẽ là thái độ phớt tỉnh coi người xung quanh như không có ai. Tôi vừa ghét vừa tò mò về con người tự tin đó khi đặt chân đến thành phố xa lạ. Tôi đong đưa hai chân trên một thân cây lớn dựa bờ sông. Ý nghĩ biết bao giờ trở lại đây khiến tôi buồn buồn. Lạ lùng quá! Những ngày sống ở đây tôi chưa bao giờ có ấn tượng buồn sẽ xa đây. Có lẽ người ta chỉ có cảm giác buồn thương, luyến tiếc khi nào người ta đi gần sự đánh mất đó. Ngày đầu tiên khi xuống tỉnh lỵ này tôi đã buồn nản nhận thấy thành phố thật buồn hiu, mang bộ mặt u uất về chiều của đời người. Những ngày trời nắng ở đây thì thật khổ sở, hơi nóng từ đường hắt vào oi lạ lùng, từng đám bụi đỏ trên đường bay tốc lên có thể nói không đánh phấn hồng cũng đỏ. Trời mưa thì lại dằn vặt cả thể xác lẫn tâm hồn. Con đường hứng thêm nước trở thành cháo đỏ, bắn tung tóe lên quần áo, không đi đâu được. Có hôm mưa dai dẳng mất nửa buổi, tôi ngồi nhà nhìn vẩn vơ trời đất, mưa trên ngàn cây ngọn cỏ nghe chỉ một giọng triền miên như tiếng than thở của ai. Mưa gợi nhớ, gợi buồn, nó làm thắm thiết nỗi cô đơn. Nỗi buồn không tên ào ra như thác đổ, tôi khóc ngon ngọt như trong đời chưa có nỗi buồn nào hơn thế nữa. Thôi! Đừng nghĩ ngợi nữa Dung ạ, hãy dang tay đón chờ yêu mến những cái gì mình đang có, để trong tương lai biết đâu rằng không có ngày gặp lại.

 

Một cơn gió lén qua, cành lá chạm nhau nghe xào xạc, mặt nước thoáng xao động. Tôi vẩn vơ ngắt nhỏ những chiếc lá ném xuống nước, những cọng lá quá nhỏ bé, bơ vơ đáng tội nghiệp giữa dòng sông mênh mông lờ lững trôi. Tôi thẫn thờ hỏi: "Chúng trôi về đâu nhỉ?". Trời ơi! Nếu mình là những chiếc lá cơn sóng đời sẽ đưa ta đi về đâu. Có ai biết đến để mà tưởng tiếc thương xót mình cũng như tôi ngồi đây để mà ngậm ngùi cho nó. Tôi chợt mang cảm giác khó chịu như có người nào quanh quẩn đâu đây, có ai nhìn lén mình. Tôi mím môi ngó lên. À! Thì ra hắn. Thật tình cờ, không hẹn mà gặp. Hữu duyên thiên lý năng tương ngộ. Tôi cúi xuống mỉm cười vu vơ khi chợt nhớ đến câu đó. Hắn ngó tôi đăm đăm không chớp:

 

- Hân hạnh gặp cô ở đây.

 

Tôi nghĩ đây có lẽ là câu khá êm dịu nhất trong các câu hắn sẽ nói.

 

Tôi chợt lúng túng không biết phải nói gì với hắn.

 

- Vâng thưa ông, tôi cũng không hơn gì.

 

Tôi hài lòng vì câu nói của mình. Hôm trước ở trong quán chỉ có mình tôi với hắn. Thế mà, hắn nhìn quanh nhìn quẩn. Tuyệt nhiên ánh mắt của hắn làm như không hề có ai ở trước mình. Tôi biết hắn cần hỏi thăm nhưng không thèm hỏi tôi, chỉ đợi người chủ quán.

 

Lần này coi bộ hắn chịu khó nói hơn.

 

- Nếu tôi không lầm, cô có tâm hồn nghệ sĩ lắm thì phải.

 

Tôi đoán ngay được hắn định nói gì. Tôi mỉm cười lung lay những nhánh cây:

 

- Thế ra ông cũng vậy ư?

 

Vẻ nghiêm nghị xa lạ hôm nào biến mất. Hắn cười, nụ cười thật tròn:

 

- Cô nói chuyện rất hay và dễ thương. Tôi không nịnh đâu nhé. À, mà xin lỗi cô tên gì nhỉ?

 

- Tôi nghĩ điều đó không có gì quan hệ.

 

Hắn bứt một nhánh cây mọc rải rác ở ven sông.

 

- Nhưng tôi nghĩ nói chuyện với một người mà không biết tên thì không được vui cho lắm.

 

- Vậy ông đoán tên tôi thử xem.

 

- Vậy thì tôi biết ngay. Tên cô là Hoàng Hôn.

 

Tôi tròn mắt nhìn hắn. Hắn cúi xuống lượm những viên đất cung tay khẽ liệng từ từ xuống sông. Những tiếng rơi vang lên nghe rất êm tai. Qua dáng người lớn xen lẫn cử chỉ trẻ thơ đó, tự nhiên mối cảm tình vu vơ xâm chiếm trong tôi rất nhanh. Những nhận xét lúc đầu của tôi đối với hắn hình như có phần lung lay.

 

- Cô bằng lòng tôi gọi tên đó nhé!

 

- ...

 

- Cô ngồi thế không sợ té sao?

 

- Lúc nãy thì sợ, bây giờ thì không.

 

- Tại sao?

 

- Chẳng lẽ tôi té ông không vớt sao.

 

- Ừ nhỉ! Tôi kém thông minh thật.

 

Cả hai nụ cười cùng nở ra một lúc. Không gian lại chìm trong im lặng. Chiều đang hấp hối trên dòng sông. Mặt trời đã giấu nửa mặt ở chân trời. Mặt sông còn lại màu vàng ảm đạm. Gió chiều thổi nhanh hơn trên sóng nước.

 

- Tôi ước gì buổi chiều hôm nay kéo dài hơn nữa. Hoàng Hôn nhỉ?

 

Tôi bâng khuâng một thoáng. Có chút gì len nhẹ trong tim óc tôi. Một cái tên không phải của tôi nghe sao êm đềm, miên man quá. Tôi muốn chết ngợp trong giờ phút này. Có một chút hạnh phúc vừa thoáng đâu đây.

 

- Vâng, buổi chiều hôm nay nhanh quá. Tôi sẽ gọi tên anh là Kỷ Niệm được không?

 

- Tại sao tôi lại mang tên đó, bao nhiêu tên khác?

 

- Buổi chiều này là lần cuối tôi ở đây.

 

Đầu hắn cúi thấp xuống. Giọng nói trầm hòa lẫn vào tiếng nước róc rách:

 

- Mình muốn gặp nhau thì dù góc biển chân trời nào cũng gặp.

 

Tôi quay bước thật nhanh. Giọng nói hắn vẫn như đuổi theo bám vào tóc len vào tai tôi. Tôi lắc đầu thật mạnh như để tự đánh thức mình ra khỏi một giấc mơ. Dung ơi! Mày hư đấy nhé! Lúc nào cũng vẩn vơ. Vừa tự mắng mình xong tôi chợt nhớ tới Kim vẫn hay mắng tôi câu đó, tôi bật cười. Thôi nhé. Tôi gửi lại đây mây trời sóng nước. Tôi vẫn là tôi của thuở nào.

 

 

VU VƠ             

 

(Trích tuần báo Tuổi Ngọc số 75, tuần lễ từ 2-11 đến 9-11-1972)

 

CHỊ KIẾN NHỎ - Thiện Sĩ

Một chị Kiến nhỏ, cẩn thận và đảm đang, buổi sáng kia quét trước cửa nhà bắt được một cái ví tiền. Chị lập tức chạy khắp hàng xóm láng giềng hỏi:

 

- Có ai đánh rơi cái gì không? Tôi bắt được cái này...

 

Vì chị Kiến là người lương thiện, không bao giờ giữ lấy của bắt được cả. Nhưng hàng xóm trả lời:

 

- Chúng tôi không mất cái gì cả.

 

Chị Kiến nhà ta nghĩ bụng:

 

- "Ta sẽ dùng số tiền này làm gì? Hay là mua đường? Nhưng hôm qua ta đã đau bụng vì ăn nhiều đường quá. Hay mua một cái khăn quàng mới? Nhưng cái cũ hãy còn tốt... À, hay là thế này..."

 

Và chị Kiến ra hiệu phấn sáp, mua một ít phấn và một cái bông. Ngày hôm đó lại là ngày lễ, chị diện đôi giầy đẹp nhất, cái áo đẹp nhất, vấn tóc, thoa chút phấn lên mặt, rồi ngồi bên cửa sổ, cạnh lọ hoa cẩm chướng, để nhìn các người qua lại.

 

Chị đánh phấn khéo quá, trông xinh và dễ thương quá, khiến ai ai nhìn thấy cũng ước ao được lấy chị làm vợ.

 

Kẻ đầu tiên dám đến hỏi là một chú bò mộng:

 

- Chị Kiến nhỏ bé ơi, chị có muốn lấy tôi không?

 

Chị Kiến cười hỏi:

 

- Chú có tài gì để khiến tôi mến phục?

 

Chú bò mộng đứng vững bốn chân lại, đập đuôi bên nọ sang bên kia, rồi ngửa đầu ra đằng sau, chú rống lên một hồi mạnh đến nỗi cả nhà chị Kiến và cửa sổ chị Kiến và bình hoa cẩm chướng của chị Kiến, và cả đến chị Kiến nữa đều rung động cả lên.

 

- Đi đi thôi! Chú bò mộng ơi! Khiếp, chú làm tôi hãi quá! Nếu chú còn nói nữa có lẽ tôi đến điếc mất. Lạy Chúa, chớ ban cho tôi một người chồng ghê gớm thế!

 

Rồi đến lượt một cậu chó vàng đến sủa vang, một con lợn đen đến ụt ịt, một con gà sống biếc đến gáy, một con mèo trắng đến kêu meo meo ; nhưng chị Kiến không bằng lòng ai cả.

 

Sau cùng tiến đến một chú Dế đen bẽn lẽn, bỡ ngỡ vừa ra khỏi lỗ. Chú bắt đầu hát:

 

- Kri, kri, có muốn lấy tôi không, chị Kiến ơi chị Kiến?

 

Rồi chú lặng im, vì chú nghẹn ngào cảm động. Chị Kiến ta thỏ thẻ:

 

- Chú Dế ơi, tôi mến chú lắm. Chú cũng đen như tôi, chú cao lớn hơn tôi một chút, như thế mới xứng đáng là người chồng. Tôi bằng lòng lấy chú. Chú thích bóng tối: chú sẽ giữ nhà trong lúc tôi đi chợ búa. Chú thích ngồi gần lửa: mùa rét đôi ta sẽ sưởi chung, chúng ta sẽ ăn những thức tôi để dành được. Và để mua vui, tôi sẽ kể cho chú nghe những cuộc đi phiêu lưu của tôi, và chú sẽ hát cho tôi nghe những bài hát mà chú đã đặt ra. Chúng ta lấy nhau đi, chú Dế, và cầu Trời cho chúng ta được sung sướng.

