Thứ Tư, 30 tháng 9, 2026

CHIẾC VỎ ỐC CỦA TỊNH ĐÔNG - Lê Miên Tường


Nhờ đi về cùng với H cho nên tôi gặp Tịnh Đông. H giới thiệu và Tịnh Đông gọi tôi bằng chú Huỳnh. Trước đó tôi cũng đã đôi lần thoáng thấy Đông khi tôi đến chị Phúc chơi.
 
H mời tôi về ăn cơm nhân tiện coi giùm nhà cho chị Phúc đi đám cưới người cháu họ. Tôi đồng ý nhưng cũng hỏi sao H không coi, H nói chiều H bận phiên trực 24 giờ. Tôi lại chỉ sang Tịnh Đông, H nói Đông không kham nổi với lũ em "con trời" nghịch phá.
 
Con đường chói lóa với cơn nắng đầu mùa. Tịnh Đông đi xa khỏi những bóng cây để sưởi ấm thân thể. Đây là cơn nắng thứ nhất sau hai tháng mưa dài lê thê. H nghịch đuổi mấy con chim sẻ đang đùa giỡn tắm nắng trên bãi cát trống của căn nhà có giàn hoa giấy đỏ tươi. Con chó Tây đen luốt thích chí đứng lè lưỡi liếm khúc xương gần đống rác. Tịnh Đông cúm rúm đi kề tôi tỏ vẻ sợ. Tôi hù. Con chó co giò chạy mất sau ga ra có chiếc xe hư nằm dềnh dàng. H đưa tay chỉ mấy trái bơ chín cuối mùa mắc lỏng xỏng lẻ loi trên cành bơ. Tôi nói ăn xong một trái bơ thấy hình như ngứa ngứa ở cuống họng. Tôi ghét. H cười nói anh không biết ăn. Tịnh Đông ngắt đóa hoa mười giờ bỏ cuống ngậm khít giữa hai hàm răng trắng.
 
Chúng tôi tới nhà lúc chị Phúc đang khép cửa sắp đi. Tôi chào. Chị Phúc cười chào lại. Chị Phúc ôm gói giấy vàng điệp với màu áo. An thường nói An thích nhất màu vàng. Màu vàng là màu kiêu sa.
 
H tình nguyện xuống bếp làm cơm cho Tịnh Đông rảnh giờ thêu áo. Bọn em Đông đang xúm nhau coi đá dế dưới gốc cây mít la ó om xòm. Chị Phúc nói cây mít là mít đực không có trái, khiến đứa con thứ tư của chị ngây ngô hỏi: lạ hê. Mít mà cũng có mít đực. Thế con là đực hay cái hả me?
 
Tịnh Đông trải vạt chiếc áo trắng lên bàn. Tôi ngồi xuống ghế đối diện.
 
- Thêu cái gì cho đẹp chú? - Tịnh Đông hỏi.
 
- Thêu một cánh hoa mười giờ - Tôi trả lời.
 
- Làm sao vẽ hả chú? - Tịnh Đông hỏi thêm, xong cầm đóa hoa mười giờ vừa hái ở dọc đường đưa lên ngắm nghía. Ngắm rồi bỏ xuống.
 
- Thì gắng mà vẽ - Tôi nói.
 
- Khó ghê, Đông không có hoa tay. Ở lớp, tới giờ vẽ Đông chuyên môn gật cho nên Đông chuyên môn bị gậy.
 
- Thì gắng.
 
- Thôi chú vẽ giúp Đông đi. 
 
- Mệt.
 
- Vẽ giúp đi mà. Tội Đông.
 
- Ờ... ờ.
 
Tịnh Đông đi lấy cái gạt tàn thuốc, cục tẩy hai màu xanh đỏ và cây bút chì chuốt nhọn. Tôi vẽ.
 
Tịnh Đông để cái gạt tàn gần tách trà ướp sói. Đầu tiên tôi vẽ cuống lá. Cánh hoa mới hái còn ướt sương.
 
Tịnh Đông nói:
 
- Chú vẽ cho đẹp nghe.
 
- Xấu thôi.
 
- Chú vẽ xấu nếu có nhỏ bạn nào ở lớp hỏi ai vẽ Đông sẽ nói chú. Lúc đó Đông sẽ bêu chú cho mà coi.
 
- Bêu thôi không vẽ. Chưa chi đã "phản".
 
- Thế chú gắng vẽ đẹp để Đông "khen". Tụi bạn Đông sẽ "lé" mắt.
 
- Cô bé lý luận nghe "ngọt" quá. Chú chịu thua cô bé và đành phải gắng vẽ cho đẹp.
 
- Đẹp nhất nghe.
 
- Vừa vừa thôi.
 
- Đẹp nhất thế giới đi. Cho oai.
 
- Thôi, đừng cho chú đi tàu bay giấy. Rớt đau.
 
Tịnh Đông cười. Tôi vẽ sang phần hoa. Tôi vẽ hai nụ hoa rời nhau có vẻ lạ.
 
Tịnh Đông hỏi:
 
- Hoa mười giờ là hoa chi hả chú?
 
= Là hoa mười giờ.
 
- Là sao chú?
 
- Là hoa chỉ nở lúc mười giờ.
 
- Còn mấy giờ khác hoa làm chi chú.
 
- Hoa đâu có "tay" mà làm.
 
- Không. Làm khác cơ.
 
- Khác sao?
 
- Là hoa có nở không?
 
- Không. Hoa khép lại và tàn đi.
 
Tịnh Đông chép miệng:
 
- Tội nghiệp. Khi không "trời" sinh ra thứ hoa quá tội nghiệp.
 
Tôi bưng tách uống ngụm trà.
 
- Thế mới là luật "trời". Người thì có người thế này kẻ thế khác. Hoa thì có hoa đẹp hoa xấu. Có hoa thơm có hoa hôi. Có hoa lâu tàn dĩ nhiên phải có hoa mau héo. Đông coi, con rắn dễ ghét thế mà đôi khi nó sống tới hai ba năm trong lúc con phù du tội nghiệp sống không tới hai giờ.
 
- Phù du là con gì hả chú?
 
- Là con thiêu thân.
 
- Là sao chú?
 
- Nó đâm đầu vô bóng đèn chết cháy nên gọi là thiêu thân.
 
- Nó dại ghê.
 
- Không phải dại đâu.
 
- Không dại sao nó không "đi chơi" chỗ khác lại đâm đầu vô bóng đèn chi?
 
- Cái số của nó vậy.
 
- Cái số là sao chú?
 
- Cái số là cái số. Nói ra dài giòng lắm.
 
- Chú nói đại khái đi.
 
- Ví dụ một kẻ kiếp trước cha mẹ ăn ở thất nhơn ác đức thì kiếp này kẻ ấy phải trả nợ, phải sống cực khổ đọa đày. Như thế, cái số của kẻ ấy khốn đốn. Nếu kiếp trước cha mẹ kẻ ấy hay bố thí làm phước, tất nhiên đời sống kẻ ấy sẽ sung sướng. Đó cũng là cái số. Hoặc giả dụ như chú chỉ sống tới năm mươi tuổi. Như thế cái số của chú chỉ sống tới năm mươi tuổi. Ví dụ Đông sống dai tới chín mươi tuổi. Như thế cái số của Đông sống tới...
 
- Thôi. Sống tới chín mươi tuổi ngán lắm.
 
- Sao ngán?
 
- Sống tới chín mươi tuổi má hóp răng rụng lưng còm... trông mất cả mỹ thuật. Mất sướng.
 
- ...
 
- Bộ chú thích Đông như bà già lắm à?
 
Tôi đã vẽ xong. Tịnh Đông cười hồn nhiên. Tôi cười theo. Tịnh Đông lấy từng cuộn chỉ so với màu của cánh hoa thật trên bàn.
 
Một đứa nhỏ rời khỏi đám đá dế chạy vào nhà thò đầu vô ô cửa, hỏi H:
 
- Cơm chín chưa dì?
 
H vừa xào nấu vừa nói:
 
- Chờ chút nữa, ông "trời con".
 
- Dì nấu chậm quá. Me nấu mau gấp mấy dì.
 
- Chậm thì tối mới có.
 
- Sức mấy.
 
- Chậm nữa thì sang năm mới ăn.
 
- Cháu đói gần chết rồi đây.
 
- Đói rán chịu. Ai vẽ tham ăn.
 
- Dì không cho ăn cháu phá.
 
- Phá đi.
 
- Phá liền chứ sợ gì ai. Cháu là tướng cướp... cụt chân à à... Ta là...
 
Đứa nhỏ cầm múa khúc cây huơ huơ vào cánh cửa kêu lẻng xẻng.
 
H dợm chân dọa đuổi. Đứa nhỏ cười hê hê co giò nhảy cò cò trở lại gốc mít. Tôi ngồi nhìn Tịnh Đông chăm chú thêu.
 
Từ lâu tôi đã van nài cũng như cự tuyệt thật nhiều mối tình. Cự tuyệt cái đáng cự tuyệt. Van nài điều nên van nài. Tôi đã từng bỏ phòng trốn đi khi có vài người đến kiếm ; nhưng trái lại tôi thường xuyên gởi thư cho An ngót năm trời nay tuy đôi lúc An chẳng viết cho tôi một chữ hoặc đôi lúc cao hứng một tháng An gởi dồn cho tôi ba bốn cái. Điều này tôi không thể cắt nghĩa. Tôi nhìn tôi rõ hơn. Tôi hiểu tường tận tôi hơn. Tôi chủ quan cho rằng nếu có tình yêu thứ thiệt, thì mỗi người chỉ có cơ hội "thiệt" một lần. Còn bao nhiêu lần khác đều miễn cưỡng giả dối.
 
Nếu tôi hái tặng anh một đóa hoa tôi đã hái chưng trên bàn suốt buổi sáng, dĩ nhiên vì lịch sự anh cũng nhận lấy nhưng không mấy hài lòng. Và trái lại, tôi cũng thế. Tình cờ lên rừng chơi, hái được một đóa hoa dại, anh sẽ thích nó. Nếu không biết tên hoa, anh lại càng thích hơn. Nhưng đây chỉ nói về tình yêu.
 
Tôi đang nói đến tình yêu và nhìn Tịnh Đông. Tịnh Đông có khuôn mặt bầu bĩnh và giọng nói thanh trong giống hệt An. Tôi xa An hai năm rồi. Ngày tôi đi An chỉ biết mút cà rem cây nhưng chắc bây giờ An đã biết ăn kem ba màu. Ăn kem ba màu thì phải vào quán. Tôi ở đây rồi. An sẽ vào quán với ai? Một người khác? Lâu nay tôi sợ nhất câu: "một người khác". Tôi cũng sợ thêm hai chữ nữa: "Thực tế". Sợ, nhưng chắc khó tránh khỏi. Sự việc phải xảy ra như thế. Một đứa con gái sẽ làm gì trong suốt thời gian 24 tháng dài đằng đẵng? An sẽ làm chi trong 2 năm dài? Học ư? Ừ, học. An học chăm, giỏi, vừa hoàn tất xong tú tài thật đấy ; nhưng ngoài những giờ học rỗi rảnh, An mơ mộng gì? Tuy tôi muốn nghĩ đẹp về An nhưng tôi khó đánh đổ nổi ám ảnh và thành kiến bi quan về kiếp người và lũ ngạ quỷ giăng bẫy quanh đời sống rình chờ. Thư mới nhất gởi đây An có nói An sẽ lên thăm. Tôi hãy lo chuẩn bị đi. Tôi vẫn mong. Nhưng tôi chẳng chuẩn bị chi cả. Đối với An, tôi bao giờ cũng thế. Tuy nhiều phen An đeo đẳng như một ám ảnh theo quấy rầy tôi, nhưng với tôi, An có mặt như một cái gì khiến tôi thấy khó thiếu. Nói ra điều này tôi không sợ tôi lầm. Tôi tin tôi. Khi yêu tôi không biết tự ái nên hóa ra tôi ngu ngơ dại khờ như một đứa bé.
 
Tịnh Đông thêu thật khéo. Màu hoa đỏ tươi nổi bật trên nền vải trắng trinh. Tôi nhớ hình bóng An qua Tịnh Đông. Điều này bậy thật. Nhưng tôi chẳng thể cưỡng nổi tôi. Nếu rõ ra, tôi rất mong Tịnh Đông hiểu cho tôi. Tôi là đứa hay xúc động dại dột.
 
