Thứ Hai, 23 tháng 3, 2026

NGÀY XƯA - Hoàng Phú

 
Nghe bài hát Ngày Xưa của Nhạc sĩ Hoàng Phú, xin mời bấm dưới đây:
 

Thứ Sáu, 20 tháng 3, 2026

BÃO NHỎ - Tôn Nữ Thu Nga


Biết nói những gì và phải bắt đầu bằng cách nào khi những hạt mưa li ti đọng đầy mắt bé. Khi nỗi buồn và sự giận hờn của bé như một màn sương giăng u ám trước mặt anh, bọc lấy quả tim anh vừa ngột ngạt vừa ngại ngùng.
 
Bé ạ, rằng hôm nay anh phải đi tuần ngoài biển, rằng hôm qua bão lớn, tàu về nấp trong vịnh thật nhiều thế là anh phải... rằng ngày mai anh trực. Bé, anh không đành nhìn đôi mắt bé hốt hoảng âu lo cho anh khi biết rằng sóng ngoài biển thật là cao mà chiếc tàu của anh thì... bé như một chiếc lá. Nên mỗi buổi chiều khi trời âm u, mây nặng trĩu những hạt nước như đôi má bé hồng hồng ngấm từng hạt lệ trong veo để anh hứng bằng đôi môi mình rồi thấy quá đỗi xót xa. Bé con yêu dấu. Sáng nay sau khi thức dậy, đã điểm tâm ngoài phố chợ, anh đi bộ lên đồi trở về doanh trại. Bé thấy đó, ngọn đồi thường hiu hắt và buồn. Con dốc cheo leo bọc quanh bờ biểm, đầy ổ gà và đá tảng làm đau bàn chân bé. Anh bước chậm rãi, hai tay bỏ trong túi quần, cúi nhìn con đường sỏi đá, nhớ bé, biết thế không hở bé con? Hôm nay anh chả thèm nghe tiếng sóng vỗ dưới chân đồi, không thèm nghe tiếng xao xác của lá cây mà chỉ nghe đâu đây giọng cười của bé dòn tan khi vui tươi, lạnh lùng khó chịu khi khiêu khích giận hờn. Chao ơi, thương bé ghê gớm. Chiếc khăn quàng bé làm đang êm ái bọc quanh cổ anh. Những tua len theo gió bay lất phất. Trời lạnh lắm, mùa đông trên đồi cao gió lộng này thì phải biết. Nhưng anh đã có vòng tay của bé, thật vậy, nên anh cảm thấy ấm lắm. Bé biết không? Anh bỗng nghĩ đến bé sáng nay, đã thức dậy và còn ngái ngủ như mèo con trong chăn nệm ấm hay bé đang thơ thẩn đến trường. Mặt vẫn còn buồn như hôm qua, hôm kia, khi anh ngập ngừng bảo bé rằng: "Mèo con ơi, ngày mai anh trực..." Thế mà cũng buồn. Anh không muốn đâu. Sách vở sẽ buồn lây rồi cuối năm bé khóc dưới bảng vàng. Ô, thế thì làm sao ba má cho phép anh mang trầu rượu đến?
 
Một ngày mới, giấy tờ, công việc mới, những con tàu to lớn mới về trong vịnh. Những người lính biển mới lên doanh trại... Nhưng mèo con ơi, nỗi nhớ cũ đã làm tê buốt quả tim anh rồi.
 
Buổi chiều thứ bảy. Chỉ có mình ngôi trường bé học vào chiều thứ bảy. Lớp bé lại phải học phiêu du tại nơi nào xa lắm. Có con đường cây cao im vắng đang thả xuống mặt nhựa những chiếc lá vàng. Có hai cái bóng đầm ấm dựa sát vào nhau. Rồi bé lại nghĩ đến con dốc lởm chởm đá tảng làm bé khó nhọc kinh khủng mỗi khi muốn vượt qua, đau đớn mấy ngón chân vì sợ trượt ngã. Mắt nâu ạ, hang động chi mà hiểm hóc quá, nhưng vì bé thương anh nên mới... tam tứ núi cũng trèo đấy. Chiều hôm nay trời vẫn còn u ám đến tội nghiệp. Chắc lại hờn đến sắp khóc đó thôi, như mèo con buồn mấy hôm nay vì người ta chả đến. Mèo con chợt trông thấy đôi se sẻ nhỏ ướt đuổi nhau nhảy nhót trên những cành phượng gầy làm lá vàng bay lả tả...
 
- Phiêu, mơ mộng gì đó?
 
Bé con giật mình ngồi ngay ngắn. Không dám nhìn nên không thấy đôi mắt thầy hóm hỉnh sau đôi kính. Thầy quay lên bảng, tay cầm viên phấn, giấu một nụ cười vừa tha thứ vừa phàn nàn. Bé con sợ hãi ngồi im nhìn dòng phấn trắng nhảy múa. Tim còn run nhè nhẹ...
 
Rồi chuông tan học rộn rã vang làm ba mươi mấy quả tim như muốn nhảy cỡn. Thầy vừa ra cửa. Phiêu đẩy mạnh Hà Minh khỏi ghế. Con nhỏ càu nhàu: "Làm chi mà hấp tấp rứa? Bộ dôn mi chờ à?" Mèo con chợt nhớ, trái tim mèo con bỗng se sắt. Tần ngần đứng lại thu hộ nhỏ Hà Minh mấy cây viết vào hộp mèo con đáp "không" nho nhỏ... Mèo con chả thèm để ý đến chữ "dôn" mà con bé ám chỉ Ngạn. Tụi nó ưa đùa nghịch thế đó từ khi biết có anh chàng mắt nâu đòi rước con bé về nhà... Mọi hôm mèo con thường đỏ mặt và hay cấu con nhỏ một cái điếng người. Hôm nay thì không, mèo con chỉ còn có nỗi buồn vì thiếu vắng mắt nâu. Mèo con lặng lẽ sánh vai Hà Minh đi ra. Trời đã sâm sẫm tối, mưa đã hơi bay bay trên hàng muồng xanh. Mèo con lo lắng nhìn bầu trời xám đục. Cổng trường đã vắng vẻ những bóng áo trắng. Mèo con vừa buồn vừa hãi sợ. Lạnh hai tay và gió thì cứ đùa những sợi tóc vào cổ áo. Mèo con ôm vở thật chặt, đi thật nhanh trên lề cỏ ướt... Mèo con bỗng trông thấy mắt nâu đứng mỉm cười sau thân cây lớn. Hết hồn. Hà Minh le lưỡi: "Chi như ma rứa" rồi vội vã leo lên xe nhà vừa trờ tới. Mèo con đứng lại, lặng im. Đôi má thụng xuống làm nũng nhưng đôi mắt mèo con đã ăm ắp nỗi vui mừng. Mắt nâu đến sát bên mèo con, cúi xuống và thở hơi thật ấm. "Bé con, lạnh không?" Mắt nâu lấy chiếc khăn quấn quanh cổ mèo con yêu dấu. Trời dần dần tối. Chiếc áo mưa rộng đủ cho bé con ẩn nấp. Ấm ghê lắm. Mèo con mỉm cười đầu ngả vào vai mắt nâu. Mèo con nghe mắt nâu thầm thì: "Ăn một chiếc kẹo cho ngọt môi nha bé. Mèo con nè, mai anh trực 24 trên 24 đấy, nhưng..." Chưa hết câu mắt nâu dừng lại nhìn sâu vào đôi mắt bé con chợt tối. Mắt nâu tinh nghịch cúi sát tai con nhỏ: "Buồn ư? Có gì đâu? Anh định nói là anh trực ở nhà bé con kia mà." Con bé bỗng bật cười theo khi nhìn những chiếc răng mắt nâu trắng bóng hở ra giữa đôi môi rồi nụ cười bỗng chạy khắp cùng má môi mắt mũi. Nhưng mèo con bỗng ngậm môi nguẩy đi phía khác, mười móng chân sóc nhỏ ấn trên tay Ngạn nhột nhột buồn buồn. "Hừ, em phải gọi anh là ác quỷ mới được Ngạn ạ". Mắt nâu lại cười, nụ cười dễ ghét làm nhăn nhó hai đuôi mắt. "Này, mắt anh lẳng quá làm em sợ." Mèo con thường bảo thế đó. Bây giờ thì đôi mắt ấy chập chờn trước mắt mèo con, đang úa như lá thu vì hờn giận. "Mèo con ơi, anh làm ông chằn thì ai yêu anh là bà chằn đấy, sợ không?" Rồi mắt nâu lại cười cười khó chịu. Mèo con mắc cỡ, đi thụt lùi trong cái áo mưa rộng ơi là rộng. Mèo con áp má vào cánh tay mắt nâu và mèo con thấy ghét mắt nâu ghê là... Cứ hay chọc người ta thôi. Mèo con cắn vào cánh tay mắt nâu nhè nhẹ và mèo con cảm thấy những ngón tay của mắt nâu đang nâng niu những ngón tay mình. Về đến nhà, con bé vui chi lạ. Để mắt nâu trụ trì trong phòng khách tán dóc với tụi nhỏ, mèo con đi thay áo, chải lại những sợi tóc gió bay rồi buộc lại bằng hai tua len đỏ. Mèo con vừa xếp gọn sách vở, vừa hát nho nhỏ. Mắt nâu đã tựa vào cửa phòng tự hồi nào mỉm cười trêu ghẹo: "Tối nay lạnh nên mèo kêu ghê quá, bé con ơi..."
 