 

Thế là hai bên kết ngãi vợ chồng. Cả một mùa hạ, hai vợ chồng sống sung sướng. Nhưng một ngày mùa thu kia, chú Dế bị cảm lạnh trong khi giúp vợ lăn một quả vả khô vào tổ dưới trận mưa rào. Chị Kiến hết sức chăm nom chồng, sắc thuốc cho chồng uống. Chủ nhật sau, anh chàng đã gần khỏi hẳn, nhưng Kiến vốn cẩn thận, khuyên chồng:

 

- Em đi lễ đây. Anh cứ ở trong nhà, đừng ra đến ngoài nhé. Anh vừa sưởi vừa trông hộ nồi súp trên bếp, nhưng có quấy thì dùng môi lớn mà quấy, chớ dùng môi nhỏ mà bị bỏng đấy!

 

Rồi chị Kiến chít khăn vuông lên đầu, cầm tràng hạt ra đi. Chao ôi! Chú Dế đãng trí và vụng về quên mất cả lời dặn của vợ. Chú lấy ngay cái môi nhỏ để quấy, nên phải cúi hẳn mình trên nồi súp.

 

Bỗng nhiên, chú trượt chân ngã ngay vào trong nồi, đầu xuống trước ; chú bị chết ngạt và chết bỏng.

 

Thương thay cho chú Dế! 

 

Khi chị Kiến trở về đến nhà, chị thấy nồi súp bình thản reo sôi trên ngọn lửa, nhưng mà chú Dế thì không thấy bóng đâu cả. Chị kiễng chân lên nhòm vào nồi súp, thấy ngày chú Dế chết chìm trong ấy, xác đương quay tròn theo váng.

 

Trước cảnh thương tâm ấy, chị Kiến khóc sướt mướt. Một con chim nhỏ bay qua thấy thế, hỏi rằng:

 

- Tại sao lại khóc thế, hỡi chị Kiến bé nhỏ?

 

- Trời ơi, chàng Dế ngã chết trong nồi, và tôi, phận kiến nhỏ, tôi thương xót và tôi khóc!

 

- Còn tôi - chim đáp - tôi sẽ cắt cụt đuôi tôi đi.

 

Nói rồi làm ngay, và chim bay lên đậu trên cây hồng đầy hoa. Hồng hỏi:

 

- Chim ơi chim, đuôi của chú đâu?

 

- Thương thay, chàng Dế chết chìm trong nồi, và chị Kiến thương xót và chị khóc. Còn tôi, tôi tự chặt đuôi đi rồi. 

 

- Còn tôi - Hồng đầy hoa đáp - tôi làm rụng hoa tôi đi!

 

Hồng rung mình và bao nhiêu hoa đều tả tơi rơi xuống đất. Giờ nghỉ buổi trưa, con mèo xám đến ngủ dưới bóng Hồng đầy hoa.

 

- Hồng ơi Hồng, bao nhiêu hoa của Hồng đâu?

 

- Thương thay, chàng Dế ngã chết trong nồi, chị Kiến thương xót và chị khóc, chú Chim tự cắt cụt đuôi, còn tôi, Hồng đầy hoa, tôi làm rụng hoa tôi đi rồi! 

 

- Còn tôi, tôi cạo lông của tôi đi!

 

Mèo xám không ngủ trưa hôm ấy, vì cạo hết lông là một công việc bận rộn lắm. Khi cạo xong, mèo đến uống nước ở một cái suối trong.

 

- Mèo xám ơi mèo xám, bộ lông đẹp của chú đâu?

 

- Thương thay, Dế ngã chết trong nồi, chị Kiến thương xót và chị khóc ; chú chim thì tự cắt đuôi, cây hồng thì rụng hết hoa, còn tôi, mèo xám, tôi cạo hết lông rồi!

 

- Còn tôi, Suối trong, tôi khóc đây này!

 

Và nước, lúc nãy reo hát, bây giờ khóc rỏ giọt trên đá.

 

Con gái nhà vua vò mang cạnh sườn, đến múc nước ở suối trong.

 

- Suối ơi Suối, sao Suối lại khóc?

 

- Thương thay, chàng Dế ngã chết trong nồi, chị Kiến thương xót và chị khóc ; chú chim thì tự cắt đuôi, cây hồng thì rụng hết hoa, mèo xám thì cạo hết lông, còn tôi, Suối trong, tôi khóc rỏ từng giọt một.

 

- Còn tôi, con gái nhà vua, tôi đập cái vò đẹp này đi!

 

Và còn tôi, tôi vừa khóc, vừa kể hết câu truyện này, vì chú Dế đã ngã chết trong nồi, và chị Kiến thương xót và chị khóc!

 

 

 THIỆN SĨ       

 

NHƯ GIẤC CHIÊM BAO - Nguyễn thị Chiều Thu

- Mai chị về, Chân My ạ.

 

Chân My tròn đôi mắt chăm chăm nhìn tôi. Một phút. Cô bé đến ngồi cạnh tôi, ôm hai tay vào lòng.

 

- Khi hồi viết thư chị nói ra chơi với My nửa tháng ; chừ mới sáu ngày, răng về? Hay chị giận My?

 

- Không. My ngoan lắm, "răng" mà giận. Dù có, mấy ngàn cây số đường tìm ra em được, một tí giận không xí xóa được sao. Chỉ tại chị muốn về. 

 

- Rứa chị ngại vì ba mẹ chẳng nói chuyện nhiều với chị hỉ?

 

- Chị chỉ ngại làm phiền ba mẹ... 

 

- Không mô, tại ba bận nhiều việc quá, mẹ thì chỉ thích sách và muốn để chị em mình tự do chơi với nhau ; chả phải chị làm phiền chi hết, ai cũng thương chị mà.

 

Chân My giải thích dài dòng văn tự, tôi vẫn dửng dưng và chưa thấy ý định bị lay chuyển một chút nào: đừng nói vậy ba mẹ nghe bảo chị hỗn. Chị kính ba mẹ My và thương My ghê lắm, nhưng mai chị phải về. Nghĩa là cuối cùng vẫn: mai chị về. Con bé níu tôi lại, mắt ướt như sắp khóc đến nơi. Chị chị... ừ, hay trong nớ có gì vui làm chị nhớ? Tôi không trả lời, tỳ tay lên bệ khung cửa sổ nhìn mông lung. Nắng đã lên thật cao. Có lẽ khoảng chín giờ, đầu óc tôi chợt trống rỗng, lạnh lùng, không một ý tưởng nào trong hiện tại, sao thế nhỉ? Ngoài sân, những khóm hoa tôi không biết tên đang lung linh rực rỡ trong nắng sáng, trên con đường sỏi dẫn từ cổng vào lác đác những chiếc lá khô rõ từng đường gân sẫm. Tôi chợt nghĩ giá có vài khóm phong lan hay vài cánh ngọc lan trắng muốt dưới nắng thế này. Ừ, sao họ không trồng ngọc lan? Tôi quên Chân My đang còn ngồi sau lưng. Chỉ nhớ: hay trong nớ có gì vui làm chị nhớ? - Nhớ, tôi nhủ thầm: không đâu em. Nếu em biết nơi chị ở không có gì vui và đáng nhớ khi ra đi. Với chị, nơi đó có phải là quê hương đâu, và tương lai chị cũng không nằm trong cái tỉnh nhỏ lạ đời đó. Cái thành phố chỉ có hai con đường chính dài chưa được hai cây số, vài hàng phố bán buôn mệt mỏi, buổi sáng chợ đông nhờ những người dân quê từ các cù lao đổ về, chỉ đến mười một giờ là thưa thớt, buồn hiu. Một số người giàu nhưng keo bẩn, một số người trẻ bắt chước ăn chơi nhưng nghèo tiền nên dở dở ương ương chẳng ra hồn. Và một số sáng đi tối về an phận, đời có ra sao cũng chẳng hề gì miễn là đủ tay làm hàm nhai. Và chị lạc trong những người không quen ấy. Chị với mười tám tuổi đời nhỏ nhoi, rời cửa học đường với kiến thức tầm thường so với đời sống hiện tại, rời bỏ luôn nơi đã sanh ra và lớn lên, bỏ cái trung tâm một nước đầy xa hoa ánh sáng bên ngoài cái tang thương ảo não thật tình, bỏ cái xôn xao tươi trẻ của những bạn bè trang lứa cùng những kỷ niệm suốt khoảng đời niên thiếu, chị về tỉnh lẻ đi làm, một việc làm không hề nghĩ đến lúc còn đi học, phải nói với thật nhiều người không quen, phải cười (ở chị, những nụ cười chưa bao giờ mở thật lòng đâu em) phải chỉ dẫn phải gọi mời. Chung quanh nồng nồng hơi thuốc với những tên vô nghĩa khô khan. Chị xoay như chong chóng với tủ kính hộp thuốc giấy thung viết thước, công việc lúc đầu vui vui thích thú, mãi rồi quen thuộc đến nhàm chán hững hờ. Và có lẽ, chị phải chôn chân nơi đó suốt những ngày còn lại mênh mông? Em có biết, sau những giờ làm tối, một mình lang thang trên đường đêm sương ướt, tiếng chân đi thật lẻ loi cô độc đến rợn người. Chị lắng nghe từng tiếng vọng âm thầm. Một năm đầu, chị nghĩ rằng, trong tận cùng cô đơn cũng có nghĩa là tuyệt đối tự do, là hạnh phúc chỉ riêng mình, nhưng rồi những ngày buồn kế tiếp, chị vẫn âm thầm trong vòng đơn độc ấy. Không ai hiểu chị và không ai đến với chị, dù chỉ một người bạn thật bình thường. Hai năm, ngày chị hai mươi, chị mới hoảng hốt cho những ngày hoang vắng đã qua, và sắp tới. Chân My, (bây giờ tôi mới nhớ người thứ hai trong độc thoại là em) em phải biết, cô đơn trong tâm hồn vào tuổi chị sẽ có hai nẻo đường, một là nguy hiểm với chính mình hai là khôn cùng tuyệt vọng, hụt hẫng. Chị cố không nguy hiểm trong sự kiếm tìm, và cũng không muốn tuyệt vọng khi chưa hẳn, hay đúng hơn, chưa có nguyên nhân để tuyệt vọng. vẫn với vài hàng trên trang báo học trò, và em đến với chị thật dễ dàng từ xa lạ.

