NHỮNG BÀI LUẬN - Vũ Hữu Định

 

 

 

 

 

luận với chủ nợ

Trời đất có bốn mùa

Nắng mưa không thấu đáo

Ông trời còn nói láo

Huống hồ

Ta

 

luận với anh bạn già

 

Trời lúc nắng lúc mưa

Trăng khi lu khi tỏ

Biết vậy là biết rõ

 

Nước lúc đầy lúc vơi

Mây có tan có tụ

Tuổi thanh xuân sao không ham... hố

Đã sáu mươi ngồi tiếc nỗi gì

 

luận với người đời

 

Nghìn đời trái đất đang quay

Biển đông biển bắc đang đầy đang vơi

Cớ sao lại phải ngậm ngùi

Chẳng theo nguyên đạo đất trời mà vui

 

luận với đàn bà

 

Nói từ chuyện nắng qua mưa

Chuyện sông tới biển chuyện mùa cá rô

Can chi phải nói vòng vo

Cứ theo chánh đạo giao hòa tự nhiên

 

thấy gái, luận với mình

 

Sài gòn nắng bở hơi tai

ồn xe cộ với ồn người tranh nhau

thấy con gái lộ cuống bầu

mới hay ta vẫn còn cao chất người

 

luận về giang hồ

 

Lên rừng lòng cũng như rừng

Xuống đồng bằng thấy mùa xuân mới vàng

Thả thuyền ra biển mênh mang

Cõi riêng ta có vô vàn cuộc vui

 

                                                    Vũ Hữu Định

 

(Trích từ giai phẩm VĂN số Tân Niên, 1973) 

ÁO DẠ HỘI - Nguyễn thị Thụy Vũ

Nghi chải đi chải lại mái tóc dù đó là mái tóc cụt ở phía sau ót. Nàng cố kéo dài thời gian đứng trước tấm kiếng để ngắm đi ngắm lại khuôn mặt của mình, hôm nay. Sao khuôn mặt tôi có vẻ chín muồi như vầy? Tôi đã trưởng thành rồi chăng? Mười chín tuổi, nhưng từ lâu, tôi không nghĩ rằng mình đã thành nhơn chi mỹ. Sống trong gia đình, dưới gối mẹ, tôi vẫn tưởng tôi vừa mới bước vào ngưỡng cửa dậy thì. Coi kìa, cặp mắt của tôi hôm nay sao có vẻ buồn buồn? Cặp môi của tôi cũng có vẻ buồn nữa. Nhưng tôi có điều gì để mà buồn, mà lo đâu? Nghi mỉm cười. Khuôn mặt nàng bây giờ lại đổi khác. Té ra, mỗi khi mình làm ra tuồng trang nghiêm, khuôn mặt mình lại đổi ra buồn. Nghĩ tới đây, Nghi cười rộng miệng hơn. Khuôn mặt nàng có vẻ lẳng lẳng làm sao ấy, giống hệt các cô đào chiếu bóng trong các phim gián điệp. Cái type người như mình làm ra vẻ buồn, coi hơi chướng chướng. Mình không thể buồn làm dáng được. Vẻ hồn nhiên chắc chắn là thích hợp với mình hơn.

 

Nghi không muốn dồi phấn tô son. Nàng nghĩ rằng son phấn sẽ giết chết cái rạng rỡ của khuôn mặt mình. Nhưng đêm nay, nàng đi dự dạ hội, một bữa tiệc ăn mừng thi đậu lên năm thứ hai Đại Học Văn Khoa do Khang và lũ bạn của chàng tổ chức. Dưới ánh đèn, khuôn mặt không son phấn sẽ tái xanh. Nàng cầm cây son màu hường dợt thoa nhẹ lên môi, sau khi điểm chút phấn hồng sương  sương lên má. Điểm nổi bật trên khuôn mặt nàng là đôi mắt to, sáng ướt viền một làn nước thuốc đen thật mỏng. Nghi mặc chiếc áo bằng soie Pháp màu xanh rồi mở cửa buồng bước ra. Chị Dung cũng đã trang điểm, ăn mặc tươm tất. Chiếc maxi robe màu hồng cùng mái tóc đánh boucles anglaises làm cho chị thật gợi cảm.

 

- Trông như bà hoàng vậy - Nghi nghĩ thầm kèm theo cái bĩu môi.

 

Chị Dung kêu lên:

 

- Con Nghi mặc áo dài xanh giống mấy cô nàng chiêu đãi viên hàng không quá.

 

Rồi chị hát:

 

Em còn nhớ anh nói rằng

Khi nào em đến với anh

Xin đừng quên chiếc áo xanh 

Nghi thẹn thùa xoay qua chuyện khác:

 

- Sao chừng nầy anh Cường chưa lại vậy chị?

 

Chị Dung nói:

 

- Ảnh hiện đang dưới phòng khách, hầu chuyện với mẹ vợ.

 

Rồi chị chuyển qua giọng thân mật:

 

- Nghi à, tao không ngờ mầy cũng có mèo như ai. Thằng bồ của mầy coi được trai quá chớ, ăn nói cũng dễ thương chớ bộ.

 

Nghi nói:

 

- Từ đây xuống Saigon mà đi bằng xe La Dalat e không xứng với cái nhan sắc của chị.

 

Chị Dung nguýt Nghi một cái thật sắc rồi mắng:

 

- Mầy đừng có nói giọng đỏng đảnh đó. Thời buổi xăng nhớt hiếm hoi, cầu có xe La Dalat mà đi. Nếu không, thì mình cũng ngồi xe lô hoặc xe đò. Xe đò giá một trăm rưỡi, còn xe lô giá hai trăm một chỗ ngồi.

 

Cả hai bước xuống thang gác. Cường mặc quân phục ngồi hầu chuyện kinh kệ với má của Nghi. Cỡ trình độ hiểu biết của bà, thì chàng giở chuyện quả báo luân hồi cùng cảnh giới nước Cực Lạc ra mà tán với bà chớ cần gì đến Kinh Lăng Nghiêm nhức đầu nhức óc. Ai chớ Cường là chúa xạo, chuyện gì chàng cũng có thể thọc mõm vào tán lếu tán láo xuôi rót. Má Nghi sung sướng cười hỉ hả. Mắt chị Dung cũng sáng long lanh. Nghi nói:

 

- Anh Cường sẵn sàng chưa?

 

Cường gật đầu:

 

- Rất sẵn sàng. Tôi chờ hai chị em Dung muốn hụt hơi.

 

Dung õn ẽn khoe:

 

- Anh xem em mặc robe dạ hội có bảnh không?

 

Cường nói xuôi:

 

- Dung thì ăn mặc dẫu bà Jackie Onassis cũng phải khen nữa.

 

Má ân cần dặn:

 

- Chị em bây nhớ mai về sớm và mua cho má dâu ngọt và măng cụt cúng rằm nghen.

 

Trên xe Nghi ngồi ở băng sau, dựa lưng vào thành xe, thả tâm trí trong cơn lơ mơ êm ả. Khang có nhã ý mời anh Cường và chị Dung dự dạ hội vì anh Cường, qua miệng của chị Dung là một cây nhót, còn chị Dung đến Khang còn phải công nhận là chị đẹp mặn mòi, khêu gợi. Nhân dịp này, chị Dung cũng muốn kết thân với Khang vì trong thâm tâm, chị coi Khang như em rể của mình. Chị Dung không còn khinh thường Nghi là thứ hạng người cà ngơ cà ngất, ăn chưa no lo chưa tới. Chị đã nói với má rằng con Nghi quả có mắt tinh đời, lựa một thằng kép dễ thương đáo để. Bắt đầu khi hội kiến với Khang, chị mới chịu nhìn thấy cái độc đáo của Nghi. Chị nói rằng Nghi không đẹp, nhưng có duyên và thông minh. Dữ ác hôn! Nghi mới thấy chị không chơi đè, mai mỉa nàng. Thật ra, Nghi biết sở dĩ lúc này chị Dung nhìn đời bằng con mắt bao dung, thân ái đó là vì chị đang hạnh phúc, chị sắp bước lên xe hoa về nhà anh Cường trong tháng mười sắp tới.

 

Nghi hé miệng cười yên lặng. Anh Cường vừa lái xe vừa hát bản "Tình Ca" của Phạm Duy. Thỉnh thoảng, chị Dung chót chét phụ họa. Trời đất! Chị Dung mà cất giọng lên là chua gấp ba lần Yaourt. Trông chị hát thật xấu tệ. Chị chỉ đẹp lúc chị ngồi yên, chớp mắt mơ màng. Thế nhưng chị lại hay hát và có lần chị hỏi Nghi chị có nên đi học hát không?

 

Nắng đã lên cao. Xuống Saigon, Nghi phải đến địa điểm tổ chức dạ hội để phụ giúp Khang trang hoàng phòng khánh tiết. Nàng còn phải khuấy cho chàng hai bình kem lạnh để đãi khách nữa. Tóc tai nàng gọn ghẽ như vầy, nhưng cũng cần đến tiệm hấp và chải phun keo.

 

Từ hôm nghỉ hè tới nay, Nghi mới có dịp được bận rộn, nhưng đầy hứng thú như vậy. Nàng mở chiếc ví da, nhìn chăm chú khuôn mặt trang điểm của mình. Chưa đúng mức đâu. Đây là lượt trang điểm thí nghiệm. Tối nay, nàng cần phải trang điểm sắc sảo hơn nữa kia. Nàng có mang theo kem lót mặt, son tươi, phấn hồng cùng đủ đồ nghề làm tốt cùng hai chiếc áo dài, một cái bằng sura màu hồng in hình hoa huệ đen, một cái bằng mousseline màu đỏ tươi. Ánh đèn của dạ hội sẽ làm tăng những màu tươi thắm cùng những màu không nên mặc dưới ánh sáng ngoài trời. Má há chẳng nói với chị Dung rằng:

 

- Con gái chỉ có một thời mà thôi.

 

Dì Tư của Nghi hồi năm năm về trước lộng lẫy, kiêu sa thế kia mà nay bắt đầu phát phì, mình mẩy úc núc như trái xoài cát. Được rồi, đêm nay nàng sẽ ăn diện, sẽ làm dáng kiêu kỳ, sang cả như chị Dung, sẽ tạo cho Khang từ cái ngạc nhiên nầy đến cái ngạc nhiên khác. Nếu cần, nàng sẽ chọc cho chàng nổi ghen chơi.