Thế mà đã xa nhau một tuần rồi đấy, nỗi nhớ như muốn vỡ tung trái tim nhỏ bé của mèo con, mèo con không chịu nổi nữa đâu, trời mùa đông nay đã xanh cao, nắng vàng như mùa hạ nhưng vẫn làm mèo con buồn. Buồn đứt từng đoạn ruột. Buồn ngất ngư. Buồn nứt nẻ quả tim. Có ai biết cho mèo con đâu. Buổi tối, mèo con ngồi ôm mặt khóc bên bàn học, buổi sáng, mèo con lau nước mắt nơi cửa sổ. Đôi mắt mẹ nhìn mèo con ái ngại và dò hỏi làm mèo con càng tủi thân và nức nở nhiều hơn. Ừ, thế mà đã xa nhau đến một tuần. Đến một tuần nên mấy cây hoa của mèo con đã bắt đầu khô héo, đang đưa về phía mèo con những chiếc gáy xanh đáng thương còn mặt thì gục xuống. Tại người ta đó. Mèo con buồn, mèo con nhớ, mèo con càng giận hờn khổ sở. Ừ, thôi thì thôi, mèo con nhất định nghỉ chơi với người ta, mèo con không thèm, không thèm thương người ta nữa. Người ta chỉ là một con ác quỷ, người ta tàn ác ghê lắm, chả bao giờ cưng yêu mèo con nhỏ bé và tội nghiệp. Chả bao giờ biết trái tim xíu xiu của mèo con đã vỡ ra làm ba bốn mảnh buồn. Cơn giận đã đột ngột ùa đến giữa hai đứa mau và khốc liệt hơn cả trận bão Flossle. Mèo con càng nghĩ càng tủi thân buồn bã. Buổi trưa mèo con ngồi vào bàn ăn nhai uể oải, lầm lì với đôi mắt đỏ, mèo con ăn chút xíu để tự đày ải cho mình gầy ốm. Nắng chang chang mèo con thơ thẩn trong vườn mong cho mình gặp cơn đau thật trầm trọng... e khó sống. Sáng sớm tờ mờ mèo con đạp xe ra bờ biển, ngồi ngẩn ngơ nhìn mây còn mù xám ở chân trời để mặc cơn gió lạnh ngắt len lỏi qua áo mỏng làm quả tim rẩy run nhịp đập, ừ, thì để em đau ốm, em chết đi cho anh vui lòng. Rồi mèo con trở về nhà ; chân tay mặt mũi tái ngắt vì lạnh. Mèo con ngồi trên giường và mèo con thưởng thức dòng lệ nóng tràn lan trên má, mắt nâu ạ, anh sung sướng nhé, mèo con khổ sở anh đâu hay. Vì anh không thương mèo con nữa. Mèo con nghĩ thế và bỗng nghe đôi môi đẫm những giọt lệ mặn chao ôi là mặn.
 
Buổi sáng thứ bảy, mèo con ôm sách vở đến trường. Đôi má mèo con âm ấm sốt. Mèo con lạnh và run rẩy. Sách vở nặng trĩu và trái tim cũng nặng trĩu. Mèo con đến lớp, thẫn thờ cất tập vào ngăn. Im lìm ngồi chờ giờ học. Đôi mắt của mèo con buồn lắm. Bàng bạc trong ấy những mảnh trời xanh lơ nhìn qua ô lá thênh thang, một con đường nhựa vắng có cây cỏ thầm thì, bao la một đại dương thiếu vắng cánh buồm và ngân dài một khúc sầu ca ; thấp thoáng những ngón tay mềm trên từng giây trầm mặc. Những điệu ấy chẳng khi nào thoát khỏi những đôi mắt trong veo của tam quái cả. Hạ Liên chăm chú nhìn mèo con ba mươi giây và giật nẩy mình:
 
- Ôi, hôm nay công chúa ngọc thể bất an hả?
 
Hạ Liên sờ tay lên trán Phiêu:
 
- Sốt rồi, uống thuốc chưa? 
 
Phiêu gượng cười và gật đầu nhè nhẹ nhưng thực ra thì mèo con chả uống thuốc đâu. Mèo con thích được chết ngay cơ trời ạ.
 
Hà Minh thì thầm:
 
- Phiêu, răng mi buồn rứa?
 
Con nhỏ quay lại phía Thiên Quân:
 
- Nì Quân, mi có chọc ghẹo chi hắn không?
 
Quân trợn mắt:
 
- Ứ, ai mà thèm chọc ghẹo. Nó với chàng Ngạn giận nhau đó mi nờ. Ứ ừ, vậy mà cũng rộn! 
 
- Răng mi biết?
 
- Tao nghe con Dung em hắn nói hôm qua.
 
Hà Minh chen vào:
 
- Kể lại đầu đuôi coi nhỏ.
 
Mèo con tủi thân ứa hai giọt nước mắt trong veo trên mi, lúc lắc đầu không nói. Thiên Quân nhanh nhẩu kéo Hà Minh ra ngoài kể lại đầu đuôi. Ba con nhỏ thì thầm chi đó ngoài hành lang không biết. Mèo con càng nghĩ càng tức tối Ngạn. Ừ, anh chỉ là một con quỷ thôi, Ngạn ơi... Chuông vào học vang lên chói tai. Mèo con như cơn mơ cùng các bạn đứng lên chào thầy. Vừa ngồi xuống, ba cái đầu lập tức quay lại phía mèo con.
 
