NHƯ GIẤC CHIÊM BAO - Nguyễn thị Chiều Thu

- Mai chị về, Chân My ạ.

 

Chân My tròn đôi mắt chăm chăm nhìn tôi. Một phút. Cô bé đến ngồi cạnh tôi, ôm hai tay vào lòng.

 

- Khi hồi viết thư chị nói ra chơi với My nửa tháng ; chừ mới sáu ngày, răng về? Hay chị giận My?

 

- Không. My ngoan lắm, "răng" mà giận. Dù có, mấy ngàn cây số đường tìm ra em được, một tí giận không xí xóa được sao. Chỉ tại chị muốn về. 

 

- Rứa chị ngại vì ba mẹ chẳng nói chuyện nhiều với chị hỉ?

 

- Chị chỉ ngại làm phiền ba mẹ... 

 

- Không mô, tại ba bận nhiều việc quá, mẹ thì chỉ thích sách và muốn để chị em mình tự do chơi với nhau ; chả phải chị làm phiền chi hết, ai cũng thương chị mà.

 

Chân My giải thích dài dòng văn tự, tôi vẫn dửng dưng và chưa thấy ý định bị lay chuyển một chút nào: đừng nói vậy ba mẹ nghe bảo chị hỗn. Chị kính ba mẹ My và thương My ghê lắm, nhưng mai chị phải về. Nghĩa là cuối cùng vẫn: mai chị về. Con bé níu tôi lại, mắt ướt như sắp khóc đến nơi. Chị chị... ừ, hay trong nớ có gì vui làm chị nhớ? Tôi không trả lời, tỳ tay lên bệ khung cửa sổ nhìn mông lung. Nắng đã lên thật cao. Có lẽ khoảng chín giờ, đầu óc tôi chợt trống rỗng, lạnh lùng, không một ý tưởng nào trong hiện tại, sao thế nhỉ? Ngoài sân, những khóm hoa tôi không biết tên đang lung linh rực rỡ trong nắng sáng, trên con đường sỏi dẫn từ cổng vào lác đác những chiếc lá khô rõ từng đường gân sẫm. Tôi chợt nghĩ giá có vài khóm phong lan hay vài cánh ngọc lan trắng muốt dưới nắng thế này. Ừ, sao họ không trồng ngọc lan? Tôi quên Chân My đang còn ngồi sau lưng. Chỉ nhớ: hay trong nớ có gì vui làm chị nhớ? - Nhớ, tôi nhủ thầm: không đâu em. Nếu em biết nơi chị ở không có gì vui và đáng nhớ khi ra đi. Với chị, nơi đó có phải là quê hương đâu, và tương lai chị cũng không nằm trong cái tỉnh nhỏ lạ đời đó. Cái thành phố chỉ có hai con đường chính dài chưa được hai cây số, vài hàng phố bán buôn mệt mỏi, buổi sáng chợ đông nhờ những người dân quê từ các cù lao đổ về, chỉ đến mười một giờ là thưa thớt, buồn hiu. Một số người giàu nhưng keo bẩn, một số người trẻ bắt chước ăn chơi nhưng nghèo tiền nên dở dở ương ương chẳng ra hồn. Và một số sáng đi tối về an phận, đời có ra sao cũng chẳng hề gì miễn là đủ tay làm hàm nhai. Và chị lạc trong những người không quen ấy. Chị với mười tám tuổi đời nhỏ nhoi, rời cửa học đường với kiến thức tầm thường so với đời sống hiện tại, rời bỏ luôn nơi đã sanh ra và lớn lên, bỏ cái trung tâm một nước đầy xa hoa ánh sáng bên ngoài cái tang thương ảo não thật tình, bỏ cái xôn xao tươi trẻ của những bạn bè trang lứa cùng những kỷ niệm suốt khoảng đời niên thiếu, chị về tỉnh lẻ đi làm, một việc làm không hề nghĩ đến lúc còn đi học, phải nói với thật nhiều người không quen, phải cười (ở chị, những nụ cười chưa bao giờ mở thật lòng đâu em) phải chỉ dẫn phải gọi mời. Chung quanh nồng nồng hơi thuốc với những tên vô nghĩa khô khan. Chị xoay như chong chóng với tủ kính hộp thuốc giấy thung viết thước, công việc lúc đầu vui vui thích thú, mãi rồi quen thuộc đến nhàm chán hững hờ. Và có lẽ, chị phải chôn chân nơi đó suốt những ngày còn lại mênh mông? Em có biết, sau những giờ làm tối, một mình lang thang trên đường đêm sương ướt, tiếng chân đi thật lẻ loi cô độc đến rợn người. Chị lắng nghe từng tiếng vọng âm thầm. Một năm đầu, chị nghĩ rằng, trong tận cùng cô đơn cũng có nghĩa là tuyệt đối tự do, là hạnh phúc chỉ riêng mình, nhưng rồi những ngày buồn kế tiếp, chị vẫn âm thầm trong vòng đơn độc ấy. Không ai hiểu chị và không ai đến với chị, dù chỉ một người bạn thật bình thường. Hai năm, ngày chị hai mươi, chị mới hoảng hốt cho những ngày hoang vắng đã qua, và sắp tới. Chân My, (bây giờ tôi mới nhớ người thứ hai trong độc thoại là em) em phải biết, cô đơn trong tâm hồn vào tuổi chị sẽ có hai nẻo đường, một là nguy hiểm với chính mình hai là khôn cùng tuyệt vọng, hụt hẫng. Chị cố không nguy hiểm trong sự kiếm tìm, và cũng không muốn tuyệt vọng khi chưa hẳn, hay đúng hơn, chưa có nguyên nhân để tuyệt vọng. vẫn với vài hàng trên trang báo học trò, và em đến với chị thật dễ dàng từ xa lạ.

 

Chị tìm ra em từ tuần lễ nay. Không phải chị thương cô em gái tâm thư đến độ đó, mà chị nghĩ đến chị trước, chỉ cho chị thôi, đi đến với một người thương yêu mình chị nghĩ thế để sung sướng chịu tốn kém ra với em nhưng khi đã đến đây, sự sung sướng đó không đậu lâu trong lòng chị. Em và gia đình đã đối với chị, một người thật xa lạ hình dáng, thật đẹp như một người thân hàng họ, nhưng, em ạ, chị đã nhận ra rằng, em không làm chị quên những bứt rứt không yên không làm chị vơi những muộn phiền cố hữu, và em cũng không là điều chị cảm thấy thật xa, thật đẹp trong mơ hồ tiềm thức, vì thế, chị phải trở về sớm hơn dự tính. Nơi chị về, sẽ không vui như em nghĩ, nhưng ít ra cũng làm-chị-là-chị, và em sẽ còn mãi thương chị, ở đây, chỉ vài hôm nữa thôi, chị sẽ làm em buồn, chị sẽ không còn một lời nào với em. Và sẽ không còn đẹp với nhau nữa, để chị về, nha My. Chị xin lỗi ba mẹ em, xin lỗi em...

 

Tiếng nấc bất ngờ sau lưng làm tôi quay lại, con bé khóc tự bao giờ, nước mắt ràn rụa đầy gương mặt đẹp, cô bé không kềm được nữa, bèn òa lên khóc to, tôi chạy đến. Hình như có tiếng xe đỗ ngoài cổng.

 

Ôm hai vai My trong tay tôi vỗ về: 

 

- Nào, chị đã về đâu mà nhè, còn cả ngày nay, đêm nay, chị sẽ nói em nghe. My khóc mẹ ngỡ chị bắt nạt My thì tội chị lắm. Nào, chị xin lỗi My, nín nhé.

 

Tôi cúi hôn lên trán My và nghĩ: mười lăm tuổi con bé đã đẹp tệ, vài năm nữa...

 

Tôi ngưng ngay dòng tư tưởng khi nơi ngưỡng cửa hiện ra đôi chân cao trong hai chiếc giầy đen bóng, chưa ngẩng lên, My đã hất tay tôi ra tụt xuống đất, nó reo to cười lớn khi trên mặt còn đầy lệ: 

 

- Anh Phương ra, a, anh Phương ra mẹ ơi, anh Phương ra. Anh ra khi mô? Răng chẳng viết thư em đi đón? Anh ra ni bằng chi? Anh...

 

Người khách đứng thẳng trong khung cửa, một tay xách túi Pan Am nhỏ, một tay hoa lên trong không khí như phân trần: cô xem tôi trả lời làm sao, cử chỉ thật tự nhiên như đã quen với tôi từ lâu, người khách cười nhỏ, tôi khẽ cúi chào và lắc đầu với điệu bộ của Chân My. Con bé hỏi hơi dài nên nghẹn thở, nín lại và nhận ra chẳng ai trả lời kể cả người "được" hỏi, nó kéo tay người khách. Anh chàng bước hẳn vào nhà.

 

- My làm gì mà cuống lên thế, hỏi nhiều quá anh trả lời làm "răng"?

 

Tôi bước tránh ra sau và nhìn My:

 

- Tí nữa hãy tiếp tục, thở đi, lau nước mắt nữa.

 

Tôi quay đi, My kéo lại:

 

- Mô được, chị nghe anh Phương ngạo ngôn ngữ em chưa, lại ni em giới thiệu để có đồng minh chứ. Ni là chị Dao Chi, chị của My. Ni là anh Duy Phương, anh họ của My, anh ở Saigon, lâu lâu ra chơi và lần nào cũng làm My giận đến khóc.

 

Tôi lại cúi đầu cười nhỏ. Phương: Ơ hay, giới thiệu anh "kỹ" vậy, nhưng coi chừng bé ạ, anh đoán Chi đây là người Nam. Thì đồng minh với anh là thực tế nhất. À, mà chị của My là chị thế nào mà anh chưa hề nghe nói tới.

 

Mt lúng túng ; tôi cứu nguy cô bé, hết sức vô tình:

 

- Có những tình thân không bắt nguồn từ nguyên nhân nào hết vẫn đậm đà vậy.

 

Phương hơi ngẩn người một giây, và thản nhiên ngay:

 

- Hay thì thôi, chị của My, hồi quen biết. Bây giờ, dì đâu anh đi chào đã My.

 

Nhỏ lại làm nũng: Mẹ đọc sách, anh tìm mà chào, My cóc có thèm đưa anh đi. Phương cung tay với con bé và xách túi đi thẳng vào trong. My mở phóng thanh ngay: Anh Phương là con trai độc nhất của dì My, chị mẹ. Dì vào Saigon từ khi còn đi học và lập gia đình luôn trong nớ nên anh Phương không có vẻ gì là người Trung như My biết. Lâu lâu anh mới ra ni, có khi những hai ba năm, vì anh bận học tề, anh ấy học giỏi lắm chị ơi... Tôi bịt mồm cô bé: Gớm, ai tra đâu mà khai kỹ vậy. Rứa anh Phương My ra nhà đã vui, cho chị về chưa nào? My xịu ngay mặt xuống:

 

- Vui gì, anh ấy chỉ ồn được một tí lúc mới đến, vài giờ sau đã kỳ cục, thơ thơ thẩn thẩn như mất hồn ; có khi vừa ra hôm sau đã đòi về, không ai hiểu nổi. Mãi quen tính của anh nên ba mẹ để mặc anh với "thế giới của riêng anh".

 

Tôi ngồi im nhưng trong đầu tư tưởng chợt rối ren và hư ảo như trong cơn mộng du.

 

Ăn tối xong, ông bà Thành, ba mẹ My, nói vài lời quyến luyến cô bạn của con mình, tặng một món quà nhỏ rồi ai có việc nấy. Suốt bữa cơm tôi nhớ hình như tôi chỉ ừ dạ qua loa với những câu hỏi của ông bà Thành, trả lời một cách vô ý thức mọi việc, hồn tôi gửi đâu mất rồi từ trưa, hay đúng hơn, từ khi có mặt người thứ năm. Phương, trong căn nhà này. Phương, thỉnh thoảng chợt nhìn tôi chăm chú và khẽ lắc đầu. Hình như anh cũng mất tự nhiên như tôi? Phương ít nói hơn lời My nói, hơn trí tôi tưởng. Cơm xong, Phương bảo My vào sắp va li cho tôi. My dạ và đi làm việc ấy.

 

- Chị đi chơi không?

 

- Đi đâu?