 

*

 

Phòng khánh tiết hãy còn thưa người. Buổi tiệc tối dọn theo kiểu self service. Những thức ăn cùng la ve và nước ngọt chất trên hai dãy bàn dài phủ khăn ăn bằng loại vải không thấm nước màu huyết dụ. Chén dĩa ly tách, khăn ăn toàn bằng giấy. Ghế xếp chung quanh khoảng trống dành làm vũ sảnh.

 

Căn phòng khánh tiết được treo bông thắt tuội bằng những thứ giấy màu tươi. Âm nhạc dành cho buổi khiêu vũ ở những cuộn băng xếp trên máy stéreo. Tuy nhiên ở cuối phòng, đối diện với vũ sảnh là một sân khấu nhỏ, gắn máy vi âm và đặt một giàn nhạc gồm có đại hồ cầm, giàn trống và thanh la, não bạt.

 

Nghĩa, bạn thân của Khang nói với Nghi:

 

- Chị khuấy bình kem lạnh nầy rất hạp ý tôi. Kem nước cốt dừa được nhiều người chiếu cố hơn. Người Bắc kỳ không ăn được kem soài riêng.

 

Nghi sung sướng khoe tài nội trợ của mình:

 

- Tôi đã thêm bột vanille và hạnh nhân trong kem đó anh. Món kem nầy sẽ thơm béo như kem ở tiệm.

 

Tân, anh bạn khác chêm vào:

 

- Chị thì nhất. Thằng Khang sẽ hãnh diện lây vì chị.

 

Mọi người đưa mắt về Khang. Chàng đứng giữa mớ giấy đủ màu lụn vụn, cọ sơn, chổi, nùi giẻ chưa kịp thu dọn, miệng nhai ngau ngáu khúc bánh mì dồn thịt nguội. Khang ngồm ngoàm nói:

 

- Thằng nầy mãi tới bây giờ mới có bánh trám bao tử. Trời, đói sao mà đói kinh khủng.

 

Nghi âu yếm bảo:

 

- Anh đi tắm rửa và diện cho thật bảnh coi nào. Sắp tới giờ khai mạc dạ hội rồi đó.

 

Khang nuốt xong miếng bánh chót rồi thu dọn những thứ lụn vụn trước khi đi tắm. Nghi nghĩ thầm:

 

- Chàng ta lúc nào cũng có vẻ hồn nhiên, nhất là lúc ăn bánh, trông ngau ngáu như một đứa trẻ.

 

Nghi bước tới Nghĩa và Yến, người yêu của Nghĩa đang cầm tấm danh sách những người dự dạ hội. Nàng đảo mắt nhìn qua danh sách những khách phái nữ, hỏi Yến:

 

- Alice Lệ Dung là ai vậy Yến?

 

Yến cười rộng miệng, phô hàm răng trắng muốt và cái nướu hồng tươi:

 

- Coi, chị Dung của Nghi chớ ai?

 

Nghi tròn mắt, rồi sịu mặt:

 

- Chị Dung tên thật là Nguyễn thị Dung mà.

 

Yến cười khì:

 

- Nghi thật thà quá. Đến dạ hội, mình có quyền lấy biệt hiệu chớ. Yến cũng không thể xưng là Đỗ thị Yến trơn lu, trơn láng nên mạn phép lấy tên là Trang Ngọc Yến cho xôm vậy mà. Nhằm nhò chi, Nghi? Chừng ra khỏi dạ hội rồi thì mình sẽ là Đỗ thị Yến, ai mà giết mổ gì mình?

 

Nghi thun mũi "hừ" một cái:

 

- Còn cái tên Nghi cúng cơm của tôi thì ghép thêm chữ gì cho ra vẻ văn chương Tao Đàn một chút đây?

 

Không đợi Yến trả lời, Nghi lướt về phía cuối phòng, chỗ dành cho bục gỗ để trình diễn ca nhạc. Bày đặt kiểu cọ hoài. Tên Yến, tên Dung nào có xấu xí gì mà còn ghép thêm những tiếng khác. Ai chớ chị Dung khoái cái trò hoa hòe hoa sói đó lắm. Còn anh Cường cũng lập dị không kém. Cái tên Đinh văn Cường của ảnh rồi sẽ biến thành Hùng Cường hoặc Huy Cường cho có vẻ tài tử màn bạc cũng không biết chừng.

 

Lối sáu giờ ngoài, khách khứa tài hoa son trẻ bắt đầu tới lui rộn rịp. Khang đã diện veston bảnh bao và rất trẻ trung bước ra. Mái tóc hơi dài, hơi xoăn của chàng trông có vẻ nghệ sĩ thế nào ấy. Nghi cũng đã diện chiếc áo dài mousseline đỏ với mái tóc giả cuộn từng chùm boucles anglases như chị Dung. Khang nheo mắt nhìn nàng làm nàng nhột:

 

- Hôm nay em huy hoàng, lộng lẫy.

 

Nghi nói:

 

- Anh ca em vừa vừa thôi kẻo ông bà khuất mặt khuất mày quở mà em ấm đầu sổ mũi.

 

Yến mon men chạy lại:

 

- Nè Nghi, Yến đã chọn cho Nghi một tên mới. Nghi Xuân được không?

 

Nghi phì cười:

 

- Yến làm như tui là con của Phạm Công và Cúc Hoa không bằng. Nhưng tùy Yến. Nghi Xuân cũng được, mà Tấn Lực cũng chẳng ăn chung gì với mình.

 

Yến hối hả sửa lại tên Nghi trong tấm danh sách. Chị Dung và anh Cường khoác tay bước vào. Chị Dung vẫn trang điểm và ăn mặc như hồi sáng, nhưng Cường đã thay thế bộ quân phục bằng bộ smoking màu nâu đậm. Chàng chải đầu thật khéo, thoa một chút dầu bóng trên bộ ria mép, đen lánh. Trông chàng giống một tướng lãnh đã một thời gây cơn sốt sôi bỏng cho thời cuộc. Khang nói:

 

- Hôm nay, anh chị chịu khó tới chung vui với tụi nầy quả là hân hạnh lắm vậy.

 

Chị Dung đưa mắt nhìn qua Cường mỉm cười. Cường nói:

 

- Chú đừng khách sáo quá vậy. Chúng mình còn trẻ mà.

 

Chị Dung thân mật:

 

- Rồi đây chúng ta sẽ là người nhà với nhau. Phải không Nghi?

 

Nghi cười bẽn lẽn. Chưa bao giờ Nghi thấy chị Dung khả ái hơn lúc nầy. Một cô bạn của Nghi sà lại bên chị Dung, trầm trồ:

 

- Chị Dung mặc chiếc áo nầy giống các cô ca sĩ trong ban Ba Con Mèo hoặc các cô ca sĩ trong ban Ba Trái Táo.

 

Chị Dung mỉm cười:

 

- Em à, chị mặc áo đỏ, trông chị có giống trái chôm chôm không em?

 

Đang lúc đó thì anh chàng Tân mập la lớn:

 

- A kìa, cô hoa hậu Ái Lan đến kìa!

 

Yến biểu đồng tình, reo lên:

 

- Ái Lan sắc nước khuynh thành.

 

Nghĩa đang loay hoay với kèn saxo trên bục gỗ, nghe vậy, bèn đưa kèn lên miệng, chùn chân xuống, thổi eng éc phụ họa lời Yến. Ái Lan với chiếc áo dạ hội màu xanh da trời thêu kim tuyến bước vào. Chiếc áo bày một khoảng ngực vun chùn và trắng ngồn ngộn như màu bánh ít trần. Cô gái bước đi theo kiểu mình xà uốn khúc, cái mông bự ngoáy theo bước đi. Nghi bĩu môi mà không tự kiểm soát được. Lẹ như con sóc, Khang phóng lại cô gái, miệng mồm tía lia:

 

- Ái Lan! Trời ơi, Ái Lan! Lâu quá mới gặp em.

 

Ái Lan nhí nhảnh:

 

- Nghe anh thi đậu, em mừng lắm lắm.

 

Khang nhanh nhẩu giới thiệu Ái Lan với mọi người. Mặt chàng khinh khỉnh một cách khả ố, khả bỉ. Chàng được đứng gần Ái Lan làm như được đứng gần nữ hoàng Anh Quốc hoặc đứng gần nữ tài tử Kiều Chinh, Thẩm Thúy Hằng không bằng. Nghi nguýt chàng một cái rồi thu mình vào một góc tối, lòng tức bực muốn nghẹt thở.

 

Chị Dung rờ chiếc áo của Ái Lan trầm trồ:

 

- Ố là là! Thứ mousseline nầy trông đẹp tuyệt. Ái Lan may áo nầy ở đâu vậy Ái Lan? Trông thanh thoát và gợi cảm biết là ngần nào.

 

Ái Lan chúm môi, liếc liếc cười cười:

 

- Thưa chị, em may áo nầy ở tiệm Thiết Lập.

 

Ái Lan cười duyên với Khang, rồi nũng nịu nói:

 

- Chốc nữa, em với anh song ca bài "Love Story" nghen.

 

Khang gật đầu lia lịa:

 

- Rất sẵn lòng. À, mình phải hát thêm bài "Que sera, sera" nữa chớ. Như mọi khi mình đi dự mấy cái Réceptions trước đó đó...

 

Ái Lan cất giọng phơi phới:

 

- Chớ sao. Chỗ nào mà có anh là em mới chịu khó cơm ghe bè bạn tới chớ bộ.

 

Nghi thun mũi lại như ngưởi gặp một mùi hôi thúi gớm ghiếc. Quá quắt rồi! Khang coi nàng chẳng còn kí lô gì nữa, chẳng còn ra cái mùi mẽ gì, chẳng còn ra cái thớ chi chi rồi. Nỗi tức bực như làm nàng rơi vào cơn hôn mê ngắn. Chàng còn đang bận lăng líu, chót chét với Ái Lan kia kìa. Mồ tổ ơi, mình không nên khóc ở đây, nhứt là trong giờ phút này. Khóc là chứng tỏ mình đại bại từ ở bước đầu.

 

Khách đến càng lúc càng đông. Khang cùng Tân và Nghĩa lại lo tiếp rước, nói xã giao tíu ta tíu tít. Không ai để ý gì đến Nghi cả. Chị Dung và Cường lại ngồi gần máy stéréo cười nói thật tương đắc. Nghi nép mình vào khoảng đèn tối, mờ mờ ảo ảo như đèn chong trong chòi hoang. Không ai còn nhớ tới mình hiện diện ở dạ hội này.