Tịnh Đông vẫn tiếp tục di động mũi kim. Màu đỏ của nụ hoa đã hiện lên vài phiến. H ca nhỏ mấy đoạn nhạc rời trong bản Love story. Tôi nghịch nhễu nước bôi vẽ lên bàn loang lổ mặt một người nữ có mái tóc dài như Tịnh Đông. Tóc như tóc của François Hardy. Tịnh Đông hát nhỏ theo H. Tôi ngồi nghe.
 
Bọn nhỏ em Đông đã dời khỏi đám đá dế dưới gốc cây mít lần lượt vào ngồi thứ tự ở bàn ăn. Một đứa nhỏ nhất chậm chạp vô sau thấy chỗ-ngồi-thuận-tiện đã bị choán hết nên tức quá la lên:
 
- Ăn mà... ngồi.
 
Cả bọn nghe đứa nhỏ nói vô lý quá nên cười vang:
 
- Ăn mà không ngồi thế ăn chi? Bộ ăn đứng hả?
 
Đứa nhỏ vừa tức vừa mắc cỡ nên thút thít khóc. H ê a dỗ đứa nhỏ. Nồi cơm bốc hơi và chúng tôi ăn ngon lành. Món cá nục kho khô làm tôi nhớ nhà. Tôi xa nhà đã hai năm thường ngồi ăn một mình, thường ngủ ngáy một mình, thường đi rông một mình nên tôi biết uống rượu.
 
Bọn nhỏ cười đùa vô tư trong khi ăn. Tôi muốn như chúng mà không được. Sau bữa cơm H đi trực, Tịnh Đông tiếp tục thêu và tôi nán thêm ngồi đợi chị Phúc về. Bọn nhỏ kéo nhau đi ngủ.
 
Một lát tôi cũng kêu buồn ngủ. Tịnh Đông tới mở tủ lạnh rót ra cốc cho tôi một ít rượu Black and White. Tịnh Đông không cho tôi uống nhiều. Cô bé sợ tôi say. Nhưng rượu cũng chẳng có công hiệu. Tịnh Đông xuống bếp chế cà phê. Tôi lấy áo ngồi tẩn mẩn bắt chước thêu. Tịnh Đông bưng cà phê lên nói chú thêu không được đâu, coi chừng hư của Đông đấy. Tôi nói Đông bày chú thêu với. Đông chịu. Tôi uống cà phê và học thêu. Tôi thêu cuống hoa màu xanh lục và nghĩ nhiều về Tịnh Đông. Đôi mắt có bề sâu và nụ cười kính vỡ như con Phượng hoàng bị ná chùn cánh đáp mình xuống bờ trúc tre trú ẩn. Tại sao tôi lại ngồi đây coi nhà giùm cho chị Phúc?
 
Tại sao tại sao.
 
Buổi chiều tới vàng trong màu bông cải. Nhưng buổi chiều không khiến cái nhìn tôi đâm suốt để thâu thấy thời thơ ấu. Tôi không có thời thơ ấu. Có cũng như không. An đã có biên giới. Và những ngày thanh niên tôi trôi dạt như bọt bèo. Vì thế, tôi thèm. Tôi thèm theo cùng bọn nhỏ lên đồi thả diều chạy nhảy vui chơi. Tôi thèm đi nhưng Tịnh Đông bắt tôi ngồi lại. Bắt tôi ngồi lại và ngập ngừng hỏi tôi là thế nào với H. Tôi không muốn Tịnh Đông bị ngập lút bởi ý nghĩ vẩn đục nên hỏi lờ rằng sao Đông không ngủ. Đông nói Đông cố thêu cho xong áo mai đi Nha Trang thăm nội. Tôi nói trường sắp khai giảng rồi đi chi kịp. Đông nói Đông đi một tuần thôi, Đông sẽ về trước Trung Thu để tha hồ ăn bánh kẹo của chú chứ. Tôi nói đi ít không thú. Đông lại hỏi tôi về H.
 
- Chú là gì của dì H?
 
- Là gì là là gì? Không là gì cả.
 
- Nhưng Đông thấy chú hay đi chơi với dì H.
 
- Đi chơi là một việc. "Có gì" với H lại là một việc khác.
 
- Nhưng chú sẽ bị mang tiếng.
 
- Chú không cần.
 
- Đông thấy dì H có vẻ mến chú.
 
- Có-vẻ-mến khác với đã mến. Nhưng chú coi H như một đứa em. Hay như một người bạn.
 
- Dì H có biết vậy không chú?
 
- Không biết rồi cũng biết. 
 
- Khi đó dì H sẽ "từ" chú.
 
- Khi đó Đông có theo phe dì H mà "từ" chú không?
 
Đông mỉm cười gật đầu. Toàn diện nụ hoa đã nổi bật lên trên thân áo.
 
Cho chú cô đơn một mình cho bõ ghét. Tịnh Đông đùa. Tôi nói tôi không sợ. Đông lại hỏi ở nhà tôi thường làm chi. Tôi nói những giờ rảnh tôi viết lách, đọc sách và đi lêu bêu ngoài đường. Tôi cũng hay tới nhà thờ vào những năm giờ ba mươi sáng khi không có ai. Nếu những lúc có ý nghĩ hắc ám hoặc về cái chết nổi dậy tôi tụng kinh Kim Cương, Bát Nhã và ngồi Thiền. Đông cười nói chú đi tu đi. Tôi nói thế cũng như tu rồi. Đông nói phải vô chùa mới kêu là đi tu. Tôi nói tôi tu tại gia. Đông nói chú đi tu chú bỏ cái cô gì đó cho ai. Tôi hỏi cô gì. Đông nói cô An đó. Tôi hỏi sao biết. Đông nói hôm trước lại chơi chú bỏ quên quyển sách trong đó có thư của An. Tôi ờ ờ nói cô bé tò mò không tốt. Tịnh Đông nói với chú Đông mới tò mò. Tò mò vì chú không có xấu. Có xấu cũng cứ tò mò như thường. Tôi hỏi đọc thư Đông thấy sao. Tịnh Đông nói An viết hay và chữ đẹp. Rồi Đông hỏi tôi:
 
- An có đẹp như chữ An viết không chú?
 
Tôi trả lời:
 
- An giống Đông như đúc.
 
Nghe tôi nói xong, giọng Đông chùng xuống tự nhiên:
 
- An giống Đông nên chú nhìn Đông chú nhớ... An phải không?
 
- ...
 
- Đông bị chú... "lợi dụng" rồi đó.
 
Đông nói và cố nở nụ cười để tạo vẻ hài hước với dụng ý che giấu. Nhưng tôi biết Đông sắp khóc.
 
- Nhưng Đông không trách chú đâu.
 
Nói hết câu Đông cúi mặt xuống gần sát tà áo trắng. Cuống hoa màu xanh lục Đông thêu sắp xong. Tự nhiên tôi thấy lòng bâng khuâng như lúc tiễn người đi trên bến đò ngang.
 
Đông không trách đâu. Nghe Đông nói, tôi tự nguyền rủa mình.
 
Đông không trách đâu. Tôi muốn uống một ly Black and White nhưng Đông không cho. Có lẽ tôi sẽ phải viết một truyện về Đông và nên cho An rõ điều này. Tôi định nói với Đông như thế nhưng chị Phúc đã về. Tôi nhóm lưng. Đông xếp áo lại đứng dậy đưa tôi ra cửa. Chị Phúc dặn chủ nhật tới chơi chị nấu cháo lươn cho ăn. Tịnh Đông nói:
 
- Đi Nha Trang về Đông sẽ cho chú chiếc vỏ ốc thật đẹp. Chú thích không?
 
Tôi nói thích và bỏ đi.
 
Lúc rời khỏi nhà chị Phúc tôi ra đường đi lông bông thì gặp người bạn quen. Hắn mời đi cà phê. Tôi đi. Cà phê xong hắn kêu tôi về nhà uống rượu. Tôi đồng ý. Uống rượu vào tôi choáng váng ngây ngất nằm nghĩ tới Tịnh Đông. Nghĩ tới chiếc vỏ ốc. Vỏ ốc thì thường trống không và bạc hạnh. Đáng lẽ Tịnh Đông sẽ đem tặng tôi mối tình thánh thiện nhưng bởi lẽ có An rồi nên Đông tặng tôi chiếc vỏ ốc. Tặng cái trống không muộn màng.
 
Tôi nghĩ thế và cười buồn. Nghĩ rồi nằm ngủ mê như chết. Buổi sáng tôi dậy lúc 11 giờ thân thể rời rã. Tôi đi tắm, uống cà phê và ăn cơm. Chỗ mua thuốc chịu vì thiếu nhiều quá nên người đàn bà không cho tôi ghi nữa. Người bạn để gói thuốc của hắn lại cho tôi sau khi vô đồn. Tôi lười biếng nằm hút hết điếu thuốc cuối cùng trong bao mới dậy đi. Buổi chiều nắng rực rỡ đồi trà.
 
An nói tôi ham chơi và liều. H nói tôi ích kỷ, bướng và duy ngã. Chị Phúc thầm ghen với lối sống bất cần đời của tôi. Tịnh Đông không bình phẩm chi tôi cả chỉ khuyên tôi bớt thuốc lá cà phê và hãy ngủ cho nhiều vào.
 
Tôi bị ngập lút bởi sự tấn công tới tấp của thị phi và danh từ. Kẻ quen biết cho tôi là kiêu ngạo ngông nghênh. Tôi nhớ một câu của Anton Tchekov: "Người ta nói thế này thế nọ về tôi. Tóm lại chỉ là càn dỡ. Tôi chỉ là một người. Tôi yêu thiên nhiên và văn chương. Tôi ghét hủ lậu và chuyên chế."
 
Đi loanh quanh một hồi, tôi ghé Tịnh Đông. Những con đường có nhiều ngõ rẽ trồng đầy cây xanh và mặt trời buổi chiều mong manh chiếu từng tia nắng quái.
 
Đám đông đang chào xáo xúm xít trước nền nhà loang đất đỏ. Tiếng dùi nện dội đập và tiếng chị Phúc thảng thốt la lên. Tôi bước dội vào cảm thấy chói tai. Bọn nhỏ dạt ra hai bên cửa.
 
Người ta đang buộc cột nắp chiếc hòm gỗ nâu bằng dây thừng. Chị Phúc dã dượi nhoài mình vào đó với mớ tóc bù xù.
 
H đưa tôi chiếc áo trắng rách đầy máu của Tịnh Đông. Tôi cầm lấy xong nâng cánh tà lên nhìn đóa hoa mười giờ cũng đỏ bầm như máu. H nói lúc xe hồng thập tự chở xác Tịnh Đông về nhà thương, nhìn thấy, H ngất xỉu. Tịnh Đông đây sao?
 
Tôi xếp áo và hỏi H xin được cất, H gật đầu. Nếu An có lên, tôi sẽ kể cho An nghe về Tịnh Đông và chiếc vỏ ốc của Đông hứa tặng tôi sau khi ở Nha Trang về.
 
Nhưng Đông sẽ không tới được Nha Trang. Đông sẽ không còn như lời hẹn về trước Trung Thu để tha hồ ăn bánh kẹo và đòi tôi dẫn đi ngắm trăng.
 
Tôi nghĩ rằng lúc Tịnh Đông nảy ra ý định tặng tôi chiếc vỏ ốc Đông đã tự ví mối tình mình bất hạnh như vỏ ốc. Như thế tôi khỏi phải mất công chờ: Đông đã tặng tôi cái rỗng không vắng ngắt của một cảm tình đến muộn.
 
 
LÊ MIÊN TƯỜNG         
 
(Trích tuần báo Tuổi Ngọc số 70, tuần lễ từ 28-9 đến 5-10-1972)
 

Thứ Ba, 29 tháng 9, 2026

ĐÊM THU NHỚ MÌNH NHỚ BẠN - Phạm Ngọc Lư


Tiếng trống múa lân rộn rã ngoài kia như khua vào ký ức tôi đêm hội trăng rằm nhà Tú. Tú, thời tuổi nhỏ. Tú, tay đánh trống chầu hát bội gia truyền, múa may cặp dùi như múa võ. Trình quay tít đầu lân, tiến thối nhịp nhàng. Tôi mang mặt nạ ông địa, khệ nệ mang cái bụng độn vải căng phồng, phe phẩy quạt mo, chỉ chỏ cái đùm tiền treo đầu cây roi trên tay Vân. Vân cứ tinh nghịch nhử thèm miếng mồi ngang mũi lân, không cho nó táp lọt.
 