 

Chị tìm ra em từ tuần lễ nay. Không phải chị thương cô em gái tâm thư đến độ đó, mà chị nghĩ đến chị trước, chỉ cho chị thôi, đi đến với một người thương yêu mình chị nghĩ thế để sung sướng chịu tốn kém ra với em nhưng khi đã đến đây, sự sung sướng đó không đậu lâu trong lòng chị. Em và gia đình đã đối với chị, một người thật xa lạ hình dáng, thật đẹp như một người thân hàng họ, nhưng, em ạ, chị đã nhận ra rằng, em không làm chị quên những bứt rứt không yên không làm chị vơi những muộn phiền cố hữu, và em cũng không là điều chị cảm thấy thật xa, thật đẹp trong mơ hồ tiềm thức, vì thế, chị phải trở về sớm hơn dự tính. Nơi chị về, sẽ không vui như em nghĩ, nhưng ít ra cũng làm-chị-là-chị, và em sẽ còn mãi thương chị, ở đây, chỉ vài hôm nữa thôi, chị sẽ làm em buồn, chị sẽ không còn một lời nào với em. Và sẽ không còn đẹp với nhau nữa, để chị về, nha My. Chị xin lỗi ba mẹ em, xin lỗi em...

 

Tiếng nấc bất ngờ sau lưng làm tôi quay lại, con bé khóc tự bao giờ, nước mắt ràn rụa đầy gương mặt đẹp, cô bé không kềm được nữa, bèn òa lên khóc to, tôi chạy đến. Hình như có tiếng xe đỗ ngoài cổng.

 

Ôm hai vai My trong tay tôi vỗ về: 

 

- Nào, chị đã về đâu mà nhè, còn cả ngày nay, đêm nay, chị sẽ nói em nghe. My khóc mẹ ngỡ chị bắt nạt My thì tội chị lắm. Nào, chị xin lỗi My, nín nhé.

 

Tôi cúi hôn lên trán My và nghĩ: mười lăm tuổi con bé đã đẹp tệ, vài năm nữa...

 

Tôi ngưng ngay dòng tư tưởng khi nơi ngưỡng cửa hiện ra đôi chân cao trong hai chiếc giầy đen bóng, chưa ngẩng lên, My đã hất tay tôi ra tụt xuống đất, nó reo to cười lớn khi trên mặt còn đầy lệ: 

 

- Anh Phương ra, a, anh Phương ra mẹ ơi, anh Phương ra. Anh ra khi mô? Răng chẳng viết thư em đi đón? Anh ra ni bằng chi? Anh...

 

Người khách đứng thẳng trong khung cửa, một tay xách túi Pan Am nhỏ, một tay hoa lên trong không khí như phân trần: cô xem tôi trả lời làm sao, cử chỉ thật tự nhiên như đã quen với tôi từ lâu, người khách cười nhỏ, tôi khẽ cúi chào và lắc đầu với điệu bộ của Chân My. Con bé hỏi hơi dài nên nghẹn thở, nín lại và nhận ra chẳng ai trả lời kể cả người "được" hỏi, nó kéo tay người khách. Anh chàng bước hẳn vào nhà.

 

- My làm gì mà cuống lên thế, hỏi nhiều quá anh trả lời làm "răng"?

 

Tôi bước tránh ra sau và nhìn My:

 

- Tí nữa hãy tiếp tục, thở đi, lau nước mắt nữa.

 

Tôi quay đi, My kéo lại:

 

- Mô được, chị nghe anh Phương ngạo ngôn ngữ em chưa, lại ni em giới thiệu để có đồng minh chứ. Ni là chị Dao Chi, chị của My. Ni là anh Duy Phương, anh họ của My, anh ở Saigon, lâu lâu ra chơi và lần nào cũng làm My giận đến khóc.

 

Tôi lại cúi đầu cười nhỏ. Phương: Ơ hay, giới thiệu anh "kỹ" vậy, nhưng coi chừng bé ạ, anh đoán Chi đây là người Nam. Thì đồng minh với anh là thực tế nhất. À, mà chị của My là chị thế nào mà anh chưa hề nghe nói tới.

 

Mt lúng túng ; tôi cứu nguy cô bé, hết sức vô tình:

 

- Có những tình thân không bắt nguồn từ nguyên nhân nào hết vẫn đậm đà vậy.

 

Phương hơi ngẩn người một giây, và thản nhiên ngay:

 

- Hay thì thôi, chị của My, hồi quen biết. Bây giờ, dì đâu anh đi chào đã My.

 

Nhỏ lại làm nũng: Mẹ đọc sách, anh tìm mà chào, My cóc có thèm đưa anh đi. Phương cung tay với con bé và xách túi đi thẳng vào trong. My mở phóng thanh ngay: Anh Phương là con trai độc nhất của dì My, chị mẹ. Dì vào Saigon từ khi còn đi học và lập gia đình luôn trong nớ nên anh Phương không có vẻ gì là người Trung như My biết. Lâu lâu anh mới ra ni, có khi những hai ba năm, vì anh bận học tề, anh ấy học giỏi lắm chị ơi... Tôi bịt mồm cô bé: Gớm, ai tra đâu mà khai kỹ vậy. Rứa anh Phương My ra nhà đã vui, cho chị về chưa nào? My xịu ngay mặt xuống:

 

- Vui gì, anh ấy chỉ ồn được một tí lúc mới đến, vài giờ sau đã kỳ cục, thơ thơ thẩn thẩn như mất hồn ; có khi vừa ra hôm sau đã đòi về, không ai hiểu nổi. Mãi quen tính của anh nên ba mẹ để mặc anh với "thế giới của riêng anh".

 

Tôi ngồi im nhưng trong đầu tư tưởng chợt rối ren và hư ảo như trong cơn mộng du.

 

Ăn tối xong, ông bà Thành, ba mẹ My, nói vài lời quyến luyến cô bạn của con mình, tặng một món quà nhỏ rồi ai có việc nấy. Suốt bữa cơm tôi nhớ hình như tôi chỉ ừ dạ qua loa với những câu hỏi của ông bà Thành, trả lời một cách vô ý thức mọi việc, hồn tôi gửi đâu mất rồi từ trưa, hay đúng hơn, từ khi có mặt người thứ năm. Phương, trong căn nhà này. Phương, thỉnh thoảng chợt nhìn tôi chăm chú và khẽ lắc đầu. Hình như anh cũng mất tự nhiên như tôi? Phương ít nói hơn lời My nói, hơn trí tôi tưởng. Cơm xong, Phương bảo My vào sắp va li cho tôi. My dạ và đi làm việc ấy.

 

- Chị đi chơi không?

 

- Đi đâu?

 

- Thì... lẩn quẩn vài vòng phố để khi về còn nhớ vậy mà.

 

- Vâng. Nhưng về sớm nhé!

 

Chúng tôi loanh quanh vài con đường nhỏ, im lặng từ khi rời nhà, bước chân đi thật chậm mong đường dài mãi ra và đêm đừng xuống, tôi bước như ma lực nào xui khiến, tôi không còn tự chủ nữa. Và trong tâm, bao nhiêu lời đã nói lên vui buồn hay lạnh lẽo?

 

*

 

My ôm chặt tôi thổn thức:

 

- Chị Chi, mai chị về rồi, tối nay chị ngủ với em nha.

 

Phương lên tiếng:

 

- My lúc nào cũng nhè được, phải vui lên cho chị Chi về an lòng chứ.

 

- Dốt anh đi, em thương chị Chi, em muốn chị ở đây hà.

 

- Cứ như là công chúa, trước cũng nói vậy với anh, rồi có giữ được không?

 

- Bởi thế My không giữ anh nữa, My muốn anh giữ chị Chi lại cho My.

 

Con bé nói thật vô tình. Phương nhìn tôi mắt như xoáy tận tim óc, tôi cúi đầu, một niềm gì nghẹn ngào dâng lên ứ đầy trong lồng ngực, hơn bao giờ, tôi thèm được khóc vùi ở nơi nào không còn ai, không còn ai hết chỉ tôi thôi với niềm đau chợt ngút ngàn xanh mắt. 

 

- My vào ngủ trước đi, chốc chị vào.

 

- Thật nhé, mà em nằm trong nhường đèn table de nuit cho chọ đọc sách dỗ giấc.

 

My đi, phòng khách chợt rộng ra và hoang vắng lạ lùng. Phương vẫn ngồi yên đối diện tôi, trên tay anh ánh lửa lung linh và khói thuốc dịu dàng như một tình cảm lạ vừa chợt đến trong lòng tôi, trong lòng người con gái hai mươi năm sống một mình bằng nội tâm thăm thẳm.

 

- Chi!

 

Tôi ngẩng lên. Phương, anh đừng nhìn tôi như thế, anh phải biết, cái nhìn sẽ làm tôi không bao giờ yên nguôi với những tháng năm còn lại. Độc thoại riêng tôi.

 

- Tôi tiếc đã không ra sớm hơn và... tại sao Chi không về muộn hơn?

 

Môi đau giữa hai hàng răng cắn, tôi khẽ lắc đầu cho tiếng nấc không bật lên cùng những ý nghĩ vừa lóe. Thôi Phương, đừng nói gì hơn để yên nhau, để tôi còn can đảm với những cây số đường dài chờ ngày mai. Thôi Chi, tỉnh lại đi, tôi ơi, chỉ một đêm nữa thôi sẽ như là cơn mộng nhỏ, sẽ cùng những ngày cô đơn cũ đến hết đời trẻ trung.

 

Phương đứng lên đưa tay ra:

 

- Tôi mong câu trái đất tròn sẽ rất đúng giữa hai ta. Có nói cũng không cùng. Chi ngủ yên mai đi kẻo mệt. (Anh cũng biết là tôi sẽ không ngủ yên sao?!)

 

Tôi bắt tay Phương. Lần đầu có là lần cuối không Phương?

 

- Mai Chi về, tôi không tiễn đâu.

 

Tay rời tay, anh bước ngang mất hút nơi cửa phòng lúc nào không rõ khi tôi sững người, nước mắt chùng mờ hai khung cửa linh hồn mở lớn.