 

Tân mập khai mạc buổi dạ hội bằng một tràng "đít cua" đơn giản, tếu tếu làm nét mặt mọi người tươi lên. Khang bước ra xin hợp ca với Cường và anh chàng Hải lùn một bản nhạc tình.

 

Khang nói:

 

- Thưa  quý bạn, chúng tôi là ban hợp ca "Ba...

 

Ái Lan ở phía dưới rống lên:

 

- Ba Con Khủng Long.

 

Yến hét như còi xe lửa:

 

- Ba Trái Sầu Riêng.

 

Một giọng chói lói cất lên:

 

- Ba Trái Chuối Dà.

 

Cường chớp lấy câu nói sau cùng:

 

- Vâng, ban Tam Ca "Ba Trái Chuối Dà" xin ra mắt quý bạn bản "Mộng Dưới Hoa" của Phạm Đình Chương.

 

Một loạt vỗ tay vang lên. Tiếng vĩ cầm lẫn đại hồ cầm trổi lên dìu dặt. Ba chàng trẻ tuổi bắt đầu cất giọng ấm áp, mềm mại để khoe tài. Không khí trong phòng khánh tiết ồn ào, sôi động nên loại nhạc êm dịu không gây chú ý lắm cho mọi người dầu Cương lẫn Hải lùn hát bè hai, bè ba kèm bên giọng chánh vững vàng của Khang. Bài hát dứt, tiếng vỗ tay lẹt đẹt, lấy lệ làm cho cả ba chàng ca sĩ tài tử tuột lẹ xuống bục ca, mặt hơi tẽn tò.

 

Tiếp tục chương trình, Yến leo lên sân khấu với bộ áo đen mướt, xẻ đùi cùng với hai cô gái cũng mặc chung một thứ áo với cô ả. Họ xưng là "Ba Con Cá Trê". Cả ba gào thét, uốn éo mình xà, lắc lư như lên đồng. Khác giả phía dưới bục ca cười nhăn nhở và tán thưởng nồng nhiệt khi bài hát chấm dứt. Yến tìm tới chị Dung hỏi bằng giọng thẽo thợt:

 

- Chị Dung xem con Trang Ngọc Yến nầy hát tới không?

 

Chị Dung chu miệng cá chim:

 

- Tuyệt ơi là tuyệt!

 

Ái Lan đỏng đảnh:

 

- Ái Lan thích loại nhạc tình cảm tân thời hơn.

 

Yến kín đáo háy dài Ái Lan rồi cùng hai cô bạn ngoe ngoảy vào buồng riêng để thay xiêm đổi áo. Trên bục ca, trong khi đó, ba cô khác mặc robe tím lợt bước lên tự xưng là "Ba Trái Dừa Xiêm" xin hát một bản ngoại quốc. Ở phía dưới, khán giả phản đối:

 

- Đâu có được, ba người phải có sáu trái dừa xiêm chớ.

 

- Không phải sáu trái dừa xiêm mà là sáu trái chanh.

 

Có kẻ rống lên hát theo tiết điệu bản Thiên Thai : Thiên Thai, chúng em xin dâng hai chàng trái dừa xiêm.

 

Không khí hỗn loạn khủng khiếp. Lối cợt nhả xô bồ xô bộn đến nước trâng tráo, hỗn xược. Nghi lén nhìn Khang. Chàng mải mê lo điều khiển chương trình lẫn giàn nhạc nên không thèm lý gì tới nàng nữa. Cái thứ đồ đểu không ra đểu, nghệ sĩ nghệ sùng không ra nghệ sĩ nghệ sùng. Cái thứ nửa mặn nửa chay, nửa nạc nửa mỡ, nửa nước nửa cái, thấy mà ứa gan!

 

Nghi lách qua nhóm đực rựa ngồi rải rác ở ngoài hiên của căn phòng dành làm phòng khánh tiết. Ở đó, họ đang bàn tán ầm ĩ về vụ chấm thi Tú Tài theo kiểu IBM, chuyện dầu lửa ở Việt Nam từ Hoa Hồng số 9, chuyện đòi quyền tự do báo chí v.v... Chán quá, chuyện thời cuộc đối với Nghi sao bằng cái chuyện tự ái nàng bị cào xé, rách rưới như chiếc áo người ăn mày như vầy. Nàng cần phải ra ngoài vườn, nếu không, não cân nàng sẽ đứt lìa. Nàng cần tìm bóng tối để khóc cho hả hơi, Ngày mai, nàng sẽ tuyệt giao với Khang. Uổng công nàng trang điểm đẹp đẽ trong buổi tối nầy. Uổng công nàng chọn lựa áo dạ hội.

 

Nghi lướt một vòng quanh phòng khánh tiết, thầm mong Khang sẽ để ý đến nàng chăng? Nhưng Khang mắc lo thì thầm to nhỏ với Ái Lan có vẻ tương đắc lắm. Miệng chàng hoạt động, hai cánh môi co giãn liên hồi. Ái Lan nghe nhiều hơn nói, thỉnh thoảng liếc cái nhìn đồng lõa về phía Khang.

 

Trên bục ca, ba cô gái gầy ốm, vai mỏng bước ra vùng rọi đèn sáng quắc tự xưng là "Ba Khô Mực". Ba cô nầy hát nhạc Dân Ca Ba Miền khá hay nên làm cho khán thính giả như được đổi thực đơn. Sau đó là màn song ca giữa Ái Lan và Khang. Cả hai được hoan nghinh quá xá qua bản "Love Story". Mọi người như xoắn lấy Ái Lan. Mình là một chiếc bóng mờ bên cạnh Ái Lan nếu ngay bây giờ mình lân la làm quen với cô ả. Nghi rút lui ra ngoài vườn trước khi Khang và chị Dung mở màn cuộc khiêu vũ và trong lúc Ái Lan hát một bản Tango trên bục ca.

 

Khu vườn sáng mờ dưới ánh trăng. Nghi tìm chiếc băng đá, tâm hồn chìm trong nỗi buồn chán nản. Ở đây là thế giới của kẻ bị bỏ rơi, bị đời gạt ra rìa. Ở trong phòng khánh tiết là chỗ người ta so tài ca hát, khoe nhan sắc, khoe bước khiêu vũ bay bướm. Trời ơi, phải dè hồi mới lớn lên, nàng đi học hát, học nhảy đẩm, ghi tên ở sân vận động Phan Đình Phùng để tập thể dục thẩm mỹ? Tài làm bánh mứt bây giờ không giúp được gì cho nàng cả.

 

Gió đêm mát rười rượi. Mùi hoa nguyệt quí lẫn mùi hoa cam, hoa bưởi lảng vảng trong sương đêm dần dà làm nàng dễ chịu hơn. Song cơn mệt mỏi tinh thần có thể vơi đi một phần nào nhưng nỗi buồn vẫn còn đè nặng trái tim nàng. Nàng thù Khang, thù hết thảy loài người...

 

Một giọng trầm trầm cất lên phía hành lang:

 

- Nghi ơi! Có em ở ngoài vườn không?

 

Rõ ràng là tiếng Khang, song Nghi nín thinh. Một bóng người mảnh dẻ bước thoăn thoắt về phía nàng. Nghi vẫn ngồi bất động. Khang tha thiết:

 

- Nghi, sao em ngồi đây?

 

Nghi cay đắng:

 

- Tôi mệt, ra ngoài nầy ngồi cho thoáng khí một chút.

 

- Anh tìm em nãy giờ.

 

Nghi cười gằn, không nói gì thêm. Khang ngồi xuống bên cạnh nàng, đặt tay lên vai nàng. Nàng gạt phắt tay chàng ra, rồi phủi vai mình làm như mình vừa mới bị phỏng lửa. Khang ngạc nhiên:

 

- Em làm cái gì vậy? Em giận anh chăng?

 

Nghi hằn học:

 

- Anh tìm tôi làm gì cho mắc công. Ở trỏng vui lắm mà. Con Ái Lan đẹp như minh tinh tài tử, hát hay còn hơn là Thái Thanh nữa. Tui ở ngoài nầy có trúng gió mà chết đi nữa, anh cũng chẳng cần biết.

 

Khang cười hề hề:

 

- Nghi của anh lại giận lẫy rồi, lại ghen bậy ghen bạ nữa. Xấu lắm nghe chưa? Mà em biết Ái Lan là gì của anh không chớ?

 

Nghi xí một tiếng ghét bỏ:

 

- Biết làm gì cho mắc công.

 

Khang ôm chặt lấy Nghi:

 

- Em cần phải biết rồi sẽ kết tội anh sau. Ái Lan là em chú bác của anh đó.

 

Nghi làm thinh, không biết nói sao. Khang hôn nàng đắm đuối rồi nói:

 

- Em có thấy em vô lý không? Nãy giờ anh mắc lo điều khiển chương trình, nhưng  bây giờ anh có thể giao mọi việc cho thằng Nghĩa được rồi.

 

Nghi gục lên vai Khang khóc tấm tức tấm tửi. Nàng nhẹ nhõm cả cõi lòng và trái tim nàng như một bông hoa mở rộng để đón lấy cái yên tĩnh thơ mộng của đêm tối. Khang vuốt tóc nàng, thì thào:

 

- Nghi à, hay là mình vào trong ấy đi. 

Nghi lau nước mắt rồi hỉ mũi rồn rột. Nàng bấu chặt lấy vai Khang, có cảm giác thẹn thùng khi nghĩ tới lúc vào phòng khánh tiết, dưới muôn ngàn cái nhìn tò mò của lũ bạn. Bỗng dưng nàng ngái cả người. Mình dị quá đi thôi. Thiệt là một con cà chớn, chưa chi đã ghen tuông khó coi với Ái Lan. Song nàng vẫn chưa hết khó chịu khi nghĩ cái áo hở ngực của Ái Lan cùng tài ca hát của cô ả. Dầu sao mình cũng chỉ là bóng mờ trước Ái Lan. Mình phải làm sao tìm cách vớt vát đôi chút hào quang trước mặt Khang. Mình sẽ đọc sách văn nghệ. Mình sẽ nghiên cứu các tác phẩm của Sartre, của Camus mà lũ bạn bè đã ca tụng. Mình sẽ làm thơ, viết văn để lột xác thành người đàn bà trí thức. Đàn bà mà ca hát thì thường quá. Đàn bà làm thơ, làm văn thử hỏi được bao nhiêu trong cái đất nước Giao Chỉ nhỏ bé nầy? Chỉ như vậy, mình sẽ không chìm lỉm khi giao du với Ái Lan. Nghĩ tới đây, Nghi mỉm một nụ cười trong bóng tối. Nhứt định là mình không thể nào để lép vế trước mặt Ái Lan, một cô gái xảnh xẹ, se sua mà trí óc cạn cợt như cái dĩa đựng bánh bèo. Nghĩ tới đây, niềm hăng hái như làm căng phồng trái tim nàng. Nàng thì thầm với Khang:

 

- Anh à, em có thể viết văn được không anh?