 

- Thì... lẩn quẩn vài vòng phố để khi về còn nhớ vậy mà.

 

- Vâng. Nhưng về sớm nhé!

 

Chúng tôi loanh quanh vài con đường nhỏ, im lặng từ khi rời nhà, bước chân đi thật chậm mong đường dài mãi ra và đêm đừng xuống, tôi bước như ma lực nào xui khiến, tôi không còn tự chủ nữa. Và trong tâm, bao nhiêu lời đã nói lên vui buồn hay lạnh lẽo?

 

*

 

My ôm chặt tôi thổn thức:

 

- Chị Chi, mai chị về rồi, tối nay chị ngủ với em nha.

 

Phương lên tiếng:

 

- My lúc nào cũng nhè được, phải vui lên cho chị Chi về an lòng chứ.

 

- Dốt anh đi, em thương chị Chi, em muốn chị ở đây hà.

 

- Cứ như là công chúa, trước cũng nói vậy với anh, rồi có giữ được không?

 

- Bởi thế My không giữ anh nữa, My muốn anh giữ chị Chi lại cho My.

 

Con bé nói thật vô tình. Phương nhìn tôi mắt như xoáy tận tim óc, tôi cúi đầu, một niềm gì nghẹn ngào dâng lên ứ đầy trong lồng ngực, hơn bao giờ, tôi thèm được khóc vùi ở nơi nào không còn ai, không còn ai hết chỉ tôi thôi với niềm đau chợt ngút ngàn xanh mắt. 

 

- My vào ngủ trước đi, chốc chị vào.

 

- Thật nhé, mà em nằm trong nhường đèn table de nuit cho chọ đọc sách dỗ giấc.

 

My đi, phòng khách chợt rộng ra và hoang vắng lạ lùng. Phương vẫn ngồi yên đối diện tôi, trên tay anh ánh lửa lung linh và khói thuốc dịu dàng như một tình cảm lạ vừa chợt đến trong lòng tôi, trong lòng người con gái hai mươi năm sống một mình bằng nội tâm thăm thẳm.

 

- Chi!

 

Tôi ngẩng lên. Phương, anh đừng nhìn tôi như thế, anh phải biết, cái nhìn sẽ làm tôi không bao giờ yên nguôi với những tháng năm còn lại. Độc thoại riêng tôi.

 

- Tôi tiếc đã không ra sớm hơn và... tại sao Chi không về muộn hơn?

 

Môi đau giữa hai hàng răng cắn, tôi khẽ lắc đầu cho tiếng nấc không bật lên cùng những ý nghĩ vừa lóe. Thôi Phương, đừng nói gì hơn để yên nhau, để tôi còn can đảm với những cây số đường dài chờ ngày mai. Thôi Chi, tỉnh lại đi, tôi ơi, chỉ một đêm nữa thôi sẽ như là cơn mộng nhỏ, sẽ cùng những ngày cô đơn cũ đến hết đời trẻ trung.

 

Phương đứng lên đưa tay ra:

 

- Tôi mong câu trái đất tròn sẽ rất đúng giữa hai ta. Có nói cũng không cùng. Chi ngủ yên mai đi kẻo mệt. (Anh cũng biết là tôi sẽ không ngủ yên sao?!)

 

Tôi bắt tay Phương. Lần đầu có là lần cuối không Phương?

 

- Mai Chi về, tôi không tiễn đâu.

 

Tay rời tay, anh bước ngang mất hút nơi cửa phòng lúc nào không rõ khi tôi sững người, nước mắt chùng mờ hai khung cửa linh hồn mở lớn.

 

 

NGUYỄN THỊ CHIỀU THU     

 

(Trích tuần báo Tuổi Ngọc số 73, tuần lễ từ 19-10 đến 26-10-1972)

 

MÙA BƯƠM BƯỚM TRẮNG - Phù Trầm

Tôi vẫn thường tự hỏi : tại sao người con gái đó lúc nào trên mình cũng luôn luôn có chiếc áo len xanh, ôm sát? Mỗi lần đi ngang qua con đường dẫn tới chiếc cầu sắt đen cũ, căn nhà ngói xám rêu phủ với bờ rào dâm bụt bao quanh nằm ở lề bên phải phía dưới khoảng đường lầy lội, thường tôi vẫn nhìn thấy nàng ngồi trên chiếc băng ghế gỗ trên hàng ba dáng lơ đãng. Hoặc có một cuốn sách trên tay đầu hơi cúi xuống cùng mái tóc dài xõa nhẹ che mất nửa gương mặt như đang chăm chú đọc một cách thích thú. Hoặc ngồi tẩn mẩn với một chiếc hoa đỏ hình như hái ngoài bờ rào, đôi mắt nhìn ngắm cánh hoa với vẻ hững hờ... Và lần nào, chiếc áo len xanh vẫn có trên người nàng. Những lúc đó, tôi thường đi chậm lại, đôi mắt khẽ nhìn vào nơi hàng ba nàng đang ngồi. Câu hỏi quen thuộc vỗ về lên tâm linh : tại sao chiếc áo len xanh như vật bất khả ly thân đối với nàng. Màu xanh, người ta gọi đó là màu hy vọng, phải không? Nàng có một vóc dáng gầy yếu và nhỏ nhắn như một chú mèo ốm. Màu xanh và nàng, có một sự tương quan nào? Trong dáng người thu co lại, chiếc áo len trên người, mái tóc phủ xõa xuống, thật tình tôi chưa nhìn rõ được gương mặt nàng bao giờ. Tôi tưởng tượng ra đôi mắt, sóng mũi, cánh môi của một người con gái, đúng hơn, của nàng. Thật là kỳ lạ, tưởng tượng về một ai, nhất là về một người con gái, tôi luôn tưởng tượng ra họ đẹp lắm. Đó là thứ tình cảm gì tôi cũng không hiểu rõ. Một chút mơ mộng lãng mạn cho đời sống quá đỗi khô cằn đen đúa này, có gì quá đáng không? Câu hỏi như một dội lại của sự bi thảm mơ hồ bắt gặp đâu đó trên từng bước chân tuổi trẻ buồn bã đi qua, những ngày tháng quay quắt với những lo âu tính toán. Người ta thường trốn tránh thực tại, thực tại với những tặng vật muộn phiền, những đổ vỡ ngỡ ngàng không kịp chuẩn bị, đối phó. Mơ mộng, một chút thôi, cho đời sống có thêm hương vị, đâu có gì là quá đáng, phải không? Vậy thì ta có quyền tưởng tượng ra sao mặc ta. Hẳn nàng có một gương mặt trái soan, đôi mắt bồ câu, sóng mũi dọc dừa, cánh môi trái tim. Ồ, tuyệt, tuyệt quá phải không. Nhưng trong cái cúi đầu của nàng, mái tóc phủ xõa kia, có một cái gì mong manh quá. Còn chiếc áo len nữa, tại sao lúc nào cũng thấy nàng khoác trên mình, hẳn thân thể gầy yếu của nàng luôn luôn là một bất trắc với những cơn bệnh dễ xâm nhập bào mòn. Đôi lúc tôi nghĩ nàng đang mắc một chứng bệnh nan y nào đó, có lẽ. Những con vi trùng đang đục khoét trong tủy xương nàng nát đi từng hơi thở. Có đúng thực vậy chăng? Cầu trời cho tôi nghĩ sai, thực tế nàng chẳng có mang một chứng bệnh nan y nào. Nhưng tại sao tôi lại có ý nghĩ quá độc ác đáng ghê tởm đó. Trông nàng dễ thương đó chứ. Tôi là một thằng ẩu, nàng có một thân thể gầy yếu ốm nhom như vậy, đáng lẽ tôi phải xót xa dùm nàng. Đã không thì chớ mà tôi lại còn gán cho nàng mắc một chứng bệnh khó trị. Thật đúng tôi là một thằng hết sức ẩu rồi mà, mày đáng chết con ạ!

 

Kìa, nàng đang đứng dậy kìa. Quả thật, nàng có dáng một con mèo ốm chẳng sai. Nhỏ nhắn. Cú rũ. Gió thổi tóc nàng bay bay, một tay nàng cầm cuốn sách, một tay vuốt lại những sợi tóc bay lạc tấp vào mặt nàng, những cử chỉ dịu dàng có pha vào chút lơ đãng, nom nàng có vẻ đang mơ màng nghĩ ngợi về chuyện gì đó. Chuyện gì? Làm sao mà tôi tưởng ra được trong đầu óc nhiều tưởng tượng của tôi nàng đang nghĩ ngợi chuyện gì. Một khoảng trời xanh vòi vọi nào đó. Một hình ảnh nào đó. hay một gương mặt xa lạ nào đó cùng với những lời nhắn nhủ thì thầm của nàng. Làm sao tôi biết được. Mỗi người là một tách biệt độc lập hoàn toàn, không một ai có thể dòm ngó được, những tâm sự riêng tư của mình. Nàng nghĩ gì thì mặc nàng, tôi không cần biết, chỉ biết rằng ở chỗ này, một góc đường, trên lề cỏ xanh, vào buổi sáng, tôi đang nhìn thấy nàng ở một thế đứng, lần đầu tiên. Những lần khác, tôi chỉ thấy nàng ngồi trên chiếc băng ghế gỗ đặt sát bên bức tường trên hàng ba mà thôi. Nắng sớm mai ngọt dịu phủ lên khắp người nàng, nàng sáng rỡ nổi bật giữa khoảng tối của mặt nhà, cánh cửa bức tường ở phía sau lưng. Màu áo len xanh, mái tóc dài đen, gương mặt khá đẹp. Tất cả mọi thứ như được tráng lên một lớp men gì kỳ lạ tỏa chiếu rực rỡ. Toàn thể như một thu hút dịu dàng. Tôi đứng sững, thực sự muốn hát lên một bài hát nào đó đang lãng đãng trong đầu mà không thể nào cất tiếng được. Niềm xao xuyến bùng vỡ như một mạch nước lớn bịt chặt kín vừa được khai thông. Tôi nghe rõ quả tim tôi đang bập bùng lên tiếng trong buồng ngực. Ơi! Có ai trên trái đất này có nghe hồn tôi đang bay lên những đỉnh cây rao múa. Niềm nao nức lạ mặt tựa hồ nỗi xúc động lần đầu vỗ tay khua động trong từng ngón tay cảm giác. Thoáng lát, tôi cảm thấy mình lao đao ngả ngớn như đang đứng trên một tảng mây nào đó, bềnh bồng với một thân xác khói sương. Cùng lúc thị giác tôi như không còn chú ý gì xung quanh nữa cả, tia mắt chỉ còn có một điểm tụ duy nhất để đậu vào: nàng. Người con gái áo len xanh với một vị trí quen thuộc trên hàng ba ngôi nhà cổ ngói xám của mỗi buổi sáng đi ngang con đường này. Con mèo nhỏ với dáng ngồi co thu lại sưởi nắng rất dễ thương. Ngôi nhà cổ, bờ rào dâm bụt vây quanh, bóng tối lờ mờ thấy được sau khung cửa sổ bên trong với những bày biện khuất lấp. Ngôi nhà hẳn hơn tuổi tôi, hơn tuổi nàng. Hơn nhiều là đằng khác. Và một điều chắc chắn là: những gì được coi là cổ xưa luôn luôn có một dáng dấp cúi đầu che giấu. Ngôi nhà: nàng ở đó mười mấy năm trời, chẳng biết có một ảnh hưởng nào chăng? Vẻ mòn nhẵn của lối đi, những miếng gạch sứt mẻ trầy trụa, gỗ cửa phai màu, bờ tường trốc lở, những mảnh ngói bám rêu. Tất cả như phả ra âm thầm một hơi thở lạnh lẽo quạnh hiu. Và nàng ở đó, những sinh hoạt quen thuộc hàng ngày, những công việc vụn vặt, thời thơ ấu lên sáu, những trò chơi trẻ con, và bây giờ là thời con gái. Làm sao tôi tưởng tượng ra được vô số những hình ảnh như thế của nàng, những đổi thay có tính cách khiêm tốn trầm lặng trong đời sống chẳng phải của tôi. Những đứa bé trai, bé gái mười năm trước còn là những hình ảnh lem luốc làm cho người ta buồn cười, mười năm sau tình cờ gặp lại đâu đó, đố ai có thể ngờ được đó là chúng bây giờ, và tự nhiên người ta hoài nghi trí nhớ của mình. Con đường này, thuở nhỏ, tôi đã chạy qua chạy lại bằng vạn triệu dấu chân trong những lần chơi đuổi bắt với những thằng bạn nhỏ, những lần cùng lũ chúng chạy đua trong mưa như một trò chơi không bao giờ chán. Có thể trong những lần đùa nghịch như thế, tôi đã gặp nàng đứng trước tiệm, ngồi trên chiếc băng ghế gỗ hay cũng đang dầm mình trong những giọt nước mắt của trời, lúc đó còn là một cô gái nhỏ tóc ngắn tóm bum bê chưa biết gì. Ừ, biết đâu chuyện đó chẳng xảy ra nhỉ? Có thể lắm chứ. Câu chuyện có thể xảy ra đến cũng ít nhất năm mươi phần trăm. Bây giờ thì nàng đã trở thành một thiếu nữ với tóc dài áo lụa môi đỏ má căng. Mười mấy năm trôi qua rồi, nhiều đấy chứ. Những thằng bạn ngày xưa đùa nghịch giờ cũng đã tứ tán thất lạc khắp nơi. Thằng vào lính. Thằng sắp lên đại học. Thằng học nghề. Thằng dở dang đời học trò... Đủ cả. Một số còn biết tin tức thỉnh thoảng có gặp mặt lại, một số chẳng còn nghe nói tới, đi nơi nào, biệt tăm. Mười mấy năm, biết bao nhiêu là thay đổi biến cố trên trái đất buồn bã này. Nàng sống trong ngôi nhà đó thầm lặng ra vào từ đó đến nay.