Thời đó mình bao nhiêu tuổi nhỉ? Nhớ không Trình?
 
Nay Vân chắc quên bẵng rồi? Nàng đã lớn, biết xõa tóc thề tôn nữ làm dáng, biết nghiêng nón ngang mặt thẹn thùa lúc gặp tôi. Tú thì dại dột đâm trống ném dùi để làm người đạo mạo. Hắn ở lại Huế giữ chiếc chìa khóa cửa mở cái kho tàng kỷ niệm của bọn mình. Như một kẻ thủ từ. Để anh lang bạt kỳ hồ, tôi lưu linh thỉnh độ. Hai đứa hai phương trời.
 
Bạn tôi, Trình Ô Lâu, ở Saigon mỗi lần thu đến đều viết thư về than thở: "Tiếc quá, trung thu này hai đứa mình không ra Huế được để bơi thuyền rước trăng trên sông Hương như độ nào". Tôi lại hỏi mình: Độ nào nhỉ? A, nhớ rồi, kỳ diệu thay, trí nhớ tôi vẫn còn sáng tỏ tựa ánh trăng rằm đêm năm xưa. Dễ chừng năm mười năm rồi? Nhưng sao nó vẫn gần gũi tinh tương y hệt như mới diễn ra đêm qua.
 
Ừ thì đêm qua vậy, Trình rủ tôi ra bến Gia Hội lúc trăng vừa lên khỏi ngọn tre dưới thôn Vỹ Dạ. Bạn nói:
 
- Hồi chiều ta đã thuê chiếc đò chạy kia. Xuống thôi.
 
Tôi cười:
 
- Đêm rằm anh mới kiêng thứ đò mặn. Ngày thường mô có hiền chi. 
 
- Chờ trăng lặn rồi tính chuyện nớ sau.
 
Đò lững thững tiến ra giữa sông, đi ngược lên Phu-Văn-Lâu. Dòng sông ngờm ngợp màu trăng như được tráng một lớp kim nhũ loang loáng. Mái chèo khuấy nước ngọt lịm như chiếc muỗng xắn nhẹ từng phiến đông sương. Trình nằm dài ra giữa khoang đò nhìn trăng lơ lửng đi theo trên đầu. Hứng chí bạn bắt chước giọng Nam Bình ca xang nghêu ngao. Tôi hát ử ư nhại theo. Rồi cả hai phá lên cười khoái sảng khiến con đò hơi chông chênh lắc nhẹ.
 
Nhìn lên: Tháp nước Giả Viên lù lù, cầu Bạch Hổ đen đủi chỉ vạch được những nét mờ mờ như màu bút chì kẻ mi mắt. Ngó xuống: Sáu vài cầu Trường Tiền trắng bạc phản chiếu ánh trăng sáng rực. Trên trời: trăng sáng lồng lộng. Dưới sông: trăng soi vằng vặc. Hình là đâu ảnh là đâu?
 
Tôi ngẩn ngơ quay lại. Trình mở cái túi mang theo bày ra một bình rượu nhỏ và hai chiếc cốc bé tí teo. Bạn trầm trồ:
 
- Rượu-hoàng-hoa đây nhé. Hiếm lắm!
 
Chén thù chén tạc mềm môi.
 
Chặp lâu, Trình đứng lên, thở ra hơi men nồng nực:
 
- Cả ngàn năm nay chưa có ai nối gót Lý Bạch. Ồ, trăng đẹp quá. Nàng đang mỉm cười vẫy gọi ta tề.
 
Bạn bỗng nhảy ầm xuống sông. Tôi hốt hoảng không kịp níu lại. Nhưng lát sau, bạn ngóc đầu lên khỏi mặt nước, đu lấy mạn thuyền. Người lái đò tỉnh ngủ, há hốc mồm ngơ ngác. Trình leo vào đò thở ì ạch, nước chảy ròng ròng khắp mặt mũi. Những giọt nước lóng lánh màu trăng như từng chuỗi hạt vàng mơn man ve vuốt người Trình. Bạn mở bật hai bàn tay nắm chặt nãy giờ: ngạc nhiên! Không có gì như anh tưởng? Trình thều thào:
 
- Tao nhớ mi đêm nay, L. ơi!
 
Đêm nay, ngồi giữa đất khách quê người, tôi cũng muốn thốt lên:
 
- Trình ơi, ta đang nhớ ngươi.
 
Trăng kia có là trăng đêm nào trên Hương Giang? Nhớ gì không?
 
Rượu-hoàng-hoa đã một thuở tuyệt tích thất truyền rồi chăng? Còn đây, rượu nhân thế uống một mình, ta muốn khô gan héo ruột. Sầu tình, tôi nhại thơ Nguyễn Bính ngâm càn: "Hai ta lưu lạc hai phương trời. Trải mấy mùa thu ngắm lá rơi..." Bỗng, nhà bên, ai đang hát héo hon: "Thu sang cho lá vàng bay... lá rơi cho đám cưới về... Người em nhỏ bé ngồi trong thuyền hoa... tình duyên đã lỡ...". Tôi bồi hồi lắng nghe, xúc động. Bài hát vô tình trùng hợp với tâm sự mình, lúc nầy. Hôm kia có chàng đãng tử ngậm ngùi tiễn cố nhân sang sông. Sông Đà Rằng cuồn cuộn nước nguồn đục ngầu như đào xé lòng hắn nát ra. Không thuyền không bến. Nhưng người đã đi bằng những chiếc thuyền lá... vàng lác đác mà gió heo may thả xuống ven sông. Bằng tấm thiệp hồng hắn xếp làm con thuyền giấy, thả xuống dòng nước vô tâm. Rồi vỗ tay than:
 
Người đi neo bóng bên bờ
Cho sông thêm tội nước chờ thuyền lui
Nước đau từng sợi ngậm ngùi
Cuốn tình tôi chiếc lá vùi đáy sông...
 
Có kẻ gặp hắn đứng trầm ngâm bên bờ sông suốt buổi chiều trông hệt như một... triết gia trông vời dòng nước "nhất khứ bất phục phản" mà suy gẫm chuyện đời ngang trái oái oăm. Hỏi không nói, thưa không ừ, đùa không giận, chọc không cười ; hắn chỉ ngón tay lên trời mây bàng bạc ra dấu bảo kẻ kia im lặng. Rồi thơ thẩn.
 
Chàng đãng tử ấy mang bộ mặt và hình dung của tôi.
 
Làm sao biết, tôi đang làm-ra-vẻ thất tình hay đang thất tình đau khổ thật sự mà không hay?
 
Cũng như, làm sao biết nguyên do Trình nhảy ầm xuống sông Hương tìm hồn Lý Bạch đêm nao, là vì say rượu? Say trăng? Hay ngông nghênh làm-ra-vẻ say-ánh-trăng-tan-trong-màu-rượu?
 
Hỏi ai? Ai đâu tá?
 
Tiếng trống múa lân vẫn vang dội khắp phố. Đèn đuốc lung linh. Trẻ con hát nghêu ngao ngoài ngõ. Mặt trăng như mỉm cười.
 
Bạn tôi, tôi đang buồn khóc! Khóc cho nàng Trăng, cô Hằng, chú Cuội. Khóc cho đứa-bé-là-tôi-ngày-nào bây giờ lỡ lớn khôn, trót nhìn thấy khuôn mặt lồi lõm xấu xí của nàng trăng qua những tấm hình các phi hành gia chụp được. Tội nghiệp chị Hằng Nga gánh cung Quảng Hàn, chú Cuội vác cây đa lên vai cao chạy xa bay khỏi cái trí-óc-người-lớn của tôi. Nhưng làm sao họ yên thân dệt chuyện thần thoại cho trần gian được, khi những dấu chân thô kệch dị hợm của Amstrong, Aldin ; những máy móc quỷ quái ác hiểm đột nhập chốn thần tiên kia?
 
Bạn tôi, Trình Ô Lâu, trăng chết rồi ư? Sau đêm ta bơi thuyền chạy rước nàng về nơi... siêu thoát. Vâng, Trăng sáng tuyệt vời một đêm đó thôi. Ngàn đêm sau, chỉ còn trăng bạc nhược, trăng cô phòng, trăng chinh phụ, trăng dặm trường, trăng chiến địa...
 
Và trời đất cũng chỉ có một mùa Thu Xưa Mơ Mộng. Nay, hàng năm, ta đón thu vàng, thu sầu, thu chiến trường...
 
Sông Hương đã loang màu khói lửa
Con đò đã thủng ván gãy chèo?
Người lái đò đã bỏ sông bỏ bến?
Đại Nội ngậm ngùi ôm phế tích tang thương.
 
Ngôi nhà cổ kính của Tú nghẹn ngào và tấm tôn viện trợ lên mái ngói rêu phong.
 
Vân sắp uốn cao mái tóc thề đen mượt màu gỗ mun.
 
Huế, nay còn lại gì cho ta? Trình vẫn hẹn tôi về, giữa một đêm thu. Và hai đứa luôn luôn lỗi hẹn.
 
Huế soi bóng cũ trong Bửu Tú, người thanh niên hoàng phái trụ trì ở đường Chùa Ông, hai mươi mấy năm nay, chưa đi ra khỏi Huế vài chục cây số, chưa nếm mùi đời, chưa hề làm tôi giận. Cứ giữ chặt chiếc chìa khóa mở cửa cái kho tàng kỷ niệm ngọt bùi thanh tao (như chén chè hạt sen lồng nhãn do tay Vân nấu), nghe Tú. Chờ tôi.
 
Tôi sẽ về ngồi giữa căn nhà thơm mùi cổ kính vương giả ấy nói chuyện ngày xưa. Như mười năm qua, tôi vẫn thỉnh thoảng quay về, xuống sông Hương tắm rửa bụi bặm giang hồ trước khi đến thăm Tú, chào Vân.
 
Nhưng tôi hiểu, sau mùa trăng này, nếu trở về Huế tôi sẽ không còn thấy bóng Vân nữa. Bởi, lòng đã ngăn cách một dòng sông! Lúc đó, lại có chàng đãng tử đứng trầm ngâm bên bờ suốt buổi chiều trông hệt... một thằng điên! Hắn sẽ tìm một con đò mặn thả trôi ra giữa dòng sông Hương, buông thả đời mình? Để lãng quên.
 
 
PHẠM NGỌC LƯ      
22-9-72              
 
(Trích tuần báo Mây Hồng số 16, tuần lễ từ 31-10 đến 7-11-1972) 
 
 
 

Thứ Hai, 28 tháng 9, 2026

CHUYỆN LÒNG - Lê Thụy Vi

 
 
 
 
 
 
 
 
 
đang ngồi học nhớ nhau
trời mưa hay em khóc
kiểng tan trường đã lâu
chờ anh gom bở học
 
mưa đùa trên mái ngói
rớt xuống lòng bàn tay
mưa qua hồn bối rối
ngỡ rượu tình - nên say
 
che dùm em cuốn vở
ngăn mưa rào hỏi thăm
nói một lời bỡ ngỡ
cho em đỏ má thầm
 
mưa đọng giữa kẽ môi
một giọt tình xanh ngắt
em đừng nói nửa lời
kẻo tình rơi đi mất
 
mưa quấn quít bước chân
ngại ngùng không dám thở
nghe con chim nho nhỏ
hót vụng về dưới hiên
 
em cây sứ trổ hồng
trắng một đồi thiếu nữ
mưa xuống xanh tóc rũ
mưa khơi chuyện riêng tư
 
chuyện lòng ta mới tỏ
em má đỏ hây hây
 
                   LÊ THỤY VI 
 
(Trích tuần báo Tuổi Ngọc số 69, tuần lễ từ 21-9 đến 28-9-1972)
 