 

Khang cười hì hì:

 

- Em tôi lẩn thẩn quá. Ý gì mà em hỏi anh như vậy?

 

Chàng nói một câu bằng tiếng Pháp nháy theo tựa một cuốn phim:

 

- Sois belle et tais-toi.

 

Nghi ngắt chàng một cái thật đau. Chàng giục nàng vào phòng khánh tiết. Nghi do dự nói:

 

- Anh đưa em vào toilette một chút. Em cần phải trang điểm lại kẻo người ta bắt gặp khuôn mặt loang lổ nước mắt của em.

 

Nói xong câu đó, Nghi tự nghĩ: buổi tối nay, nếu chị Dung biết được ẩn tình của mình, chắc chị sẽ cho mình cà chớn như lúc chị chưa biết mình có một chàng kép sáng giá như Khang.

 

 

NGUYỄN THỊ THỤY VŨ      

 

(Trích từ giai phẩm VĂN Xuân Ất Mão, 1975)

 

 

VÀI TRANG BẢN THẢO - Hoàng Ngọc Tuấn

 

Đêm ấy tôi ở gần bên em. Sau cánh cửa sổ mở ra khu vườn âm thầm tối đen, tôi tìm thấy một khung trời đêm có rất ít ngôi sao nhấp nhánh. Trăng đã biệt dạng từ mấy đêm qua. Ánh sáng bàng bạc mầu ngà không còn tắm dầm mình trên tấm áo trắng mỏng manh của em, như nhiều đêm trước tôi thấy dáng em xanh xao, nhợt nhạt trong màn khuya mộng mị.

 

Đêm nay, em đóng kín cửa sổ lại. Căn phòng nhỏ không đèn sáng rực lên một đôi mắt nhỏ. Tôi rất yêu đôi mắt của em, đó là điểm đầu tiên nơi em rù quyến thu hút lấy tôi, không phải ngay vào thuở ban đầu mà dần dần từ tốn mỗi ngày mỗi thấm nhập vào tôi sâu đậm cho đến một lúc máu tim tôi hòa tan thật không ngờ vào ánh mắt muôn ngàn linh động, ảo hóa chập chùng ấy.

 

Em nhìn tôi em nhìn tôi, lẳng lặng nhìn tôi không rời một giây không nói một lời. Tôi hiểu được chăng tiếng nói rền vang câm nín từ trái hồn em đã chín hồng, mọng ướt, vỡ căng trong tình yêu tôi qua biết bao nhiêu ngày đêm soi rõ và thấu suốt.

 

Tôi có hiểu được chăng, những điều tưởng chừng như hiển hiện xác thật dưới ánh sáng trưng của bóng đêm, và quen thuộc nằm lòng trong tôi như máu đỏ phập phồng.

 

Tôi hiểu được em chăng. Tôi hiểu được chút gì nơi em. Hay là em mãi mãi vẫn ẩn mật lạ lùng, dầu em đã nói với tôi, tỏ cho tôi biết nhiều điều đơn giản thường tình, ví dụ như tôi biết lúc nào em được sung sướng, tôi cũng biết cơn đau của em vào những lúc buồn bã, hoang mang bối rối. Nhưng tôi đã hiểu được chút gì về những nếp nhăn trên môi em khi môi ấy không phải là nụ cười cũng không phải là nụ hoa giấu kín đắng cay. Tôi đã hiểu được chút gì về tiếng nói khô khan rất ngắn của em, em đã nhiều lần nói "không", vội nuốt lệ đỏ, lắc đầu, khinh mạn trả lời khi tôi ân cần hỏi em về hạnh phúc. Tôi đã hỏi hàng trăm lần. Suốt đời tôi ao ước muốn biết em được hạnh phúc không, tôi muốn rõ em có hài lòng khi đón nhận tôi từ một lúc nào thật bàng hoàng và có còn muốn tiếp tục tự giữ em ở trong tôi mãi mãi. Tôi muốn biết em, tôi muốn biết tôi, ai ai cũng muốn biết đâu là quả phúc của cuộc đời. Chúng ta có được hạnh phúc hay không, khổ đau có đe dọa mầm chỗi dậy tái hồi vây bủa. Tôi sống được chút gì hoan lạc, em sống được chút gì hoan hỉ. Em bỏ quên, tôi đánh mất những gì trong đời. Đáng lý ra thì chúng ta phải được nhận những gì và sự thực có phải ta đã bị xua đuổi ra khỏi vườn mơ ước, rơi xuống khỏi nhánh cây gãy lìa mà chưa kịp hái rất nhiều trái ngọt trên cành.

Tôi yêu em vì thế. Tôi yêu em vì tôi không bao giờ hiểu em được cả. Em che giấu tôi nhiều chuyện, em nói dối, điêu ngoa, đôi môi em đáng yêu, thấy thèm biết mấy nhưng đôi khi quỷ quyệt như một nàng kỹ nữ.

Tôi cũng dối trá với em. Em hai lòng chẳng hợp nhất cho tôi, tôi cũng giấu dĩ vãng tôi đã nhiều lần tính san sẻ.

Nhưng có hề gì đâu tất cả những điều ấy. Tâm hồn tôi trắng xóa trong sạch khi gần bên em, đời tôi bùng cháy lửa sống hồng hào từ lúc bắt đầu yêu em.

Tôi đã biết được em là ai? Em, mang một cái tên như nhiều người khác, một thân xác như nhiều người khác, và dĩ nhiên, em không phải là những biểu hiện phụ thuộc bề ngoài đó. Chẳng có cái gì có thể tượng trưng được cho em. Chẳng một lời mô tả, kết luận ngắn ngủi nào có thể nói đủ về em.

Đúng như em mơ màng nói nhỏ trong ngực áo tôi.

Anh nhớ đi, em là em. Anh đừng hòng tìm một hình ảnh về ai ở nơi em, anh đừng mong tìm em ở một ai ai khác về sau. Em là em, nhớ chưa, anh nhìn em đi.

Tôi chăm chú nhìn sát vào mặt em, trong bóng tối, chúng ta chỉ được gần nhau trong tối tăm, đêm khuya, lặng thinh, bí mật, chúng ta thích hợp với một vũ trụ không có ánh sáng chói chang của mắt người soi mói và tiếng nói vo ve ồn ào của kẻ khác. Nhìn em, đó là điều tôi say mê nhất, đã rất nhiều lần tôi chăm chăm nhìn em, âu yếm, đùa cợt, hung dữ, giận hờn. Tôi nhìn em mê mệt suốt đêm ngày không biết chán, cả một đời tôi lẳng lặng sống với khuôn mặt em sát trước mặt, bất cứ ở đâu, xa vắng hay gần gũi, bất cứ lúc nào chỉ hai người hay giữa chỗ đông người, phút mở mắt sớm mai hay nhắm mắt ngủ trong đêm, tôi vẫn nhìn thấy em, chiêm ngưỡng, ra dấu, mỉm cười hay nháy mắt với em như một người thờ thẫn khật khùng thường ngồi cười nói lảm nhảm một mình.

Đêm nay, tôi nhìn tah61y em rõ ràng bằng xương bằng thịt. Tay tôi có thể vòng qua đầu em để tháo sợi dây lụa cho mớ tóc em xổ tung ra nằm bê trễ trên gối, vương vãi, chạm nhột, mơn man thích thú vào mặt tôi một cách dịu dàng. Tôi cúi xuống kề mắt mũi sát với mặt em, em kéo tóc em thành hai mối dây vòng sau qua gáy tôi, cột lại, sơ sài mà chắc chắn, tóc em giữ tôi vào em, tôi nghe mình hiện thân làm một con người sống động, mãnh liệt, tràn trề sung sướng trong một biển tối bao la ngát thơm hương em mơ hồ thoáng vội, chỉ nồng nàn đối với tấm lòng nhạy cảm của tôi như những sợi dây đàn căng thẳng, run rẩy, rung động lạnh người trong một hơi thở nhẹ từ môi em lén lút trao tôi.

Trong đêm, trời khuya thanh vắng, mùi hương. Hương. Tôi hoàn toàn chỉ biết được một hương em từ đầu hôm cho đến lúc trời tảng sáng. Hương, mùi hương ấy cũng như lời em thầm thì mông lung vô nghĩa tôi chẳng hề quên.

Em chẳng bao giờ nói với tôi một câu nào làm cho tôi mát dạ hả lòng. Em ăn nói hà tiện lời, giấu kỹ, gò bó ngăn chận tình cảm của mình một cách dễ ghét. Có lẽ em yêu tôi nhiều hơn là lời em nói, em nghĩ em nhớ đến tôi nhiều hơn là khuôn mặt dửng dưng của em hướng về tôi. Có lẽ, bởi vì tôi chẳng bao giờ biết được chắc chắn một điều gì nơi em. Em thường tự hào về con người riêng rẽ, khép kín của mình. Em hãnh diện nói với tôi:

Chỉ có mình em mới biết rõ em thôi. Anh chẳng bao giờ hiểu em cả. Có nhiều điều anh đã hiểu lầm về em, ví dụ như tưởng rằng em yêu anh, thật ra đó là một điều lầm lẫn rất lớn.

Tôi đau đớn lặng người, lời ác độc của em đâm suốt vào tôi, thiêu cháy, tôi tan rã như đống tro tàn.

Tôi quay cuồng kêu gào một mình trong tôi, và em sẽ nghe được câu hỏi hoang mang buồn bã ấy.

Tại sao? Em không yêu tôi? Thế tại sao có môi hôn nồng nhiệt giữa chúng ta? Tại sao đã có những lần mầu mắt chan chứa ân tình say đắm giữa chúng ta? Tại sao? Phải chăng tất cả đó là những giây phút đùa cợt điên cuồng, những màn kịch rồ dại không suy nghĩ, những ảo giác lung linh hay là những giấc mơ đậm nét nhưng rất ngắn và sớm tan tành.

Tôi nói em đừng làm khổ tôi vì những lời em lạ thường tôi không tài nào hiểu nổi. Thôi, tôi không cần nghe em nói, tôi không cần ngôn ngữ, không cần âm thanh, tôi không cần lời ngọt ngào và sợ hãi chẳng dám nghe lời đắng chát.