 

Tôi nhìn về phía hàng ba, người con gái với chiếc áo len xanh trên người không còn đứng đó nữa. Cuốn sách trên tay nàng, nằm phơi mở trên băng ghế. Mực nắng lên cao hơn, bò qua khỏi khung cửa sổ, màu nắng sáng rực. Có một con mèo mun nhỏ ngơ ngác đứng dưới gốc cột to tròn, trên thềm, nhìn về phía trước.

 

 

Cơn mưa đổ xuống thật bất ngờ. Những cụm mây xám tự nhiên hiện ra trên bầu trời từ lúc nào. Tôi chạy dạt vào hàng hiên của dãy phố bên này đường, lề trái. Những hạt mưa bám lấm tấm lạnh lên mặt. Mặt sông nước đục ngầu gợn sóng, gió thổi mát hai bên thái dương.

 

Con đường nhựa lỗ chỗ những ổ gà lấp loáng nước. Những ngôi nhà sàn bằng những tấm ván thông ghép lại đóng kín cửa đầy vẻ tối ám bí mật dựng trên mặt nước dọc theo bờ sông. Mực nước sậm tấp dưới sàn gỗ, những tiếng vỗ ấp ách vào bờ có lúc nghe không rõ, có lúc chợt vang động bất thường. Tôi nhìn thấy màu nước đen dơ bẩn đầy rác rưởi dưới những cây cột chống sâu. Đời sống cùng những thừa thãi của người sống trên đó đều vứt xuống giòng sông, hầu hết. Mưa rảy bụi khắp bầu trời. Phiên chợ sáng đã gần tan hết, sự ồn ào mặc cả trước đó đã tan khuất mất chỉ còn lại một mặt đường lầy lội với đủ thứ đồ phế thải bừa bãi từng đống lớn. Ngôi chợ với vẻ bẩn thỉu tanh tưởi bày rõ trước mắt. Dãy phố bên kia, những gian hàng cũ kỹ tối ám với những biển chữ Việt chữ Tàu đã trốc lở từng mảnh sơn lớn, gầy guộc, nhìn qua làn mưa bụi. Trong cơn mưa, hình như tất cả mọi thứ đều chuyển động, sinh hoạt chậm lại, một chiếc xích lô phủ bạt bốn bề chạy cẩn thận qua cây cầu trắng trên con dốc, những chiếc xe gắn máy với những người mặc áo mưa chạy vụt qua, tiếng động cơ nổ lớn vang vang rồi chìm mất lẹ làng sau đó.

 

Tôi đưa tay vuốt mặt. Dọc theo hàng hiên tôi đứng lác đác những người trú mưa đứng im lặng nhìn mông ra ngoài trời. Người đàn bà mặc áo dài trắng tay dắt một đứa bé trai cỡ năm sáu tuổi chốc chốc cúi xuống nói vào tai đứa bé điều gì đó, rồi lại ngẩng lên nhìn mút hai đầu đường nom có vẻ bồn chồn hơn cả. Bà ta hình như đang gấp một chuyện gì. Kế cận người đàn bà đó, người đàn ông có vẻ lớn tuổi hơn nhiều mặc chiếc áo sơ mi sọc rằn xanh cũ đứng thụt sâu vào phía trong dựa vào bức tường nhà thuốc tây, rít thuốc liên miên, im lặng.

 

Tôi bỏ cuộc quan sát, ngẩng tai nghe cuộc đối thoại của hai đứa con gái vẻ nữ sinh áo dài trắng đứng cạnh bên, chả biết bước vào đây từ lúc nào.

 

Tiếng nói của đứa con gái tóc ngắn, trong trẻo:

 

- Trời ơi! Làm sao bây giờ, mưa cứ như thế này...

 

Tiếng của đứa con gái tóc dài, đẳm thắm hơn:

 

- Mày làm gì mà nóng nảy thế, tại mưa chớ bộ tại mày cố tình hay sao mà sợ, mà la làng...

 

Tôi chưa hiểu gì cả, câu chuyện có vẻ hứng thú đó chứ, hình như là một cái hẹn thì phải.

 

- Mày mà biết gì, tao hiểu rõ hơn mày cơ mà!

 

- Nhưng "người ta" cũng hiểu rõ rằng là trời đang mưa...

 

A! Người ta, danh từ thông dụng của tình yêu mới lớn bây giờ, một cái tên gọi của một người nói về một người khác mà người đó thấy có cảm tình, nghĩa là thấy mến mến ở trong lòng. Đúng là một cái hẹn rồi chẳng sai. Tôi lắng tai theo dõi tiếp:

 

- Trời ơi! Mày đúng là chẳng hiểu gì về Hoàng của tao cả.

 

- Sao?

 

- Hoàng kỳ khôi lắm, hễ hẹn là phải đến đúng giờ, bằng bất cứ giá nào, không được trễ một giây.

 

- Khó nhỉ?!

 

- Ừ.

 

- Nhưng rủi bị ngăn trở bởi một điều gì đó, như mẹ sai đi lấy mấy cái áo dài hoặc trời mưa bất ngờ như thế này chẳng hạn, thì sao?

 

- Đã nói là bằng bất cứ giá nào cũng phải đến đúng giờ mà còn hỏi. Phải bỏ tuốt hết.

 

- Ừ, thì bỏ, rồi má mình có bỏ cho mình không, hoặc mình dầm mưa ướt nhẹp đến với người ta, như vậy mà thích đó à?

 

- Ừ, như vậy mà người ta thích đó.

 

- Lý luận nghe ngược ngạo, không ưng được. Thôi bỏ đi.

 

- Mày nói bỏ cái gì?

 

- Hoàng.

 

- Ơ! Nói nghe có duyên ghê chưa? Sao mày không xúi mày đi.

 

- Tao khác, mày khác.

 

- Thế sao mày xúi tao bỏ...

 

Bên tám lạng, bên nửa cân. Ai cũng có lý và ai cũng vô lý. Điệu này chắc là còn chí chóe với nhau dài dài.

 

- Úy! Dứt mưa rồi, thôi đi lẹ mày ; thế nào cũng bị tra vấn một màn chứ chẳng chơi - Tiếng của người con gái tóc ngắn.

 

Hai đứa con gái tóc dài tóc ngắn rời bỏ hàng hiên của dãy phố đi dọc về phía con dốc có cây cầu trắng. Hai tà áo lụa dài phất phơ dưới chân bắt đầu lấm tấm những vết bùn, tình yêu tuổi trẻ thấp thoáng ở mỗi bước chân cuống quýt, con đường hẹn dẫu phô bày ra một vẻ mặt xấu hay đẹp nào cũng chẳng đáng để ý, chỉ biết rằng đó là con đường đưa tới một gặp gỡ đầy mừng vui và hờn dỗi, mà trên đó, mỗi bước chân dẫm lên vang vọng một bài tình ca hớn hở trong nhịp đập của tim, trong liếc mừng của mắt và trong tất cả các cử chỉ rất dễ yêu. Áo lụa lồng gió bay phơ phất như bàn tay vẫy gọi nhau trên cùng một con đường đã đẹp. Ở đó, chim xôn xang cất tiếng hát bốn mùa, hoa nở những cánh hồng rực rỡ quanh năm, và lời thì thầm của cỏ cây không lúc nào ngơi nghỉ. Người con trai tên Hoàng nào đó, bây giờ hẳn đang đứng sốt ruột chờ đợi đâu đó bên kia con dốc, bên kia cây cầu trắng, đi đi lại lại, với vẻ bồn chồn, nóng nảy. Qua hai đứa con gái cùng những đối thoại lúc nãy, anh ta chắc là người rất nồng nhiệt đối với tình yêu: biết bao nhiêu lần hẹn hò và giận hờn cay đắng. Cứ quay lưng một tí cho thêm hương vị, rồi sẵn sàng quay lại cười nói với nhau. Giả tỉ như cuộc tình suông đuột từ đầu đến cuối như một đoạn thẳng giới hạn bởi hai điểm thì chẳng có gì để đáng nói hết, phải không? Cứ gặp nhau lấy nhau sanh con đẻ cái rồi già rồi chết, thì ôi buồn quá! Thành công một cách dễ dàng đâu có gì là sung sướng thú vị nữa. Trong tình yêu có gay go ngăn trở mới chứng tỏ được lòng chung thủy thật tình chứ. Tên Hoàng nào đó, bạn hãy cứ nồng nhiệt với tình yêu đi, nhưng nên nhớ rằng chỉ một tình yêu thôi đấy nhé, lăng nhăng cô này cô nọ là đáng bị đánh đòn bằng một cái đá thật mạnh vào mông văng tuốt xuống hố sâu đó, nghe chưa?

 

Nắng lên sáng rực trên mái tôn của ngôi nhà lầu bên kia sông, chói chang. Mặt nước vẫn gợn sóng, những tiếng nước vỗ vào bờ đá nghe thật rõ. Người đàn bà với đứa bé đứng trú mưa ban nãy đã đi mất. Người đàn ông áo sơ mi sọc rằn xanh cũ đang loay hoay đạp chiếc xe Honda máy không nổ.

 

Tôi rời khỏi hàng hiên của khu phố. Mặt trời ở trên cao. Dọc con đường có con dốc lên chiếc cầu trắng ở phía xa, hai người con gái đã đi trở lại, người con gái tóc ngắn lỡ hẹn vì trời mưa hẳn đang bị hạch hỏi, tìm những lý do để thay câu trả lời, đâu đó.

 

Buổi tối, tôi ngủ ở nhà Dự. Nhà hắn nằm sâu trong một ngõ hẻm. Những con đường nhỏ quanh quẩn lại đây bùn sình đi vấy đầy lên đôi dép và hai ống quần. 

 

Dự đưa tay chỉ đám mía trồng trên sân trước đã dài lá:

 

- Trồng cho mấy thằng em, tụi nó cũng chẳng thích ăn gặm gì. Thích trồng để mỗi sáng ra xem nó mọc cao hơn hôm qua bao nhiêu phân, thay phiên nhau tưới nước chăm sóc, vậy thôi...

 

Tôi ngồi bệt trên chiếc ghế gỗ nhỏ thấp ngoài hiên, lơ đãng nhìn:

 

- Con nít vẫn vậy, vui sướng thật giản dị, chẳng cần đòi hỏi gì lớn lao cả mà vẫn vui, vẫn sướng, những điều tầm thường...

 

- Con nít mà, tên nào hổng vậy...

 

Tôi rời khỏi chiếc ghế đi ra ngoài bờ rào kẽm gai nhìn xuống con mương nhỏ nước đen dơ bẩn lờ đờ chảy dọc theo đó: những chiếc lon sữa bò rỗng móp méo, những khúc củi mục, giấy vò từng cục lớn, rác rưởi. Sao tôi nhìn đâu cũng thấy màu đen. Tạo hóa làm ra nhiều thứ màu lắm cơ mà: xanh, đỏ, hồng, nâu... mắt tôi sao chỉ nhìn thấy màu đen, màu âm u và buồn nản quanh đời sống.