Thứ Tư, 16 tháng 9, 2026

HUYỀN THOẠI - Trầm Thụy Du


Tôi về đợi trên màu xanh của lá cây một hy vọng tuyệt vời để thấy mình là một viên đá cuội nằm chờ cơn mưa lũ. Một buổi sáng nào đó, rất vô tình tiếng hát tôi cất lên như sóng biển thì thầm vỗ vào bờ cát lạ, xa lơ xa lắc. Những bước chân tôi trên thành phố này đã là một cớ để phơi mở nỗi buồn mình trên những khoảng bụi mù khuất mặt. Nắng trải xuống mặt đường những mảnh lụa vàng loang lổ, bên kia đường là công viên với những băng ghế đá lạnh lùng, với những tàn cây xanh cao và tiếng chim kêu xa lạ. Buổi chiều đang xuống rất nhẹ, gió thì thào di động trên thảm cỏ xanh ngoan. Tôi qua đường, vào công viên và tìm băng ghế quen thuộc ngồi xuống. Ở đây tiếng động đã bị nhận chìm xuống rất thấp chỉ còn lại tôi và nỗi thầm lặng của cây lá chung quanh. Ngày tháng như vây tôi với nỗi nhớ vô cùng Huyền Thoại, cái tên diễm tuyệt đó đang là chiếc bóng khói sương bay theo tôi từng giờ từng phút. Người con gái gầy guộc một chiều thả áo trắng bay trên đường Phan Bội Châu giữa hai hàng cây cúi mặt đã khiến tôi loạng choạng. Tôi biết mình rất xúc động trên bước chân theo nàng về suốt cả con đường dài hút mắt. Huyền Thoại, tên của một nhớ thương không nguôi. Ở một thị trấn nhỏ và buồn hiu hắt như chỗ tôi đang ở, mỗi ngày ra phố, chạm mặt nhau trong nụ cười chào hỏi dửng dưng, những cửa tiệm khép lại khi những đợt nắng tàn phai lịm tắt trên hàng cây. Tôi đi đi, về về trên bước chân lang thang mỏi mệt và tôi đã bắt gặp Huyền Thoại, cô bé mắt nai một buổi chiều gió lộng tóc mây phai. Theo nàng về một đoạn đường, những lời đổi trao vội vàng xa lạ mà bỗng nghe hồn mình vướng víu một tình cảm không tên gọi. Một ngày thành phố với tôi là thiên đường, ở đấy có Huyền Thoại và con đường lá xanh với quyển thánh kinh bìa cứng của nàng. Tôi một lần bước vào nhà thờ xưng tội, Chúa đã bỏ đi biền biệt cõi tim tôi, chỉ còn lại bóng dáng sương khói của một tình yêu vừa chớm nụ. Tôi rời công viên, bước ra đường để tiếp nhận một thứ ánh sáng buồn mắt hắt xuống từ những cây trụ điện thẳng và cao lêu nghêu. Tôi cúi nhìn bóng tôi đen thẫm dưới mặt đất, mỉm cười vô nghĩa.
 
Tôi về nhà trong tiếng hát nhí nhảnh của Dung, cô em họ vừa về phố tôi nghỉ hè. Dung à la mode nhưng hiền ngoan, có lần tôi hỏi:
 
- Tại sao em chọn thị trấn này làm nơi nghỉ chân? Anh nghĩ em phải chọn Đàlạt, Nha Trang... chứ.
 
- Anh ngạc nhiên à? Không thích vui thì mình chọn nơi buồn có gì lạ đâu. 
 
- Em buồn?
 
- Hình như vậy. Vì một chuyện tình cảm lăng nhăng.
 
- Ồ! Kỳ nữ thất tình.
 
Dung nhún vai:
 
- Chưa đúng là thất tình đâu. Em đang chạy trốn tình cảm mình. Vào một ngày nào đó trong tương lai thì có thể được chứ bây giờ thì chưa tham dự vào cuộc đua mà.
 
- Tình yêu là một cuộc chạy đua?
 
- Vâng, theo em.
 
- Nhưng chạy đua trong tình cảm là chạy đua trên gai nhọn và tuyệt vọng. 
 
Dung cười:
 
- Anh đã tuyệt vọng mấy lần?
 
Tôi kéo cao cổ áo:
 
- Rất nhiều và bây giờ anh đang là một tên khờ lẽo đẽo theo chân tình yêu.
 
Tôi kể cho Dung nghe chuyện Huyền Thoại. Ngoài hiên cơn mưa nho nhỏ đang bay, giọng tôi thì thầm trong mắt, Dung chăm chú lắng nghe.
 
- Anh lãng mạn hơn cả Xuân Diệu.
 
Tôi cười không nói. Huyền Thoại! Anh lãng mạn khi yêu em, bước tình yêu nhiệm mầu hơn một nghìn quyển kinh. Chỉ một lần gặp mặt mà anh về nhớ em đến gần phát ốm, em bỏ thứ bùa mê thuốc lú gì trong người mà ghê gớm vậy hở Thoại? Chiều nay một ngày anh đi tìm em mỏi gối. Ở thành phố bé nhỏ này đi một vòng là giáp mặt điểm khởi hành mà chẳng thấy em. Anh thèm nhìn khuôn mặt Thoại ghê gớm, anh đứng hàng giờ trước cửa giáo đường, mới hay, bữa nay không có lễ. Khi về anh bỗng nhiên buột miệng "ta thấy em trong tiền kiếp với cọng buồn cỏ khô, ta thấy em đang ngồi hát khi chiều về nhiều mây" có thực anh đã thấy em từ tiền kiếp không hở Thoại?
 
Dung ngước mặt lên trời nhìn những đụn mây xám ngắt bay dật dờ ngang bóng trăng, thở dài:
 
- Em mong rằng anh không vấp ngã dọc đường.
 
- Vâng, anh cũng mong vậy. À! Ba má anh đâu cả rồi?
 
- Hai bác vừa đi xem hát. Em dọn cơm anh ăn nhá.
 
- Ừ, đói bụng quá.
 
Dung nheo mắt tinh nghịch:
 
- Mòn chân theo dấu tình yêu bây giờ mới nghe bao tử xuống đường à.
 
Tôi cười nhếch môi. Dung dọn cơm rồi thay đồ tìm đến nhà một cô bạn gái mới quen. Tôi ngồi thừ người nhìn lên trần dõi trông những con thằn lằn rình mồi đuổi nhau vội vã.
 
Biển dâng nghìn đợt sóng trắng xóa vào bờ cát, tiếng gọi thì thầm của trùng dương gợi nhớ đến một chiều áo trắng bay rợp trời trí nhớ. Những chiếc bóng mờ chao động trước mặt đều ẩn giấu nụ cười kiêu ngạo của Huyền Thoại. Tôi nhớ Huyền thoại quay quắt, từng gốc cây, ngọn cỏ của con đường đi hàng bữa tôi tìm kiếm dấu chân chim huyền nhiệm, những chiều thành phố bụi mù bay khuất mặt tôi đầu bù tóc rối gọi tên Huyền Thoại như gã Trương Chi si tình ngồi hát đêm đêm đợi bóng tình nhân. Tôi xuống biển với Dung để tìm quên tình mình, muốn gửi chút hương yêu bay theo nghìn đợt sóng trùng khơi.
 
Huyền Thoại! Anh là đương thân của một cánh chim đứng hót tuyệt vọng trên nhánh buồn cao ngút mắt mà lòng em là nỗi ám ảnh tuyệt vời và xiêm áo em bay trắng giấc chiêm bao trong những đêm tưởng vọng. Anh đang chụp bắt áo tưởng và rêu rao đời mình trên những bước chân lang thang mỏi mệt. Anh bỏ phố phường chạy về một vùng biển xanh hát vang khúc tình ca vô vọng còn có bao giờ đời sống được định sẵn bằng những ô cửa căn phần? Anh, một tình cờ bắt gặp con tim mình đang bay theo gió cuốn và buồn muốn khóc. Những đoạn thơ tình vời xin gửi em với nỗi đợi rưng rưng. Mây trắng bay về hãy trao em chút tình anh thơ dại.
 
Anh có lẽ ngày mai sẽ quên em nhưng không biết ngày mai là kiếp sau hay khi anh xuôi tay khép mắt? Tôi như người mộng du vừa thức tỉnh ngồi thừ người trên mõm đá nhìn xa ra biển, từng cánh hải âu chao lượn trên sóng nước chập chùng, gần bờ Dung đang ngồi vọc cát, những lâu đài được dựng lên và bị sóng vùi đi vội vã. Dung ngước nhìn tôi mỉm cười:
 
- Anh không tắm à. Thôi, đi nhặt vỏ sò với em, ra biển mà anh ngồi rũ rượi có lẽ em cũng buồn theo mà khăn gói ra về mất. Bạn em, hắn hẹn sẽ đi biển chiều nay. Em giới thiệu cho anh nhé.
 
Tôi lắc đầu:
 
- Cho anh giơ hai tay, bạn em mà nhìn thấy anh có lẽ khiếp mất cứ tưởng anh là bộ xương cách trí biết cử động.
 
Dung cười hồn nhiên nắm tay tôi chạy bay trên bờ cát mịn tìm nhặt những chiếc vỏ sò đủ màu lẫn lộn trong những vùng rong khô.
 
Buổi trưa nắng chiếu xuống mặt biển rực rỡ. Trên cổ tôi và Dung quấn đầy những xâu chuỗi sò màu sặc sỡ, chúng tôi chạy về lều dùng bữa cơm đầu tiên trên biển. Gió mang hơi nước mặn phà lên người tôi một cảm giác dìu dịu. Tôi ngã mình trên cát khô nhìn Dung loay hoay dọn dẹp.
 
Tôi đứng lên làm một cuộc lang thang trên bãi biển, lúc này vắng người. Những chiếc quán nho nhỏ dưới hàng dương liễu rũ bây giờ thu hút họ trong điệu nhạc vỗ về và những ly nước mát. Tôi nhìn Dung:
 
- Em ngồi chờ bạn em nhé. Anh đi một lát.
 
Dung bắt đầu lấy trong xách tay một quyển tiểu thuyết ngồi đọc. Tôi vòng ra phía sau tìm một chỗ khuất lánh trông ra khơi, nơi những cánh buồm căng gió bồng bềnh, thỉnh thoảng vài đợt sóng chồm lên sủi bọt vào ghềnh trắng xóa. Tôi nghĩ, thành phố bây giờ có lẽ đang thiếp ngủ dưới mặt trời đổ lửa, dù sao ở biển tôi cũng tìm được một chút bình an để dung trú tâm hồn mình, tôi mơ ước bên tôi là Huyền Thoại tôi sẽ hát cho nàng nghe lời ngậm ngùi của một Huy Cận đa tình. Nỗi mơ ước được thắp sáng bằng giọng tôi rời rạc kể: "Ngủ đi mộng vẫn bình thường, à ơi! Có tiếng thùy dương đôi bờ, ngủ đi em ngủ đi em" Huyền Thoại dấu yêu! Tôi đang ru tôi ngủ với lời ca đau xót, tôi thì thầm đánh lừa nỗi cô đơn của mình bằng một tình ca hạnh phúc. Thôi, tôi đã mỏi với những đợi chờ, tìm kiếm. Tôi đang xuôi tay úp mặt trong tuyệt vọng khôn cùng, lời biển thì thầm muôn kiếp như nỗi buồn tôi quá rộng. Một vạt nắng hiu hắt bay đến chỗ tôi ngồi. Tôi với tay ngắt một ngọn cỏ non vò trên tay để nghe thiên nhiên vừa tấu khúc bi ca trong hồn tôi bão động. Tôi ngồi đây như một tảng đá sầu muôn kiếp lắng nghe tiền thân về rưng rưng nước mắt, một chút bụi vô tình bay dật dờ, tôi gom tất cả lá khô rụng chung quanh và im nhìn lời tàn phai in trên từng lá mục. Tôi ngạc nhiên thấy Dung hớt hải chạy tìm tôi, cô bé vừa thở vừa nói:
 
- Tìm anh chết luôn, còn nhớ Huyền Thoại không?
 
Tôi giật mình hỏi vội vàng:
 
- Nhớ chứ, nhớ muốn điên lên được Dung ạ... mà tự nhiên em hỏi chi vậy?
 
- Em vừa nói về anh cho nhỏ bạn nghe, nó nói quen Huyền Thoại nhưng xưa kia, bây giờ thì hình như không thân lắm.
 
- Cô ấy biết nhà Huyền Thoại chứ?
 
- Vâng, đường Phan Thanh Giản.
 