 

 

NGUYỄN THỊ CHIỀU THU     

 

(Trích tuần báo Tuổi Ngọc số 73, tuần lễ từ 19-10 đến 26-10-1972)

 

MÙA BƯƠM BƯỚM TRẮNG - Phù Trầm

Tôi vẫn thường tự hỏi : tại sao người con gái đó lúc nào trên mình cũng luôn luôn có chiếc áo len xanh, ôm sát? Mỗi lần đi ngang qua con đường dẫn tới chiếc cầu sắt đen cũ, căn nhà ngói xám rêu phủ với bờ rào dâm bụt bao quanh nằm ở lề bên phải phía dưới khoảng đường lầy lội, thường tôi vẫn nhìn thấy nàng ngồi trên chiếc băng ghế gỗ trên hàng ba dáng lơ đãng. Hoặc có một cuốn sách trên tay đầu hơi cúi xuống cùng mái tóc dài xõa nhẹ che mất nửa gương mặt như đang chăm chú đọc một cách thích thú. Hoặc ngồi tẩn mẩn với một chiếc hoa đỏ hình như hái ngoài bờ rào, đôi mắt nhìn ngắm cánh hoa với vẻ hững hờ... Và lần nào, chiếc áo len xanh vẫn có trên người nàng. Những lúc đó, tôi thường đi chậm lại, đôi mắt khẽ nhìn vào nơi hàng ba nàng đang ngồi. Câu hỏi quen thuộc vỗ về lên tâm linh : tại sao chiếc áo len xanh như vật bất khả ly thân đối với nàng. Màu xanh, người ta gọi đó là màu hy vọng, phải không? Nàng có một vóc dáng gầy yếu và nhỏ nhắn như một chú mèo ốm. Màu xanh và nàng, có một sự tương quan nào? Trong dáng người thu co lại, chiếc áo len trên người, mái tóc phủ xõa xuống, thật tình tôi chưa nhìn rõ được gương mặt nàng bao giờ. Tôi tưởng tượng ra đôi mắt, sóng mũi, cánh môi của một người con gái, đúng hơn, của nàng. Thật là kỳ lạ, tưởng tượng về một ai, nhất là về một người con gái, tôi luôn tưởng tượng ra họ đẹp lắm. Đó là thứ tình cảm gì tôi cũng không hiểu rõ. Một chút mơ mộng lãng mạn cho đời sống quá đỗi khô cằn đen đúa này, có gì quá đáng không? Câu hỏi như một dội lại của sự bi thảm mơ hồ bắt gặp đâu đó trên từng bước chân tuổi trẻ buồn bã đi qua, những ngày tháng quay quắt với những lo âu tính toán. Người ta thường trốn tránh thực tại, thực tại với những tặng vật muộn phiền, những đổ vỡ ngỡ ngàng không kịp chuẩn bị, đối phó. Mơ mộng, một chút thôi, cho đời sống có thêm hương vị, đâu có gì là quá đáng, phải không? Vậy thì ta có quyền tưởng tượng ra sao mặc ta. Hẳn nàng có một gương mặt trái soan, đôi mắt bồ câu, sóng mũi dọc dừa, cánh môi trái tim. Ồ, tuyệt, tuyệt quá phải không. Nhưng trong cái cúi đầu của nàng, mái tóc phủ xõa kia, có một cái gì mong manh quá. Còn chiếc áo len nữa, tại sao lúc nào cũng thấy nàng khoác trên mình, hẳn thân thể gầy yếu của nàng luôn luôn là một bất trắc với những cơn bệnh dễ xâm nhập bào mòn. Đôi lúc tôi nghĩ nàng đang mắc một chứng bệnh nan y nào đó, có lẽ. Những con vi trùng đang đục khoét trong tủy xương nàng nát đi từng hơi thở. Có đúng thực vậy chăng? Cầu trời cho tôi nghĩ sai, thực tế nàng chẳng có mang một chứng bệnh nan y nào. Nhưng tại sao tôi lại có ý nghĩ quá độc ác đáng ghê tởm đó. Trông nàng dễ thương đó chứ. Tôi là một thằng ẩu, nàng có một thân thể gầy yếu ốm nhom như vậy, đáng lẽ tôi phải xót xa dùm nàng. Đã không thì chớ mà tôi lại còn gán cho nàng mắc một chứng bệnh khó trị. Thật đúng tôi là một thằng hết sức ẩu rồi mà, mày đáng chết con ạ!

 

Kìa, nàng đang đứng dậy kìa. Quả thật, nàng có dáng một con mèo ốm chẳng sai. Nhỏ nhắn. Cú rũ. Gió thổi tóc nàng bay bay, một tay nàng cầm cuốn sách, một tay vuốt lại những sợi tóc bay lạc tấp vào mặt nàng, những cử chỉ dịu dàng có pha vào chút lơ đãng, nom nàng có vẻ đang mơ màng nghĩ ngợi về chuyện gì đó. Chuyện gì? Làm sao mà tôi tưởng ra được trong đầu óc nhiều tưởng tượng của tôi nàng đang nghĩ ngợi chuyện gì. Một khoảng trời xanh vòi vọi nào đó. Một hình ảnh nào đó. hay một gương mặt xa lạ nào đó cùng với những lời nhắn nhủ thì thầm của nàng. Làm sao tôi biết được. Mỗi người là một tách biệt độc lập hoàn toàn, không một ai có thể dòm ngó được, những tâm sự riêng tư của mình. Nàng nghĩ gì thì mặc nàng, tôi không cần biết, chỉ biết rằng ở chỗ này, một góc đường, trên lề cỏ xanh, vào buổi sáng, tôi đang nhìn thấy nàng ở một thế đứng, lần đầu tiên. Những lần khác, tôi chỉ thấy nàng ngồi trên chiếc băng ghế gỗ đặt sát bên bức tường trên hàng ba mà thôi. Nắng sớm mai ngọt dịu phủ lên khắp người nàng, nàng sáng rỡ nổi bật giữa khoảng tối của mặt nhà, cánh cửa bức tường ở phía sau lưng. Màu áo len xanh, mái tóc dài đen, gương mặt khá đẹp. Tất cả mọi thứ như được tráng lên một lớp men gì kỳ lạ tỏa chiếu rực rỡ. Toàn thể như một thu hút dịu dàng. Tôi đứng sững, thực sự muốn hát lên một bài hát nào đó đang lãng đãng trong đầu mà không thể nào cất tiếng được. Niềm xao xuyến bùng vỡ như một mạch nước lớn bịt chặt kín vừa được khai thông. Tôi nghe rõ quả tim tôi đang bập bùng lên tiếng trong buồng ngực. Ơi! Có ai trên trái đất này có nghe hồn tôi đang bay lên những đỉnh cây rao múa. Niềm nao nức lạ mặt tựa hồ nỗi xúc động lần đầu vỗ tay khua động trong từng ngón tay cảm giác. Thoáng lát, tôi cảm thấy mình lao đao ngả ngớn như đang đứng trên một tảng mây nào đó, bềnh bồng với một thân xác khói sương. Cùng lúc thị giác tôi như không còn chú ý gì xung quanh nữa cả, tia mắt chỉ còn có một điểm tụ duy nhất để đậu vào: nàng. Người con gái áo len xanh với một vị trí quen thuộc trên hàng ba ngôi nhà cổ ngói xám của mỗi buổi sáng đi ngang con đường này. Con mèo nhỏ với dáng ngồi co thu lại sưởi nắng rất dễ thương. Ngôi nhà cổ, bờ rào dâm bụt vây quanh, bóng tối lờ mờ thấy được sau khung cửa sổ bên trong với những bày biện khuất lấp. Ngôi nhà hẳn hơn tuổi tôi, hơn tuổi nàng. Hơn nhiều là đằng khác. Và một điều chắc chắn là: những gì được coi là cổ xưa luôn luôn có một dáng dấp cúi đầu che giấu. Ngôi nhà: nàng ở đó mười mấy năm trời, chẳng biết có một ảnh hưởng nào chăng? Vẻ mòn nhẵn của lối đi, những miếng gạch sứt mẻ trầy trụa, gỗ cửa phai màu, bờ tường trốc lở, những mảnh ngói bám rêu. Tất cả như phả ra âm thầm một hơi thở lạnh lẽo quạnh hiu. Và nàng ở đó, những sinh hoạt quen thuộc hàng ngày, những công việc vụn vặt, thời thơ ấu lên sáu, những trò chơi trẻ con, và bây giờ là thời con gái. Làm sao tôi tưởng tượng ra được vô số những hình ảnh như thế của nàng, những đổi thay có tính cách khiêm tốn trầm lặng trong đời sống chẳng phải của tôi. Những đứa bé trai, bé gái mười năm trước còn là những hình ảnh lem luốc làm cho người ta buồn cười, mười năm sau tình cờ gặp lại đâu đó, đố ai có thể ngờ được đó là chúng bây giờ, và tự nhiên người ta hoài nghi trí nhớ của mình. Con đường này, thuở nhỏ, tôi đã chạy qua chạy lại bằng vạn triệu dấu chân trong những lần chơi đuổi bắt với những thằng bạn nhỏ, những lần cùng lũ chúng chạy đua trong mưa như một trò chơi không bao giờ chán. Có thể trong những lần đùa nghịch như thế, tôi đã gặp nàng đứng trước tiệm, ngồi trên chiếc băng ghế gỗ hay cũng đang dầm mình trong những giọt nước mắt của trời, lúc đó còn là một cô gái nhỏ tóc ngắn tóm bum bê chưa biết gì. Ừ, biết đâu chuyện đó chẳng xảy ra nhỉ? Có thể lắm chứ. Câu chuyện có thể xảy ra đến cũng ít nhất năm mươi phần trăm. Bây giờ thì nàng đã trở thành một thiếu nữ với tóc dài áo lụa môi đỏ má căng. Mười mấy năm trôi qua rồi, nhiều đấy chứ. Những thằng bạn ngày xưa đùa nghịch giờ cũng đã tứ tán thất lạc khắp nơi. Thằng vào lính. Thằng sắp lên đại học. Thằng học nghề. Thằng dở dang đời học trò... Đủ cả. Một số còn biết tin tức thỉnh thoảng có gặp mặt lại, một số chẳng còn nghe nói tới, đi nơi nào, biệt tăm. Mười mấy năm, biết bao nhiêu là thay đổi biến cố trên trái đất buồn bã này. Nàng sống trong ngôi nhà đó thầm lặng ra vào từ đó đến nay.

 

Tôi nhìn về phía hàng ba, người con gái với chiếc áo len xanh trên người không còn đứng đó nữa. Cuốn sách trên tay nàng, nằm phơi mở trên băng ghế. Mực nắng lên cao hơn, bò qua khỏi khung cửa sổ, màu nắng sáng rực. Có một con mèo mun nhỏ ngơ ngác đứng dưới gốc cột to tròn, trên thềm, nhìn về phía trước.

 

 

Cơn mưa đổ xuống thật bất ngờ. Những cụm mây xám tự nhiên hiện ra trên bầu trời từ lúc nào. Tôi chạy dạt vào hàng hiên của dãy phố bên này đường, lề trái. Những hạt mưa bám lấm tấm lạnh lên mặt. Mặt sông nước đục ngầu gợn sóng, gió thổi mát hai bên thái dương.