- Phiêu, rứa chớ sau hết mi nói răng mà anh chàng bỏ về rứa?
 
Đôi mắt Phiêu bỗng lóe lên những tia sáng lạnh lẽo làm Hạ Liên hơi ngán cho con nhỏ... lì lợm nhất bọn này. 
 
- Tao nói là: "Dĩ vãng là cái cóc gì? Hiện tại là cái cóc gì? Tương lai là cái cóc gì? Tình yêu cũng không là cái cóc chi hết. Tui không cần".
 
Mấy đôi mắt bỗng tròn và nghiêm nghị nhìn Phiêu.
 
- Chà, mi nói rứa lận à? Răng mà dữ quá, người ta giận là phải. Đã không thèm xin lỗi còn giận lại cơ à?
 
Đôi má của mèo con thụng xuống như hai cái bánh tráng nhúng nước. Mèo con mím môi:
 
- Không... không thèm...
 
- Phiêu.
 
Phiêu giật nẩy mình, tiếng thầy gọi làm ba cái đầu hốt hoảng trở lại vị trí cũ trên mấy cái cổ mỏi.
 
- Lên đọc bài, chuyện gì mà nói lắm thế?
 
Phiêu uể oải đứng dậy. Hạ Liên nghiêng đầu sau lưng Hà Minh hỏi nho nhỏ:
 
- Thuộc không?
 
Mèo con thiểu não lắc đầu trước ba đôi mắt e ngại. Mèo con lúng túng đứng trước bàn thầy, âu lo nhìn bàn tay thầy lật từng trang vở.
 
- Chị định nghĩa thế năng. Cho ví dụ.
 
Phiên ngập ngừng một giây, rồi bất chợt ngẩng nhìn thầy.
 
- Thưa thầy hôm nay con không thuộc.
 
Đôi mắt thầy cau lại sau đôi kính.
 
- Hừ, không thuộc bài mà giỏi nói chuyện, về chỗ.
 
Phiêu cầm vở, lủi thủi bước về. Đôi mắt các bạn nhìn chia sẻ một giây rồi cúi gầm trên trang vở. Thầy đã bắt đầu giận dữ gằn mạnh tên Hà Minh. Hà Minh tươi tỉnh đi lên. Nó gạo dữ lắm. Thiên Quân thì thầm. Phiêu không nghe tiếng thầy hỏi lẫn tiếng trả bài. Phiêu chỉ nghe tiếng sóng biển dập dồn trên bờ đá, tiếng lá lao xao bên đồi. Ngạn ơi. Hai con số không tròn trĩnh này em tặng cho anh đó.
 
Ngạn gặp Thiên Quân trước nhất, ở cổng trường. Con bé mừng rỡ cười toe toét khoe hai cái đồng xu sâu hoắm.
 
- Ui, anh Ngạn, lâu ghê gớm. Anh ở mô chui ra đây hả?
 
Ngạn chưa kịp trả lời đã tối tăm mặt mũi vì ba cái miệng réo hai bên tai.
 
- Anh Ngạn, ừ, tội lớn lắm nghe.
 
Ngạn choáng váng mặt mày, không nhìn thấy Phiêu đâu giữa một rừng áo trắng. Ngạn xoay một vòng 360 độ rồi đứng yên, mặt chảy dài thiểu não:
 
- Phiêu đâu, Phiêu đâu rồi các cô?
 
Ba cái mồm xí một tiếng dài thậm thượt. Chà tình nghĩa dữ, nó đau nặng lắm cơ ngài ạ. Tại ngài đó...
 
Ngạn ngơ ngẩn đứng im. Đôi mắt bỗng tối sầm những tia ủ dột. Chiếc xách nhỏ bỗng nặng nề. Anh đặt xuống lề đường, văng vẳng bên tai anh những tiếng nói lao nhao... Nè, con nhỏ bệnh đó, gầy ghê lắm, tại nó buồn xong, không học bài được, bị thầy cho dê-rô. Hôm nay nghỉ học. Hôm qua cả bọn đi ăn bún bò ở nhà Thiên Quân nó ăn có chút xíu...
 
Thế sao? Tội nghiệp em đến thế sao hở mèo con yêu dấu? Anh có giận em đâu... chỉ vì...
 
- Mà anh đi đâu cả mười mấy ngày thế Ngạn? Anh giận nó à?
 
Hạ Liên lay vai Ngạn hỏi, Ngạn khổ sở phân bua:
 
- Hôm đó anh hơi giận thôi ; anh ra thuê xe về trại. Anh đi tuần ngoài biển cả đêm, sáng mai về lại chưa kịp thay áo đã nhận được lệnh đi công tác khẩn, thành ra... Mấy cô xem đây, anh vừa ở phi trường, dơ như mọi, có kịp làm gì đâu, thấy gần tan học bèn dông một mạch ra đây. Anh hết giận Phiêu ngay tối đó chứ, tính hôm sau đến làm lành. Cũng tại anh chọc Phiêu giận điên lên nên... Tội nghiệp cô nhỏ quá. Thôi...
 
Chừng như nói chuyện đã nhiều, Ngạn thót lên chiếc xe thồ đang rà rà mời mọc bên cạnh. Anh vẫy tay với ba đứa rồi quay lại nói gì đó với ông tài xế. Xe lao vút đi, anh còn ngoái nhìn lại cổng trường. Chắc hình dung chiếc bóng nhỏ bé của Phiêu. Anh cười vu vơ và lắc đầu nhè nhẹ với ba nụ cười tươi... Hà Minh liến thoắng với Thiên Quân và Hạ Liên:
 
- Họ yêu đương chi cho khổ... như ta đây...
 
- Mi là con người bất bình thường mà.
 
Hà Minh cụt hứng ngẩn tò te trước câu nói của Thiên Quân và tiếng cười của Hạ Liên. Ba cái bóng chạy đuổi nhau về một phía, tiếng cười vang lên trong gió lá và buổi chiều.
 
Mèo con ạ. Rán uống thuốc cho khỏi bệnh nghe em. Mèo con nao nao nhìn đôi mắt của Ngạn ngậm buồn và long lanh trong bóng tối. Mèo con không nói gì được hết, mèo con ngả đầu vào vai Ngạn, mái tóc dã dượi lòa xòa.
 
- Hết giận anh chưa?
 
Mèo con dụi dụi mái tóc mình lên vai Ngạn. Mèo con không thèm khóc nữa. Ban nãy thấy mắt nhau những hạt lệ trong veo đã chảy và những đôi môi đã hứng rất ngậm ngùi. Đôi mắt đã tê tái nhìn nhau vì không nói được. Bàn tay đã sững sờ trong tay vì không cử động được. Đến khi đôi môi đã hé mở cho lời nói thầm thì, quả tim mềm lả mới dịu dàng những tin yêu ; rồi thì nếm dùm nhau những dòng lệ mặn. Ngoài hiên nhà mảnh trăng khuyết mỏng manh tội nghiệp không đủ soi sáng hai cái đầu êm ấm dựa sát vào nhau, bốn bàn tay thân ái nắm chặt lấy nhau.
 
- Mèo con.
 
- Gì ạ?
 
- Có yêu anh không?
 
- Ư... có một tí.
 
- Một tí thôi sao bé?
 
- Dạ, có một tí... nhiều thôi.
 
Nụ cười của mắt nâu nở tung, sáng rỡ trước mắt mèo con từng chiếc răng ngọc bạch.
 
- Mèo con ạ.
 
- Gì cơ?
 