Tôi nhảy dựng lên tất tả về lều dắt ngay chiếc xe chạy vun vút về thành phố, tôi chạy bất kể trời đất, trong hồn tôi một ngọn lửa đang bừng cháy với một nhiệt độ mãnh liệt, tôi như người trong cơn cuồng du chạy xe trên con đường trải sỏi và chiếc bóng Huyền Thoại với tà áo dài phất phơ hoài trước mắt, một cơn gió mát, một giòng suối thơm ào ạt chảy trong tim tôi bốc lửa. Tôi mừng rỡ đến khóc thét lên được. Dựng xe bên kia đường, tôi đi qua, đi lại. Căn nhà nắm khuất trong những tàn cây cao, bức tường vôi cách biệt. Sau phút điên cuồng, giờ đứng trước ngôi nhà của Huyền Thoại tự nhiên tôi cảm thấy hồi hộp lạ lùng. Bước chân tôi mang theo cơn bối rối, tôi tự hỏi không biết giáp mặt Huyền Thoại mình sẽ trả lời sao, ngôn ngữ, trí óc tôi bây giờ rối loạn, tim đập thình thịch như tiếng chuông chiều tan lễ. Sau một phút ngần ngừ tôi mím môi nhấn chuông và xuôi tay chờ đợi, một người đàn bà đứng tuổi ra mở cửa. Tôi cúi đầu lễ phép hỏi:
 
- Thưa bác có Huyền Thoại ở nhà không ạ?
 
Người đàn bà nheo mắt nhìn tôi:
 
- Cậu chưa biết gì cơ à? Gia đình cô ấy vừa dọn lên Đàlạt hôm qua.
 
 
TRẦM THỤY DU      
 
(Trích tuần báo Tuổi Ngọc số 118, tuần lễ từ 13-9 đến 20-9-1973)
 
 
 

Chủ Nhật, 13 tháng 9, 2026

CHIẾC XE BUÝT MÀU XANH - Nguyễn Thanh Trịnh


Khoảng 5 giờ chiều, trên vỉa hè Sở Hỏa Xa ở góc đường Hàm Nghi và công trường Quách Thị Trang, thiên hạ đang đứng đông nghẹt để chờ đợi một chuyến xe buýt. Vào giờ tan sở nên ai cũng mong về nhà sớm để nghỉ ngơi. Trong đám đông đủ hạng người đó có một gã thanh niên cũng đang nôn nóng đợi chờ. Tay hắn cầm một vật được gói kín bằng giấy báo và hắn luôn luôn cẩn thận tránh né không để người khác chạm vào.
 
Khoảng 10 phút sau, một chiếc xe buýt màu xanh to lớn kềnh càng đi đến. Hàng chữ đỏ ghi trên khung kính phía trước cho biết lộ trình xe chạy: Sài Gòn - Gia Định. Ngay khi xe chưa ngừng lại, hắn cũng như những người khác đã vội vã bước lên khung cửa mở ở phía hông xe. 
 
Trong xe đã có nhiều hành khách, những người mới lên phải chen lấn nhau ở lối đi chật hẹp để tìm chỗ ngồi. Một tay nắm thanh sắt ở trần xe và một tay ôm sát gói giấy vào ngực, hắn đưa mắt liếc nhanh tìm thấy một ghế còn trống vội nhào đến giành. Vừa ngồi xuống ghế hắn đã bị xô đẩy, đầu chạm vào khung xe đau điếng. Chiếc ghế chỉ vừa đủ cho hai người ngồi nhưng một cô gái đã chen vào ngồi ở giữa hắn và một người đàn bà mập mạp.
 
- Ông ngồi sát vào, cho tôi ngồi với.
 
Chẳng thèm nhin người vừa nói, hắn ép mình vào cửa kính nhìn xuống đường. Thiên hạ vẫn tiếp tục chen nhau bước lên xe dù trong lòng xe chẳng còn chỗ đứng. Tài xế bóp còi "tin tin" rồi rồ máy chạy. Chiếc xe rùng mình trườn đi như một người lên cơn sốt.
 
Trời oi nồng như sắp đổ cơn mưa, không khí trong xe ngột ngạt khó thở mặc dù các cửa kính đều đã được kéo lên. Chiếc xe buýt chạy chậm rì trên đường Lê Lợi đông xe nên chẳng có chút gió nào từ lòng phố thổi vào. Nhận ra cửa kính chỗ mình ngồi chưa mở, hắn nhổm người cố đẩy lui hai miếng sắt gần hai bên cửa kính lên. Hì hục mãi vẫn không đẩy được tấm kính, mồ hôi ở trán hắn bắt đầu nhỏ giọt. Có tiếng cô gái nói:
 
- Ông nhìn tấm giấy kia kìa.
 
Hắn ngẩng đầu nhìn lên, phía trên cửa kính có tấm giấy ghi: "Cửa hư xin đừng mở". Hắn ngồi xuống càu nhàu:
 
- Tại sao các cửa khác không hư lại hư ngay cửa chỗ tôi ngồi?
 
- Chẳng việc gì mà ông phải thắc mắc, nó hư vì nó đã hư chứ còn tại sao nữa.
 
Nghe cô gái trả lời ba phải, hắn bực mình quay sang nói:
 
- Chứ không phải tại cô à?
 
- Tại tôi? Phải nói tại ông mới đúng.
 
- Tại tôi?
 
- Chứ còn tại ai nữa. Nó không muốn người đi đường nhìn rõ bộ mặt nhăn nhó của ông. Nhìn ông người ta sẽ tưởng đi xe buýt khổ cực lắm, vậy còn ai dám bước lên xe.
 
- Xe buýt này của cô?
 
- Không.
 
- Vậy sao cô bênh vực quyền lợi cho xe buýt quá vậy? À tôi hiểu rồi, cô được chia huê hồng 20 phần trăm để quảng cáo cho xe buýt phải không?
 
Cô gái đỏ mặt ngồi im. Hắn khoái chí quên cả nóng bức, ngồi rung đùi cười. Cô gái đưa mắt nguýt hắn:
 
- Chẳng việc gì mà ông phải cười. 
 
Hắn vẫn tiếp tục nhe răng cười để chọc tức nàng.
 
- Ông cười trông mặt nhăn nhó như con khỉ.
 
Hắn nói:
 
- Vậy tôi khóc nhé?
 
- Ừ, ông khóc có lẽ nước mắt sẽ làm không khí mát mẻ hơn.
 
Hắn làm bộ khóc hu hu rồi hỏi:
 
- Cô thấy mát mẻ chưa?
 
Cô gái nhăn mặt nói:
 
- Ông làm tôi càng nực thêm.
 
- Thôi xin cô đừng nhăn nhó nữa.
 
Cô gái gắt:
 
- Ông làm gì mà cấm tôi nhăn nhó?
 
- Tôi không cấm cô nhưng vì quyền lợi của hành khách trên xe, tôi yêu cầu cô.
 
- Quyền lợi cái gì?
 
- Nhìn cô nhăn nhó hành khách sẽ tưởng chiếc ghế nào trên xe buýt cũng có đinh và họ cảm thấy bất an.
 
Cô gái liếc mắt nhìn hắn một cách căm tức nhưng chẳng biết nói gì. Còn hắn chọc tức được nàng, hắn lại khoái chí cười. Đành hanh nữa đi em, anh dư sức đành hanh hơn em mà.
 
Một người bán vé mặc đồng phục mầu xanh xám đến chỗ hắn ngồi. Hắn móc túi đưa 50 đồng, người bán vé hỏi: 
 
- Ông đi đâu?
 
- Đi suốt.
 
Người bán vé xé đưa cho hắn một tờ vé ghi 30 đồng. 
 
- Ông đợi có tiền lẻ tôi thối lại sau.
 
Cô gái nói với người bán vé:
 
- Thôi khỏi thối lại mất công. Đây tôi đưa ông thêm 10 đồng nữa vậy là đủ hai vé đi suốt.
 
Hắn há hốc miệng định cằn nhằn "Sao cô chơi cha quá vậy" nhưng cô gái đã nhanh miệng nói:
 
- Tôi tin ông là một người thông minh.
 
Hắn nổi sùng gắt:
 
- Thông minh cái quái gì. Tôi không ưa cô nịnh.
 
- Đấy chính vậy tôi mới nghĩ ông là một người thông minh. Ông là một người quân tử không thích nghe người khác ca tụng mình. Ông cũng không thèm đôi co 20 đồng đã mất như một người keo kiệt, bần tiện phải không ông?
 
Hắn giận điên lên vì bị nàng xỏ ngọt. Hắn muốn thân ái tặng nàng một cái tát vào mặt nhưng nụ cười của nàng như một nụ hồng có gai khiến tay hắn run run. Thượng Đế đã chẳng cho người đàn ông có đủ can đảm tát một nụ hồng có gai, hắn đành thở dài. 
 
- Ừ thì tôi thông minh nhưng chắc suốt đời tôi sẽ không bao giờ thông minh bằng hai người đã sinh ra cô.
 
Cô gái thích thú cười:
 
- Ông không giận tôi chứ?
 
Hắn cố nuốt nước bọt đắng ngắt trong miệng:
 
- Ồ không. Đáng lẽ tôi phải xung phong mua tặng cô một vé xe mới phải.
 
- Cám ơn lòng tốt của ông. Xin ông cho biết quí danh để tôi ghi ơn.
 
Tên trong căn cước của hắn là Siêng nhưng hắn sợ nói ra nàng sẽ hiểu lầm hắn có tên Tây là "Chien" nên hắn phịa:
 
- Tôi tên Dũng. Còn cô tên gì?
 
- Tôi tên Loan.
 
- A! Tên chúng ta giống hệt hai nhân vật tuyệt vời trong truyện dài Đôi Bạn của Nhất Linh.
 
- Vậy chúng ta sẽ là một "đôi bạn", ông đồng ý không?
 
Được nàng ngỏ lời làm quen trước, hắn sung sướng gật đầu lia lịa tán thành.
 
- Đồng ý mạnh như thần. Tôi rất hân hạnh được làm "đôi bạn" với cô.
 
Bấy giờ hắn mới đưa mắt quan sát kỹ "người bạn" của mình. Nàng có mái tóc cắt ngắn, uốn úp vào phía trước và sau gáy trông rất ngộ. Nhìn chung: Tai, mắt, mũi, họng, miệng, môi, răng, cằm, tay chân của nàng đều đẹp. Nhìn riêng: trán nàng quá thấp. Có lẽ ngày xưa còn bé, mẹ nàng bồng nàng rồi vô ý đánh rơi nàng té, đầu dộng xuống nền xi măng nên nàng mới có cái trán thấp một cách kỳ cục như vậy. Chứ Thượng Đế là một nhà nghệ sĩ tài hoa, Ngài đâu có thể lỡ tay sáng tạo một tác phẩm đáng trách kiểu đó.
 
Cô gái mặc áo dài mầu trắng. Hắn không biết nàng là học sinh hay sinh viên, thư ký hay nhà bếp. Dù nàng là gì đi nữa được quen với nàng, hắn (người xấu xí) cũng cảm thấy hãnh diện nhiều. Thấy hắn chăm chăm nhìn mình cô gái hơi đỏ mặt. Nàng chớp chớp đôi mắt hỏi:
 
- Làm gì mà ông quan sát tôi kỹ như quan sát cóc nhái trong giờ vạn vật vậy?
 
- Phải quan sát kỹ chứ. Tôi sợ mình "bé cái lầm" như một ông sinh viên Văn khoa cặp bồ với một cô khi bị cảnh sát hỏi giấy tờ, chàng mới khám phá ra "nàng" là trai giả gái. Chuyện đó báo nào cũng đăng, cô không biết sao?
 
- Bộ tôi trông giống con trai lắm à?
 
- Nếu không nhìn thấy cô, chỉ nghe cô nói tôi nghĩ cô là một đấng nam nhi "vai năm tấc rộng, thân mười thước cao."
 
- Xí, ông cho tôi ăn nói bặm trợn lắm phải không?
 
Hắn bật cười:
 
- Đâu có, cô ăn nói nhu mì và nhã nhặn lắm lắm, chỉ hơi hơi khiến người nghe "nhức óc" mà thôi.
 