 

Dự vẫn quanh quẩn bên đám mía dài lá:

 

- Trồng chúng đâu cũng được năm sáu tháng rồi, vậy mà bây giờ mình sắp đi, nghe như luyến tiếc gì đâu, những cây cỏ...

 

Tôi lại gần Dự:

 

- Sống ở chỗ nào, nhất là nơi sống từ bé tới lớn, biết bao nhiêu là kỷ niệm đã ở trong hồn mình, sao không luyến tiếc được khi rời xa dẫu cây cỏ hay bất cứ vật vô tri vô giác nào khác, ít nhất nó cũng ghi đậm trong tim một kỷ niệm nào đó.

 

Giọng Dự nghe như khác lạ:

 

- Còn có những điều cần nói khác, mà mình vẫn chưa nói được.

 

- Điều gì?

 

Dự nhìn tôi, lắc đầu.

 

Bóng tôi bao phủ chung quanh. Dự và tôi ngồi trước hiên trò chuyện đến khuya. Nhắc nhở lại thời tiểu học chung trường, những lần trốn học vào rạp ciné, đánh lộn đánh lạo với những thằng khác, rồi thời lên trung học, những thay đổi, những tình cảm mới. Bây giờ thì tôi vẫn còn ngồi lại ghế trung học. Dự sắp vào lính. Trong giọng nói của kẻ sắp ra đi có gì mơ hồ như tiếng thở dài nuối tiếc. Tôi ngồi khoanh hai tay quanh đầu gối nhìn vô đầu con hẻm có ánh điện đường vàng vọt trên những bức tường loang lổ dọc lối đi. Đêm với những ngôi nhà lụp xụp đóng cửa im lặng nom ẩm thấp trong một bề sâu lắng nặng. Không hiểu câu chuyện nói tới những điều gì tôi quên bẵng, chỉ nghe hắn đánh nhẹ vào tay, tiếng hỏi nhỏ:

 

- Mày biết Nga không?

 

- Nga A2 đó hả?

 

- Ừ.

 

Dự im lặng một lát, hình như hắn đang đắn đo tìm một lời gì thích hợp để nói một cách tự nhiên:

 

- Đó là điều mà tao cần nói.

 

Tôi mỉm cười, nhưng biết là Dự không nhìn thấy vẻ cười của mình:

 

- Có viết thư chưa?

 

- Chưa.

 

- Sao vậy?

 

- Ít nhất cũng phải có một người trung gian để đưa cánh thư đầu tiên chớ.

 

- Ai?

 

- Tao chọn mày.

 

- ...

 

- Sao?

 

Tôi gật đầu bằng lòng sau một giây suy nghĩ. Kệ, cũng nên giúp hắn một lần, người sắp dời bỏ nơi đây nhập vào một sinh hoạt có vẻ cứng rắn, kỷ luật chặt chẽ hơn, biết hắn có tìm được sự thoải mái nào không trong sinh hoạt đó. Thôi cầu chúc cho nhà ngươi trước, những điều may mắn sẽ gặp vậy!

 

Tôi tỉnh dậy lúc trời đã rựng sáng. Dự còn ngủ. Tôi lặng lẽ bỏ ra về. Có một cái gì là lạ trên đường phố sáng nay. Màu áo trắng rợp đường, hình như là ngày khai trường của ngôi trường con gái có những cành sứ trắng trước sân cờ rộng. Ngày khai giảng của một niên khóa mới hứa hẹn những tiếng guốc sẽ gõ vang đều trên mặt đường buổi sáng, buổi trưa, buổi chiều.

 

Lúc đi ngang qua ngôi nhà cổ ngói xám rêu phủ có bờ rào dâm bụt vây quanh, tôi bắt gặp người con gái mái tóc dài phủ vai, cùng chiếc áo len xanh quen thuộc trên người, tay cầm chiếc cặp bự, tay còn lại loay hoay đóng chốt cổng. Hẳn nàng đi học, và ngôi trường nàng học là ngôi trường vừa khai giảng sáng hôm nay, ngày bắt đầu rợp những con bướm trắng, ngày đầu tiên mở hội. 

 

Bây giờ có lẽ là tháng chín, như vậy trường tôi cũng bắt đầu khai giảng. Tháng chín: mùa khai trường, mùa bướm trắng, mùa tơ vương. Có biết bao nhiêu trái tim rộn ràng đập trong lồng ngực của tháng chín trở lại này. Nơi đôi mắt của đứa con gái long lanh và nơi đôi mắt của đứa con trai khờ dại bắt đầu nghe xốn xang, đố ai nhìn thấy được.

 

 

PHÙ TRẦM       

 

(Trích tuần báo Tuổi Ngọc số 74, tuần lễ từ 26-10 đến 2-11-1972)

 

MÊNH MÔNG NẮNG HIỀN - Mường Mán

Ngày nắng lớn. Chiều. Hình như biển luôn luôn có điều gì bất an trong lòng nên mặt biển nhăn.

 

Mỗi nếp nhăn là mỗi nếp lượn lấp lánh nắng. Nắng và biển cùng rực rỡ. Mùa thu đang rải hoa lên mặt biển sóng. Và, những dấu chân không quen biết nhau rải đều, lỗ đỗ trên dải cát, quanh chỗ hai người ngồi.

 

Người con trai búng mẩu tàn thuốc xuống mé nước, âu yếm nhìn người bạn gái:

 

- Anh vừa gửi biển một chiếc phao.

 

Người con gái mải bay lượn tầm nhìn ra ngàn khơi, lúc này thu ngắn khóe nhìn mênh mông lại:

 

- Chiếc phao gì đó?

 

- Cái tàn thuốc lá.

 

Đôi môi thoáng tươi một nét cười, người con gái khẽ hất mớ tóc đẫm nước mặn. Cái hất như một cử chỉ làm dáng quen thuộc của cô.

 

- Chiếc phao của anh nhỏ quá không cứu được ai đâu.

 

Người con trai duỗi chân trên cát:

 

- Cứu một chú còng tinh nghịch nào đó lỡ bơi xa bờ.

 

- Nhưng chiếc phao rã tan trong nước mất anh ơi.

 

- Ừ há!

 

Người con trai cười. Hai hàm răng đều, sáng. Người con gái dí ngón tay trỏ xuống cát viết tên mình và tên bạn. Hai cái tên đọng ánh nắng cùng lóng lánh, hằn rõ những đường nét mềm mại một cách khá dễ thương.

 

Nét chữ trên cát quyến rũ người con trai, hắn chăm chú nhìn rồi thì thầm:

 

- Này cô bé! Cô có nghĩ hai cái tên sẽ ngọ ngoạy bò đi không?

 

Mắt người con gái chợt ánh vẻ tinh nghịch:

 

- Ừ, em cũng nghĩ thế. Nếu nhờ phép lạ nào đó, hai cái tên cùng thức dậy và bò đi, trườn đi như loài động vật bò sát chắc thích lắm anh há!

 

- Nếu nó thức dậy thật, anh đố cô bé hai cái tên sẽ bò xuống biển hay lên núi?

 

- Sẽ xuống biển, biến thành 2 con cá tung tăng bơi lội.

 

- Không, sẽ lên núi biến thành chim bay bổng đi hái trái nuôi nhau chứ.

 

Cả hai cùng cất tiếng cười to. Người con gái trông ốm yếu như một cánh lá và người con trai rắn rỏi khỏe mạnh tựa một cành thông mà mớ tóc rối bù trên đầu hắn là tàng lá rườm rà.

 

Người con trai viết tên mình và tên bạn bất cứ chỗ nào tay hắn có thể với tới. Phút chốc, vùng cát quanh chỗ ngồi hai người ngoằn ngoèo những cái tên đan nhau.

 

Biển mênh mông rì rào sóng. Mặt trời trên đầu tựa một trái cây chín. Mặt trời mùa thu dịu dàng hơn mùa hè nhiều ; hình như nó được bọc bởi lớp lụa mỏng manh nào đó, chỉ ban phát cho trần gian những luồng sáng ấm, không nóng. Và, những tảng mây trôi khoan thai nhàn du qua khoảng trời rộng hình như cũng ướp thơm mùi hương nào đó, phảng phất qua hồn người mơ hồ chút nồng chút ngọt của thứ hạnh phúc bình dị, hòa bình.

 

Một con còng rón rén mon men đến bên bàn chân trắng muốt người con gái.

 

- Chắc nó nghĩ bàn chân em là một miếng san hô.

 

Người con trai cười chúm chím:

 

- Không phải đâu, nó đang say rượu, đang thất tình.

 

Người con gái lườm bạn:

 

- Sao anh biết?

 

- Nó một mình lẻ bạn, biển là 1 hồ rượu lớn, nước biển là rượu. Mỗi khi thất tình những chú còng uống nước biển và say như người ta say rượu.

 

- Anh chỉ tài phịa.

 

- Thật đó.

 

- Thế anh say rượu lần nào chưa?

 

- Chưa. Vì chưa thất tình. Giờ anh muốn biến thành chú còng con thất tình uống no nước biển và say.

 

- Say rồi con còng làm gì?

 

- Con còng sẽ vượt biển tới một ốc đảo ngoài khơi xa nhìn về bãi cát này.

 

- Nhìn về thấy gì?

 

- Thấy cô bé ngồi khóc một mình.

 

Người con gái ngúng nguẩy đầu, mái tóc nũng nịu bay những sợi óng ánh trong nắng.

 

- Xí, anh xạo không à! Ai thèm khóc. Sao anh không nghĩ em cũng sẽ biến thành 1 con còng khác bơi ra ốc đảo ấy tìm anh, cắn anh một miếng cho bõ ghét? Hứ!

 

Người con trai cười lớn. Tiếng cười của hắn làm con còng "thất tình" giật mình rời xa bàn chân người con gái, biến mất sau những mô cát chập chùng.

 

Dưới nắng, khuôn mặt người con gái sáng rỡ một vẻ đẹp dịu dàng. Gió trở cơn, mây lồng lộng trôi nhanh dưới vòm trời xanh ngắt. Màu nắng như phai vàng bớt bởi màu thiên thanh của trời và biển trộn lẫn.

 

Sóng thì thầm, thì thầm.

 

- Đố cô bé biết biển đang nói gì?

 

- Biển đang hát.

 

- Không, biển đang nói: cô bé năm nay lớn hơn năm ngoái.

 

Người con gái véo nhẹ cánh tay bạn:

 

- Thức dậy đi bạn ơi! Đừng mơ nữa! Năm ngoái mình gặp nhau ở Thuận An, giờ là Mỹ Khê.

 

- Ở đâu cũng biển cả!

 

- Khác chứ.

 

- Khác gì?

 

- Năm ngoái ở biển Thuận An anh dễ thương, năm nay ở biển Mỹ Khê anh dễ ghét.

 

Người con trai lẩm bẩm:

 

- Năm ngoái, năm nay, một năm rồi nhỉ?

 

Hắn nghĩ: một năm rồi hai năm, ba năm, có năm nào, mùa thu, mất nhau, một mình trở lại giữa vùng cát mông quạnh này, đứng, ngồi, ngẩn ngơ, ngơ ngẩn nhớ. Cô bé rồi sẽ lớn. Những cánh cửa trùng điệp của xuân thu đông hạ, của đời người liên tiếp mở ra. Lạc mất nhau. Không tìm thấy nữa.

 

Người con trai chợt thoáng rùng mình lo sợ, cuống quýt nắm lấy bàn tay bạn. Níu giữ. Vâng, phải níu giữ thật chặt.

 

Người con gái cúi đầu nhìn bàn tay cô nhẹ nhàng lùa cát đắp lên 2 bàn tay quấn quít ấy. Hai bàn tay ấm nóng khuất dần dưới làn cát nóng.

 

Và, bâng khuâng 2 đôi mắt ràng buộc những khóe nhìn. Hai môi cười mở ra mênh mông, thinh lặng dưới nắng.