 

Con đường nhựa lỗ chỗ những ổ gà lấp loáng nước. Những ngôi nhà sàn bằng những tấm ván thông ghép lại đóng kín cửa đầy vẻ tối ám bí mật dựng trên mặt nước dọc theo bờ sông. Mực nước sậm tấp dưới sàn gỗ, những tiếng vỗ ấp ách vào bờ có lúc nghe không rõ, có lúc chợt vang động bất thường. Tôi nhìn thấy màu nước đen dơ bẩn đầy rác rưởi dưới những cây cột chống sâu. Đời sống cùng những thừa thãi của người sống trên đó đều vứt xuống giòng sông, hầu hết. Mưa rảy bụi khắp bầu trời. Phiên chợ sáng đã gần tan hết, sự ồn ào mặc cả trước đó đã tan khuất mất chỉ còn lại một mặt đường lầy lội với đủ thứ đồ phế thải bừa bãi từng đống lớn. Ngôi chợ với vẻ bẩn thỉu tanh tưởi bày rõ trước mắt. Dãy phố bên kia, những gian hàng cũ kỹ tối ám với những biển chữ Việt chữ Tàu đã trốc lở từng mảnh sơn lớn, gầy guộc, nhìn qua làn mưa bụi. Trong cơn mưa, hình như tất cả mọi thứ đều chuyển động, sinh hoạt chậm lại, một chiếc xích lô phủ bạt bốn bề chạy cẩn thận qua cây cầu trắng trên con dốc, những chiếc xe gắn máy với những người mặc áo mưa chạy vụt qua, tiếng động cơ nổ lớn vang vang rồi chìm mất lẹ làng sau đó.

 

Tôi đưa tay vuốt mặt. Dọc theo hàng hiên tôi đứng lác đác những người trú mưa đứng im lặng nhìn mông ra ngoài trời. Người đàn bà mặc áo dài trắng tay dắt một đứa bé trai cỡ năm sáu tuổi chốc chốc cúi xuống nói vào tai đứa bé điều gì đó, rồi lại ngẩng lên nhìn mút hai đầu đường nom có vẻ bồn chồn hơn cả. Bà ta hình như đang gấp một chuyện gì. Kế cận người đàn bà đó, người đàn ông có vẻ lớn tuổi hơn nhiều mặc chiếc áo sơ mi sọc rằn xanh cũ đứng thụt sâu vào phía trong dựa vào bức tường nhà thuốc tây, rít thuốc liên miên, im lặng.

 

Tôi bỏ cuộc quan sát, ngẩng tai nghe cuộc đối thoại của hai đứa con gái vẻ nữ sinh áo dài trắng đứng cạnh bên, chả biết bước vào đây từ lúc nào.

 

Tiếng nói của đứa con gái tóc ngắn, trong trẻo:

 

- Trời ơi! Làm sao bây giờ, mưa cứ như thế này...

 

Tiếng của đứa con gái tóc dài, đẳm thắm hơn:

 

- Mày làm gì mà nóng nảy thế, tại mưa chớ bộ tại mày cố tình hay sao mà sợ, mà la làng...

 

Tôi chưa hiểu gì cả, câu chuyện có vẻ hứng thú đó chứ, hình như là một cái hẹn thì phải.

 

- Mày mà biết gì, tao hiểu rõ hơn mày cơ mà!

 

- Nhưng "người ta" cũng hiểu rõ rằng là trời đang mưa...

 

A! Người ta, danh từ thông dụng của tình yêu mới lớn bây giờ, một cái tên gọi của một người nói về một người khác mà người đó thấy có cảm tình, nghĩa là thấy mến mến ở trong lòng. Đúng là một cái hẹn rồi chẳng sai. Tôi lắng tai theo dõi tiếp:

 

- Trời ơi! Mày đúng là chẳng hiểu gì về Hoàng của tao cả.

 

- Sao?

 

- Hoàng kỳ khôi lắm, hễ hẹn là phải đến đúng giờ, bằng bất cứ giá nào, không được trễ một giây.

 

- Khó nhỉ?!

 

- Ừ.

 

- Nhưng rủi bị ngăn trở bởi một điều gì đó, như mẹ sai đi lấy mấy cái áo dài hoặc trời mưa bất ngờ như thế này chẳng hạn, thì sao?

 

- Đã nói là bằng bất cứ giá nào cũng phải đến đúng giờ mà còn hỏi. Phải bỏ tuốt hết.

 

- Ừ, thì bỏ, rồi má mình có bỏ cho mình không, hoặc mình dầm mưa ướt nhẹp đến với người ta, như vậy mà thích đó à?

 

- Ừ, như vậy mà người ta thích đó.

 

- Lý luận nghe ngược ngạo, không ưng được. Thôi bỏ đi.

 

- Mày nói bỏ cái gì?

 

- Hoàng.

 

- Ơ! Nói nghe có duyên ghê chưa? Sao mày không xúi mày đi.

 

- Tao khác, mày khác.

 

- Thế sao mày xúi tao bỏ...

 

Bên tám lạng, bên nửa cân. Ai cũng có lý và ai cũng vô lý. Điệu này chắc là còn chí chóe với nhau dài dài.

 

- Úy! Dứt mưa rồi, thôi đi lẹ mày ; thế nào cũng bị tra vấn một màn chứ chẳng chơi - Tiếng của người con gái tóc ngắn.

 

Hai đứa con gái tóc dài tóc ngắn rời bỏ hàng hiên của dãy phố đi dọc về phía con dốc có cây cầu trắng. Hai tà áo lụa dài phất phơ dưới chân bắt đầu lấm tấm những vết bùn, tình yêu tuổi trẻ thấp thoáng ở mỗi bước chân cuống quýt, con đường hẹn dẫu phô bày ra một vẻ mặt xấu hay đẹp nào cũng chẳng đáng để ý, chỉ biết rằng đó là con đường đưa tới một gặp gỡ đầy mừng vui và hờn dỗi, mà trên đó, mỗi bước chân dẫm lên vang vọng một bài tình ca hớn hở trong nhịp đập của tim, trong liếc mừng của mắt và trong tất cả các cử chỉ rất dễ yêu. Áo lụa lồng gió bay phơ phất như bàn tay vẫy gọi nhau trên cùng một con đường đã đẹp. Ở đó, chim xôn xang cất tiếng hát bốn mùa, hoa nở những cánh hồng rực rỡ quanh năm, và lời thì thầm của cỏ cây không lúc nào ngơi nghỉ. Người con trai tên Hoàng nào đó, bây giờ hẳn đang đứng sốt ruột chờ đợi đâu đó bên kia con dốc, bên kia cây cầu trắng, đi đi lại lại, với vẻ bồn chồn, nóng nảy. Qua hai đứa con gái cùng những đối thoại lúc nãy, anh ta chắc là người rất nồng nhiệt đối với tình yêu: biết bao nhiêu lần hẹn hò và giận hờn cay đắng. Cứ quay lưng một tí cho thêm hương vị, rồi sẵn sàng quay lại cười nói với nhau. Giả tỉ như cuộc tình suông đuột từ đầu đến cuối như một đoạn thẳng giới hạn bởi hai điểm thì chẳng có gì để đáng nói hết, phải không? Cứ gặp nhau lấy nhau sanh con đẻ cái rồi già rồi chết, thì ôi buồn quá! Thành công một cách dễ dàng đâu có gì là sung sướng thú vị nữa. Trong tình yêu có gay go ngăn trở mới chứng tỏ được lòng chung thủy thật tình chứ. Tên Hoàng nào đó, bạn hãy cứ nồng nhiệt với tình yêu đi, nhưng nên nhớ rằng chỉ một tình yêu thôi đấy nhé, lăng nhăng cô này cô nọ là đáng bị đánh đòn bằng một cái đá thật mạnh vào mông văng tuốt xuống hố sâu đó, nghe chưa?

 

Nắng lên sáng rực trên mái tôn của ngôi nhà lầu bên kia sông, chói chang. Mặt nước vẫn gợn sóng, những tiếng nước vỗ vào bờ đá nghe thật rõ. Người đàn bà với đứa bé đứng trú mưa ban nãy đã đi mất. Người đàn ông áo sơ mi sọc rằn xanh cũ đang loay hoay đạp chiếc xe Honda máy không nổ.

 

Tôi rời khỏi hàng hiên của khu phố. Mặt trời ở trên cao. Dọc con đường có con dốc lên chiếc cầu trắng ở phía xa, hai người con gái đã đi trở lại, người con gái tóc ngắn lỡ hẹn vì trời mưa hẳn đang bị hạch hỏi, tìm những lý do để thay câu trả lời, đâu đó.

 

Buổi tối, tôi ngủ ở nhà Dự. Nhà hắn nằm sâu trong một ngõ hẻm. Những con đường nhỏ quanh quẩn lại đây bùn sình đi vấy đầy lên đôi dép và hai ống quần. 

 

Dự đưa tay chỉ đám mía trồng trên sân trước đã dài lá:

 

- Trồng cho mấy thằng em, tụi nó cũng chẳng thích ăn gặm gì. Thích trồng để mỗi sáng ra xem nó mọc cao hơn hôm qua bao nhiêu phân, thay phiên nhau tưới nước chăm sóc, vậy thôi...

 

Tôi ngồi bệt trên chiếc ghế gỗ nhỏ thấp ngoài hiên, lơ đãng nhìn:

 

- Con nít vẫn vậy, vui sướng thật giản dị, chẳng cần đòi hỏi gì lớn lao cả mà vẫn vui, vẫn sướng, những điều tầm thường...

 

- Con nít mà, tên nào hổng vậy...

 

Tôi rời khỏi chiếc ghế đi ra ngoài bờ rào kẽm gai nhìn xuống con mương nhỏ nước đen dơ bẩn lờ đờ chảy dọc theo đó: những chiếc lon sữa bò rỗng móp méo, những khúc củi mục, giấy vò từng cục lớn, rác rưởi. Sao tôi nhìn đâu cũng thấy màu đen. Tạo hóa làm ra nhiều thứ màu lắm cơ mà: xanh, đỏ, hồng, nâu... mắt tôi sao chỉ nhìn thấy màu đen, màu âm u và buồn nản quanh đời sống.

 

Dự vẫn quanh quẩn bên đám mía dài lá:

 

- Trồng chúng đâu cũng được năm sáu tháng rồi, vậy mà bây giờ mình sắp đi, nghe như luyến tiếc gì đâu, những cây cỏ...

 

Tôi lại gần Dự:

 

- Sống ở chỗ nào, nhất là nơi sống từ bé tới lớn, biết bao nhiêu là kỷ niệm đã ở trong hồn mình, sao không luyến tiếc được khi rời xa dẫu cây cỏ hay bất cứ vật vô tri vô giác nào khác, ít nhất nó cũng ghi đậm trong tim một kỷ niệm nào đó.