Tất cả những điều tôi cần, tôi muốn,. tôi ao ước trên đời này, tất cả những điều đáng giá nhất cho cuộc sống là một mùi hương người nữ trao trọn vẹn cho tôi không kèm theo một lời thừa thãi. Không cần cả đến tiếng "yêu", chỉ là mùi hương của da thịt em đêm đêm ôm ấp vỗ về trong tôi, ngát thơm đôi môi, tôi chỉ cần chỉ yêu một điều duy nhất đó.

 

Hương. Trong đêm, suốt đêm. Môi quấn quít kề cận nhau không rời.

Đó, tôi cảm tạ em, tôi yêu em biết bao. Em rộng lượng đắm đuối dâng hiến cho tôi một đôi môi thơm mùi dạ hương diệu vợi, thoang thoảng như chớp nhoáng chợt tan ở đâu đây, tẩm đậm lắng sâu vào người như được tiếp một dòng máu thứ hai cứu vớt sinh mạng mình.

Em cứu sống tôi, cứu vãn một quá khứ nổi trôi khổ nhọc đã qua từ nay được xoa dịu an ủi, cứu vãn một tương lai không còn là vô vọng tuyệt mù. Mỗi thời khắc tàn tạ thiêu hủy vội vàng, nhờ em, đã trở thành những phút ngàn vàng thường hằng với đầy nghĩa đẹp. Tôi sống trường sinh bất lão, hưởng ngọt nhụy xuân vĩnh viễn không phai, tắm nắng tươi giòn của mùa hè thắm hoài không nhạt. Đó, trong đêm tối, chúng ta không nói gì nhiều với nhau. Tôi chỉ còn nhớ vài lời em ngắn ngủi:

Em là em.

Anh không thể nào hiểu được em đâu.

Em cũng không hiểu em có yêu anh hay không.

Những lời đó em nhắc đi nhắc lại mãi. Và thế là sự liên hệ giữa chúng ta đã bấp bênh, mỏng manh, yếu ớt từ gốc rễ.

Tôi đã sợ một ngày tàn phai.

*

Vẫn là trong đêm.

Vẫn trong căn phòng nhỏ không đèn có cánh cửa sổ hướng ra khu vườn, nhưng cửa đã đóng kín.

Tối mù trước mắt tôi, nhưng tôi vẫn biết chiếc áo ngắn của em mặc màu vàng nhạt.

Chiếc đĩa hát cũ đã xoay hết vòng cuối cùng, một điệu nhạc xưa đã ngưng tiếng, còn rơi rớt vài dư âm trong trí tôi.

Tôi châm thuốc hút bằng cây diêm quẹt. Tôi định dùng đóm lửa nhỏ thắp sáng ngọn tim của một mẩu nến trắng. Nhưng em đã níu tay tôi lại, em thổi tắt lửa. Tôi nuốt một hơi thuốc, em nhẹ nhàng áp má vào lòng tay tôi, cũng xin được chia một ngụm khói thuốc.

Tôi nói em đừng tập hút thuốc lá, kẻo sẽ trở nên ghiền, suốt ngày ngậm, vắt vẻo trên môi một điếu thuốc như những ả giang hồ.

Em vùng vằng nói em chỉ hút vài hơi cho vui thôi vì em thích mùi khô ấm, thơm đậm, bồng bềnh của khói thuốc lá.

Tôi nói hút thuốc nhiều môi sẽ bị hư, bỏng, có những vết thâm. Và em hãy giữ môi em tươi mãi cho tôi, vì đôi môi em từ nay không chỉ là của em mà còn của tôi nữa. Em bĩu môi, anh đừng ham, chẳng có cái gì của em là của anh cả. Anh sẽ không được gì hết.

Tôi biết. Rốt cùng, chúng ta chẳng ai cho nhau được điều gì cả. Em như một con ốc thu hình giấu kín, tôi như là đảo hoang không thể trở về cập bến với đất liền.

Chúng ta hoàn toàn xa lạ với nhau. Có lẽ chúng ta không thương yêu gì nhau đâu. Chúng ta chỉ giống nhau ở một điều, chỉ gần nhau ở một điểm, là đều yêu thích bóng tối, cùng say sưa với hương đêm, cùng bị cuốn hút mê muội trong da thịt nhau mỗi khi bất ngờ hay cố tình kề cận.

Tôi thiếp ngủ mơ màng trong chân tóc em. Tôi hơi say, tôi đã uống vài hớp rượu, tôi hút thuốc quá nhiều đến nóng ran môi miệng. Khi em hôn vào vai tôi để gọi tôi dậy thức qua đêm cùng em, tôi cảm thấy miệng đắng, tôi sợ rằng hơi thở tôi nặng nề làm em khó chịu.

Tôi nói, miệng anh đầy hơi rượu và mùi thuốc, để anh đánh răng xúc miệng một chút, hay ăn một cây kẹo ngọt.

Em lắc đầu không cho, em níu tôi lại, giữ tôi bằng vòng tay siết quanh lưng như một nhánh rong mát êm mềm mại.

Em nói, không sao đâu, em ghét mấy người không hút thuốc lá, em cũng thích hơi rượu nồng nồng nữa, anh mới uống gì đó, bia hay rượu chát, rượu mạnh.

Tôi uống rượu cỏ-nhát lóng lánh vàng, cay thơm và thuốc lá thứ nặng nhất, nóng đậm.

Em mỉm cười âu yếm (...)

Anh nhớ không, hồi anh bắt đầu gặp em, năm ấy em chỉ khoảng mười bảy mười tám tuổi.

Tôi nhớ, lúc đó không biết là trời mưa hay trời không mưa, trời đầy nắng hay trời êm bóng mát. Bên một dòng sông lặng lẽ, ngôi nhà của em càng thêm có vẻ trống vắng u buồn, xưa cũ, mái rêu cổ kính, vườn cây rậm tối vài đóa tường vi nở lẻ loi trong vuông cỏ trước nhà, đằng sau là một ao cạn, một cái giếng khô, một cây sung còn ít trái chát không ai thèm hái, và cây khế chua lấm tấm hoa trắng thường rụng rơi khi gió đêm thổi mạnh về.

Đúng rồi, tôi đã nhớ, hồi ấy tuổi em non dại, dáng em gầy nhỏ, đôi mắt đăm đăm như ẩn chứa một điều gì, đôi môi khép kín lạnh băng ít khi thấy nở một nụ cười. Tôi đã nhớ, nhưng không còn nhớ hết nhớ rõ về em. Tôi chỉ còn bắt lại trong ký ức vài hình ảnh mơ hồ của em, em thường mặc áo màu gì, vàng hay trắng, tóc em cắt như thế nào, ngắn như búp-bê hay để dài lòa xòa ngang vai... tôi cũng không nhớ rõ. Em đã nói chuyện với tôi một vài lần, những lời thông thường dửng dưng, những chuyện vu vơ lặt vặt như một người khách lạ.

Và hồi đó, quả đúng tôi chỉ là một người khách lạ. Hình như có vài lần đứng trong sân vườn nhà, em trao đổi với tôi vài câu chuyện bâng quơ.

Anh có xem cuốn sách, cuốn phim đó chưa.

Em học trường nào. Ở lớp có chuyện gì vui không, tháng mấy em thi, sau này học xong em định làm gì. Lớn lên em thích làm gì, dạy học, buôn bán, ca sĩ, tài tử màn bạc...

Không. Em không thích làm gì cả. Em cũng không biết em muốn điều gì. 

Ai cũng phải biết điều gì mình thích nhất, điều mình muốn làm nhất trên đời chứ.

Nhưng em thật không biết mà. Có lẽ em chỉ thích ở đây mãi, thành phố này em ở đã quen rồi, em sợ có ngày phải đi chỗ khác. Nhưng có khi em lại muốn đi đến một nơi nào thật xa thật lạ, một nơi em chưa bao giờ biết, một nơi em không có một người quen nào hết.

Như thế chắc em sẽ thích ở cao nguyên. Ban Mê Thuột hay Đà Lạt.

Ở đó như thế nào anh.

Trời lạnh lắm. Đà Lạt có hoa anh đào, Ban Mê Thuột có hoa sứ trắng.

Em thích trời lạnh lắm, em thích trời mưa. Trời mưa lất phất, đi bộ lội nước lúp xúp đến nhà một nhỏ bạn nói chuyện và ăn đậu phụng rang nóng hổi, em thích lắm. Anh có thích không? 

Anh không biết. Anh đã hết biết yêu hoa lá, thời tiết, mùa mưa hay nắng, đậu phụng, ô mai, me chua v.v... Anh đã chết hồn thơ dại rồi.

Nghĩa là có một thời anh cũng thích những thứ đó phải không?

Phải. Một thời đã qua, mới đây nhưng sao thấy lâu lắm. Xa quá rồi, xa quá, như trong chuyện cổ tích thần thoại... Chuyện kể rằng có chàng hoàng tử bị bà phù thủy ếm bùa biến thành một cánh bướm bay vất vưởng suốt đêm ngày.

Và rồi một hôm, có một nàng công chúa tìm hoa trong vườn thượng uyển, chụp lưới bắt được cánh bướm.

Trong tay công chúa nhẹ nhàng vuốt ve, bướm hiện hình trở thành chàng hoàng tử, bướm được phục sinh thành người.

Và hoàng tử kết hôn cùng công chúa?

Anh không biết, anh chỉ nghe me anh kể chuyện nửa chừng, tới đó là anh đã ngủ gục, anh không biết đoạn kết ra sao.

Anh thích một đoạn kết ra sao?

Em thích một đoạn kết ra sao?

Anh sẽ không nói đâu.

Như thế em cũng không nói đâu.

Bướm thích bay xa. Hoa thích ở lại trên cành. Hoàng tử thích rong ruổi trên đường thiên lý. Công chúa thích sống êm ấm trong lầu son.

Đó toàn là những chuyện vớ vẩn. Em đã nói với tôi; tôi đã nói với em, nhưng chúng ta không giữ lại một chút gì tình ý. Hồi đó, em như một hình bóng nhạt nhòa chưa in rõ trên hồn tôi, em chợt có, chợt không, chợt gần bên, chợt biến mất, tôi cũng không biết đến.

Nhưng rồi, thời gian, thời gian kỳ diệu biến đổi mạnh mẽ nhiều điều thật không ngờ. Ngày tháng qua đi, một năm qua, hai năm qua, ba năm qua đi... cho đến một ngày, làm sao tôi biết rõ đó là ngày nào, đột nhiên em có mặt và sống trong tôi chấn động sáng ngời như một tia chớp nháng lửa trên khung trời dông tố.