 

 

MƯỜNG MÁN      

 

(Trích tuần báo Mây Hồng số 16, tuần lễ từ 31-10 đến 7-11-1972) 

 

  

 

 

 

NHỮNG DÒNG SÔNG NHỎ - Đan Hoàng

- Tại sao chị cứ hát hoài bài hát đó hở, chị An?

 

- Tại chị thích.

 

- Câu nào?

 

- Em có cần thiết phải biết không?

 

- Em nghĩ, nếu nói cho người khác biết những nỗi buồn thầm lặng của mình tức là san sẻ bớt gánh nặng trên vai. Chị có nghĩ như thế không?

 

Người con gái mỉm cười, vẻ hiu hắt:

 

- Chị không nghĩ gì cả, nhưng chị thích câu từng người tình bỏ ta đi như nhũng dòng sông nhỏ. 

 

- Chị có vẻ chua chát.

 

- Điều đó, có từ lâu rồi.

 

- Chị buồn làm em buồn lây.

 

- Đừng gặp chị nữa.

 

- Chị giận em sao, chị An?

 

- Không.

 

Người con trai chấm tay vào ly nước, vẽ vẽ lên mặt bàn nhiều nét hỗn độn, giọng nói buồn:

 

- Cố mà vui đi chị An.

 

- Vui không nổi.

 

- Dạo này chị bất thường quá.

 

- Xưa nay chị vẫn bất thường.

 

- Vì anh H?

 

- Không vì ai cả, vì chị thế thôi.

 

- Chị nhất định dứt khoát với anh ấy?

 

- Không phải chị nhất định mà là anh H nhất định. 

 

- Em không hiều chị nữa.

 

Người con gái lại cười khó hiểu:

 

- Tình yêu đã mất hết ý nghĩa rồi. Em có thể sống cùng với một người mà nhìn nhau ngượng ngùng, gượng gạo?

 

- Chị có nghĩ là chị có lỗi?

 

- Có. Nhưng khi H bảo chị có lỗi thì chị cảm thấy rằng chị không có lỗi. Kẻ có lỗi là H.

 

- Chị mâu thuẫn.

 

- Chị thấy chị đáng tội nghiệp.

 

- Anh H có nói với em điều đó.

 

Người con gái cười vẻ lạnh lùng, oán hận:

 

- Chính điều đó làm chị ân hận, chị đã chọn lầm người, chị có thể tội nghiệp chị chứ không ai có thể tội nghiệp chị được cả. Ai mượn H tội nghiệp chị. Thứ tội nghiệp giả dối và trốn chạy đó.

 

- Chị oán ghét anh H?

 

- Không. Chị khinh.

 

- Coi như là không còn gì nữa?

 

- Em nhầm, vết thương không bao giờ mất đi dấu tích.

 

Người con trai ngẩng đầu nhìn với vẻ lạ lùng:

 

- Chị vẫn còn yêu anh H?

 

- Chỉ còn sự khinh thường.

 

- Tại sao chị không thể quên, không thể sống, không thể xem như trong đời chị chưa bao giờ có sự hiện diện của anh H?

 

- Nếu được như thế đối với chị là cả một điều hạnh phúc.

 

- Tình yêu giúp cho chị quên.

 

- Em muốn nói đến Th?

 

- Không phải chị yêu Th. sao?

 

- Chị nghĩ là chị yêu.

 

Ly nước cạn gần đến đáy, người con trai bưng đổ hết ra mặt bàn, chấm ngón tay xoay một vòng nước rộng, chăm chú vào công việc của mình.

 

- Chị yêu anh H rồi chị không yêu anh H, không phải vì Th. hay sao?

 

- Em nghĩ như thế?

 

- Vâng.

 

Người con gái ngồi bất động như tượng đá, lạnh buốt:

 

- Nếu em là một đứa trẻ đang khóc, em sẽ nghiêng về người vỗ về em hay người khoanh tay lạnh lùng đứng ngó?

 

- Tất nhiên là người thứ nhất.

 

- Chị cũng vậy.

 

Đôi mày người con trai hơi nhíu lại rồi gật đầu:

 

- Em hiểu.

 

Giọng người con gái trầm trầm, lạnh lẽo:

 

- Nhưng thực ra, khi đứa trẻ đã nín khóc, nó vẫn nhớ người nó thương từ trước dù khi nó khóc không dỗ nó. Nó không quên.

 

- Ví dụ của chị thật là kỳ cục.

 

- Không có gì là không kỳ cục cả.

 

- Tại sao chị không giữ anh H? Nếu chị đừng lạnh nhạt anh ấy làm sao bỏ đi.

 

- Giữ để làm gì?

 

- Chị đã có Th. rồi phải không?

 

- Em kết tội chị à?

 

- Em không định như thế.

 

Người con gái phác một nét cười, mắt rướm lệ:

 

- Nếu chị có thể nhận chị sâu xuống bùn một chút nữa thì chị sẽ giữ được anh H. Nhưng chị chỉ làm được đến thế thôi. Chìm sâu chút nữa chị sẽ chết ngộp.

 

- Tư tưởng chị thật kỳ quái.

 

- H gián tiếp thúc đẩy chị nghiêng về Th. Tình yêu, một người giữ, một người xô, không thể đứng được.

 

- Bây giờ thì chị yêu Th. rồi.

 

- Không.

 

- Lúc nãy chị vừa nói chị yêu?

 

- Chị không nói chị yêu, chị chỉ nói chị nghĩ là chị yêu Th.

 

- Nghĩ cũng thế.

 

- Em nhầm.

 

- Nếu chị không yêu Th. sao chị lại dứt khoát với anh H?

 

Người con gái vuốt mái tóc xõa dài gọn về phía sau, thở dài:

 

- Trái tim luôn luôn phải đầy hay sao?

 

- Chị từ chối để rồi không có được điều gì cả.

 

- Nếu từ chối một điều để có được một điều khác thì đó là một sự phản bội.

 

- Em nghĩ rằng chị rất yêu Th. 

 

 - Có thể yêu nhưng không tin.

 

- Tại sao?

 

Người con gái chống tay lên cằm nhìn xa xôi, tựa hồ như hai con mắt không thấy gì trước mặt cả. Im lặng hồi lâu, giọng người con gái khẽ cất lên, đầy thê thảm:

 

- Khi chị nghĩ rằng, với H, một thời gian dài như thế, cả một tuổi trẻ như thế cho đi vẫn không giữ lại cho nhau chút thật thà nào, vẫn không tìm thấy nỗi hạnh phúc và niềm tin thì đừng mong ở một người nào khác.

 

- Nhưng chị vẫn yêu Th?

 

- Tình yêu đó không có ngày mai. Th rồi sẽ như H, sẽ bỏ chị mà đi.

 

- Tại sao chị lại nghĩ như thế?

 

- Những người con trai đều như nhau cả.

 

- Chị bi quan.

 

- Chị muốn lạc quan lắm.

 

- Nếu như thế, khi chị rời bỏ anh H để quay sang Th chị đã tự vứt bỏ sự xây dựng của chị. Chị thích bóng hạnh phúc hơn giữ nó trong tay.

 

- Nó sẽ không còn là hạnh phúc nữa khi chị giữ được. Chị không muốn giữ như thế.

 

Người con trai chấm tay vẽ lên bàn hai chữ A và Th cạnh nhau, giọng hắn đượm buồn:

 

- Chị sẽ ra sao nếu một ngày Th. cũng sẽ bỏ chị mà đi?

 

- Chị yêu một người khác.

 

- Cho đến hết cả đời chị như thế hay sao? 

 

Giọng người con gái khô và ngắn:

 

- Chị chưa sống hết cuộc đời mà.

 

- Chị nên chọn cho chị một cái bến vĩnh viễn.

 

- Chị chỉ chọn được người chị yêu.

 

- Sao chị không nghĩ là chị sẽ yêu Th và lấy Th làm bến suốt đời?

 

- Th không muốn. Những người tình đều bỏ chị mà đi cả.

 

- Th. yêu chị.

 

- Bây giờ thì yêu. Và yêu không có nghĩa là sẽ lấy nhau. Chị biết, một ngày nào đó Th. sẽ đi.

 

- Chị hằn học với tất cả mọi người.

 

- Không phải thế, chị chỉ chuẩn bị cho những gì sẽ đến. chị muốn chị sẽ bình thản đón nhận.

 

- Nhưng dẫu sao, rồi chị cũng phải có một chỗ dừng chân.

 

- Dừng chân không có nghĩa là đừng yêu nữa. Chị có thể lấy chồng nhưng chị vẫn yêu.

 

- Chị không nghĩ rằng chị sẽ lấy một trong những người chị yêu hay sao? Nói như thế là chị bằng lòng một cuộc hôn nhân không tình yêu với một người xa lạ nào đó, phải không chị An?

 

- Vì những người chị yêu đều không thể trở thành người chồng nên chị không nhất thiết buộc rằng người chồng phải là người yêu trước đó.

 

- Chị lãng mạn và cổ hủ.

 

- Hai cái đó vẫn đi đôi với nhau được.

 

Người con trai đứng dậy mỉm cười, ánh mắt hắn không vui như môi hắn, hắn nói:

 

- Chị có vẻ buồn bã quá, em mời chị đi Chiều Tím.

 

Người con gái lắc đầu, thở dài:

 

- Chị lười, chị không có thú vị đi chút nào hết.

 

- Chị nên đi cho nguôi ngoai.

 

Hai hàm răng người con gái cắn lấy môi, nét mặt tỏ vẻ suy nghĩ, lưỡng lự giây lát rồi gật đầu:

 

- Cũng được. 

 

Gió ngoài trời lành lạnh thổi khi hai người bước ra ngoài. Người con trai cao hơn người con gái gần một đầu. Hai vạt áo dài mầu vàng bay nhẹ trong đêm tối. Người con gái ngậm những sợi tóc mình ngang môi, lòng rỗng không. Quán nhạc cách nhà chỉ một ngã tư ngắn cùng đường. Hai chữ "Chiều Tím" lờ mờ nổi giữa ánh đèn, người con trai nhìn người con gái như thầm hỏi ý, người con gái gật đầu ngó về phía tay phải, chiếc bàn thứ ba. Tấm bảng kẻ chữ Roméo mầu xanh dịu dàng sáng bằng một bóng điện nhỏ nấp sau mặt kính kẻ chữ Quán Nhạc có vẻ dễ chịu với những lều riêng biệt. Những bóng đèn nhỏ đu đưa trên cành cây cao, hay hay.

 

Băng nhạc đang hát những bản thời trang, người con gái hơi cau mày rời bỏ chỗ ngồi của mình:

 

- Chị đi yêu cầu thay băng nhạc khác, tệ quá.

 

- Chị để em đi cho. Chị muốn nghe loại nào?

 

- Đừng là loại nhạc mới được rồi.

 

Người con trai mỉm cười:

 

- Khách hàng quen như chị đòi gì mà chẳng được.

 

Người con gái mỏi mệt trả lời:

 

- Cũng thế thôi, đi mãi đâm nhàm chán.

 

Người con trai bỏ đi về phía quầy, nơi có người nữ thu ngân đang ngồi, bộ mặt cô ta đỏ hồng vì mầu đèn chiếu vào. Còn lại một mình người con gái tẩn mẩn bóp nát lớp bột của những viên đậu phụng đặt trong đĩa. Ngày ngày trôi qua chậm chạp vô nghĩa, ăn, ngủ, đi chơi. Bạn bè theo quanh, cuộc đời không có một mục đích. Trái tim rộng rãi yêu hết tất cả mọi người. Những người tình lần lượt đến, lần lượt đi. Tuổi trẻ bị tiêu hủy không thương tiếc.

 

Người con gái bình thản ngồi, lòng trống rỗng. Suốt đời đuổi bắt, đi tìm, hy sinh và từ chối. Những người con trai đều thế cả, có khác gì nhau. Mất H để có Th, rồi sẽ mất Th. để có một người khác. Tình như cút bắt, như trang sức tô điểm cuộc đời. Con trai theo sau lưng lớp lớp, rốt cuộc không giữ được ai, không yêu được ai.

 

Người con trai trở về cùng lúc khi băng nhạc mới được thay, buông những nốt nhạc trầm trầm nối nhau đi. Bản Love Story. Người con gái chợt thấy lòng se thắt lại. Nhưng tôi vẫn còn có một trái tim trong lồng ngực, vẫn biết tê đau và rung động như mọi người kia mà.