Cô gái có vẻ giận dỗi, nàng quay mặt nhìn sang hướng khác. Hắn nghĩ mình thật ngu, mới làm quen với nàng vậy mà không biết "lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau". Tình yêu có bao giờ đến với người thành thật đâu. Cứ đọc mấy mục kết bạn tâm tình trên nhật báo thì biết. Điều kiện ắt có và đủ để người ta "tâm tình" với nhau là thành thật. Nhưng Trời ạ, nếu ai ai cũng thành thật thì cái mục đó đã bị dẹp từ lâu. Tình yêu luôn luôn sống nhờ bóng tối. Bóng tối do Thượng Đế tạo ra và con người góp phần vào. Có đôi tình nhân nào dám "tâm tình" dưới ánh đèn néon sáng choang đâu. Họ thường tìm đến nơi có bóng tối giúp họ che giấu khuôn mặt, để dễ dàng nói dối một cách rất thành thật mà không mắc cỡ.
 
Còn bạn, bạn có dám thành thật nói người yêu của bạn hôi nách không? Hay thay vì tặng nàng một chai thuốc trị bệnh đó, bạn sẽ rối rít khen nàng có một mùi hương đặc biệt nhất hoàn cầu. Một mùi hương khiến bạn nhớ nhung ray rứt ngủ không được (mặc dù đã uống thuốc an thần) mỗi khi xa nàng. Một mùi hương gồm các hương thơm của hoa hồng, lài, cúc, vạn thọ, thiên lý, cam, chanh, quýt, bưởi... trộn lẫn với hương thơm của trái sầu riêng, mít, ổi, mãng cầu, chà là, chôm chôm... Chỉ có Trời mới biết bạn sẽ thành thật khen mùi hương của nàng thơm như cái quái gì.
 
Hắn biết mình đã lỡ lời nhưng không dám xin lỗi vì xin lỗi lại càng xác nhận điều hắn nói là đúng nên mới khiến nàng giận. Hắn nghĩ phải tìm cách lái câu chuyện sang hướng khác, phải tìm cách chứng tỏ cho nàng biết nàng ăn nói rất có duyên và khiến người nghe "bổ óc" vô cùng. Hắn chưa nghĩ ra cách nào thì vừa lúc chiếc xe buýt thắng gấp để tránh một người chạy băng qua đường. Hành khách trong xe ngã chúi về phía trước rồi bật ngửa ra sau. Người hắn ép mạnh gói giấy vào thành ghế, hắn la lên:
 
- Á! Chết rồi.
 
Cô gái hốt hoảng quay sang hắn hỏi:
 
- Xe đụng chết người hả ông?
 
Hắn lắc đầu chỉ gói giấy bẹp dúm:
 
- Không... không... gói giấy của tôi.
 
- Gói gì mà ông lo lắng quá vậy?
 
- Ư... ư... một gói giấy vậy mà.
 
- Nhưng gói gì mới được chứ? Ông mang hàng lậu phải không? Để tôi kêu cảnh sát.
 
- Ê, đừng nói ẩu. Tôi mang hàng lậu hồi nào? Một gói giấy là một gói giấy có gì lạ đâu.
 
- Ông phải mở cho tôi xem, tôi mới tin.
 
Hắn ngần ngừ rồi đưa gói giấy cho nàng:
 
- Cô không tin thì mở ra đi. Nhớ nhẹ tay một chút.
 
- Bộ chất nổ hả? Thôi tôi không dám mở đâu.
 
Miệng nói "không dám" nhưng tay nàng vẫn cầm lấy gói giấy và tháo những sợi thun bao quanh.
 
- A! Một bó hoa.
 
- Phải, hoa hồng.
 
- Ông định đi lễ Lăng Ông xin xăm tình duyên nên mua hoa để cúng phải không?
 
- Đâu có. Tôi mua hoa để tặng một người.
 
- Ông tặng ai?
 
- Tặng... má tôi.
 
- Ông thật là một người con có hiếu.
 
Nghe nàng khen, hắn chợt đỏ mặt. Má hắn đã chết từ lâu, hắn đâu còn có dịp để tặng hoa báo hiếu. Hắn mua hoa để tặng cô em gái một thằng bạn. Hôm nay sinh nhật của nàng. hắn đã phải bỏ xem phim Le Train do cô đào Romy Schneider đóng chiếu ở rạp Mini Đắt, để dành tiền mua 18 bông hồng tặng nàng. Cũng may nàng ăn sinh nhật 18 tuổi, nếu nàng ăn sinh nhật 60 tuổi chắc hắn phải trốn mặt vì không có tiền mua đủ 60 bông hồng.
 
Nàng là "người tình IBM" của hắn. Không phải vì nàng có bằng tú tài IBM lần đầu tiên được cấp phát ở Việt Nam mà vì nàng thường viết cho hắn những "thư tình IBM". Như trong một lá thư tình gửi cho hắn, nàng viết:
 
Anh yêu em?
(a) đúng
(b) sai
(c) vừa đúng vừa sai
(d) không rõ
(e) còn xét lại
 
Hắn đã tô đen chữ (a) trong lá thư bằng bút chì Gilbert số 2 đàng hoàng nhưng nàng đã gửi trả lại hắn lá thư với chữ (e) được bôi đen. 
 
Hắn không hiểu tại sao nàng lại viết cho hắn loại thư tình quái quỉ đó. Hắn nghĩ có lẽ nàng đã quên phương pháp làm luận thư tín mà nàng đã học từ lâu ở các lớp dưới. Như anh chàng Charlot trong phim Le Temps Moderne, suốt ngày cặm cụi vặn bù loong trong một hãng ráp xe hơi, khi ra về nhìn vật gì tròn tròn anh ta cũng tưởng là bù loong và móc túi lấy mỏ lết ra vặn bất kể đó là nút áo hay cái tai của người khác. Người tình IBM của hắn cũng bị méo mó nghề nghiệp như vậy. Nhìn đâu nàng cũng thấy những chữ a, b, c, d, e cần được bôi đen.
 
Có lần hắn đến thăm nàng vào lúc nàng đang say sưa học luyện thi tú tài. Trong khi ngồi ở phòng khách đợi nàng "điểm phấn tô son lại", hắn cầm một tờ nhật báo ở trên bàn lên xem và giật mình thấy các mẫu tự a, b, c, d, e in trên báo đều bị nàng bôi đen để tập dượt cho quen tay. Hắn vội vã đứng dậy đi soi gương rồi thở phào nhẹ nhõm. Thật may khuôn mặt hắn giống chữ (o) chứ giống chữ (d) chắc sẽ bị nàng lấy bút chì ra bôi đen ngay.
 
- Ông nghĩ gì vậy? Bó hoa có bị hư bông nào đâu. Chắc má ông sẽ cảm động ghê lắm nếu biết ông đã quá lo lắng cho bó hoa. Thôi để tôi gói lại cẩn thận giúp ông.
 
Tiếng nói của cô gái làm hắn trở lại thực tế. Hắn nhìn nàng và so sánh với người tình IBM. Hắn chợt nhớ đến chuyện "Thả mồi bắt bóng" trong Quốc Văn Giáo Khoa Thư. Một con chó tha một miếng thịt chạy trên cầu, nó nhìn thấy một con chó khác tha một miếng thịt to lớn hơn ở dưới sông, nó vội nhả miếng thịt đang ngậm trong miệng và nhảy xuống vồ miếng thịt của con chó kia. Không ngờ nó chỉ vồ bóng nó. Miếng thịt thật sự đã chìm xuống nước mất tăm, chú chó ta uống một no một bụng nước sông rồi cố ngoi vào bờ.
 
Hắn nghĩ mình sẽ chẳng dại thả mồi bắt bóng như vậy. Người tình IBM lúc này chỉ là cái bóng, cô gái đây mới chính là mồi, còn hắn là con chó. Một con chó tinh khôn hơn con chó trong Quốc Văn Giáo Khoa Thư.
 
Khi cô gái trao lại hắn bó hoa đã được gói lại cẩn thận, hắn xua tay và niềm nở nói: 
 
- Cô cứ giữ lấy. Tôi xin tặng cô để kỷ niệm ngày chúng ta quen nhau.
 
Cô gái tròn mắt ngạc nhiên:
 
- Ồ, tôi không dám nhận đâu. Để ông tặng má ông.
 
- Má tôi già rồi, chắc bà ấy ít thích hoa. Tôi sẽ mua tặng má tôi một món quà khác. Cô cứ lấy bó hoa đi.
 
Cô gái phân vân suy nghĩ một lúc rồi nói:
 
- Thôi được, tôi xin nhận tạm cho ông vui lòng.
 
Nhận tạm! Nghe nàng nói sướng không. Cho ông vui lòng! Nàng làm như nàng là Phật Bà Quan Âm vừa ra tay cứu độ một người ra khỏi vòng khổ đau oan nghiệt. Hắn xót ruột muốn đòi lại bó hồng nhưng các cụ ngày xưa đã dậy rằng: Bắc thang lên hỏi ông Trời, hoa hồng tặng gái có đòi được không? Hắn bèn vuốt bụng ngồi im.
 
Chiếc xe buýt chạy gần đến Lăng Ông, không biết hôm nay là ngày rằm hay mùng một mà thiên hạ đi lễ rất đông. Trong sân rộng có mộ tả quân Lê văn Duyệt, các bà Tầu đứng chen nhau cúi lậy, tay cầm những bó nhang khói bốc lên nghi ngút. Xe chạy qua khỏi Lăng Ông là sắp đến bãi đậu. Hắn nghĩ cần phải giữ chặt mối dây liên lạc với nàng, hắn hỏi:
 
- Nhà cô ở đâu xin cho biết địa chỉ để có dịp tôi ghé thăm?
 
Cô gái nói:
 
- Thôi ông khỏi ghi nhớ địa chỉ mất công, tôi sẽ mời ông đến nhà tôi uống nước ngay bây giờ.
 
Hắn mừng rỡ cười:
 
- Như vậy còn gì bằng. Cô xuống xe chỗ nào, tôi cũng xuống theo.
 
Cô gái chỉ tay ra ngoài:
 
- Đến đầu dường kia ông xuống xe trước nghe. Tự trong xe có người quen nên tôi không muốn xuống cùng lúc, đợi một vài người xuống theo ông rồi tôi sẽ xuống sau. Kìa xe sắp chạy đến trạm ngừng, ông chuẩn bị đi.
 
- Cô xuống ngay nghe. Đừng để tôi thất lạc mất cô tội nghiệp. 
 
Cô gái cười:
 
- Được mà tôi sẽ xuống ngay mà.
 
Hắn đứng dậy len ra lối đi ở giữa xe. Tay nắm thanh sắt ở trần xe hắn di chuyển dần đến cửa xuống. Xe chạy từ từ rồi ngừng lại ở một trạm gần ngã tư. Cửa trước vừa mở hắn vội theo chân một vài người bước xuống đường. Chiếc xe dừng lại khoảng một phút cho hành khách lên xuống, máy xe vẫn được giữ cho nổ đều.
 
Khi người tài xế bóp còi "tin tin", hai cửa xe được đóng lại và chiếc xe chậm rãi lăn bánh. Hắn ngơ ngác nhìn quanh thấy cô gái vẫn chưa xuống, nhìn lên xe hắn thấy nàng đã đổi chỗ ngồi ở một ghế trước có cửa kính mở ngỏ. Hắn vội chạy theo xe gọi:
 
- Loan... Loan...
 
Cô gái nhô đầu ra ngoài cửa xe cười:
 
- Xin lỗi ông...
 
Hắn chạy sát bên hông xe, hỏi:
 
- Cái gì?
 
Một người soát vé hé đẩy cưa xe, quát:
 
- Đừng chạy theo xe, muốn chết à.
 
Chiếc xe vụt chạy nhanh, thành xe chạm mạnh vào người khiến hắn ngã nhoài xuống mặt đường cùng lúc hắn nghe loáng thoáng tiếng cô gái nói:
 
- Tôi không phải tên Loan.
 
Hắn lồm cồm bò dậy. Chiếc xe buýt đã chạy được một quãng xa, khói phun um ở trên nóc. Hắn nhảy lên vỉa hè đứng phủi vết bẩn ở quần áo. Bấy giờ hắn mới nhận ra một vết thương rướm máu ở khuỷu tay đau rát. Hắn lẩm bẩm. Hôm nay mình thật hên. Nhờ quới nhân phù trợ mà mình đã tránh kịp nếu không chiếc xe buýt mầu xanh (mầu của tình yêu?) đã đè mình nát thây!
 
 
NGUYỄN THANH TRỊNH        
 
(Trích tuần báo Tuổi Ngọc số 144, phát hành ngày 20-9-1974)
 
 
 

Thứ Năm, 10 tháng 9, 2026

THÁNG MƯA MÙA SINH NHẬT - Đông T.V.