 

Giọng Dự nghe như khác lạ:

 

- Còn có những điều cần nói khác, mà mình vẫn chưa nói được.

 

- Điều gì?

 

Dự nhìn tôi, lắc đầu.

 

Bóng tôi bao phủ chung quanh. Dự và tôi ngồi trước hiên trò chuyện đến khuya. Nhắc nhở lại thời tiểu học chung trường, những lần trốn học vào rạp ciné, đánh lộn đánh lạo với những thằng khác, rồi thời lên trung học, những thay đổi, những tình cảm mới. Bây giờ thì tôi vẫn còn ngồi lại ghế trung học. Dự sắp vào lính. Trong giọng nói của kẻ sắp ra đi có gì mơ hồ như tiếng thở dài nuối tiếc. Tôi ngồi khoanh hai tay quanh đầu gối nhìn vô đầu con hẻm có ánh điện đường vàng vọt trên những bức tường loang lổ dọc lối đi. Đêm với những ngôi nhà lụp xụp đóng cửa im lặng nom ẩm thấp trong một bề sâu lắng nặng. Không hiểu câu chuyện nói tới những điều gì tôi quên bẵng, chỉ nghe hắn đánh nhẹ vào tay, tiếng hỏi nhỏ:

 

- Mày biết Nga không?

 

- Nga A2 đó hả?

 

- Ừ.

 

Dự im lặng một lát, hình như hắn đang đắn đo tìm một lời gì thích hợp để nói một cách tự nhiên:

 

- Đó là điều mà tao cần nói.

 

Tôi mỉm cười, nhưng biết là Dự không nhìn thấy vẻ cười của mình:

 

- Có viết thư chưa?

 

- Chưa.

 

- Sao vậy?

 

- Ít nhất cũng phải có một người trung gian để đưa cánh thư đầu tiên chớ.

 

- Ai?

 

- Tao chọn mày.

 

- ...

 

- Sao?

 

Tôi gật đầu bằng lòng sau một giây suy nghĩ. Kệ, cũng nên giúp hắn một lần, người sắp dời bỏ nơi đây nhập vào một sinh hoạt có vẻ cứng rắn, kỷ luật chặt chẽ hơn, biết hắn có tìm được sự thoải mái nào không trong sinh hoạt đó. Thôi cầu chúc cho nhà ngươi trước, những điều may mắn sẽ gặp vậy!

 

Tôi tỉnh dậy lúc trời đã rựng sáng. Dự còn ngủ. Tôi lặng lẽ bỏ ra về. Có một cái gì là lạ trên đường phố sáng nay. Màu áo trắng rợp đường, hình như là ngày khai trường của ngôi trường con gái có những cành sứ trắng trước sân cờ rộng. Ngày khai giảng của một niên khóa mới hứa hẹn những tiếng guốc sẽ gõ vang đều trên mặt đường buổi sáng, buổi trưa, buổi chiều.

 

Lúc đi ngang qua ngôi nhà cổ ngói xám rêu phủ có bờ rào dâm bụt vây quanh, tôi bắt gặp người con gái mái tóc dài phủ vai, cùng chiếc áo len xanh quen thuộc trên người, tay cầm chiếc cặp bự, tay còn lại loay hoay đóng chốt cổng. Hẳn nàng đi học, và ngôi trường nàng học là ngôi trường vừa khai giảng sáng hôm nay, ngày bắt đầu rợp những con bướm trắng, ngày đầu tiên mở hội. 

 

Bây giờ có lẽ là tháng chín, như vậy trường tôi cũng bắt đầu khai giảng. Tháng chín: mùa khai trường, mùa bướm trắng, mùa tơ vương. Có biết bao nhiêu trái tim rộn ràng đập trong lồng ngực của tháng chín trở lại này. Nơi đôi mắt của đứa con gái long lanh và nơi đôi mắt của đứa con trai khờ dại bắt đầu nghe xốn xang, đố ai nhìn thấy được.

 

 

PHÙ TRẦM       

 

(Trích tuần báo Tuổi Ngọc số 74, tuần lễ từ 26-10 đến 2-11-1972)

 

MÊNH MÔNG NẮNG HIỀN - Mường Mán

Ngày nắng lớn. Chiều. Hình như biển luôn luôn có điều gì bất an trong lòng nên mặt biển nhăn.

 

Mỗi nếp nhăn là mỗi nếp lượn lấp lánh nắng. Nắng và biển cùng rực rỡ. Mùa thu đang rải hoa lên mặt biển sóng. Và, những dấu chân không quen biết nhau rải đều, lỗ đỗ trên dải cát, quanh chỗ hai người ngồi.

 

Người con trai búng mẩu tàn thuốc xuống mé nước, âu yếm nhìn người bạn gái:

 

- Anh vừa gửi biển một chiếc phao.

 

Người con gái mải bay lượn tầm nhìn ra ngàn khơi, lúc này thu ngắn khóe nhìn mênh mông lại:

 

- Chiếc phao gì đó?

 

- Cái tàn thuốc lá.

 

Đôi môi thoáng tươi một nét cười, người con gái khẽ hất mớ tóc đẫm nước mặn. Cái hất như một cử chỉ làm dáng quen thuộc của cô.

 

- Chiếc phao của anh nhỏ quá không cứu được ai đâu.

 

Người con trai duỗi chân trên cát:

 

- Cứu một chú còng tinh nghịch nào đó lỡ bơi xa bờ.

 

- Nhưng chiếc phao rã tan trong nước mất anh ơi.

 

- Ừ há!

 

Người con trai cười. Hai hàm răng đều, sáng. Người con gái dí ngón tay trỏ xuống cát viết tên mình và tên bạn. Hai cái tên đọng ánh nắng cùng lóng lánh, hằn rõ những đường nét mềm mại một cách khá dễ thương.

 

Nét chữ trên cát quyến rũ người con trai, hắn chăm chú nhìn rồi thì thầm:

 

- Này cô bé! Cô có nghĩ hai cái tên sẽ ngọ ngoạy bò đi không?

 

Mắt người con gái chợt ánh vẻ tinh nghịch:

 

- Ừ, em cũng nghĩ thế. Nếu nhờ phép lạ nào đó, hai cái tên cùng thức dậy và bò đi, trườn đi như loài động vật bò sát chắc thích lắm anh há!

 

- Nếu nó thức dậy thật, anh đố cô bé hai cái tên sẽ bò xuống biển hay lên núi?

 

- Sẽ xuống biển, biến thành 2 con cá tung tăng bơi lội.

 

- Không, sẽ lên núi biến thành chim bay bổng đi hái trái nuôi nhau chứ.

 

Cả hai cùng cất tiếng cười to. Người con gái trông ốm yếu như một cánh lá và người con trai rắn rỏi khỏe mạnh tựa một cành thông mà mớ tóc rối bù trên đầu hắn là tàng lá rườm rà.

 

Người con trai viết tên mình và tên bạn bất cứ chỗ nào tay hắn có thể với tới. Phút chốc, vùng cát quanh chỗ ngồi hai người ngoằn ngoèo những cái tên đan nhau.

 

Biển mênh mông rì rào sóng. Mặt trời trên đầu tựa một trái cây chín. Mặt trời mùa thu dịu dàng hơn mùa hè nhiều ; hình như nó được bọc bởi lớp lụa mỏng manh nào đó, chỉ ban phát cho trần gian những luồng sáng ấm, không nóng. Và, những tảng mây trôi khoan thai nhàn du qua khoảng trời rộng hình như cũng ướp thơm mùi hương nào đó, phảng phất qua hồn người mơ hồ chút nồng chút ngọt của thứ hạnh phúc bình dị, hòa bình.

 

Một con còng rón rén mon men đến bên bàn chân trắng muốt người con gái.

 

- Chắc nó nghĩ bàn chân em là một miếng san hô.

 

Người con trai cười chúm chím:

 

- Không phải đâu, nó đang say rượu, đang thất tình.

 

Người con gái lườm bạn:

 

- Sao anh biết?

 

- Nó một mình lẻ bạn, biển là 1 hồ rượu lớn, nước biển là rượu. Mỗi khi thất tình những chú còng uống nước biển và say như người ta say rượu.

 

- Anh chỉ tài phịa.

 

- Thật đó.

 

- Thế anh say rượu lần nào chưa?

 

- Chưa. Vì chưa thất tình. Giờ anh muốn biến thành chú còng con thất tình uống no nước biển và say.

 

- Say rồi con còng làm gì?

 

- Con còng sẽ vượt biển tới một ốc đảo ngoài khơi xa nhìn về bãi cát này.

 

- Nhìn về thấy gì?

 

- Thấy cô bé ngồi khóc một mình.

 

Người con gái ngúng nguẩy đầu, mái tóc nũng nịu bay những sợi óng ánh trong nắng.

 

- Xí, anh xạo không à! Ai thèm khóc. Sao anh không nghĩ em cũng sẽ biến thành 1 con còng khác bơi ra ốc đảo ấy tìm anh, cắn anh một miếng cho bõ ghét? Hứ!

 

Người con trai cười lớn. Tiếng cười của hắn làm con còng "thất tình" giật mình rời xa bàn chân người con gái, biến mất sau những mô cát chập chùng.

 

Dưới nắng, khuôn mặt người con gái sáng rỡ một vẻ đẹp dịu dàng. Gió trở cơn, mây lồng lộng trôi nhanh dưới vòm trời xanh ngắt. Màu nắng như phai vàng bớt bởi màu thiên thanh của trời và biển trộn lẫn.

 

Sóng thì thầm, thì thầm.

 

- Đố cô bé biết biển đang nói gì?

 

- Biển đang hát.

 

- Không, biển đang nói: cô bé năm nay lớn hơn năm ngoái.

 

Người con gái véo nhẹ cánh tay bạn:

 

- Thức dậy đi bạn ơi! Đừng mơ nữa! Năm ngoái mình gặp nhau ở Thuận An, giờ là Mỹ Khê.

 

- Ở đâu cũng biển cả!

 

- Khác chứ.

 

- Khác gì?

 

- Năm ngoái ở biển Thuận An anh dễ thương, năm nay ở biển Mỹ Khê anh dễ ghét.

 

Người con trai lẩm bẩm:

 

- Năm ngoái, năm nay, một năm rồi nhỉ?

 

Hắn nghĩ: một năm rồi hai năm, ba năm, có năm nào, mùa thu, mất nhau, một mình trở lại giữa vùng cát mông quạnh này, đứng, ngồi, ngẩn ngơ, ngơ ngẩn nhớ. Cô bé rồi sẽ lớn. Những cánh cửa trùng điệp của xuân thu đông hạ, của đời người liên tiếp mở ra. Lạc mất nhau. Không tìm thấy nữa.

 

Người con trai chợt thoáng rùng mình lo sợ, cuống quýt nắm lấy bàn tay bạn. Níu giữ. Vâng, phải níu giữ thật chặt.