 

- Chị buồn quá vậy chị An.

 

- Làm gì cho vui bây giờ.

 

- Chị cứ việc cười.

 

Người con gái nở một nụ cười buồn tênh:

 

- Đâu phải cười là vui.

 

- Chị thích băng nhạc này chứ?

 

- Chỉ buồn thêm.

 

- Chị lại nhớ rồi.

 

- Vì chị không thể quên.

 

- Chị nên nghĩ đến một tương lai vững chắc với Th.

 

- Một mình chị, không đủ.

 

Người con trai im lặng, người con gái ngó khuôn mặt người con trai rồi bỗng bật cười chua chát:

 

- Em lại sắp sửa thương hại chị.

 

Người con trai nhìn lên, dịu dàng:

 

- Em đang nghĩ vì sao chị không định thành hôn với Th. mà lại bỏ anh H! Với chị, cuộc hôn nhân giữa chị và anh H. đã gần xong.

 

Người con gái mím môi, mặt lạnh ngắt:

 

- Chị không muốn lấy nhau vì ràng buộc lời hứa, vì chút nghĩa nhỏ nhoi.

 

Người con trai há miệng toan nói nhưng người con gái đã tiếp, giọng dịu lại, nghẹn ngào:

 

- Tình yêu đã mất hết ý nghĩa rồi.

 

Người con gái ngồi sau quầy rời chỗ ngồi bước xuống. Ánh đèn đỏ thắm chiếu vào khuôn mặt vẻ dị kỳ, mái tóc đen đổ dài xuống lưng. Cô ta cao, mảnh, có vẻ sắc sảo với đôi mắt kẻ chì đen đậm và đôi môi bóng son. Chiếc áo dài hoa xanh đỏ thật lớn nổi từng vệt lớn khác nhau trong mầu đèn mờ nhạt. Cô ta đi thẳng suốt ra gần đến cửa, lướt qua các bàn rồi chầm chậm quay lại, cô ngừng trước chiếc lều Roméo mỉm cười:

 

- A, cô An, thế mà tôi không hay là cô đến chứ.

 

Người con gái mệt mỏi cười:

 

- Chào chị.

 

Người nữ thu ngân đứng yên bên góc lều, nói nhẹ:

 

- Cô An lâu quá mới đến lại, sao mấy hôm nay không thấy cô, tôi cứ hỏi thăm mấy ông bạn của cô hoài.

 

Người con gái hất hất mái tóc, môi phớt cười:

 

- Em hơi bận, nhưng cũng mới tuần lễ chứ lâu gì.

 

- Dạo trước ngày nào cô cũng đến. Hôm nay sao mấy ông bạn không đi cùng?

 

- Có lẽ họ đi chơi đâu đó.

 

- Cô có mấy người bạn thật dễ thương, cái ông gì đeo đôi kính cận đó, hiền ghê.

 

Người con gái đáp, lơ đãng:

 

- À, Duy Nghi hả? Hắn dễ thương thật. Chị cho em thêm một đĩa đậu phụng nữa đi.

 

- Chơi bạn bè như cô thật vui, cô thật sung sướng, cô An ạ.

 

- Hình như thế thôi.

 

- Hình như gì nữa.

 

Người phụ nữ thu ngân mỉm cười, chào và đi trở lại quầy, ngồi vào vị trí cũ. Ánh đèn đỏ tím lại chiếu vào khuôn mặt một mầu kỳ kỳ. Cô ta cúi đầu hí hoáy ghi chép trên tập phiếu tính tiền nho nhỏ, mái tóc dài đổ xuống lấp gần hết nửa khuôn mặt. Người con trai cười khẽ:

 

- Chị nhẵn mặt gần hết ở đây, chị An ạ.

 

Người con gái lười biếng tựa vào vách, lắc đầu:

 

- Đi một vài lần là đủ. Cô ta là chủ ở đây luôn đấy.

 

Băng nhạc lại chuyển sang một bản mới. Mal. Âm thanh xoáy vào tai, kêu gào, nhức buốt. Người con gái tỏ vẻ buồn ngủ, mắt khép lại, hơi thở chùng và chậm. Người con trai cúi đầu lắng nghe, mặt bàn đầy những vết ly ướt đổi chỗ luôn luôn. Ngọn đèn xanh tím treo trên cành cây mọc phủ mái lều lung linh quay như một quả ping-pong xinh xắn. Người con gái mở mắt, thở một hơi dài nhẹ nhàng, nói bằng giọng êm ái:

 

- Chị muốn bứt ngôi sao đang nhảy múa kia.

 

Người con trai nhìn theo tầm mắt người con gái, quả ping-pong sáng dịu dàng vẫn đu đưa nhè nhẹ.

 

- Để yên nơi đó, nó sẽ đẹp.

 

Người con gái cười trầm lặng, nét mặt u uẩn:

 

- Không bao giờ chị giữ được những gì chị muốn.

 

- Chị nhìn cuộc đời quá lý tưởng. 

 

Nhạc ngừng trong khoảnh khắc rồi tiếp tục bằng một nhịp ba bốn chậm và lê thê buồn. Roméo et Juliette. Người con gái nhăn mặt, tỏ vẻ xúc động. Môi cắn giữa hai hàm răng, hơi thở muốn đứng lại. Bài nhạc không tiếng hát, chỉ có những nốt nhạc nối nhau liên tiếp rơi như những giọt nước, thánh thót mà trầm trầm, nhẹ nhàng ma đau buốt. Người con gái rùng mình lộ vẻ khích động vô cùng. Đột ngột, người con gái đứng lên:

 

- Chị về thôi, chị không thể ngồi đây nữa, như có ai bứt tim chị ra khỏi lồng ngực.

 

Người con trai đứng lên theo:

 

- Em làm chị buồn thêm, giá cứ để băng nhạc vui như hồi nãy. Chị chờ em một chút.

 

Người con trai đến trước quầy nói nhỏ điều gì, người nữ thu ngân ngẩng đầu lên mỉm cười, cô ta thoáng thấy vạt áo vàng lấp loáng của người con gái đang tiến ra gần cửa. Cô ta mở tập phiếu, tìm tìm.

 

Người con gái đứng trước hai chữ Chiều Tím, tóc xõa dài ngước mắt nhìn trời. Những ngôi sao lấp lánh cười, người con gái bất giác nhớ đến một truyện ngắn của Alphonse Daudet. Với đám cưới của những vì sao với nhau, chàng chăn cừu và cô chủ nhỏ bé. Người con gái chớp mắt, một hạt lệ nóng rụng xuống vạt áo. Tình yêu là cái quái gì, tại sao người ta cứ suốt đời khổ lụy vì nó. Tôi mơ những chuyện thần tiên từ nhỏ, cho đến bây giờ tôi vẫn còn mơ. Và giấc mơ thì ngắn, thì chóng tan vỡ hơn một bong bóng xà phòng.

 

Người con trai bước ra, đến cạnh người con gái, giọng trầm trầm:

 

- Mình về, chị An ạ.

 

Hai chiếc bóng đổ dài về phía trước. Sau lưng tiếng hát từ quán nhạc còn mênh mang đuổi theo, người con gái bước chầm chậm, mất hồn. Gió khuya thổi lạnh. Rồi cuộc đời sẽ đi về đâu, ta sẽ sống và tiếp tục những ngày đều đặn như những vòng bánh xe lăn này hoài sao.

 

Nước mắt âm thầm ứa ra từ khóe, người con gái ngửa mặt cười với những giọt lệ thấm trên môi hát se sẽ: Từng người tình bỏ ta đi như những dòng sông nhỏ. Ôi, những dòng sông nhỏ, lời hẹn thề là những cơn mưa...

 

Người con trai nói, vẻ trách móc: 

 

- Chị lại hát nữa rồi.

 

Người con gái chợt bật cười, tiếng cười có vẻ man dại lẫn thích thú: 

 

- Chị thích thế, chị muốn hát thật to.

 

Người con trai lắc đầu thở dài. Người con gái mắt long lanh nhìn thẳng phía trước, chúm môi huýt một điệu sáo miệng, âm thanh còn non nớt, cao và rè.

 

- Chị đừng huýt sáo nữa, chị An.

 

Người con gái có vẻ bướng bỉnh, nhưng nốt nhạc lên đến một độ quá cao, tiếng sáo tắt nghẹn. Người con gái cắn chặt lấy môi, một giọt nước mắt rơi xuống má, lăn tròn. Buồn như một tiếng thở dài của đêm tối.

 

 

ĐAN HOÀNG         

 

(Trích tuần báo Tuổi Ngọc số 120, từ 1-11 đến 15-11-1973)

 

 

HỒNG HÀ - Nguyễn Thanh Trịnh

Có một số người thuở nhỏ rất thông minh nhưng càng lớn lên càng ngu, tôi là một người ở trong số những người hiếm hoi đó. Đáng buồn thay!

 

Thuở nhỏ tôi không phải là thần đồng (nếu là thần đồng chắc các bạn đã biết tiếng tôi hết rồi, khỏi cần giới thiệu lôi thôi) nhưng chắc chắn tôi-con-nít-ngày-xưa đã thông minh hơn tôi-người-lớn-bây-giờ rất nhiều. Tại sao có trường hợp lạ kỳ vậy há? Đêm đêm nằm vắt tay lên trán tôi vẫn thường bị mất ngủ vì không giải đáp nổi thắc mắc đó.

 

Bạn thấy chưa, khi nằm ngủ mà đầu óc vẫn còn phải thắc mắc này nọ, chỉ điều nhỏ nhặt đó thôi cũng đủ chứng tỏ tôi ngu hơn xưa rất nhiều. Ngày xưa tôi đâu có vậy, tôi đã ngủ khì ngay khi chưa đến giờ đi ngủ. Tôi thường gục đầu kéo một giấc đã đời ngay trên bàn học và buổi sáng hôm sau khi má tôi đánh thức dậy, tôi mới hay mình đang nằm trên giường.

 

Vì tánh dễ ngủ đó nên tôi bị học "đúp" năm lớp Nhất, đến năm 12 tuổi tôi mới thi vào lớp Đệ Thất trường công lập. Đấy là một cuộc thi khá gay go, "một chọi bẩy" vì nhà trường chỉ lấy 300 học sinh trúng tuyển trong số 2.100 học sinh dự thi.

 

Mặc dù chính tôi cầm giấy bút đi thi chứ không phải bố mẹ tôi vậy mà bố mẹ tôi có vẻ run hơn tôi nhiều. Buổi sáng trước khi tôi đến trường thi, biết tánh tôi hay ngủ gục, mẹ tôi căn dặn: "Con đừng ngủ trong phòng thi nghe, ngủ ở đó nóng lắm. Con rán thức làm xong bài rồi về mẹ quạt cho con ngủ". Bố tôi thực tế hơn (người ít tin vào lời nói vì cho rằng lời nói thường bay đi) nên ông dẫn tôi đi uống cà phê ở một quán cóc đầu ngõ. Đây là lần đầu tiên trong đời tôi được thưởng thức hương vị cà phê đen và cũng từ đấy tôi bắt đầu nghiện uống cà phê đen luôn.

 

Kết quả kỳ thi đã làm bố mẹ tôi đứng tim nhưng tôi thì hãnh diện lắm lắm. Tôi đỗ thứ ba (bạn thấy tôi giỏi không) trong số ba người đỗ dự khuyết. Tôi nghĩ người giỏi là người đỗ thủ khoa nhưng người thông minh phải là người đỗ chót vì người đó biết cách làm bài chỉ đủ điểm đỗ là ngừng. Biết cách làm bài khiến giám khảo không thể nào đánh rớt được thế mới tài. Đỗ cao làm gì cho mệt. Thầy giáo tôi đã dạy rằng: "Càng cao danh vọng càng dầy gian nan".

 

Bạn thấy chưa, ngay thuở nhỏ tôi đã hiểu được ý nghĩa thâm thúy của câu nói đó nên tôi đã biết chối từ danh vọng. Ấy thế mà lớn lên tôi lại thích gian nan mới ngu chứ. Làm việc gì tôi cũng hì hục cố đạt cho được hạng "nhất thống sơn hà" mới vừa lòng. Do đó tôi đã bị nhiều người ghen ghét nhất, nhiều người hãm hại nhất vì vậy mà tôi trở thành kẻ ngu nhất.