Buổi chiều, Thục Hạnh khoác áo mưa tím đi dạo thật ngoan bên T. Hai đứa đi len lỏi qua những cửa hiệu, chen lấn những người trú mưa... Đôi mắt Thục Hạnh rực rỡ nét kiêu hãnh trẻ con. T đút tay lạnh buốt trong túi áo bằng vải màu ngà, đôi tai thích thú theo dõi câu chuyện dễ thương của Thục Hạnh. Thỉnh thoảng người ta thấy T khẽ gật đầu, hoặc chấp nhận, hoặc tán thành ý kiến của bạn...
 
Bỗng dưng Thục Hạnh đứng khựng lại:
 
- Chuyện chi vậy bé?
 
- Ơ! Nhỏ bạn em!
 
- Có chi không?
 
- Có chứ, em hơi... mắc cỡ một chút!
 
- Vậy thì ta trú mưa nơi đây!
 
- Không!
 
Thục Hạnh bướng bỉnh, lại tiếp tục đi lang thang khắp vỉa hè... T đuổi theo bình thản, sao em còn trẻ con như vậy, hở Thục Hạnh? Nhỏ bạn dễ thương ơi, sao nhỏ bỏ anh đi vội vã như vậy. lầm lũi bỏ quên cả bạn bè, trời đất, thiên hạ... T dừng chân trước một cửa tiệm chọn một món quả bảo gói lại thật xinh xắn, thêm ba bốn cái nơ xanh đỏ.
 
Lúc T ra khỏi cửa hiệu, cơn mưa đã bớt vẻ nặng nề ban nãy. T đưa mắt tìm cô bạn, nhưng chỉ toàn thấy một màu nước trắng mông mênh. T dáo dác tìm kiếm. T chạy vội vã duới sức quật tê rát của từng hạt nước ác độc. T lao mình qua con lộ nhơ nhớp nước đọng, Thục Hạnh vẫn bặt tăm hình bóng. Cuối cùng T đứng lại thở dốc:
 
- Em ở đâu hở Thục Hạnh?
 
T lại đi. Anh tưởng tượng ra Thục Hạnh với dáng mèo con hờn dỗi. Mắt Hạnh đỏ. môi Hạnh đỏ, và cả đầu mũi cũng hồng hồng tủi thân. Tội nghiệp em. T đi thật chậm và gói quà chạy rong trong mưa đã ướt sũng nước. T ấp vào bàn tay tê buốt, Thục Hạnh ạ, sao chiều nay ta lạc mất em...
 
Em gái út của nàng nói với T:
 
- Chị Hạnh đi học chưa về...
 
T xoa đầu đứa bé:
 
- Thế hả, thôi anh về nha!
 
T bước đi, mà linh cảm có đôi mắt buồn của Thục Hạnh nhìn theo! Thục Hạnh em đang giận anh đang khóc tủi thân có phải?
 
T ngập ngừng lại quay về nhà Thục Hạnh, đặt gói quà và lá thư nhận lỗi trên bàn.
 
- "Công chúa cho anh xin cơn giận, đừng khóc nữa nha bé! Mừng sinh nhật thứ mười bảy của Hạnh. Thương em!" T bỏ ra với một vẻ không vui, dường như Thục Hạnh có nhà và cố chấp với cơn giận. Anh rẽ ngõ vào nhà tên bạn cùng lớp...
 
- Ê. Anh!
 
- ... ...
 
- Chi mà ngơ ngác rứa, bộ không nhận ra Hạnh sao?
 
- Thục Hạnh đi đâu về đây?
 
- Học!
 
- Vậy ư? Thế mà anh tưởng nhỏ ở nhà.
 
- Hí hí, Hạnh mới khám phá ra tuần nay anh T điệu ghê, để râu.
 
Câu đùa vô lối của Thục Hạnh làm T tạm yên tâm. Thục Hạnh vẫn chưa chấm dứt cơn vui:
 
- Hôm qua có một tên gửi thư cho hạnh. Hắn bảo: "Thục Hạnh có đôi mắt nai ngây thơ vô chừng..."
 
- Đúng vậy!
 
- Hắn viết cho Hạnh mười sáu trang thư đặc kín, Hạnh xem mà cảm động muốn khóc.
 
- Hắn còn nói chi nữa?
 
- Hắn bảo: "Hạnh ít chưng diện mà vẫn đẹp như Công chúa Bạch Tuyết" (?)
 
- Cũng đúng!
 
Thục Hạnh trợn to mắt:
 
- Thôi nha! Anh mà chọc nữa Hạnh giận luôn cho xem.
 
Và cô bé đỏ cay cả mắt, T biết Hạnh đang nhớ đến buổi chiều trú mưa hôm nào, T xoay câu chuyện:
 
- Thứ hai sinh nhật Hạnh?
 
- Không thèm! 
 
- Hạnh đã mời bạn bè hết chưa?
 
- Không nói!
 
- Vậy anh cũng yên lặng, chúng ta sẽ nói chuyện trong im lặng.
 
- Cải lương quá!
 
- Hạnh hết giận anh rồi phải không?
 
Thục Hạnh bật cười:
 
- Chuyện ấy hậu tính, mai Hạnh sẽ trả lời cho anh! Bây giờ Hạnh vào nhà, anh về đi nghe.
 
Hạnh kéo cánh cửa, đôi tay thon nuột nà. Bỗng dưng T nắm nhẹ bàn tay Thục Hạnh:
 
- Hạnh này, nếu như có một người thương yêu em vô cùng, yêu em với một tình yêu rất lạ và rất say, Thục Hạnh sẽ nghĩ sao?
 
T chỉ sợ Thục Hạnh lại chê câu nói cải lương. Nhưng nhịp rung yếu đuối của những ngón tay nhỏ, và cái rút tay vội vã của cô bé làm T xúc động thật sự. Thục Hạnh cũng bối rối không kém, hai tay bưng sách vở muốn rơi rớt trên sân xi măng... T lầm lũi ra về. Tự dưng anh mỉm cười, đắc ý...
 
Và Thục Hạnh khóc ngoan trong phòng, bên lá thư tạ lỗi và gói quà mừng sinh nhật...
 
 
ĐÔNG T.V.       
 
(Trích tuần báo Tuổi Ngọc số 115, tuần lễ từ 16-8 đến 23-8-1973)
 

Thứ Hai, 7 tháng 9, 2026

BÓNG MÂY CỦA HẠ QUYÊN - Phạm Đình Thống


Tôi thức giấc từ lúc đồng hồ đánh sáu tiếng nhưng vẫn nằm lười lĩnh trong phòng. Qua khe hở cánh cửa sổ khép hờ, những tiếng động hỗn độn của sinh hoạt buổi sáng Chúa Nhật bay vào tai tôi ngủ gà gật như vọng từ cõi nào xa vắng. Đôi mắt chỉ hé mở đủ nhìn thấy chút nắng mới trải mỏng trên đỉnh cây soan bên kia dẫy nhà cư xá, trí nhớ tôi thả trôi lan man qua những cánh đồng, những bãi cát trắng phau, đổ về thành phố biển xanh, nơi Định đang giam mình trong căn phòng vắng trên đồi cao nhìn ra một khoảng nước trời mênh mông đốt cháy nỗi buồn (hay gặm nhấm nỗi buồn?) và nhớ tôi như trong thư anh viết về hôm qua. Nhớ đến thư, tôi nhảy phóc xuống giường, mở cặp, lấy thư Định ra nằm đọc lại. Nghỉ hè đã gần tháng nhưng chiếc cặp vẫn được săm soi mở ra vô hàng ngày: thư Định, những bài thơ chép tay (đa số là thơ chàng) và cuốn nhật ký. Những thứ này là những người bạn tâm cảm không rời tôi nửa bước. Nhất là từ hôm Định đi Long Hải, đời sống tôi hầu như khép kín trong căn phòng suốt ngày loay hoay với những tờ thư, những trang nhật ký.
 
Hai giọt nước mắt lăn xuống môi ướt mặn từ lúc nào. Nỗi nhớ dâng trào ngập tim tôi chảy tràn lên mi mắt. Định ơi, em cũng nhớ anh quá đi. Làm sao cho đỡ nhớ, anh vẫn thường hỏi em thế, ngay cả khi ngồi với nhau. Em cũng đâu biết làm gì khác hơn là đem thư anh ra đọc, nhìn nét chữ anh hay nhìn ảnh anh và ngâm nga trong miệng bài thơ anh làm ngày mình mới quen nhau. Hồi đó anh oai ghê. Mặt cứ nghiêm và kênh thấy ghét. Nhưng mà em đâu thể nào ghét anh được. Bây giờ thì anh đang ở xa em cả trăm cây số ngàn. Buổi sáng chủ nhật em nằm lười trong phòng đọc thư anh đây, biết không. Anh không biết làm sao anh có thể tiếp tục đày đọa mình trong nỗi nhớ em bây giờ và, trời ơi, những ngày dài đằng đẵng sắp đến nữa... Tôi ấp thư Định lên mặt tìm chút hơi hướng chàng và tôi muốn hét to lên "em cũng nhớ anh quá đi, Định ơi".
 
Có tiếng mẹ ở phòng ngoài chắc là nói với bố:
 
"Con Quyên sáng nay ngủ muộn quá vậy. Đứa nào vào gọi nó dậy ăn sáng".
 
Và tiếng bố:
 
"Hôm nay chủ nhật, để cho nó ngủ muộn một lát".
 
Tiếng mẹ trách yêu:
 
"Chủ nhật gì, nghỉ hè gần hai tháng rồi. Mỗi tuần nó có đến bảy Chủ nhật. Con gái lớn rồi..."
 
Hình như mẹ định nói gì nữa nhưng ngần ngừ rồi thôi. Định ơi, thấy chưa mẹ bảo em lớn rồi đó, mà anh lúc nào cũng kêu em nhỏ chút chun. Thấy ghét. Còn ký đầu người ta nữa chứ. Hôm nào gặp Định phải nhắc lại lời mẹ mới được. "Lớn rồi"...
 
Nhưng biết khi nào Định về. Còn tôi, con gái, vượt hơn trăm cây số ngàn thăm Định là cả một vấn đề. Không chắc gì bố mẹ đã cho phép.
 
Tôi thương Định quá. Tôi thương tôi quá. Mà tại sao anh lại tự đày đọa mình như thế. Hay có một lý do bí ẩn nào mà anh chả nói với em hở? Thường khi xong việc gì rồi, Định mới nói cho tôi hay, dù tôi biết chắc Định yêu tôi lắm. Mỗi lần tôi sắp hờn trách là chàng vội vã xin lỗi và năn nỉ (dù chưa chắc chàng có lỗi và biết là lỗi gì). Tôi biết vậy nhưng vẫn thích thích và nao nao khi Định cuống quýt lên lúc tôi hờn giận. Chúng tôi yêu nhau cũng gần hai năm rồi nhưng tôi chỉ biết công việc và đời sống chàng một cách khái quát thôi. Tôi có hỏi đến Định chỉ nói là một lúc nào đó, tôi lớn (trời ơi, bộ tôi chưa lớn sao!), chàng sẽ cho tôi biết rõ hơn, hoặc chàng nói lảng sang chuyện khác.
 
Cách đây hai tuần, Định buồn bã đến báo cho tôi hay là chàng sẽ phải rời Saigon ít lâu. Có vài lý do phức tạp mà chàng không thể cho tôi hay bây giờ được. Tôi thực sự buồn muốn khóc. Thế là những ngày hè của tôi sẽ trống rỗng và vô nghĩa. Ôi những ngày hè quạnh hiu. Định ơi sao anh đánh mất của em mùa hè đẹp đẽ nhất của thời con gái (có phải mười bảy tuổi là tuổi đẹp nhất của thời con gái. Và của học trò?) Buổi chiều trước hôm đi, Định xin phép bố mẹ đưa tôi đi chơi. Gia đình tôi cũng quí mến chàng lắm. Điều này làm tôi sung sướng và hãnh diện không ít. Suốt buổi đi chơi và xem một phim gì đó mà tôi không nhớ, Định chả nhắc gì về chuyến đi hôm sau. Dầu chàng cố vui nhưng tôi vẫn đọc được nỗi buồn sau hai con mắt ướt buồn kia. Tôi cũng soi thấy nỗi buồn tôi trong hai vực mắt u ẩn đó. Nước mắt tôi ứa ra khi Định đưa tôi về. Tại sao yêu nhau mình lại chả được gần nhau, hở anh? Và tại sao anh chả nói với em gì hết về nỗi buồn sâu kín đó. Tôi thấy Định lẳng lặng lắc đầu, và tôi thấy tôi nức nở trên lối về.
 