 

Người con gái cúi đầu nhìn bàn tay cô nhẹ nhàng lùa cát đắp lên 2 bàn tay quấn quít ấy. Hai bàn tay ấm nóng khuất dần dưới làn cát nóng.

 

Và, bâng khuâng 2 đôi mắt ràng buộc những khóe nhìn. Hai môi cười mở ra mênh mông, thinh lặng dưới nắng.

 

 

MƯỜNG MÁN      

 

(Trích tuần báo Mây Hồng số 16, tuần lễ từ 31-10 đến 7-11-1972) 

 

  

 

 

 

NHỮNG DÒNG SÔNG NHỎ - Đan Hoàng

- Tại sao chị cứ hát hoài bài hát đó hở, chị An?

 

- Tại chị thích.

 

- Câu nào?

 

- Em có cần thiết phải biết không?

 

- Em nghĩ, nếu nói cho người khác biết những nỗi buồn thầm lặng của mình tức là san sẻ bớt gánh nặng trên vai. Chị có nghĩ như thế không?

 

Người con gái mỉm cười, vẻ hiu hắt:

 

- Chị không nghĩ gì cả, nhưng chị thích câu từng người tình bỏ ta đi như nhũng dòng sông nhỏ. 

 

- Chị có vẻ chua chát.

 

- Điều đó, có từ lâu rồi.

 

- Chị buồn làm em buồn lây.

 

- Đừng gặp chị nữa.

 

- Chị giận em sao, chị An?

 

- Không.

 

Người con trai chấm tay vào ly nước, vẽ vẽ lên mặt bàn nhiều nét hỗn độn, giọng nói buồn:

 

- Cố mà vui đi chị An.

 

- Vui không nổi.

 

- Dạo này chị bất thường quá.

 

- Xưa nay chị vẫn bất thường.

 

- Vì anh H?

 

- Không vì ai cả, vì chị thế thôi.

 

- Chị nhất định dứt khoát với anh ấy?

 

- Không phải chị nhất định mà là anh H nhất định. 

 

- Em không hiều chị nữa.

 

Người con gái lại cười khó hiểu:

 

- Tình yêu đã mất hết ý nghĩa rồi. Em có thể sống cùng với một người mà nhìn nhau ngượng ngùng, gượng gạo?

 

- Chị có nghĩ là chị có lỗi?

 

- Có. Nhưng khi H bảo chị có lỗi thì chị cảm thấy rằng chị không có lỗi. Kẻ có lỗi là H.

 

- Chị mâu thuẫn.

 

- Chị thấy chị đáng tội nghiệp.

 

- Anh H có nói với em điều đó.

 

Người con gái cười vẻ lạnh lùng, oán hận:

 

- Chính điều đó làm chị ân hận, chị đã chọn lầm người, chị có thể tội nghiệp chị chứ không ai có thể tội nghiệp chị được cả. Ai mượn H tội nghiệp chị. Thứ tội nghiệp giả dối và trốn chạy đó.

 

- Chị oán ghét anh H?

 

- Không. Chị khinh.

 

- Coi như là không còn gì nữa?

 

- Em nhầm, vết thương không bao giờ mất đi dấu tích.

 

Người con trai ngẩng đầu nhìn với vẻ lạ lùng:

 

- Chị vẫn còn yêu anh H?

 

- Chỉ còn sự khinh thường.

 

- Tại sao chị không thể quên, không thể sống, không thể xem như trong đời chị chưa bao giờ có sự hiện diện của anh H?

 

- Nếu được như thế đối với chị là cả một điều hạnh phúc.

 

- Tình yêu giúp cho chị quên.

 

- Em muốn nói đến Th?

 

- Không phải chị yêu Th. sao?

 

- Chị nghĩ là chị yêu.

 

Ly nước cạn gần đến đáy, người con trai bưng đổ hết ra mặt bàn, chấm ngón tay xoay một vòng nước rộng, chăm chú vào công việc của mình.

 

- Chị yêu anh H rồi chị không yêu anh H, không phải vì Th. hay sao?

 

- Em nghĩ như thế?

 

- Vâng.

 

Người con gái ngồi bất động như tượng đá, lạnh buốt:

 

- Nếu em là một đứa trẻ đang khóc, em sẽ nghiêng về người vỗ về em hay người khoanh tay lạnh lùng đứng ngó?

 

- Tất nhiên là người thứ nhất.

 

- Chị cũng vậy.

 

Đôi mày người con trai hơi nhíu lại rồi gật đầu:

 

- Em hiểu.

 

Giọng người con gái trầm trầm, lạnh lẽo:

 

- Nhưng thực ra, khi đứa trẻ đã nín khóc, nó vẫn nhớ người nó thương từ trước dù khi nó khóc không dỗ nó. Nó không quên.

 

- Ví dụ của chị thật là kỳ cục.

 

- Không có gì là không kỳ cục cả.

 

- Tại sao chị không giữ anh H? Nếu chị đừng lạnh nhạt anh ấy làm sao bỏ đi.

 

- Giữ để làm gì?

 

- Chị đã có Th. rồi phải không?

 

- Em kết tội chị à?

 

- Em không định như thế.

 

Người con gái phác một nét cười, mắt rướm lệ:

 

- Nếu chị có thể nhận chị sâu xuống bùn một chút nữa thì chị sẽ giữ được anh H. Nhưng chị chỉ làm được đến thế thôi. Chìm sâu chút nữa chị sẽ chết ngộp.

 

- Tư tưởng chị thật kỳ quái.

 

- H gián tiếp thúc đẩy chị nghiêng về Th. Tình yêu, một người giữ, một người xô, không thể đứng được.

 

- Bây giờ thì chị yêu Th. rồi.

 

- Không.

 

- Lúc nãy chị vừa nói chị yêu?

 

- Chị không nói chị yêu, chị chỉ nói chị nghĩ là chị yêu Th.

 

- Nghĩ cũng thế.

 

- Em nhầm.

 

- Nếu chị không yêu Th. sao chị lại dứt khoát với anh H?

 

Người con gái vuốt mái tóc xõa dài gọn về phía sau, thở dài:

 

- Trái tim luôn luôn phải đầy hay sao?

 

- Chị từ chối để rồi không có được điều gì cả.

 

- Nếu từ chối một điều để có được một điều khác thì đó là một sự phản bội.

 

- Em nghĩ rằng chị rất yêu Th. 

 

 - Có thể yêu nhưng không tin.

 

- Tại sao?

 

Người con gái chống tay lên cằm nhìn xa xôi, tựa hồ như hai con mắt không thấy gì trước mặt cả. Im lặng hồi lâu, giọng người con gái khẽ cất lên, đầy thê thảm:

 

- Khi chị nghĩ rằng, với H, một thời gian dài như thế, cả một tuổi trẻ như thế cho đi vẫn không giữ lại cho nhau chút thật thà nào, vẫn không tìm thấy nỗi hạnh phúc và niềm tin thì đừng mong ở một người nào khác.

 

- Nhưng chị vẫn yêu Th?

 

- Tình yêu đó không có ngày mai. Th rồi sẽ như H, sẽ bỏ chị mà đi.

 

- Tại sao chị lại nghĩ như thế?

 

- Những người con trai đều như nhau cả.

 

- Chị bi quan.

 

- Chị muốn lạc quan lắm.

 

- Nếu như thế, khi chị rời bỏ anh H để quay sang Th chị đã tự vứt bỏ sự xây dựng của chị. Chị thích bóng hạnh phúc hơn giữ nó trong tay.

 

- Nó sẽ không còn là hạnh phúc nữa khi chị giữ được. Chị không muốn giữ như thế.

 

Người con trai chấm tay vẽ lên bàn hai chữ A và Th cạnh nhau, giọng hắn đượm buồn:

 

- Chị sẽ ra sao nếu một ngày Th. cũng sẽ bỏ chị mà đi?

 

- Chị yêu một người khác.

 

- Cho đến hết cả đời chị như thế hay sao? 

 

Giọng người con gái khô và ngắn:

 

- Chị chưa sống hết cuộc đời mà.

 

- Chị nên chọn cho chị một cái bến vĩnh viễn.

 

- Chị chỉ chọn được người chị yêu.

 

- Sao chị không nghĩ là chị sẽ yêu Th và lấy Th làm bến suốt đời?

 

- Th không muốn. Những người tình đều bỏ chị mà đi cả.

 

- Th. yêu chị.

 

- Bây giờ thì yêu. Và yêu không có nghĩa là sẽ lấy nhau. Chị biết, một ngày nào đó Th. sẽ đi.

 

- Chị hằn học với tất cả mọi người.

 

- Không phải thế, chị chỉ chuẩn bị cho những gì sẽ đến. chị muốn chị sẽ bình thản đón nhận.

 

- Nhưng dẫu sao, rồi chị cũng phải có một chỗ dừng chân.

 

- Dừng chân không có nghĩa là đừng yêu nữa. Chị có thể lấy chồng nhưng chị vẫn yêu.

 

- Chị không nghĩ rằng chị sẽ lấy một trong những người chị yêu hay sao? Nói như thế là chị bằng lòng một cuộc hôn nhân không tình yêu với một người xa lạ nào đó, phải không chị An?

 

- Vì những người chị yêu đều không thể trở thành người chồng nên chị không nhất thiết buộc rằng người chồng phải là người yêu trước đó.

 

- Chị lãng mạn và cổ hủ.

 

- Hai cái đó vẫn đi đôi với nhau được.

 

Người con trai đứng dậy mỉm cười, ánh mắt hắn không vui như môi hắn, hắn nói:

 

- Chị có vẻ buồn bã quá, em mời chị đi Chiều Tím.

 

Người con gái lắc đầu, thở dài:

 

- Chị lười, chị không có thú vị đi chút nào hết.

 

- Chị nên đi cho nguôi ngoai.

 

Hai hàm răng người con gái cắn lấy môi, nét mặt tỏ vẻ suy nghĩ, lưỡng lự giây lát rồi gật đầu:

 

- Cũng được. 

 

Gió ngoài trời lành lạnh thổi khi hai người bước ra ngoài. Người con trai cao hơn người con gái gần một đầu. Hai vạt áo dài mầu vàng bay nhẹ trong đêm tối. Người con gái ngậm những sợi tóc mình ngang môi, lòng rỗng không. Quán nhạc cách nhà chỉ một ngã tư ngắn cùng đường. Hai chữ "Chiều Tím" lờ mờ nổi giữa ánh đèn, người con trai nhìn người con gái như thầm hỏi ý, người con gái gật đầu ngó về phía tay phải, chiếc bàn thứ ba. Tấm bảng kẻ chữ Roméo mầu xanh dịu dàng sáng bằng một bóng điện nhỏ nấp sau mặt kính kẻ chữ Quán Nhạc có vẻ dễ chịu với những lều riêng biệt. Những bóng đèn nhỏ đu đưa trên cành cây cao, hay hay.