Tôi bỗng yêu em như mới được trở lại làm người, mới chập chững bước chân vào tuổi thanh xuân hồn nhiên bồng bột. Tôi bỏ hết tất cả. Tôi bắt đầu làm tôi sơ sinh trong ngày thứ nhất, tôi bắt đầu biết run rẩy ngây ngất trong một hơi thở chạm nhẹ vào em.

Tôi chẳng dám tin vĩnh cửu là điều có thật trên đời, nhưng tôi sẵn sàng tin phút giây này là vĩnh cửu. Tôi chẳng dám mong tôi sẽ sống dai muôn đời thi đua cùng trái đất, nhưng tôi biết chắc rằng phút giây này tôi thật sống (...)

Em mơ những gì?

Anh mơ những gì?

Anh mơ ước đừng có gì làm tan tành những giấc mộng.

Rồi chính anh sẽ làm tan tành cho mà xem.

Không bao giờ. Công việc duy nhất của suốt đời anh là làm cho sự thật đẹp như mơ mộng để cuối cùng tất cả những gì dpe95 nhất của mơ mộng đều trở về, trở thành sự thật.

Anh nói như đang ở trên mây xanh.

Không phải đâu, em. Anh chịu sống, chịu chết với mặt đất này rồi. Em nhớ không, hồi nhỏ, ta thường được nghe nói rồi tưởng đến một thiên đường. Nhưng bây giờ anh biết,  cảnh thiên đường đã xây dựng vừa đủ trong em. Đôi môi là cánh cổng, em đã mở cho anh vào.

Thế còn em, em biết tìm thiên đường nơi đâu, nơi anh?

Không. Anh không có đâu. Nghe anh nói đây.

Em ước mơ chi cõi trời trăng sao xa lạ. Mà biết đâu thiên đường nằm trong trái tim em.

Anh làm thơ à?

Không. Cần gì thơ với thẩn nữa, anh nói lời cục mịch, em thốt tiếng thô sơ, anh cũng cảm thấy chơi vơi trong cõi thơ rồi.

Có lẽ khuya lắm anh à. Hay là trời sắp sáng rồi em sợ.

Anh cũng sợ, cũng ghét trời sáng. Chúng ta như loài vạc ăn đêm, chỉ thẳng thắn thành thực với nhau trong đem tối. Ban ngày, em mang mặt nạ lầm lì khó khăn, anh nói cười đóng kịch.

Em có vẻ hơi mệt, em nói có lẽ vì hớp rượu lúc nãy, em không quen uống rượu.

Đã bảo trước mà, em cứng đầu của anh. Để anh thắp nến xem em có bị say không.

Tôi lần mò trong bóng tối, tìm được một cây diêm quẹt và thắp sáng ngọn đèn cầy.

Trong ánh lửa lung linh, chợt hồng chợt đỏ như khiêu vũ chao lượn những hình thù mập mờ, tôi nhìn thấy khuôn mặt em ửng đỏ, môi tươi, mắt sáng, nồng thắm, đáng yêu quyến rũ như một vị thiên thần chịu giấu cánh ở lại trần thế (...)

HOÀNG NGỌC TUẤN     

(Trích từ tạp chí VĂN số tháng 10-1973)

THƯ THI - Hoàng Ngọc Tuấn

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

(Phần bổ túc cho truyện Thư Về Đường Sơn Cúc)

 

 Ngày... ngày, tháng... tháng, năm... năm.

Bạn lớn

Có nhận được thư viết trên giấy hồng của em không

Chắc người đưa thư đã làm mất

Vì nếu nhận được

Sao anh im lìm, câm và lười như thế

Nhớ viết một dòng cho em yên tâm

Rằng anh không phải là nhân vật chính

Của đoạn kết truyện "Không còn ai trả lời"

Một hôm đi qua cầu là đi luôn không trở lại

Đừng cấm em tưởng tượng

Nên em đã tưởng tượng rằng mọi chuyện thế là tan đi

Làm em đạp xe đạp một mạch xuống biển

Tìm vài cọng cỏ chong chong chích vào tay mình

Nhưng mùa hè này tháng sáu mùa hè

Cỏ đã khô vàng héo úa bay bời đâu mất

Hè ơi đã đến cổng trường vừa khép

Học trò nôn nao vui buồn chia tay nhau

Thầy chia tay cô, Hiệu Trưởng chia tay ông Giám Học

Bác gác dan chia tay bà bán nước mía

Và anh thì không đợi đến mùa ly biệt

Anh đã chia tay em lâu rồi phải không

Mùa gặp đầu tiên mùa thương thứ nhất mùa quên cuối cùng

Cuộc đời là chi đôi lứa là chi mà lạ lùng như thế

 

 

2

 

Có bao giờ anh để ý đến

Những lá cỏ non bé nhỏ và hay buồn

Hay bị lãng quên nên thường hay tủi thân

Mắt nó ướt mắt nó ướt

Anh không tin sao

Đó, những hạt sương mai những hạt sương chiều

Những hạt sương khuya óng mềm là bằng cớ

Ôi nước mắt cỏ non

Làm sao mặn bằng nước mắt em

Không những mặn mà còn thêm vị chát

Như hôm nào anh đã ví em

Với những gì chua non nhất của cõi trần

Với những gì đắng chát nhất của trần thế 

3

Gởi đến anh

Những trang cảo thơm lần giở

Tagore:

"Những ai ở gần em

Đều không hiểu rằng

Lời nói của họ chỉ đem em vào lòng anh

Những ai yêu em

Đều không hiểu rằng

Tình yêu của họ chỉ đem em vào lòng anh"

Thêm nữa, Nikos:

"Cặp mắt cô ghi uổng công hình ảnh... của người yêu dấu

Trong một vài năm nữa

Ta còn nhớ được đôi mắt chàng xanh hay đen"

Thì em sẽ nói

Đôi mắt chàng xanh hay đen là tùy theo mắt em

Vì mắt anh đã hơn một lần bị nhốt trong mắt em rồi đó

4

Một năm dĩ nhiên có ba trăm sáu mươi lăm ngày

Ta chỉ có chừng năm ngày gặp nhau

Thì có gì đâu mà anh thêm thắt thành chuyện trường thiên

Thế mà than ôi anh đã vẽ vời bịa đặt

Còn nhiều hơn, còn quá sức tưởng tượng

Thế có phải là anh đang tập ghét em

Sau khi đã tập quên những lời anh hứa

Anh yêu thương của em anh còn nhớ gì không

Những lời anh hứa với em trong hầm gió

5

May cho anh là em chưa kịp giận anh

Đã đến ngày khai trường chao ơi biết bao bận rộn

Làm em quên cả giận hờn

Để em kể cho anh nghe ngày em đến trường

Buổi thứ nhất mở đầu năm học mới

Áo trắng mới cặp mới giày mới nón mới

Chỉ có chiếc ví tay nho nhỏ màu hồng là cũ

Từ tháng tư năm ngoái anh đã cho em

Mà lâu nay em vẫn còn cất giữ

Như đã giữ cuốn truyện thần tiên Alice nhiều hình màu

Và băng nhạc dầu đã mòn vì phải xoay biết bao nhiêu vòng

Trong những đêm nhớ anh đành tìm nhạc thế người

Nốt nhạc rung theo tiếng đàn trầm

Bàng hoàng mê như lần hôn đầu sảng sốt

Theo hơi khói thuốc anh còn vương

Trong những bao thuốc lá rỗng không bị vò nát

Và những hộp diêm cũng rỗng không

Mà em cũng còn cất giữ

Thôi... phải quên đi những điều đó

Vì ngày mai là khai giảng rồi

Em phải dậy sớm trước nhất lên trường dành chỗ

Chiếm cho được một ghế ngồi bàn đầu

Để chiêm ngưỡng dung nhan thầy cô cho rõ

Và để mình được nhớ rõ mặt mày

Hầu kiếm thêm vài điểm cảm tình sau khi làm bài thi lục cá nguyệt

Năm nay em đã lên lớp mười hai mà vẫn như thuở nào

Thời còn lớp sáu sớm tinh mơ là hối hả đến trường

Với bánh mì và vở mới thơm phức ngon lành trong cặp

Ngày mai ngày mai trường lớp cũ

Nhớ quá đi sân cỏ và bạn bè

Thành thực mà nói

Em bây giờ thương anh ít hơn là thương ngôi trường nhỏ

Em đang đợi ngày mai

6

Sao anh không báo trước cho em

Những điều anh làm đã phai ố đi chân tình cũ

Bây giờ em thương tiếc biết bao

Cái tình bằng hữu vong niên ngày trước của ta

Trong vắt như trăng sương đã trôi qua

Mà lẽ ra không nên vương chút bụi

Alissa Alissa Alissa

Thiên nữ quên mình, chịu đi qua "khung cửa hẹp"

Nàng đã một lần giống em mà giờ khác xa em

Anh đâu biết ở đây cả nhà giận thiên hạ giận

Em cũng giận, oán ghét và thương anh lẫn lộn

Con sói rừng hung hăng cô độc của em

Con sói hồn tươi trẻ mà đôi môi già cỗi của em

Anh.