- Bún bò nhà Thiên Quân có ngon không?
 
- Ngon.
 
- Hơn bún bò "công chánh" không?
 
- Không.
 
- Hơn bún bò nhà anh không?
 
- Không!
 
- Sao vậy bé?
 
- Tại... Tại không có anh.
 
Mắt nâu lại mỉm cười, ôm khuôn mặt mèo con đang thẹn thùng trong đôi tay.
 
- Mèo con ơi.
 
- Gì ạ?
 
- Con số Zéro có tròn không?
 
- Ư... tròn lắm. 
 
Mèo con chơm chớp mắt buồn bã rồi sững sờ nhìn vào đôi mắt Ngạn nâu nhạt, long lanh những thương yêu trìu mến, đôi mi rũ thấp xuống... và chìm xuống mãi, mèo con nghe tiếng Ngạn thì thầm:
 
- Mèo con ạ, môi anh còn tròn hơn cả số zéro nữa đấy em. 
 
 
TÔN NỮ THU NGA      
 
(Trích tuần báo Tuổi Ngọc số 92, tuần lễ từ 8-3 đến 15-3-1973)
 

Thứ Bảy, 14 tháng 3, 2026

ẢO TƯỞNG ĐẸP HƠN SỰ THỰC - Võ Hồng


Cồ Tía bước những bước dõng dạc, khoan thai. Đi đủ năm bước, nó quay ngang, chầm chậm nhìn một vòng quanh sân. Những sợi đuôi vổng lên cao, rung rinh. Cái mào đỏ rực cắt răng cưa chống lên cao, rung rinh. Cồ Tía phùng cổ cất lên một tràng tiếng gáy dõng dạc: "Cô ô... Cô ô... Cô ô... Cô ô...".
 
Rồi nhảy lên đứng ở đống gỗ chất nơi cuối sân.
 
Nghe tiếng gáy, một chú Vịt con đang rúc rỉa ở vại nước cạnh mẹ lật đật chạy về phía Cồ Tía. Chú nhỏ chạy lạch bạch, hai cái cánh ngắn cũn chấp chới lia lịa, cổ và mình dài ngoẵng mà chân thì lùn tịt, trông thật ngộ nghĩnh. Chú dừng lại, đứng nhìn Cồ Tía.
 
Cố Tía vươn vai gáy tiếp một tràng dài "Cô ô... Cô ô..." hùng dũng, cái mào đỏ lại rung rinh, cái mặt lại quay trái quay phải nhìn đó đây, vẻ hiu hiu tự mãn. Chú Vịt con cứ say mê nhìn, kiễng hai chân ngắn ngủn lên mà nhìn, trong khi mấy mụ gà mái, vì quen quá, cứ thản nhiên chúi mũi vào máng thức ăn hoặc bới đất tìm sâu. Chỉ khi nào Cồ Tía đi sát lại gần, rè rè đôi cánh thì mấy mụ mới bẽn lẽn xúc động. Nhìn chú Vịt con chiêm ngưỡng mình, Cồ Tía hứng chí, dồn sức vào tiếng "Cô ô... Cô ô...".
 
Ngày nào cũng vậy, mỗi lần Cồ Tía nhảy lên đống gỗ đứng gáy là chú Vịt con lạch bạch chạy tới đứng nhìn. Cồ Tía làn lần có cảm tình với chú nhỏ hơn cả đối với lũ gà con. Nghĩ đến lũ gà con mà giận. Mình là cha chúng nó mà mình gáy mặc kệ mình, chúng nó cứ nhào vô đá nhau một cách chăm chỉ say mê, hoặc một đứa tha con trùn chạy trước, cả bầy lúc thúc chạy theo sau như một đám rước. Trong khi đó thì chú Vịt con biết thưởng thức âm thanh và phong cách biểu diễn, biết kính trọng bậc tiền bối, biết bái phục danh nhân.
 
Để tỏ lòng ân cần, một hôm, sau mươi tiếng gáy dõng dạc, Cồ Tía nhảy từ đống gỗ xuống, bước về phía Vịt con. Định bụng vuốt ve nó và nói đôi lời thân ái, không dè Vịt con vừa thấy Cồ Tía bước lại gần liền vội vàng bỏ chạy. Cồ Tía kêu:
 
- Đứng lại cháu! Không sao đâu.
 
Vịt con không những không đứng lại mà còn gia tốc, chạy xiểng liểng. Cồ Tía gọi to hơn:
 
- Chú không làm gì cháu đâu. Đứng lại kẻo té.
 
Tiếng to càng làm Vịt con hốt hoảng chạy, chạy thục mạng, chạy bán sống bán chết, vừa chạy vừa té, té chúi sấp, té bật ngửa. Trời phú cho một thân thể không cân xứng thật hết đỗi bất tiện, để lội dưới ao mới phải chỗ. Cồ Tía đứng dừng lại, thương hại. Không ngờ cái uy của mình có thể gây khiếp đảm đến vậy.
 
Dẫu có sự sợ hãi khốn khổ dường đó, nhưng hôm sau, khi Cồ Tía đứng uy nghi nơi đống gỗ cất tiếng gáy thì Vịt con vẫn vội vàng chạy ra say sưa đứng nhìn. Lần này Cồ Tía sắp đặt sự làm quen nhẹ nhàng hơn. Cồ Tía chầm chậm đi về phía Vịt mẹ, lân la cạnh Vịt mẹ. Cồ Tía bới một con trùn rồi túc túc mời Vịt mẹ. Như mọi người đàn bà nạ dòng khôn ngoan, Vịt mẹ không từ chối. Cồ Tía nhặt những hột gạo, những cọng rau mời tiếp. Vịt mẹ chiếu cố không cần nài. Qua hôm sau, qua những hôm sau nữa, việc mời mọc lại tiếp tục, những chú Vịt con quen lần lần đi, sẵn sàng rỉa vào những món quà mà Cồ Tía đem đến, không còn sợ hãi. Cứ như vậy cho đến lúc Cồ Tía đối thoại được với Vịt con.
 
- Cháu lên mấy?
 
- Dạ, cháu được một tháng tuổi.
 
- Đã bơi được chưa?
 
- Dạ được. Cháu bơi trong thau nước.
 
- Cha cháu đâu?
 
- Dạ, cháu không có cha.
 
- Tội nghiệp. Vậy là mẹ góa con côi.
 
Những cuộc đàm thoại ngắn như vậy diễn ra ở sân chuồng Vịt, gần kề họ hàng nhà Vịt.
 
Một sáng. Cồ Tía đứng gáy và Vịt con kiễng chân chiêm ngưỡng như thường lệ. Cồ Tía nhảy xuống đống gỗ, bước lại gần Vịt con. Vịt con quen, không chạy nữa. Cồ Tía tươi cười:
 
- Chào cháu.
 
- Chào chú.
 
- Hôm nay cháu lại ra nghe chú gáy. Tốt lắm. Hơn lũ ngan, ngỗng, hơn cả lũ gà mái họ hàng của chú chỉ biết ăn. Tiếng gáy đó nó cao siêu lằm, kẻ thường không hiểu nổi đâu. Tổ tiên của chú có viết sách lưu lại rằng: "Thuở Tây Lĩnh tam canh trống thúc, gà gáy đầu ba tiếng: Thiên nhật tác thì - Quốc tộ tác xương - Nhân gian tác lạc". (1)
 
Vịt con ngơ ngẩn lắc đầu tỏ ý không hiểu. Cồ Tía cười:
 
- Ồ, cái đó cao siêu lắm. Thôi, ta hẵng nói cái tầm thường thôi. Nào hôm nay chú gáy có hay hơn mọi bữa không?
 