 

Băng nhạc đang hát những bản thời trang, người con gái hơi cau mày rời bỏ chỗ ngồi của mình:

 

- Chị đi yêu cầu thay băng nhạc khác, tệ quá.

 

- Chị để em đi cho. Chị muốn nghe loại nào?

 

- Đừng là loại nhạc mới được rồi.

 

Người con trai mỉm cười:

 

- Khách hàng quen như chị đòi gì mà chẳng được.

 

Người con gái mỏi mệt trả lời:

 

- Cũng thế thôi, đi mãi đâm nhàm chán.

 

Người con trai bỏ đi về phía quầy, nơi có người nữ thu ngân đang ngồi, bộ mặt cô ta đỏ hồng vì mầu đèn chiếu vào. Còn lại một mình người con gái tẩn mẩn bóp nát lớp bột của những viên đậu phụng đặt trong đĩa. Ngày ngày trôi qua chậm chạp vô nghĩa, ăn, ngủ, đi chơi. Bạn bè theo quanh, cuộc đời không có một mục đích. Trái tim rộng rãi yêu hết tất cả mọi người. Những người tình lần lượt đến, lần lượt đi. Tuổi trẻ bị tiêu hủy không thương tiếc.

 

Người con gái bình thản ngồi, lòng trống rỗng. Suốt đời đuổi bắt, đi tìm, hy sinh và từ chối. Những người con trai đều thế cả, có khác gì nhau. Mất H để có Th, rồi sẽ mất Th. để có một người khác. Tình như cút bắt, như trang sức tô điểm cuộc đời. Con trai theo sau lưng lớp lớp, rốt cuộc không giữ được ai, không yêu được ai.

 

Người con trai trở về cùng lúc khi băng nhạc mới được thay, buông những nốt nhạc trầm trầm nối nhau đi. Bản Love Story. Người con gái chợt thấy lòng se thắt lại. Nhưng tôi vẫn còn có một trái tim trong lồng ngực, vẫn biết tê đau và rung động như mọi người kia mà.

 

- Chị buồn quá vậy chị An.

 

- Làm gì cho vui bây giờ.

 

- Chị cứ việc cười.

 

Người con gái nở một nụ cười buồn tênh:

 

- Đâu phải cười là vui.

 

- Chị thích băng nhạc này chứ?

 

- Chỉ buồn thêm.

 

- Chị lại nhớ rồi.

 

- Vì chị không thể quên.

 

- Chị nên nghĩ đến một tương lai vững chắc với Th.

 

- Một mình chị, không đủ.

 

Người con trai im lặng, người con gái ngó khuôn mặt người con trai rồi bỗng bật cười chua chát:

 

- Em lại sắp sửa thương hại chị.

 

Người con trai nhìn lên, dịu dàng:

 

- Em đang nghĩ vì sao chị không định thành hôn với Th. mà lại bỏ anh H! Với chị, cuộc hôn nhân giữa chị và anh H. đã gần xong.

 

Người con gái mím môi, mặt lạnh ngắt:

 

- Chị không muốn lấy nhau vì ràng buộc lời hứa, vì chút nghĩa nhỏ nhoi.

 

Người con trai há miệng toan nói nhưng người con gái đã tiếp, giọng dịu lại, nghẹn ngào:

 

- Tình yêu đã mất hết ý nghĩa rồi.

 

Người con gái ngồi sau quầy rời chỗ ngồi bước xuống. Ánh đèn đỏ thắm chiếu vào khuôn mặt vẻ dị kỳ, mái tóc đen đổ dài xuống lưng. Cô ta cao, mảnh, có vẻ sắc sảo với đôi mắt kẻ chì đen đậm và đôi môi bóng son. Chiếc áo dài hoa xanh đỏ thật lớn nổi từng vệt lớn khác nhau trong mầu đèn mờ nhạt. Cô ta đi thẳng suốt ra gần đến cửa, lướt qua các bàn rồi chầm chậm quay lại, cô ngừng trước chiếc lều Roméo mỉm cười:

 

- A, cô An, thế mà tôi không hay là cô đến chứ.

 

Người con gái mệt mỏi cười:

 

- Chào chị.

 

Người nữ thu ngân đứng yên bên góc lều, nói nhẹ:

 

- Cô An lâu quá mới đến lại, sao mấy hôm nay không thấy cô, tôi cứ hỏi thăm mấy ông bạn của cô hoài.

 

Người con gái hất hất mái tóc, môi phớt cười:

 

- Em hơi bận, nhưng cũng mới tuần lễ chứ lâu gì.

 

- Dạo trước ngày nào cô cũng đến. Hôm nay sao mấy ông bạn không đi cùng?

 

- Có lẽ họ đi chơi đâu đó.

 

- Cô có mấy người bạn thật dễ thương, cái ông gì đeo đôi kính cận đó, hiền ghê.

 

Người con gái đáp, lơ đãng:

 

- À, Duy Nghi hả? Hắn dễ thương thật. Chị cho em thêm một đĩa đậu phụng nữa đi.

 

- Chơi bạn bè như cô thật vui, cô thật sung sướng, cô An ạ.

 

- Hình như thế thôi.

 

- Hình như gì nữa.

 

Người phụ nữ thu ngân mỉm cười, chào và đi trở lại quầy, ngồi vào vị trí cũ. Ánh đèn đỏ tím lại chiếu vào khuôn mặt một mầu kỳ kỳ. Cô ta cúi đầu hí hoáy ghi chép trên tập phiếu tính tiền nho nhỏ, mái tóc dài đổ xuống lấp gần hết nửa khuôn mặt. Người con trai cười khẽ:

 

- Chị nhẵn mặt gần hết ở đây, chị An ạ.

 

Người con gái lười biếng tựa vào vách, lắc đầu:

 

- Đi một vài lần là đủ. Cô ta là chủ ở đây luôn đấy.

 

Băng nhạc lại chuyển sang một bản mới. Mal. Âm thanh xoáy vào tai, kêu gào, nhức buốt. Người con gái tỏ vẻ buồn ngủ, mắt khép lại, hơi thở chùng và chậm. Người con trai cúi đầu lắng nghe, mặt bàn đầy những vết ly ướt đổi chỗ luôn luôn. Ngọn đèn xanh tím treo trên cành cây mọc phủ mái lều lung linh quay như một quả ping-pong xinh xắn. Người con gái mở mắt, thở một hơi dài nhẹ nhàng, nói bằng giọng êm ái:

 

- Chị muốn bứt ngôi sao đang nhảy múa kia.

 

Người con trai nhìn theo tầm mắt người con gái, quả ping-pong sáng dịu dàng vẫn đu đưa nhè nhẹ.

 

- Để yên nơi đó, nó sẽ đẹp.

 

Người con gái cười trầm lặng, nét mặt u uẩn:

 

- Không bao giờ chị giữ được những gì chị muốn.

 

- Chị nhìn cuộc đời quá lý tưởng. 

 

Nhạc ngừng trong khoảnh khắc rồi tiếp tục bằng một nhịp ba bốn chậm và lê thê buồn. Roméo et Juliette. Người con gái nhăn mặt, tỏ vẻ xúc động. Môi cắn giữa hai hàm răng, hơi thở muốn đứng lại. Bài nhạc không tiếng hát, chỉ có những nốt nhạc nối nhau liên tiếp rơi như những giọt nước, thánh thót mà trầm trầm, nhẹ nhàng ma đau buốt. Người con gái rùng mình lộ vẻ khích động vô cùng. Đột ngột, người con gái đứng lên:

 

- Chị về thôi, chị không thể ngồi đây nữa, như có ai bứt tim chị ra khỏi lồng ngực.

 

Người con trai đứng lên theo:

 

- Em làm chị buồn thêm, giá cứ để băng nhạc vui như hồi nãy. Chị chờ em một chút.

 

Người con trai đến trước quầy nói nhỏ điều gì, người nữ thu ngân ngẩng đầu lên mỉm cười, cô ta thoáng thấy vạt áo vàng lấp loáng của người con gái đang tiến ra gần cửa. Cô ta mở tập phiếu, tìm tìm.

 

Người con gái đứng trước hai chữ Chiều Tím, tóc xõa dài ngước mắt nhìn trời. Những ngôi sao lấp lánh cười, người con gái bất giác nhớ đến một truyện ngắn của Alphonse Daudet. Với đám cưới của những vì sao với nhau, chàng chăn cừu và cô chủ nhỏ bé. Người con gái chớp mắt, một hạt lệ nóng rụng xuống vạt áo. Tình yêu là cái quái gì, tại sao người ta cứ suốt đời khổ lụy vì nó. Tôi mơ những chuyện thần tiên từ nhỏ, cho đến bây giờ tôi vẫn còn mơ. Và giấc mơ thì ngắn, thì chóng tan vỡ hơn một bong bóng xà phòng.

 

Người con trai bước ra, đến cạnh người con gái, giọng trầm trầm:

 

- Mình về, chị An ạ.

 

Hai chiếc bóng đổ dài về phía trước. Sau lưng tiếng hát từ quán nhạc còn mênh mang đuổi theo, người con gái bước chầm chậm, mất hồn. Gió khuya thổi lạnh. Rồi cuộc đời sẽ đi về đâu, ta sẽ sống và tiếp tục những ngày đều đặn như những vòng bánh xe lăn này hoài sao.

 

Nước mắt âm thầm ứa ra từ khóe, người con gái ngửa mặt cười với những giọt lệ thấm trên môi hát se sẽ: Từng người tình bỏ ta đi như những dòng sông nhỏ. Ôi, những dòng sông nhỏ, lời hẹn thề là những cơn mưa...

 

Người con trai nói, vẻ trách móc: 

 

- Chị lại hát nữa rồi.

 

Người con gái chợt bật cười, tiếng cười có vẻ man dại lẫn thích thú: 

 

- Chị thích thế, chị muốn hát thật to.

 

Người con trai lắc đầu thở dài. Người con gái mắt long lanh nhìn thẳng phía trước, chúm môi huýt một điệu sáo miệng, âm thanh còn non nớt, cao và rè.

 

- Chị đừng huýt sáo nữa, chị An.

 

Người con gái có vẻ bướng bỉnh, nhưng nốt nhạc lên đến một độ quá cao, tiếng sáo tắt nghẹn. Người con gái cắn chặt lấy môi, một giọt nước mắt rơi xuống má, lăn tròn. Buồn như một tiếng thở dài của đêm tối.

 

 

ĐAN HOÀNG         

 

(Trích tuần báo Tuổi Ngọc số 120, từ 1-11 đến 15-11-1973)