7

Chiều đó anh đi mô mà mất biệt

Em chờ anh suốt buổi

Trong sân giáo đường nhiều người ra kẻ vào

Quỳ gối hứng những giọt nước thánh

Con đường với nhiều gốc cây to tưởng chừng như có anh đang đứng nấp

Nhưng mà vẫn không

Trời bỗng đổ cơn mưa bất ngờ

Em ướt như chuột tóc rối vào nhau coi xấu ghê đi

Mưa trút bên ngoài và mưa lăn trong góc mắt em

Em nhất định mình sẽ không khóc

Lắng nghe trên môi những giọt nước mưa mặn

Nhìn xuống áo mình đã lấm dấu bùn trên đường lầy

Chiếc áo dài hồng của lần gặp đầu tiên anh còn có nhớ

Và buổi tối dần xuống

Anh vẫn đi mô không thấy về

Trời ơi đi đâu đi hoài đi hủy

Báo hại mình em đứng rã rời trong bóng tối

Tủi buồn như con mèo đói (thật thế, em đang đói bụng)

Thiên hạ xa xôi người đâu có biết

Có kẻ "người dưng khác họ"

Em đang chờ hôm nay

8

Đã thật xa nơi chốn của anh mới bình tâm trở lại

Mặc dầu mình có quá nhiều điểm khác biệt nhau

Nhưng mà em vẫn cứ thương anh, nghe không

Nhưng giấc mộng chung lối trọn đời

Chắc là không bao giờ thành tựu

Em muốn xa anh xa anh trong năm mười năm nữa

Để trắc nghiệm cái đầu óc dễ quên dễ chán của anh

Anh có chờ em được không

Chắc là không

Thì thôi, bổn phận của em là phải tan phải biến

Là những vết bút chì loăng quăng dễ dàng bôi xóa

Hãy cầm bằng em như là một bóng ma

Thực là hồn, xác là hư

Đã một thời yêu thương

Đã một thời gần gũi

Mà giờ đành thăng thiên

9

Nhìn lại em coi

Như rơm rạ xác xơ cỏ úa tầm thường đen đúa lọ lem

Với những ngả rẽ đợi chờ trước mặt

Rối mù như mưa, thị thành núi lạ sách vở gia đình

Đất đai vô tình trái tim bệnh hoạn

Và những vết mực xạ trong hồn

Theo bàn tay anh khắc trên tay em

Một lần, nhiều lần, thế là chẳng phai mãi mãi

Nhưng mà mình vẫn phải quên nhau

Cho cuộc đời anh thênh thang

Cho cõi sống em yên bình gỗ đá

10

Quên chưa

Nếu chưa

Sáng thức dậy nhớ gượng cười và nhớ em

Tối đi ngủ nhớ cười gượng và gọi tên em

Để cho em ngoài này hắt hơi vài cái

Cho em tỉnh ngủ

Vì mấy ngày hôm nay đâm ra lười quá

Học hành chẳng vô

Bực mình quẳng vở

Ôm lấy đàn tranh 

Tập tành khảy khúc

Tình tang tang tình

11

Ai bảo lỡ nuôi hồn nhau

Bằng những lá thư như xoài sống tê răng

Có nuôi thì cũng có ngày sổng chuồng mất biến

Lâu nay mình dường như lạ mặt

Thế là đã lạc nhau

Thế là đã đứt mất cái mỏng manh hơn tơ trời

Thôi đây là lá thư cuối cùng

Giấy mực này có giúp ích gì nhau đâu

Rồi sẽ đi đến đâu

Những lá thư về đường Sơn Cúc rồi sẽ đi đến đâu

Những lá thư từ đường Sơn Cúc rồi sẽ đi đến đâu

Ngày hôm nay có lẽ em nên chấm dứt

Em sẽ không viết gì cho anh nữa

Dầu em đã nhận lấy sâu trong người

Những khốn khó anh mang những nỗi đau anh chịu

Đã như bệnh truyền nhiễm lây vào người em

Em sẽ giam anh suốt đời

Trong một ngăn của tim óc và da thịt

Trong ngăn nhớ cất kỹ đến ngàn sau

Em sẽ nhốt anh chung thân mãi mãi

Trong cánh đồng tuổi nhỏ có rào quanh

Cánh đồng thơ ngây thứ nhất của tình xanh

Xanh như làn da run run thở buổi đầu tiên

Xanh một lần tái tê, xanh một đời lạnh ngắt

12

Thôi nghe

Nhưng làm sao ly thân nhau đây

Có dễ dàng như Twinky xoay ba vòng trên bờ biển

Thế là quên

Có thật dễ dàng

Xoay mình ba vòng là quên đi tất cả

Anh thử cùng em xem

Xoay ba vòng trên đất

Xoay ba vòng trên đất

Lảo đảo trái tim tháng ngày mai sau chóng mặt.

                                                   HOÀNG NGỌC TUẤN

(Trích từ tạp chí Văn số tháng 3-1975)

NGOÀI BÃI - Trùng Dương

 

 

Nằm dài trên bãi biển, Quỳnh vẫn không ngừng ngỡ ngàng về tất cả những gì đã xảy ra và đưa anh tới bãi biển này buổi sáng hôm nay.

 

Buổi sáng, nếu bọn nhỏ không đánh thức anh dậy để sửa soạn sẵn chờ Thùy đến, có lẽ anh đã không dám tin là Thùy đã đến hôm qua, đã dùng cơm với anh và các con anh, đã gợi lại cho anh một kỷ niệm mơ hồ như chưa từng xảy ra trong quá khứ cách nay cả mười năm, có lẽ anh đã tin chắc rằng anh vừa nằm mơ một giấc mơ mà trong đó anh đã sống giữa cái điểm giao nhau của hiện tại với thời gian cách đó mười năm. Cách nay mười năm? Lần đầu tiên sau khi tưởng mọi chuyện đã chìm vào màu nhạt phai của ký ức, một câu hỏi đã làm Quỳnh quay quắt mấy tháng hồi đó trỗi dậy : Quỳnh đã yêu cô học trò mười bẩy đột nhiên rủ bỏ lớp áo nghịch ngợm đến thăm Quỳnh không lý do để bàn về một tác giả hiện sinh của Pháp với một nét dằn vặt trên khuôn mặt trẻ? Câu trả lời chưa có bởi liền sau sự biến mất tiêu của Thùy, Quỳnh đã chấm dứt cơn quay quắt của mình bằng cách rời nhà đi và sau đó nửa năm, lập gia đình, để rồi từ đó, anh chôn vùi tất cả. Dẫu sao, anh đã tìm được cách ra khỏi tòa nhà cổ bí mật một cách an toàn bằng cuộc sống bình thường đều đều không sóng gió và bằng lòng như thế.

 

Bây giờ, đột nhiên Thùy hiện ra và khơi dậy tất cả những gì đã được dìm sâu chôn chặt khi còn trong trứng nước.

 

Quỳnh hé mắt khi có cảm tưởng bị rình rập, bất thần một sô nước biển đổ ào lên người anh làm anh lại vội nhắm mắt lại. Vân và Thức phá lên cười rồi ù té xách sô nước chạy xuống biển. Quỳnh ngồi dậy nhìn theo chúng. Từng đợt sóng từ xa vào bờ thật hùng hổ và xẹp dần khi kéo nhau lên bãi. Quỳnh tự so sánh mình với một kẻ đi biển gặp bão, tàu bị đắm, còn mình trôi vào một vùng đất lạ. Quỳnh đang ở trên vùng đất lạ. Thùy nằm dài phía trong đang đọc sách dưới hàng dương. Quỳnh muốn vào đó nhưng ngần ngại, ngượng ngập. Cuối cùng, Quỳnh quyết định đứng dậy đi tới chỗ Thùy. Thùy vẫn mải miết đọc sách, một cuốn sách bằng Anh ngữ khá dầy, chữ nhỏ. Nàng nằm sấp trên một chiếc khăn bông và Quỳnh không thể không ngắm thân thể đầy đặn của nàng bó gọn trong bộ đồ tắm hai mảnh màu xanh lá cây. Ánh nắng xuyên qua những cành dương nhảy múa theo gió thổi từ biển trên làn da màu hồng đầy sinh lực của nàng.

 

Đột nhiên Thùy ngẩng lên, mỉm cười khi thấy Quỳnh qua đôi kính mát kiểu hip-pi:

 

- Thầy không tắm?

 

Quỳnh nghe nóng hai bên mang tai, có cảm tưởng như chính cái nhìn của anh trên thân thể Thùy đã đánh thức nàng ra khỏi những giòng chữ trên giấy:

 

- Các em đâu rồi, thầy?

 

Quỳnh hất đầu về phía bãi, rồi nhìn xuống cuốn sách:

 

- Thùy đang đọc gì vậy?

 

- Một cuốn truyện của Elia Kazan. The Arrangement.

 

Quỳnh ngồi xuống, tai vẫn còn nóng, cầm cuốn sách lật xem cái bìa như một cách che giấu sự bối rối. Thùy đọc đã được hai phần ba cuốn sách. Nàng ngồi dậy, hai tay bó gối.

 

- Tiếng Anh thì tôi chịu.

 

- Truyện này nổi tiếng lắm. Chả biết tiếng Pháp họ dịch là gì nhưng bản Việt ngữ ở đây có người đã dịch, lấy tên là Trở Lại Thiên Đường hay gì đó, nhưng dường như bản Việt ngữ bị cắt bỏ mất mấy chương không thấy dịch giả nói lý do.

 

Quỳnh nhìn tên tác giả trên bìa sách:

 

- Dường như ông này là một đạo diễn mà. Tôi nhớ có xem vài phim của ông ta.

 

- Đúng thế. Ông ta là một đạo diễn và có lẽ đó là một đạo diễn điện ảnh đầu tiên viết văn mà thành công. Từ hồi nào tới giờ dường như chỉ có nhà văn xoay ra làm đạo diễn và thành công, chưa hề có trường hợp đạo diễn xoay ra làm nhà văn mà thành công. Elia Kazan là người đã phá vỡ được cái gần như đã trở thành định luật đó. Phải nhận rằng cuốn sách viết thật lạ với một cái style đơn sơ chân thực đi thẳng vào lòng người.

 

Đôi mắt Thùy say sưa nhìn ra mặt biển sóng nhấp nhô trong khi nói khiến Quỳnh ngẩn ra nhìn.

 

- Đó là câu chuyện về một người đàn ông có cuộc sống ngăn nắp, một công việc ổn định và sinh lợi, những mối tình giai đoạn nhưng sòng phẳng và một gia đình nề nếp với một bà vợ hiểu biết ; nhưng rồi đột nhiên một người đàn bà khác xuất hiện vác theo cái định mệnh của người đàn ông và mọi chuyện bỗng thay đổi chỉ vì người đàn bà đó đã có gan nói thật tất cả những gì mà người khác không dám nói, sống thực tất cả những gì mà người khác không dám hoặc chỉ sống cách lén lút.

 

Thùy ngừng lại, đôi mắt long lanh sáng. Quỳnh nhìn theo tia nhìn của nàng và nhận thấy nàng đang chú ý tới một cặp trai gái trong bộ đồ tắm trạc hai mươi đuổi nhau từ dưới bãi lên. Người con gái chạy trước, cát quấn quít lấy đôi chân nhỏ của nàng, mái tóc dài bay bay, tiếng cười đứt quãng của nàng vang tới chỗ hai người. Có một lúc nàng khuỵu xuống trên hai gối nhưng tiếp tục bò trong khi người con trai có mái tóc dài chụp được mông nàng. Cả hai lăn tròn trên cát, khuất sau một đụn cát. Một lúc thật lâu, họ dìu nhau đứng dậy và tiến về phía Quỳnh và Thùy, vừa đi vừa phủi cát lẫn cho nhau.