- Cháu không biết.
 
- Hôm nay chú gáy tiếng: "Cô ô" thứ hai với dấu giảm. Âm thanh thanh thoát hơn mọi lần. Đó là một nét sáng tạo thành công của chú. Chú rất thích. Cháu có thèm được gáy hay như chú không?
 
- Không.
 
Cồ Tía tròn xoe mắt ngạc nhiên. Cứ đinh ninh nó sẽ nói ngay "thèm lắm... thèm lắm". Cồ Tía lấy giọng ôn tồn:
 
- Sao vậy? Đừng sợ ai hết, cháu cứ nghĩ sao nói vậy. Cháu vẫn say mê nhìn chú đứng gáy kia mà, chú thấy rõ.
 
- Không phải.
 
- Kìa, mỗi lần chú đứng gáy là cháu lật đật chạy ra.
 
- Đúng vậy.
 
- Rồi cháu kiễng chân chong mắt nhìn chú.
 
- Có vậy.
 
- Vừa say mê lắng nghe tiếng gáy của chú.
 
Vịt con lắc đầu:
 
- Không có nghe.
 
Cồ Tía nhún hai vai:
 
- Đáng thương thay! Không biết thưởng thức âm thanh mà chỉ trầm trồ cái vẻ đẹp của chú! Nhưng thôi, cũng được đi. Mỗi người có một cách nhìn, một cách thưởng thức, một cách cảm nhận cái đẹp. Cháu thích cái dáng đẹp của chú lắm chứ gì?
 
Vịt con lại lắc đầu.
 
Nữa! Đúng là con vịt ngớ ngẩn. Mất trí, xuẩn ngốc. Mắc bệnh tâm thần như cả loài Vịt. Cồ Tía sốt ruột. Giọng bắt đầu hơi xẵng:
 
- Vậy thì cháu nhìn chú, thích chú ở điểm nào?
 
- Cháu không có nhìn chú.
 
Cồ Tía ngạc nhiên:
 
- Chớ nhìn cái gì?
 
- Cháu nhìn cái... cái... trời xanh xanh... cái... cái (tới đây nó lắc lắc cái đầu) cái... không có gì hết... cái... thật xa ở đằng sau chú.
 
- Vòm trời xanh, khung trời xanh đó chứ có gì.
 
Vịt con không trả lời được, vì không biết "vòm trời xanh, khung trời xanh" là cái gì? Đành chỉ ấp úng nói tiếp:
 
- Nó đẹp, cháu thích lắm. Nhưng mặt trời mọc lên phía đó, chói lòa, mà mắt cháu thì yếu. Có chú đứng che mặt trời thì cháu mới nhìn thấy được.
 
Cồ Tía cảm thấy tưng tức. Vậy là nó... là mình... Nhưng Vịt con cứ thong thả tiếp:
 
- Bởi vậy mà mỗi lần nghe chú gáy, biết chú đang đứng che mặt trời, cháu mới lật đật chạy ra... để nhìn cái "không có gì" xanh xanh xa xa - cái đó chú gọi tên là "khung trời" hả chú?
 
_________________________
(1) Thiên nhật tác thì: Thời giờ bắt đầu cho đúng.
Quốc tộ tác xương: Ngôi vua thịnh vượng cho lâu bền.
Nhân gian tác lạc: Cõi người bắt đầu yên vui (Lục súc tranh công).
 
 (Trích từ tập truyện Chúng Tôi Có Mặt)
 
 
 

Thứ Tư, 11 tháng 3, 2026

VỚI NGÀY THÁNG BÌNH AN - Phạm thị Kim Phượng


Bạn anh Nghiêm mỗi lần ùn ùn kéo tới nhà là em vội vã rút vô phòng đóng kín cửa lại. Chỉ một lát sau, phòng anh Nghiêm đàn hát ầm ầm cả lên, may là phòng em cách phòng anh Nghiêm những hai phòng khác, nếu không chắc em có yên thân được đâu. Anh đập cửa gọi:
 
- Tiểu Khánh, Khánh mở cửa anh nhờ này chút.
 
Em ló đầu ra:
 
- Gì vậy anh Nghiêm?
 
- Chịu khó mua giùm anh gói thuốc hút đi.
 
- Thôi, em lười lắm. Anh nhờ thằng Hoàng đi.
 
Anh Nghiêm nhăn mặt nhưng vẫn dịu dàng:
 
- Làm ơn giùm anh mà, tụi nhỏ đi đâu hết trơn rồi.
 
- Chiều anh cho em lên nhà nhỏ Thu chơi nha.
 
Anh Nghiêm dúi tiền vô tay em:
 
- Ờ thôi đi mau lên Tiểu Khánh.
 
Lúc trở về em chui vô phòng anh đưa thuốc. Chạm phải mấy ông bạn quý đang ngồi lù lù trong phòng, em tỉnh queo nhìn quanh:
 
- Ủa, anh Nghiêm đâu rồi kìa?
 
Hiển nói theo:
 
- Ờ, anh Nghiêm đâu rồi há quí vị?
 
Nam thổi khói thuốc ra đầy phòng:
 
- Tiểu Khánh hỏi ai, ở đây có 3 người lận.
 
- Tui hỏi cả ba người. Ai biết thì trả lời.
 
Vinh ít nói nhất, nãy giờ chỉ cười cười bèn lên tiếng: 
 
- Tiểu Khánh dữ quá. Nghiêm đi thay dây đàn rồi. Còn Tiểu Khánh mua thuốc lá về cho tụi anh đó hả?
 
Em ngồi xuống ghế:
 
- Mấy anh chuộc đi Khánh mới đưa.
 
Nam dúi tàn thuốc vô đồ gạt:
 
- Thí dụ như có ai đang buồn mà Khánh có thể an ủi họ được, Khánh có làm không?
 
Khánh gật đầu. Hiển hỏi với vẻ thích thú:
 
- Tiểu Khánh làm sao?
 
- Khánh cười cho họ cười theo.
 
- Nhỡ không được?
 
Em cắn môi:
 
- Khánh rủ họ đi chơi cho vui!
 
- Nếu người đó là con trai?
 
Khánh chưa biết trả lời sao. Nam cười chế diễu. Vinh tiếp lời Nam:
 
- Thì Khánh nên đưa cho họ một gói thuốc lá!
 
Em dí ngón tay xuống mặt bàn:
 
- Anh khôn lắm. Bộ anh đang buồn đó hả?
 
- Ừ. Tụi anh đang buồn.
 
- Thất tình chăng?
 
Vinh hóm hỉnh:
 
- Tụi anh còn ngây thơ, chưa phải lòng ai hết Tiểu Khánh à!
 
Em bĩu môi chọc tức:
 
- Ngây thơ? Khánh không tìn. Hình như con trai hay thèm thuốc khi buồn vì thất tình mà thôi.
 
Vinh chìa tay:
 
- Đưa anh gói thuốc rồi tính sau.
 
Em ngần ngừ. Nam dụ khị:
 
- Con gái hay thích hồng nhung ghê lắm, Tiểu Khánh có yêu hoa không?
 
Em gật đầu nhè nhẹ. Hiển đề nghị:
 
- Lấy hoa hồng chuộc thuốc lá nhé?
 
Em dặn dò:
 
- Nhớ đó nha. Anh hứa rồi mà quên thì kỳ lắm đó.
 