 

Nhưng mấy chuyện ngu đần lẻ tẻ đó đâu có nhằm nhòi gì nếu so sánh với chuyện ngu đần vĩ đại của tôi sau đây.

 

Cũng năm 12 tuổi đó tôi được biết Hồng Hà. Hồng Hà nếu chỉ là tên con sông phát nguyên ở miền núi Vân Nam dài 1.200km, có hai phụ lưu chính là sông Đà ở hữu ngạn và sông Lô ở tả ngạn, có phù sa đỏ ngầu, chảy ngang Hà Nội và đổ ra vịnh Bắc phần... Như vậy thì Hồng Hà muốn chảy đi đâu thây kệ Hồng Hà chẳng ăn nhậu gì đến tôi. Nhưng Hồng Hà còn là tên của một con bé nữa, đó mới là điều khốn khổ cho tôi.

 

Thi đỗ vào trường công lập, tôi được xếp vào học lớp Đệ Thất A3 và ngồi ngay sau lưng một con bé Bắc kỳ tên Hồng Hà. Hồng Hà rất giỏi toán nhưng vẽ thì dở ẹc. Con bé vẽ hai đường song song bao giờ cũng gặp nhau nếu chịu khó kéo dài ra một chút nữa. Còn vẽ vòng tròn dù có dùng compas, con bé vẽ vẫn giống như quả đất ở giữa thì tròn hai đầu hơi dẹp. Trái lại tôi vẽ rất giỏi nhưng toán thì dốt đặc cán mai. Tôi có thể xoay chuyển vở một vòng là đã vẽ xong một vòng tròn như trăng rằm và không cần dùng thước kẻ lôi thôi tôi vẫn vẽ được hai đường song song chẳng bao giờ gặp nhau dù cho bạn có mỏi tay kéo dài hai đường đó đến vô cực. Chính vì có những tài năng trái ngược đó mà chúng tôi bị bắt buộc phải thân với nhau, để cùng nhau cộng tác làm những bài toán giải đúng và đẹp.

 

Gia đình Hồng Hà ở cùng trại định cư của người Bắc với gia đình tôi. Mặc dù nhà chúng tôi cách xa nhau (người ở đầu trại kẻ ở cuối trại) nhưng hai gia đình vẫn quen biết nhau như thường vì bố tôi cùng quê với bố Hồng Hà và hai người thường gặp nhau để kể lể "chuyện đời xưa". Tuy vậy Hồng Hà và tôi chỉ biết nhau khi học chung một lớp và chỉ thân nhau khi Hồng Hà thường đến nhà nhờ tôi vẽ giúp các hình toán học, vạn vật, địa lý và các mẫu thêu vì tôi nổi danh là "Định họa" mà lị.

 

Một buổi tối trong khi đang cặm cụi vẽ hình những con tương cận với con ếch cho Hồng Hà thì con bé từ ngoài vườn chạy vào vỗ vai tôi:

 

- Định ra vườn Hà chỉ cho xem cái này đẹp lắm.

 

- Để Định vẽ cho xong cái miệng con cóc đang kêu đã, từ nãy giờ cứ vẽ hỏng hoài.

 

- Để đó chốc nữa vẽ tiếp. Định ra xem mau lên.

 

Không cho tôi phát biểu ý kiến, con bé giựt cây bút chì ra khỏi tay tôi rồi kéo tôi đi. Phía sau nhà tôi có một khu vườn trồng đủ các loại rau mà người Bắc ưa thích như: rau đay, mồng tơi, húng chó, tía tô, thì là, cải cúc... Đêm đó trăng rất sáng và tôi nhìn thấy rõ những cánh hoa rau thì là nở trắng lấm tấm như những hạt cát. Nhìn quanh vườn chẳng thấy có gì lạ, tôi quay lại hỏi con nhỏ:

 

- Hà nói cái gì đẹp đâu?

 

- Định không nhìn thấy à?

 

- Định chẳng thấy cái gì ăn được ngoài cây ớt chưa chín mà.

 

- Bộ cứ cái gì ăn được mới đẹp sao?

 

- Phải. Định thấy con gà luộc đẹp hơn con Liên hoa hậu lớp mình nhiều.

 

- Thôi "ông", nhìn kia kìa. Đẹp không? 

 

Tôi nhìn theo tay con bé chỉ ra góc vườn. nơi có cây hồng bạch đang trổ bông trắng xóa. Dưới ánh trăng cây hồng trông giống như một cụm mây bay vướng vào hàng rào kẽm gai. Cây hồng đó do một bà dì ở Lâm Đồng đem xuống cho tôi trồng, không phải để làm cảnh mà để làm thuốc chữa bệnh ho gà kinh niên của tôi. Mỗi khi lên cơn "hụ hụ", tôi phải chạy ra vườn hái vài bông hồng bạch đưa cho má tôi chưng với cam thảo và đường phèn, chỉ cần uống một bát thuốc như vậy là cơn "hụ hụ" trong tôi chấm dứt ngay.

 

Chắc bạn cũng đã rành bệnh ho gà là bệnh gì rồi phải không? Vậy tôi khỏi cần phải kê khai bệnh trạng ra đây. Tôi chỉ nói cho bạn biết là mắc bệnh đó bạn không đau đớn gì nhưng bạn sẽ làm cho người khác bực mình ghê lắm. Đêm đêm nằm ngủ bạn cứ lên cơn "hụ hụ" như tiếng gà gáy đánh thức người ta thì đố ai mà ngủ nổi. Chính mẹ tôi là người thương yêu tôi nhất nhà vậy mà bà cũng phải cho tôi nằm ngủ riêng một mình ở dưới bếp. Bạn biết không tôi ho "hụ hụ" to đến nỗi mấy con gà ở trong chuồng gần bếp đều bị mất ngủ và chết dần mòn khiến má tôi sợ hãi phải dọn chuồng gà đi nơi khác gấp.

 

Bạn đã hiểu sơ qua về bệnh ho gà rồi chắc bạn sẽ thông cảm với tôi, không phiền trách tôi khi biết tôi coi cây hồng bạch như vị "cứu tinh ho gà" và sẵn sàng bảo vệ nó đến "cơn ho gà cuối cùng". Cho nên khi nghe Hồng Hà nói:

 

- Cây hồng bạch đẹp quá, cho Hà cây hồng đó nghe.

 

Tôi hét lên:

 

- Cho cái chổi cùn. 

 

Con bé cười cười nhìn tôi một cách rất ngây thơ vô (số) tội.

 

- Định không thương Hà à?

 

- Thương Hà làm quái gì. hà có giúp Định hết ho gà không?

 

- Nhưng Hà giúp Định làm toán khỏi bị dê-rô.

 

- Định không sợ dê-rô. Định chỉ sợ ho "hụ hụ".

 

Con bé chớp chớp mắt:

 

- Hà sẽ nghỉ chơi với Định.

 

- Nghỉ thì nghỉ chứ ai cần, Định sẽ chơi với con Thu con bác Sơn bán cà phê ở đầu ngõ.

 

Con bé bặm môi, mắt rươm rướm nước mắt rồi bật hét lên như còi xe chữa lửa.

 

- Con Thu bị ghẻ ruồi. Nó sẽ lây bệnh sang Định, cho chết luôn.

 

Hồng Hà bỏ chạy vào nhà lấy vở đi về, tôi vẫn đứng yên ở vườn tâm thần mê mẩn vì đã khám phá ra một chuyện bí mật. Không phải chuyện "con Thu bị ghẻ ruồi" đâu, tôi đã nghĩ ra cách muốn vẽ miệng con cóc đang kêu cho thật linh động tôi chỉ cần vẽ theo cái miệng Hồng Hà lúc con bé hét lên là đúng ngay boong.

 

Bạn thấy chưa, ngay khi tôi còn bé tôi đã dư thông minh để biết coi thường ánh mắt, nụ cười, nước mắt con gái. Những thứ đó tuy vớ vẩn nhưng cũng đã khiến cho ông Adam bị "sút" văng khỏi Thiên Đàng và khiến cho biết bao nhiêu ông vua ở hạ giới bị "sút" văng khỏi ngai vàng. Bây giờ chẳng cần phải ánh mắt, nụ cười, chẳng cần người đẹp ban cho cái móng chân để làm kỷ niệm tôi cũng sẵn sàng bắt chước Tỉ Can móc tim mình dâng cho nàng ngay chứ đừng nói gì dâng cây hồng bạch vớ vẩn đó. Đấy bạn xem, tôi-người-lớn có ngu không chứ!

 

Trại định cư của chúng tôi ở bên bờ một con sông nhỏ. Mỗi chiều tôi thường ra sông tắm và đợi đến khi bữa ăn tối ở nhà đã dọn xong, tôi mới lò dò trở về nhà để khỏi bị mẹ tôi sai vặt. Một buổi chiều đang thả nổi mình trôi theo giòng nước tôi nghe có tiếng khóc ré lên, nhìn lên bờ thấy Hồng hà đang đánh cô em gái, tôi vội bơi vào bờ.

 

Cả tuần nay hai đứa tôi giận nhau. Không có con bé cộng tác làm toán chung tôi đã bị một con dê-rô trong vở bài tập nên "hầm hơi" lắm lắm và chỉ đợi dịp gây lộn với con bé. Sẵn dịp này tôi vội nhào đến can thiệp:

 

- Hà không được đánh em Hà. Thầy giáo đã dậy "chúng ta không được hà hiếp kẻ yếu đuối".

 

Con bé giở giọng người lớn nói:

 

- Tôi đánh em tôi, chứ tôi đánh em ông đâu mà ông nói. 

 

- Em của ai cũng vậy. Thầy giáo đã dậy "anh hùng thấy chuyện bất bình chẳng tha". Hà mà đánh em Hà nữa, tôi đánh Hà liền.

 

Con bé tát ngay vào mặt cô em cái bốp rồi đứng chống nạnh nhìn tôi thách đố.

 

- Đố ông đánh tôi đấy.

 

- Đánh ngay chứ sợ à. Nhưng Hà không được mách bố Định mới là "anh hùng".

 

Không đợi con bé trả lời có chịu làm "anh hùng" hay không, tôi cũng đấm ngay vào bụng con bé cái hự rồi bỏ chạy. Trong khi tôi lo đi trốn thì Hồng Hà đã chạy đường tắt về nhà mách bố mẹ tôi. Vì vậy tối đến vừa thấy tôi bước chân vào cửa (mặc dù tôi đã giả vờ lên cơn ho gà ho "hụ hụ") bố tôi vẫn túm áo tôi, kéo lên phản nằm rồi quất roi mây túi bụi.

 

Bạn thấy chưa, ngay khi còn bé tôi đã sáng suốt biết bênh vực những kẻ "thấp cổ bé miệng", và sẵn sàng đánh con gái bằng "quả đấm" đàng hoàng. Còn bây giờ gặp chuyện như trên chắc tôi sẵn sàng giúp cô chị bạt tai cô em mấy cái cho nàng đỡ mỏi tay. Tôi cũng chẳng còn can đảm đánh con gái bằng "đóa hồng". Tôi chỉ có can đảm đưa tấm thân "tuổi ngựa" của tôi cho nàng hành hạ mà thôi. Thế mới ngu chứ!

 

Bị ăn bữa "cháo lươn" mập mình, buổi sáng hôm sau gặp Hồng Hà ở trường tôi liền sỉ vả con bé:

 

- Hà là một con hèn.

 

- Ai bảo Định đánh Hà đau làm chi.

 

- "Anh hùng" phải rán chịu đau, không khóc than, không đi mách bố người ta.

 

- Định nói sai rồi, con gái không là "anh hùng", con gái chỉ là "liệt nữ".

 

Chắc tối qua con bé thức suốt đêm ngồi tra tự điển Hán Việt nên mới rành nghĩa hai chữ đó để "sửa lưng" tôi, tôi nổi sùng cãi bướng:

 

- "Liệt nữ" cũng vậy. Ngày xưa Hai bà Trưng bị quân Tầu đánh cũng đâu có khóc than và đi mách bố quân Tầu.

 

Con bé đuối lý, bĩu môi:

 

- Định chỉ tài bắt nạt con gái, có giỏi Định đánh thằng Hùng đi. Hà thách đó.