 

Quỳnh đột nhiên quay mặt đi chỗ khác như lẩn tránh, như một phản xạ tự nhiên. Nhưng đã trễ. Đạo đã nhận ra Quỳnh. Đã chẳng có vẻ ngượng về trò đùa với cô gái mà Quỳnh nhìn thấy, gã còn nhìn Quỳnh, nhìn Thùy rồi nhìn Quỳnh như dò xét.

 

- Thầy ạ.

 

Xong hồn nhiên giới thiệu cô gái:

 

- Trang, bạn em. Thầy Quỳnh dậy triết lớp anh.

 

Và có vẻ chờ đợi Quỳnh giới thiệu Thùy. Quỳnh miễn cưỡng giới thiệu:

 

- Thùy, học trò cũ của thầy, hiện là ký giả.

 

- Chứ không phải cô nhà?

 

Đạo nhìn Thùy tò mò nhưng bắt gặp ánh mắt và nụ cười thẳng thắn của nàng khiến Đạo tự nhiên cười đáp lại. Thùy đưa tay ra bắt tay cô gái và Đạo:

 

- Ra anh đang học thầy Quỳnh?

 

Đạo kéo cô gái ngồi xuống khiến Quỳnh cảm thấy mất tự nhiên, nhất là khi nhận thấy mọi người có vẻ thoải mái với nhau một cách dễ dàng, chứ không cực nhọc như anh.

 

- Nhưng tôi dốt triết lắm. Bị thầy Quỳnh la hoài. Tôi mà học thầy ở trường công, chắc là bị thầy đuổi quá. Phải không thầy?

 

Quỳnh nhìn Đạo gượng cười, tự hỏi không biết anh chàng có sẽ đem chuyện vẽ hí họa Quỳnh trong lớp ra kể huỵch toẹt cho Thùy nghe không đây. Quả thực anh không quen với trò chơi đó của Đạo. Hơn thế nữa, bức hí họa Đạo vẽ anh có cái vẻ sống động tới độ làm Quỳnh e ngại cái lối nhìn anh của Đạo. Nó phản ảnh một sự nhạo báng đối với nếp sống đạo đức khuôn thước bấy lâu của Quỳnh, nó tố cáo sự ngạo mạn của lớp người trẻ muốn sống theo bản chất thực của họ và ghét những cái khuôn thước của xã hội đặt để sẵn cho họ mà những người như Quỳnh có bổn phận trình bày với họ.

 

May mắn cho Quỳnh là Đạo đã như quên chuyện đó. Gã có vẻ chú ý tới Thùy và nghề nghiệp của nàng:

 

- Làm báo có vui không chị?

 

- Vui hay không, tùy tâm trạng của mình mỗi lúc.

 

- Chị chuyên về cái gì ở tòa soạn?

 

- Anh hỏi một câu như vậy khó trả lời cho một ký giả Việt lắm đấy nhé.

 

- Tại sao?

 

- Bởi vì như một nhà báo kỳ cựu Việt Nam đã nói “làm báo phải như một con dao pha”.

 

- Thì cũng phải có một giới hạn nào chứ. Chẳng hạn như chị đi săn tin hay ngồi ở tòa soạn luộc tin? Nếu săn tin thì chị chuyên về loại tin nào? Hay là chị chuyên dịch tin, dịch tài liệu? Ý tôi muốn hỏi vậy đó.

 

- Anh cũng khá am hiểu về sinh hoạt báo chí đấy, phải không?

 

- Tôi có ông chú làm báo nên đến chỗ ông làm chơi luôn. Ông ta là một nhà báo thất bại, không nổi danh nhưng mê kể chuyện báo chí cho tôi nghe. Thực ra tôi cũng có mộng làm báo. Nhưng không phải làm ký giả, viết bài hay chạy tin, mà vẽ hí họa.

 

Quỳnh ngó Đạo, nhưng Đạo có vẻ không bận tâm tới sự hiện diện của Quỳnh.

 

- Tôi thường sưu tập các tranh hí họa ngoại quốc và tìm hiểu về các họa sĩ hí họa quốc tế. Tiếc là ở Việt Nam ngành này chưa phát triển, nhưng đó cũng là cái hay bởi vì đất hí họa còn hoang, mặc sức tung hoành nếu muốn.

 

Lần đầu tiên Đạo làm Quỳnh ngạc nhiên. Bấy lâu anh vẫn coi thường anh học trò lười biếng này. Quả thật, đằng sau cái vẻ lười biếng đó của Đạo chứa đựng một cái gì đó mà Quỳnh mới chỉ biết một cách hời hợt và lại không muốn đào sâu.

 

- Chắc anh vẽ hí họa khá lắm?

 

- Tôi làm sao dám nói là mình vẽ khá được? Cái đó xin để thầy Quỳnh nhận xét. Thầy thấy em vẽ ra sao, thầy?

 

Quỳnh bối rối rồi nghiêm giọng:

 

- Tôi nói rồi. Cái gì cũng phải đúng lúc đúng nơi của nó.

 

Thùy có vẻ không hiểu. Đạo phá lên cười, vui vẻ kể:

 

- Chị Thùy biết không? Số là một lần thầy Quỳnh cho bài, tôi không biết làm, nhưng tôi cũng không thích dở sách ra xem như những đứa khác, bỏ ra sân sợ giám thị bắt gặp. Ngồi không tôi vẽ thầy rồi nạp bài. Thầy giận em lắm em biết. Nhưng thầy phải ghi nhận là em không ăn gian chứ?

 

Quỳnh chỉ ậm ừ. Thùy cũng phá lên cười theo. Quỳnh bỗng cảm thấy mình là cái bia cho hai người trẻ, kể cả cô bạn gái của Đạo lúc đó đang nằm dài trên cát mắt lim dim cũng ngoái lại nhìn Quỳnh tò mò khi Đạo nói:

 

- Phải nhận là thầy Quỳnh có nét lắm phải không chị Thùy? Tôi vẽ cả một cuốn tập về thầy mà thầy không biết. Bữa nào tôi ghé chỗ chị làm cho chị coi cuốn tập đó. May ra chị sẽ giới thiệu tôi với báo chị.

 

Quỳnh nghĩ quả thực ông thầy thời nay không còn đáng gì dưới mắt học trò, và anh có cảm tưởng dường như chính vẻ nghiêm trang đạo mạo của mình – cái phao của nhà giàu – thường lại bị đem ra giễu cợt. Dường như đoán được vẻ khó chịu của Quỳnh, Thùy lái câu chuyện sang chỗ khác:

 

- Muốn gì thì gì, theo chỗ tôi biết và đó cũng chính là quan niệm của tôi : muốn tiến xa trong nghề nghiệp nào đó, anh phải có một căn bản văn hóa cho chắc chắn. Tất một điều là học cho xong khi mình còn có điều kiện và phương tiện. Anh đã dự tính chọn ngành nào đi sau khi đậu Tú tài chưa?

 

Đạo cười:

 

- Đúng là quan niệm chỉ con gái mới có quyền nghĩ. Tụi tôi con trai nghĩ khác : gì thì gì, hẵng gắng đậu đều mỗi năm để có thể tiếp tục được động viên tại chỗ đã khi hoàn cảnh còn cho phép. Còn chọn ngành nào ấy à, đó cũng là độc quyền của con gái. Con trai tụi tôi, ngành nó chọn, chứ tụi tôi đâu được quyền chọn. Nghĩa là, nếu đậu Tú tài, tụi tôi sẽ ghi danh tưới hạt sen, cuối năm đậu phân khoa nào thì theo phân khoa ấy luôn, khỏi tính toán chi lôi thôi!

 

Một bầu không khí im lặng bỗng bao trùm mọi người. Một lát, Thùy nói nhỏ, chua xót:

 

- Cách nay mười năm, tôi và các bạn tôi cũng nghĩ như anh, nghĩa là ghi danh nhiều phân khoa một lúc rồi học cầu may. Đâu ngờ mười năm sau, nền học vấn của ta vẫn chỉ có một tình trạng đó. Dù anh viện cớ chiến tranh gì gì đi chăng nữa, tôi vẫn chỉ thấy có một điều : chẳng có sự hướng dẫn nào dành cho thế hệ trẻ cả.

 

Quỳnh nhìn hai người trẻ, phân vân. May mắn cho mọi người là cô bạn gái của Đạo chợt ngồi dậy, phá đi bầu không khí nặng nề, giọng hơi bực dọc vì phải nghe những điều chả liên hệ gì tới chuyến đi nghỉ của họ:

 

- Thôi, Đạo. Xuống tắm đi kẻo tới giờ về Sàigòn bây giờ. Ra đây để nghỉ chứ đâu phải để ngồi nói chuyện. Đi?

 

Vừa nói, cô gái có khuôn mặt đẹp nhưng hơi đần độn với thân hình nẩy nở đứng dậy kéo Đạo đừng lên. Thùy cười thành tiếng, cũng đứng dậy theo, vui vẻ:

 

- Cô Trang nói phải đó. Mình đi tắm đi. Thầy xuống tắm không thầy?

 

Quỳnh lắc đầu. Ba người trẻ đuổi theo nhau xuống bãi trong tiếng cười vạm vỡ. Quỳnh nằm xuống mặt cát ấm. Anh không rõ mình nghĩ gì. Chỉ thấy lạc lõng và u trệ. Những người trẻ như Thùy, Đạo, thì họ ưu tư đấy rồi hồn nhiên yêu đời đấy. Và họ gặp nhau ở điểm đó, họ thân thiết với nhau dễ dàng do điểm đó. Nhìn thẳng vào cuộc sống, và rồi cười phá lên nhẹ nhàng, và rồi sống dậy phơi phới. Trong khi Quỳnh…

 

Tiếng cười giỡn của ba người vọng tới chỗ Quỳnh nằm. Bỗng dưng Quỳnh cảm thấy một ghen tức mơ hồ, không rõ là ghen với sức sống của tuổi trẻ nơi họ, hay là ghen với lối làm quen dễ dàng giữa Thùy và Đạo. Anh có cảm tưởng mình bị đẩy lại phía sau cuộc sống nhưng anh vẫn còn đủ sức để lý luận tại mình là thầy chúng, mình là một nhà mô phạm, một người chỉ có cái vấn đề triết học là có thể làm mình bận tâm và phân vân.

 

 

TRÙNG DƯƠNG      

 

(Trích từ giai phẩm Văn số tháng 4-1975)