Hiển gật đầu. Em đưa gói thuốc cho Vinh:
 
- Hút thuốc chỉ có hại, không lợi gì hết.
 
Ba ông bạn quý chỉ cười. Em nhăn mặt vì khói thuốc cay. Vinh cúi đầu trong tư thế chán nản. Tóc anh dài tém gọn như "demi garçon" của con gái. Em nhìn anh đàng xa dám lầm anh là cô nào lắm nha.
 
Em đứng dậy:
 
- Mấy anh ngồi chơi nha. Tiểu Khánh đi tìm anh Nghiêm một chút.
 
Lúc em đi ra, loáng thoáng nghe Vinh hỏi Hiển và Nam:
 
- Tụi mày thấy Tiểu Khánh ra sao?
 
- Nhỏ dễ thương, có nụ cười đẹp.
 
- Nhưng mà nhỏ còn nhi đồng lắm Vinh ạ!
 
Vinh cười:
 
- Vậy là được rồi!
 
Em chu môi huýt gió và ngẫm nghĩ: Vinh có vẻ hơi "hắc ám", em phải đề phòng mới được. Anh Nghiêm vác cây đàn đi ngược chiều đụng em ở cửa phòng.
 
- Khỉ. Làm hết hồn, bày đặt huýt gió. Vô duyên!
 
- Trời ơi, khỉ làm sao có duyên cho được anh Nghiêm.
 
Anh chống cây đàn xuống đất:
 
- Mua thuốc chưa?
 
- Rồi. Bạn anh đang hút trên phòng.
 
- Vậy hả. cám ơn Tiểu Khánh nghe!
 
Em xua tay:
 
- Em cho lại anh ơn đó. Lấy cám thôi, em sợ miệng ngọt hơn đường của anh quá.
 
Anh cú đầu em rồi bỏ lên phòng. Em cười vang, bỗng dưng vui quá sức. Đúng như anh Nghiêm hay mắng em là con điên.
 
Sáng hôm sau lúc em đang ngồi viết thơ cho nhỏ bạn ở bàn học thì Vinh đến. Em chạy ra mở cổng:
 
- Anh đi đâu có một mình vậy, hai ông kia đâu rồi?
 
- Không biết nữa. Anh đem hoa cho Tiểu Khánh đây. Có Nghiêm ở nhà không?
 
- Anh Nghiêm đi vắng rồi. Anh Vinh vô nhà chơi đã.
 
Lúc Vinh ngồi xuống ghế, em đi lại cái bình hoa có cổ cao bé xíu để cắm hai bông hồng nhung đỏ thắm vào. Em ngắm nghía:
 
- Đẹp không Vinh?
 
- Đẹp không bằng Khánh.
 
Em nghe trong lòng xôn xao:
 
- Khánh không phải hoa.
 
- Khánh là một bông hoa quí.
 
Em nhìn anh cười bâng quơ:
 
- Anh nịnh quá. Anh có nghe câu những người đàn ông ưa nịnh đầm là những người mau chê chán và khinh khi đàn bà nhất không?
 
- Anh nghe rồi! 
 
- Vậy chắc anh nịnh nhiều lắm rồi chứ gì, cô nào nói với anh câu ấy?
 
- Anh mới nịnh người đó lần đầu tiên và anh được nghe câu đó thôi...
 
Em thắc mắc:
 
- Ai vậy?
 
- Tiểu Khánh!
 
Em hơi nóng mặt vội "quay" anh:
 
- Vậy ra Khánh không đẹp bằng hoa. Anh khen lúc nãy chỉ là nịnh.
 
Vinh cười đau khổ:
 
- Tiểu Khánh lanh quá, anh chịu thua Khánh hết.
 
- Nói vậy chứ Khánh cám ơn anh nhiều. Hoa xinh lắm!
 
Vinh vuốt nhẹ mấy cánh hoa:
 
- Tiểu Khánh biết ý nghĩa của hoa hồng không?
 
Em lắc đầu. Vinh nhìn khiến em bối rối.
 
- Hoa hồng tượng trưng cho tình yêu. Màu đỏ thẫm này là tình yêu sâu đậm lắm rồi đó Khánh.
 
- Anh tặng hoa cho Khánh mất hết ý nghĩa.
 
Vinh ngạc nhiên:
 
- Sao vậy?
 
- Tiểu Khánh nhận hoa không có ý nghĩa đó.
 
Em cười thản nhiên:
 
- Khánh chỉ nghĩ rằng anh trả công cho Khánh mà thôi, bình thường và sòng phẳng như mọi cuộc đổi chác khác.
 
Vinh lặng lẽ đánh diêm mồi thuốc hút. Em ngồi bó gối nghĩ vu vơ. Một lát Vinh chào ra về. Em tiễn Vinh ra tận cổng. Lúc em tựa vai ở cổng, Vinh nói nhỏ:
 
- Gặp Khánh ngày nay là cuối cùng.
 
Em ngạc nhiên:
 
- Sao vậy?
 
- Mai anh, Nam, Hiển đi xa.
 
- Đi đâu?
 
Vinh nheo mắt:
 
- Thi hành nghĩa vụ quân sự!
 
Em cười buồn. Từ đó em không gặp Vinh nữa. Mấy đóa hồng Vinh cho thuở xưa, em đem ép khô, giờ mỗi lần giở ra, em nghe lòng nao nao. Kỷ niệm buồn như màu hoa hôm nay.
 
 
PHẠM THỊ KIM PHƯỢNG     
 
(Trích từ bán nguyệt san Tuổi Ngọc số 155, ra ngày 5-3-1975)
 
 

Thứ Bảy, 7 tháng 3, 2026

GIẤC MƠ CỦA BÉ PHƯỢNG - Bình Nguyên Lộc

Cha! Ba mang về nhà một chiếc bíp bự dữ, cỡ gỏ lên đầu anh Dũng một cái, đầu anh Dũng sẽ phải u một cục bằng trái cam.

Ba cứ trầm trồ chiếc bíp trong khi má trề môi mà rằng :

"Chỉ tổ ung khói cho cay mắt cả nhà".

Tuy nói thế chớ má phải nhìn nhận rằng chiếc bíp nầy đẹp.

Còn Dũng và Phượng thì chỉ lo rình để giành cái hộp.

Theo hiệp ước thì Dũng được hưởng những gì mà ba bỏ ra, chẳng hạn như hộp thuốc rời Prince Albert, hộp thuốc điếu 555, hộp đựng cà vạt, hộp xi gà v.v... còn Phượng thì trọn quyền về những món bị má bỏ lạc son, chẳng hạn như lọ nước hoa mà đã hết nước hoa rồi, chẳng hạn như hộp phấn, như hộp kẹo v.v...

Nhưng hôm nay con Phượng ăn gian, quyết xé hiệp ước đó, nhìn cái hộp đựng bíp bằng đôi mắt thèm thuồng nên Dũng phải sẵn sàng để tự vệ.

Ô, cái hộp mới đẹp làm sao chớ ! Phượng sờ tay vào đó, búng thử thì nghe biết rằng cái hộp ấy làm bằng giấy cứng. Vậy mà trông cứ giống như là bằng gỗ, một thứ gỗ màu ngà có vân màu cánh dán, xinh đẹp không thể tả.

Ba đứng lên đi thay áo. Tức thì chiến tranh diễn ra, Phượng yếu hơn anh nên dùng thứ khí giới ghê gớm là dẫy và khóc la, ba phải bỏ việc thay áo, má bỏ nấu nướng để lên họp "Liên hiệp quốc" bàn xử hai nước ương ngạnh nầy.