 

Thằng Hùng trưởng lớp tôi, nhà nó cũng ở trại định cư và ở gần nhà Hồng Hà. Nó to con và cao lớn hơn tôi nhiều vì đã 15 tuổi nhưng được bố mẹ khai sụt tuổi để thi vào trường công. Mặt nó đầy mụn trứng cá đỏ sần nên có biệt danh là "Hùng sùi". Nghe Hồng Hà thách đố, tôi nổi máu anh hùng chẳng còn biết Hùng sùi là ai nữa. Tôi nói:

 

- Định đánh thằng Hùng ngay. Hà cá cái gì?

 

- Định đánh thắng thằng Hùng, Hà chịu mất 5 đồng. Còn Định thua thì sao?

 

- Chịu mất hai hòn bi sứ.

 

- Hà đâu thèm chơi bi.

 

- Một ná cao su bắn chim giọng đồng.

 

- Không đáng một đồng.

 

- Vậy Định sẽ để Hà đấm ba cái vào lưng.

 

- Đấm Định thêm mỏi tay.

 

- Chớ Hà muốn gì?

 

- Cây hồng bạch của Định.

 

- Trấu xay. Nghèo mà ham. Cây hồng bạch đáng giá 100 đồng.

 

- Vậy Định cắt một cành hồng cho Hà đem về trồng.

 

- Còn lâu, một cành hồng đáng giá 10 đồng.

 

- Định không chịu thì thôi.

 

Con bé lững thững bỏ đi, tôi đứng lại phân vân suy nghĩ. Chắc bạn cũng biết 5 đồng cách đây 17 năm lớn lắm. Chỉ cần 5 cắc bạn có thể uống được một ly cối cà phê đen tha hồ bỏ đường. Năm đồng đối với một thằng bé ở trong trại định cư nghèo khổ như tôi lúc đó quả là một món tiền vĩ đại. Tôi chỉ có được số tiền ấy mỗi năm một lần vào dịp Tết khi cộng tiền lì xì của tôi với tiền lì xì tôi ăn cắp của mấy đứa em. Có 5 đồng tôi sẽ tha hồ mua đồ ăn (tôi không thích đồ chơi, tôi chỉ thích đồ ăn) như bánh rán, kẹo kéo, bánh bao, thịt bò khô, táo tầu, xoài dầm cam thảo, bánh đa phết mật... Ối giời! Có 5 đồng tôi sẽ mua tất cả các hàng quà rong quanh trường. Nghĩ vậy tôi chạy theo Hồng Hà nói chấp nhận cuộc đánh cá và hẹn con bé 5 giờ chiều ra bờ sông xem tôi đánh Hùng sùi vì Hùng sùi cũng thường ra sông tắm giờ đó.

 

Nhưng Hùng sùi không phải là thằng vô hình. Chỉ cần đợi đến khi xếp hàng vào lớp là tôi biết ngay nó thật sự có hiện diện ở cõi đời này còn chắc chắn hơn bánh rán, kẹo kéo, bánh bao nhiều. Nó đứng trên hành lang như một ông tướng giơ tay làm hiệu cho học sinh lớp tôi xếp hàng hai, bên nam, bên nữ, nhỏ trước lớn sau. Đứa nào lộn xộn nó cú lủng đầu ngay bất kể gái trai. Tôi còn đang mê mẩn tính nếu có 5 đồng mình sẽ mua những đồ ăn gì thì Hùng sùi cú vào đầu tôi cái cốc khiến mọi đồ ăn đều văng ra ngoài. Nó hét lên:

 

- Mày to đầu phải đứng ở dưới biết chưa?

 

Bây giờ tôi mới biết Hùng sùi mạnh và hét to hơn tôi nhiều. Điệu này chắc tôi sẽ chẳng được 5 đồng mà còn bị ăn đòn no và mất thêm một cành hồng. Nhưng may thay đầu óc thông minh của tôi đã hoạt động và hiến cho tôi một mưu kế thần sầu.

 

Ngay khi ra chơi tôi gặp riêng Hùng sùi để thương thuyết. Tôi kể cho nó nghe mọi chuyện và nói nếu nó chịu giả vờ đánh thua, tôi sẽ chia cho nó 2 đồng. Hùng sùi lắc đầu:

 

- Mày khôn bỏ mẹ. Mày đánh tao sướng tay lại được con Hồng Hà phục vậy mà còn được 3 đồng, đâu dễ dàng vậy. Tao phải được 3 đồng nếu không tao đánh mày gục luôn.

 

- Mày đánh tao gục, mày cũng đâu được đồng nào. Con Hà nó đâu có đưa tiền cho mày.

 

- Nhưng tao sẽ làm mày mất một cành hồng và tao sẽ đấm mày đến khi nào mỏi tay mới thôi.

 

Nghe nó dọa "đấm mỏi tay mới thôi" khiến tôi phát hoảng. Nó mà đấm tôi kỹ như vậy chắc tôi phải nghỉ học một tuần là ít. Tôi đành chấp nhận đòi hỏi của nó, thà tôi được 2 đồng còn hơn chẳng có xu nào. Tuy vậy Hùng sùi còn dặn:

 

- Mày đấm tao nhẹ nhẹ thôi nghe. Mày đấm mạnh là tao cáu sườn không "bảo đảm sinh mạng" mày đâu.

 

Dĩ nhiên trong trận "Long Hổ sát đấu" buổi chiều đó tôi đã toàn thắng Hùng sùi. Tôi chỉ đấm một cú nhẹ vào bụng nó vậy mà nó đã ôm ngực la: "Ối giời! Bị dập phổi rồi. Tao phải đi nhà thương gấp" rồi nó chạy biến đi mất. Hồng Hà móc túi đưa tôi 5 đồng, mặt con bé như cái bánh đa nhúng nước nhưng đôi mắt con bé nhìn tôi có vẻ khâm phục sức mạnh vô biên của tôi lắm lắm.

 

Bạn thấy chưa, ngay thuở nhỏ tôi đã biết liên kết với bạn bè "moi tiền" con gái tiêu chơi. Còn bây giờ không những tôi sẵn sàng moi tiền của thằng bạn thân nhất mà còn sẵn sàng moi tiền của bố mẹ tôi và của chính tôi để dâng cho bất cứ người đẹp nào, thế mới ngu chứ.

 

Suốt ba ngày sau không thấy Hồng Hà đến lớp học, tôi nghĩ chắc con bé tiếc 5 đồng nên không muốn nhìn mặt tôi. Mãi đến khi bố tôi cho biết Hồng Hà bị bệnh thương hàn và bảo tôi đến thăm, tôi mới chịu khó cuốc bộ đến nhà con bé ở cuối trại định cư.

 

Mẹ Hồng Hà dẫn tôi vào một căn phòng được che kín bằng những màn vải có hoa lớn mầu vàng. Con bé nằm im trên giường, mắt nhắm lại, mặt xanh lè, mồ hôi vã ra ướt đẫm cả tóc vậy mà con bé vẫn phải trùm chăn đến cằm. Khi mẹ Hồng Hà bận ra ngoài để coi siêu thuốc bắc, tôi đến ghé bên con bé gọi nhỏ:

 

- Hà. Hà, cho Định mượn vở tập toán nghe.

 

Con bé mở đôi mắt lờ đờ nhìn tôi hỏi:

 

- Ai đấy?

 

- Định họa đây.

 

- Vậy mà tưởng Hùng sùi.

 

- Bộ mặt Định nổi nhiều mụn trứng cá lắm hả?

 

Con bé cười không trả lời trông dễ ghét lạ. Nếu không sợ kỳ tới thầy giáo gọi tôi lên bảng trả bài tập toán, chắc tôi sẽ cầu trời cho con bé ốm chết luôn cho bõ ghét. Tôi hỏi:

 

- Vì tiếc 5 đồng nên Hà ốm phải không?

 

Con bé lắc đầu rồi đột nhiên ôm ngực ho "hụ hụ". Mặt con bé đỏ gay như người say rượu và lăn lộn trên giường giống hệt tôi mỗi khi lên cơn ho gà. Tự nhiên tôi thấy thương con bé lạ. Một lúc cơn ho dứt, con bé nhìn tôi nói:

 

- Định cho Hà một cành hồng bạch nhé.

 

Tôi định hét "Trấu xay" nhưng nghĩ đến cơn ho vừa qua của con bé tôi đổi ý nói:

 

- Được rồi tối nay Định sẽ đem đến cho Hà một cành hồng. Bây giờ Hà cho Định mượn vở tập toán của Hà đi.

 

Con bé mừng rỡ cố nhổm dậy giơ tay chỉ:

 

- Vở tập toán Hà để ở bàn kia kìa, Định lấy đi. Tối Định nhớ đem cho Hà một cành hồng bạch thật nhiều bông nghe. Hà sẽ nhờ mẹ trồng nó ở góc vườn và khi khỏi bệnh Hà sẽ chăm sóc nó kỹ càng hơn. Định nhớ đem đến sớm nghe, Hà đợi đó.

 

Buổi tối ăn cơm xong tôi cầm dao ra vườn chặt cho Hồng Hà một cành hồng nở đầy bông trắng. Sợ mẹ mắng về tội "chặt vị cứu tinh" nên tôi không dám cầm cành hoa đi ra cửa trước mà phải chui hàng rào phía sau vườn rồi chạy đến nhà Hồng Hà. Gần đến nhà con bé, tôi gặp Hùng sùi đứng chống nạnh ở giữa đường. Nó hỏi:

 

- Mày đi đâu đó Định họa?

 

- À trời nóng quá, tao đi lòng vòng cho mát.

 

- Xạo ke, mày đến nhà con Hà phải không?

 

- Ừ... nghe nó ốm tao định đến thăm.

 

- Mày cầm cành hồng cho nó hả?

 

- Sức mấy mà cho. Nghe nó bị ho gà nên tao đem đến bán. 

 

- Xạo ke, người ta bán hoa thôi chứ ai bán cả cành. Mày định cho con Hà để nó trồng trong vườn phải không?

 

- Bố tao nói đem tặng bố nó một cành hồng để trồng làm cây cảnh.

 

- Xạo kẻ, mày "mết" con Hà nên đem cành hồng tặng nó còn bày đặt nói nọ nói kia. Sáng nay đến trường tao sẽ nói cho tụi nó biết mày là thằng "gà mái ướt", "Gà mái ướt" mới đi "mết" con gái.

 

Bị gọi là "gà mái ướt" tôi cảm thấy nhục nhã ghê gớm. Tôi hét lên đính chính:

 

- Tao "mết" con Hà hồi nào, tao ghét nó như ghét ông thầy dậy toán. Tao định đem cành hồng đến lêu lêu cho nó thèm chứ còn khuya tao mới cho nó. Mày xem đây.

 

Tôi quăng cành hồng xuống đất rồi dẫm nát những đóa hồng trắng dưới đôi guốc mộc. Hùng sùi vỗ tay reo:

 

- Mày đúng là thằng "gà tồ". Tao xin lỗi mày nghe, giờ tao đãi mày đi ăn thạch chè.

 

Hùng sùi quàng tay quanh vai tôi kéo đi. Được gọi là "gà tồ" tôi nở mũi sung sướng mặc kệ cho Hồng Hà đợi chết luôn.

 

*

 

Mười bảy năm đã trôi qua, trôi qua. Bây giờ tôi đố bạn Hồng Hà hiện đang ở đâu đấy? Chắc bạn nói nàng đang ở trong nghĩa địa và "mồ xanh cỏ" rồi chứ gì.

 

Xời! Nếu được như bạn nói thì thật "phúc đức bẩy mươi đời" cho tôi. Chẳng cần phải ở nghĩa địa, Hồng Hà ở bất cứ chỗ nào trừ nhà tôi, tôi cũng sung sướng lắm lắm. Nhưng khổ nỗi hiện giờ nàng đang ở trong nhà tôi đấy bạn ạ. Điều đó chưa có gì kinh khủng lắm đâu nếu bạn còn biết rằng Hồng Hà hiện đang là "nhà tôi", thế mới thảm chứ. Tôi thật xứng đáng được bạn phân ưu phải không?

 

Có một số người thuở nhỏ rất thông minh nhưng càng lớn lên càng ngu, tôi là một người ở trong số những người hiếm hoi đó. Biết làm sao bây giờ?

 

 

NGUYỄN THANH TRỊNH       

 

(Trích tuần báo Tuổi Ngọc số 146, phát hành ngày 20-10-1974)