Có tiếng dép lẹp xẹp về phía phòng tôi. Chắc là bố. Rồi tiếng dép đi ngang qua và mất hút ở sau nhà. Tôi tưởng được nằm lười trong chăn nghĩ đến Định nữa. Nhưng tiếng chân rồi tiếng gõ cửa của thằng Nguyên:
 
"Chị Quyên ơi. Chị Quyên ơi, dậy đi. Trưa rồi".
 
Im lặng. Tôi giả đò ngủ.
 
Lại tiếng gõ phá lên lớn hơn, và tiếng thằng nhỏ hét tướng lên. Ôi sao thằng nhỏ ăn gì mà hét to thế.
 
"Chị Quyên. Chị Quyên. Chị Quyên. Chị Quyên".
 
Túc mình tôi hét trả lại:
 
"Nghe rồi, nghe rồi. Gì mà làm ồn thế". Hình như sợ tôi giận không dẫn đi xi nê như đã hứa và nghĩ đã làm xong bổn phận, ông nhô chạy biến về phía cổng trước.
 
Mẹ một tay khệ nệ xách cái giỏ to tướng đựng đồ đi chợ về, một tay ôm một thùng giấy cột kỹ lưỡng. Tôi bỏ ly sữa chạy vội ra đỡ giúp mẹ. Mẹ nhìn tôi, một cái nhìn nửa trìu mến bao dung nửa răn dạy nghiêm khắc:
 
"Gần mười giờ rồi. Con mới dậy đấy hở?"
 
Tôi ấp úng một chút rồi nhìn mẹ cười:
 
"Dạ".
 
Mẹ đặt cái thùng giấy xuống đất:
 
"Dạo này con lạ hơn trước. Gầy và xanh. Lười nữa. Con gái lớn rồi..." Bao giờ cũng thế, câu cuối khuyên dạy và trách mắng đều là "con gái lớn rồi..."
 
Tôi cười cầu tài:
 
"Con chưa lớn mà, mẹ".
 
"Mười bảy mười tám tuổi trên đầu rồi mà chưa lớn. Ở quê thì lấy chồng lâu rồi. Mẹ hồi xưa..."
 
Mẹ có lối nói chuyện bỏ lửng như thế. Tôi thấy thương mẹ quá, nhất là từ hồi bố bệnh, nghỉ việc ở nhà. Mọi việc một tay mẹ lo hết, nhưng không bao giờ mẹ nhăn nhó la rầy.
 
Mẹ như sực nhớ ra:
 
"À, thùng sách của con đấy. Lúc nãy về gần tới đầu đường mẹ gặp Thường, thằng Thường bạn Định đó mà, nó chở cái thùng này. Nó nói cho gửi nhờ xích lô mẹ về cho con".
 
Tôi ngơ ngác, không hiểu sách gì, ở đâu, mà Thường gửi cho tôi nhiều thế. Mẹ tiếp:
 
"Mẹ nghe Thường nó nói hình như là Định gửi tiền về và dặn nhờ nó mua sách này cho con đọc qua những ngày hè... sao đó".
 
Tôi nôn nao muốn nghe mẹ nói tiếp nhưng mẹ cắm cúi dọn thức ăn ra bàn. Tôi nóng ruột hỏi tiếp:
 
"Anh Thường có nói gì nữa không mẹ?"
 
Mẹ "à" lớn: 
 
"Hình như có thư Định gửi cho con trong ấy".
 
Tôi không cần biết gì thêm nữa. Tôi vớ ngay thùng sách cột kỹ chạy bay về phòng bỏ tiếng mẹ gọi sau lưng. Và cuối cùng lúc tôi sắp khép cửa phòng tôi còn nghe tiếng mẹ cằn nhằn "... con gái lớn rồi..."
 
Tới giờ cơm trưa tôi giả bệnh mà cũng không được (thật ra vì tôi vừa ăn hai cái trứng và nửa ổ bánh mì, và uống một ly sữa tổ chảng nên no quá). Vì nghe nói có bác Hộ gái đến chơi ở lại dùng cơm trưa và có hỏi tôi. Tôi đành vác bộ mặt ủ dột xuống phòng ăn. Mọi người đã đông đủ ở đó. À, mà thiếu chị Hồng. Tôi hỏi mẹ:
 
"Chị Hồng đâu rồi mẹ?"
 
Mẹ vừa xới cơm ra bát vừa nói:
 
"Trời ơi! Nó đi từ sáng sớm mà con không biết à?"
 
"Đi đâu vậy mẹ?"
 
"Bố sai nó đem thư lên chú Hiệp".
 
Như sực nhớ, mẹ quay qua người đàn bà phốp pháp ngồi đối diện:
 
"Đây là bác Hộ. Con Quyên đó chị. Con gái lớn rồi mà..."
 
Tôi chào người đàn bà được giới thiệu là "bác Hộ gái". Trước, tôi chỉ được biết bác Hộ trai thôi. Bác là bạn thân bố, thỉnh thoảng đến chơi với gia đình, có khi ở lại dùng cơm. Gia đình bác ở đâu dưới Long Khánh và tôi vẫn thỉnh thoảng nghe nhắc đến bác Hộ gái tức người đàn bà mập mạp này (trái hẳn với sự tưởng tượng của tôi qua lời bác Hộ trai) mặc một cái áo bông to, miệng mỏng và hai hàm răng khi nói khít rịt lại. Thoạt nhìn tôi không có được chút cảm tình nào với người đàn bà này. Tôi cũng không hiểu tại sao. Sau bữa ăn, bố cáo lỗi bà Hộ đi đâu đó. Còn lại, mẹ mời bà lên nhà trên uống nước. Tôi thu dọn chén bát và bếp núc. Lúc băng ngang qua gian giữa về phòng tôi, tôi nghe thoáng tiếng mẹ:
 
"Cháu nó còn nhỏ... Tôi cũng chưa nghĩ gì..."
 
Tiếng bà Hộ, nhọn và đanh đá dù cố lấy giọng ngoại giao (tôi tưởng tượng tiếng nói và giọng điệu bà giống như một bà tài tử chuyên đóng vai mấy mụ chủ nợ đanh đá trên ti vi mà lại mang tên một thứ hoa đẹp dịu dàng!)
 
"Cháu cũng lớn đấy chứ. Tuổi này đẹp biết chừng nào. Chị biết là nhà người ta danh giá..."
 
Tôi chợt hiểu. Tay chân tôi run lộp cộp từng hồi. Tim tôi đập thình thịch. Tôi đứng không muốn vững nữa phải tựa sát vào tường. Tôi muốn bịt tai lại, không thèm nghe nữa, chạy về phòng nhưng có cái gì giữ chặt hai chân tôi lại.
 
Tôi nghe tiếng mẹ:
 
"Chị làm tôi khó xử quá. Nói vậy chứ dù sao cũng để thủng thẳng đã, tôi còn hỏi lại ý kiến bố nó và nó đã chứ... Vả lại tôi cũng chưa biết gì".
 
Trời ơi. Tôi bật khóc nức nở ôm mặt chạy về phòng. Chắc mẹ đã nghe tiếng khóc. Tiếng mẹ đuổi theo: "Quyên, Quyên". Tôi đóng sầm cửa lại và ngã nhoài lên giường khóc như chưa bao giờ được khóc. Định ơi. Định ơi. Tôi nghe tôi gọi tên chàng giữa hai hàng nước mắt. Rồi tôi thấy mình bỗng dưng tỉnh táo lạ thường. Tại sao lại khóc. Đã có cái gì đâu. Mẹ nói vậy chỉ là đánh trống lảng thôi chứ gì. Mẹ thương mình quá mà. Mẹ đời nào lại chịu nhận lời mà sợ. Mà ai vậy? Ai vậy? Làm sao cái óc tí xíu như mình nghĩ tới được. Mình cũng chả cần biết làm gì cho mệt xác. Để dành thì giờ nhớ Định còn hơn. Tôi vớ lá thư của Định gởi nhờ Thường chuyển kèm trong thùng sách, tôi đã đọc đi đọc lại mấy lần từ sáng. Thư gửi đã 4 ngày Thường mới chuyển tới. Ghét ghê.
 
"... Anh nhờ Thường mua cho em mấy cuốn sách này (cam đoan rất là lành mạnh tươi mát cho đầu óc tuổi thơ - Trời ạ, tôi ghét Định ghê đi - Đừng ngại nghe nhỏ.) Em đọc cho đỡ buồn qua những ngày hè xa anh. Anh thì nhớ em quá đỗi. Chưa biết khi nào mới về thăm em được. Nhớ anh thì rán ăn ngủ cho nhiều vào để mau lớn một chút anh khỏi kêu nhỏ ơi nhỏ à nữa. (Vậy thì tôi chả thèm lớn nữa. Để cho Định gọi nhỏ thích hơn). Đừng đi thăm anh. Đường xa và chỗ anh ở khó tìm nữa. Vả, bố mẹ sẽ phiền đó. Nghe lời anh đi. Tuy đang yếu nhưng có thể một hôm nào anh về bất thình lình đó, nhỏ ạ. Nhớ em nhiều lắm. Cắn em ở má một cái thật đau.
 
Tái bút: Nhớ nhớ anh nhiều nghe, chó con".
 
Tôi nghe tiếng chị Hồng và tiếng đàn ông quen quen vừa đi vừa nói chuyện về phía phòng tôi. Chị Hồng:
 
"Quyên. Quyên ơi. Dậy, có tin Định nè".
 
Tôi nhảy phóc xuống giường thật lẹ. Mở cửa.
 
À, té ra Thường. Chị Hồng quay qua phía Thường:
 
"Nói gì, nói đi". 
 
Thường ngập ngừng:
 
"Định... Định nó bị..."
 
Tôi chộp vai Thường:
 
"Bị gì. Bị gì vậy, hở?"
 
"Nó bị té. Leo núi bị té. Khá nặng. Đã đưa về bệnh viện..."
 
Như cái máy tôi chạy bay ra cổng. Chị Hồng hốt hoảng chạy theo, gọi:
 
"Quyên. Quyên. Đi đâu vậy?"
 
Tôi vẫn chạy, nói với lại trong nước mắt:
 
"Đến bệnh viện".
 
Chị Hồng hét lên:
 
"Phải hỏi là bệnh viện nào đã chứ?"
 
Thường cướp lời:
 
"Nó còn ở bệnh viện Vũng Tàu. Chưa đưa về Sàigòn". 
 
Tôi khựng lại giữa đường nắng.
 
Thường hình như muốn nói gì nữa nhưng nghĩ sao, bỏ vào nhà.
 
Còn lại tôi và chị Hồng, cả hai cùng đứng dưới nắng trưa, lặng lẽ. Tôi nhìn chị Hồng. Chị có nét mặt nửa bao dung nửa buồn bã. Chị cũng nhìn tôi, ái ngại:
 
"Để hỏi lại coi. Chắc không có gì trầm trọng lắm đâu. Nếu nặng, họ đã đưa về Saigon rồi".
 
Hốt nhiên, tôi thấy thương chị Hồng quá. Chị Hồng ơi, em thương chị lắm mà. Lâu nay đắm mình trong tình yêu Định, tôi hình như lơ là đối với chị Hồng. Mà chị Hồng không hề hờn giận.
 
Tôi có lỗi quá. Em có lỗi với chị quá, tha thứ cho em nghe chị Hồng. Tình thương chị hình như chìm lắng trong hồn em chứ đâu phải mất. Hơn ai hết, chị biết là em yêu Định vô cùng, phải không chị Hồng?
 
Một cái bóng mây bay ngang qua hòa nhập mất chiếc bóng tôi dưới chân. Tôi nhìn lên trời. Đám mây trôi lờ đờ. Trời xanh phía trên. Trong và cao. Tôi thấy đám mây trắng bỗng chuyển màu đen kịt và tuôn thành mưa ướt đẫm khuôn mặt tôi.
 
 
PHẠM ĐÌNH THỐNG     
 
(Trích tuần báo Tuổi Ngọc số 117, tuần lễ từ 6-9 đến 13-9-1973)