Phượng có lỗi rõ rệt, đáng lý thì phải đầu hàng ngay, nhưng ba muốn giải thích cho Phượng hiểu bổn phận hơn là bắt ép Phượng tuân lịnh, nên hỏi :

- Phượng, con quên lời giao kết rồi hả ?

Phượng tấm tức tấm tưởi đáp :

- Con nhớ chớ ba ! Mà con xin anh Dũng nhường con một lần.

- Có xin thật à ?

- Dạ, có thật.

- Con xin để làm gì ?

- Dạ, bí mật !

Ba, Má và cả anh Dũng nữa, đều cười ngất. Bé Phượng mới học lớp năm trường Phan Văn Trị, đã biết gì mà bí với lại mật.

Ba, má thấy hay hay nên khuyên anh Dũng.

- Thôi Dũng, con nên nhường cho em lần nầy.

Dũng cũng buồn cười cho Phượng, nên vui lòng làm cái cử chỉ đẹp đó.

Phượng cười với đôi mắt ráo hoảnh, rồi vừa ôm hộp vào lòng, vừa nói : "Cám ơn ba, cám ơn má, cám ơn anh Dũng".

Đêm ấy bé Phượng cất hộp dưới gối mà ngủ, và sáng ra thì ba, má quên mất việc ấy luôn cho đến tối hôm sau, cơm nước xong rồi, cả nhà tụ họp lại, ba lấy bíp ra hút thuốc, má mới sực nhớ đến cái hộp và hỏi :

- À Phượng à, con làm gì với cái hộp ?

Phượng lấm la lấm lét nhìn ba rồi làm thinh.

- Kìa, sao má hỏi, con không trả lời ?

- Dạ, con nuôi con chim Phượng trong đó.

Ba vẫn nghe được câu đáp rất khẽ mà Phượng đã hạ giọng thật thấp để chỉ riêng một mình má nghe thôi.

- Sao con lại nuôi con chim Phượng ? - Ba hỏi.

Phượng hoảng lắm. Nó rất sợ ma nên thường bị ba mắng là không ngoan, là hay tin nhảm chuyện hoang đường. Con chim Phượng đâu bao giờ có, chắc ba sẽ mắng nó nữa. Nhưng không thể không trả lời, nó mếu máo đáp :

- Dạ, vì con thương con chim Phượng : Phượng là tên của con.

Ba cười ồ rồi hỏi :

- Ai bảo con rằng tên của con có nghĩa là con chim Phượng ?

- Má bảo.

Ông Thành thấy vợ lầm, nhưng không đính chánh, không phải sợ vợ mất uy tín trước mặt con, mà sợ Phượng mất ảo tưởng của nó. Ông muốn giải thích : "Không, tên con là một thứ hoa. Con chim Phượng là tên của con trai, con gái phải tên Hoàng, tức là con chim Phượng mái". Nhưng ông giữ miệng kịp.

Phượng sung sướng quá : Ba không mắng nó.

Đêm sau, giữa bữa ăn tối, ba hỏi :

- Con chim Phượng được bao lớn rồi đó a Phượng ?

- Dạ, nó vừa mọc cánh.

- Cho nó ăn gì ?

- Dạ, nó là chim tiên nên không cần ăn gì hết.

Ba, má nhìn nhau mà cười.

Đêm sau nữa, trước bữa ăn, ba lại hỏi :

- Cánh Phượng có đẹp không con, Phượng ?

- Dạ, đẹp.

- Nhưng hộp nhỏ quá, nó đâu có xòe cánh ra được.

- Ừ, tội nghiệp nó quá, để Phượng cho nó bay ngoài vườn cho nó thong thả.

Đêm thứ tư, suốt bữa ăn, Phượng không hề mở miệng nói một lời. Má hỏi :

- Phượng ơi, sao bữa nay con buồn hiu vậy ?

Phượng nấc lên rồi khóc mùi. Lâu lắm nó mới nghẹn ngào đáp :

- Chim Phượng bay mất rồi má à.

Ba mỉm cười, còn má kinh sợ đến buông đũa. Ba hỏi :

- Nó bay đi lúc nào ?

- Dạ, lúc con thả nó ngoài vườn, kẻo nó tù túng ở trong hộp.

- Phượng có giận nó lắm không ?

- Dạ, ơ... hơ... có, mà con vừa hết giận giờ đây. Nó phải được thong thả chớ, phải không ba ?

- Ngoan lắm. Thế Phượng có lo nó đói lạnh không ?

- Dạ không. Nó về cảnh tiên chắc phải sung sướng.

Trên giường, lúc sắp sửa ngủ, má trách ba :

- Anh hay mắng em là chỉ dạy con tin nhảm. Sao nay anh lại nuôi nấng ảo mộng của con Phượng ?

- Em lầm. Chuyện con chim Phượng không phải là tin nhảm. Đó là giấc mơ trẻ thơ. Không một người lớn nào làm nên sự nghiệp gì đáng kể, nếu thuở bé họ không mơ những giấc mơ kỳ thú như Phượng, họ không nuôi nấng những ảo ảnh huyền hoặc nào.
 
 
(Đuốc Thiêng, 1962)
Dựa theo ý của một bài báo bên Pháp
 
(Trích từ tập truyện ngắn Diễm Phượng)     
 

Thứ Tư, 4 tháng 3, 2026

NHỮNG MÀU XANH QUANH TA - Trịnh Nguyễn


Sáng chủ nhật hôm ấy Thuyên đến nhà thăm tôi. Tôi mở cổng chào đón Thuyên. Vừa vào sân cát Thuyên đã trầm trồ:
 
- Nhà chị nhiều bóng mát quá.
 
- Có cần cho mỗi chúng ta không? - Tôi hỏi.
 
- Chị thấy không sao?
 
- Thuyên cần?
 
Tôi nhìn Thuyên cười cười. Thuyên  không trả lời nhìn quanh bước đi. Chúng tôi đi dưới những hàng cây ăn trái vào nhà. Phòng khách chỉ gồm mấy cái ghế bành thấp đan bằng sợi cao su, trên tường vỏn vẹn một bức tranh màu, một bình hoa nhỏ độc nhất cánh hoa hồng nhung làm bằng vải (khí hậu ở đây không thích hợp cho các loài hoa, tôi không thể tìm dễ dàng những loài hoa mình thích để cắm bình. Tuy nhiên tôi vẫn luôn tìm cách giữ hoa bên mình dù bằng vải hay giấy cũng như luôn luôn nuôi một mối tình dù thành hình hay chưa).
 
- Chị có nghĩ là Thuyên sẽ đến thăm chị không, chị Trâm?
 
- Có chứ. Nhưng không ngờ sớm đến thế.
 
- Tại chị mà.
 
- Sao cơ?
 
- Chị làm Thuyên có cảm tưởng chúng ta đã quen nhau khi chưa gặp nhau. 
 
Tôi cười, ngầm nhận điều Thuyên nói.
 
Vì bị kẹt xe nên tôi đến trễ trong bữa tiệc tổ chức tại nhà một người bạn vào thứ bảy tuần trước. Tất cả đã ngồi vào dãy bàn dài và bữa tiệc sắp sửa. Vĩnh dành một ghế trống cho tôi cạnh Thuyên. Vĩnh đẩy chiếc ghế và vỗ vai người bạn nói:
 
- Ê Thuyên, nhớ chăm sóc Trâm hộ moa nghe.
 
Rồi Vĩnh bỏ đi. Tôi chới với giữa đám đông, giữa Thuyên còn lạ hoắc.
 
- Nhà chị ở gần đây? - Giọng Thuyên trầm, nhò.
 
- Nhà xa mà tôi lại quên câu "ăn cỗ đi trước". Thuyên khá hơn tôi "khoảng" ấy rồi.
 
Tôi chợt giật mình. Tại sao mình có thể gọi tên một người lạ mặt một cách thân tình như vậy. Nhưng mắt Thuyên cười không một nếp nhăn, hàng ria mép còn xanh trải dài theo nụ cười. Tôi không thể gọi Thuyên là ông, là anh dù đó chỉ là lần nói chuyện sơ giao. Nhưng chính lời gọi đột ngột đã mang Thuyên đến gần tôi (Sau này tôi biết Thuyên là bạn của em gái Vĩnh).
 
Ngôi nhà tôi ở giữa một vườn cây trái. Tôi ở giữa những mít, xoài, mãng cầu, táo, ổi. Bây giờ là giữa mùa táo. Những trái táo xnah mướt, chua chua, ngọt ngọt, dòn dòn đã hấp dẫn những đứa bạn hảo chua thường xuyên đến "thăm tôi". Tôi đề nghị Thuyên ra dạo vườn cho mát mẻ. Tôi cố tránh xa những cành táo đầy gai nhọn trong khi Thuyên sấn lại gần bứt bứt, nhai nhai.
 
- Táo ngon ác, chị Trâm.
 
- Coi chừng gai, Thuyên. Gai táo đâm nhức nhối lắm.
 
- Táo vườn nào cũng vậy hay chỉ ở vườn nhà chị?
 
- Ở đâu cũng thế.
 
- Thuyên không ngán. Chị sẽ thoa dầu cho Thuyên.
 
- Tôi cho chết luôn thì có.
 
- Ác thế?
 
- Ừ.
 
Một con lạch chạy ngang trên khoảng đường chúng tôi đi qua. Nước trong in hình một khoảng da trời xanh. Tôi nhìn xuống nước thấy bóng mình lung linh.
 
- Thuyên, Thuyên, lại chỉ cho xem cái này.
 
- Gì đâu?
 
- Dưới nước. 
 
Khi Thuyên đến gần, tôi vụt chạy nhanh lên chiếc cầu khỉ bắc ngang. Thuyên chạy theo, hét:
 
- Coi chừng ngã, chị Trâm.
 
- Không ngã một mình đâu. Tôi sẽ lôi theo Thuyên. 
 
- Chúng ta sẽ xuống địa ngục mất.
 
- Sao không nghĩ là được lên thiên đàng?
 
- Lên sao nổi. Tội lỗi đầy mình mà.
 
Qua khỏi chiếc cầu tôi quay lại, dáng Thuyên nghiêng nghiêng trên cầu vì đôi giầy có gót hơi cao. Tôi liên tưởng đến dáng đi của người say. Đợi Thuyên đến gần, tôi hỏi:
 
- Thuyên say bao giờ chưa?
 
- Say?
 
- Ừ say.
 
- Mà say sao cơ?
 
- Uống rượu quá "độ" say ấy mà.
 
- Đã. Nhưng đâu phải chỉ có rượu mới làm người ta say. Còn nhiều thứ nữa kia.
 
- Chẳng hạn?
 
- Như... - Thuyên lắc đầu - khó nói quá. Chị đã say chưa? - Thuyên nhìn chăm vào mắt tôi, hỏi.
 
Tôi không hiểu Thuyên hỏi tôi đã say vì rượu hay vì "nhiều thứ nữa kia" như Thuyên nói. Có lần trong bữa tiệc thân mật giữa vài người thân, bị ép uống quá "độ" nên tôi có cảm tưởng mình say. Đầu tôi nhẹ hẫng. Hồn tôi lâng lâng. Tôi cười cười, nói nói. Hai con mắt nặng trĩu hình ảnh người đối diện. Tuy nhiên, bây giờ không phải lúc để tôi nói với Thuyên điều ấy. Tôi lắc lắc đầu.
 
- Thuyên sắp say nữa, chị Trâm ơi. 
 
- Đừng uống rượu nhiều, Thuyên. Không tốt đâu.
 
- Thuyên nói ngoài rượu còn nhiều thứ khác làm người ta say nữa mà. 
 
Thứ khác, thứ khác. Đau đầu. Tôi chẳng buồn suy nghĩ. Đầu óc tôi đã làm việc nhiều, đã suy nghĩ nhiều toàn những việc lẩm cẩm. Bây giờ "hắn" tê liệt. Tôi cũng chẳng muốn tìm biết câu trả lời của Thuyên.
 
- Nên thử say một lần để biết tại sao con trai uống rượu, chị Trâm. 
 
Tôi gật đầu, nghĩ Thuyên có lý. Ít ra mình cũng nên tìm biết điều đó để "cảm thông" họ.
 
- Chị Trâm thích màu xanh không?
 
- Màu xanh nào cũng dễ bắt mắt người khác.
 
- Chúng ta - Thuyên nhìn tôi - đang ở giữa những màu xanh.
 
Tôi tiếp:
 
- Màu xanh của da trời, của lá cỏ, của ổi non, của táo sống, của...
 
- Của mắt chị - Thuyên cướp lời tôi.
 
Tôi nhắm mắt một khắc, nghĩ hai con mắt mình sắp nổi những sợi gân máu li ti, những bợn đục vàng làm mất đi vẻ trong sáng. Triệu chứng của một căn bệnh bắt đầu bộc phát. Tôi lắc đầu xua đuổi ý nghĩ thoáng chút buồn chợt hiện.
 
Thuyên bước chậm bên tôi, thật gần.
 
- Chị Trâm, chị thấy có gì trong mắt Thuyên?
 
Tôi nhìn sâu vào mắt Thuyên, hai con ngươi màu đen sáng quắc dưới hàng chân mày rậm.
 
- Tôi thấy bóng tôi trong mắt Thuyên.
 
- Thuyên thấy bóng Thuyên trong mắt chị.
 
Tôi cúi xuống lầm thầm trong đầu và chúng ta chỉ bắt gặp nhau bằng những cái bóng. Những hạt cát to màu vàng lọt vào kẽ hở những ngón chân đau đau. Giọng Thuyên lúc nào cũng trầm ấm:
 
- Chị Trâm. Nói gì đi. Sao im thế, chị Trâm?
 
Tôi ngẩng mặt mở lớn mắt nhìn Thuyên ngạc nhiên, hỏi chỉ đủ mình nghe sao Thuyên gọi tôi mãi vậy. Và nghe buồn buồn.
 
.    .    .    .    .    .
 
Dù thế nào thì chúng tôi cũng phải vượt qua chiếc cầu khỉ để vào nhà. Ở khoảng giữa cầu Thuyên giữ chặt bàn tay tôi. Sợ chị ngã, Thuyên nói. Tôi để yên tay trong tay Thuyên. Nhìn thấy hai cái bóng chập choạng lung linh trên mặt nước tôi muốn chóng mặt. Sợ chị ngã. Tôi sẽ không lôi theo Thuyên, nếu ngã. Tôi đủ sức ngã một mình. Và tôi cảm thấy chóng mặt. Tôi thấy chóng mặt.
 
 
TRỊNH NGUYỄN      
 
(Trích từ bán nguyệt san Tuổi Ngọc số 154, phát hành ngày 20-2-1975)