Có lẽ suốt đời tôi chỉ là một chuỗi chắp nối những luyến tiếc. Luyến tiếc trong ý nghĩ không cùng kỷ niệm của những tháng ngày nồng nàn yêu dấu. Như những ngọn cỏ héo hắt.
Hôm đó tôi theo chuyến tàu lửa vào Huế trọ học. Con tàu đen đủi, nghèo nàn này đã quá quen thuộc với tôi sau những chuyến đi về buồn bã và tiếng còi tàu nhiều lúc tôi nghe như một điệu nhạc bất chợt cô đơn, làm dậy lên trong tôi một chút nao nao. Vì sau lưng là quê hương xanh ngát, ở đó có một vườn cây ăn trái buổi sáng luôn luôn nghe thấy chim hót, và những cánh hoa khế mầu tím nhạt chết rũ đầy lối đi. Lavang nghèo nàn nhưng thân thiết đó. Tất cả đầy ắp trong trí nhớ của tôi.
Tôi ngồi gọn trong lòng ghế. Toa tầu hơi trống vắng. Tôi nghe thoáng trong hơi gió mùi hàng cá tanh tưởi từ một toa tàu nào tạt lại làm tôi chun mũi khó chịu. Bên kia dãy ghế, thật trầm lặng, nàng ngồi, dáng bé bỏng tội nghiệp như một con chim se sẻ mùa đông ướt cánh. Áo nàng thật trắng, thật tinh khiết cơ hồ như còn ngửi thấy được mùi thơm in trên nếp áo. Suốt buổi nàng ngồi co ro nhìn ra bên ngoài khung của sổ. Tôi chỉ thấy được hai bờ vai nhỏ nhoi yếu đuối và một mái tóc cắt rất ngang. Có lẽ nàng vừa mới lớn và cũng chỉ vừa mới biết làm duyên. Bên ngoài ô vuông cửa sổ những hàng cây xanh thẫm như những thằng điên đang đuổi nhau chạy về đằng sau. Và trời thì rất xanh rất trong và rất im.
Bất chợt nàng quay đầu lại nhìn vào trong toa tầu. Bắt gặp đôi mắt tôi đang mở lớn. Nàng bối rối cúi xuống một chút. Tôi thấy rõ đường ngôi rất thẳng của nàng và những sợi tóc lòa xòa che phủ một vầng trán tinh anh. Thoáng một chút hương con gái dìu dịu. Và tôi hít nhè nhẹ sơ e kinh động nàng. Tôi không còn nghe mùi cá sống tanh tưởi nữa. Nàng lại nghiêng đầu nhìn ra bên ngoài cửa sổ. Thật lâu. Làm sao tôi có thể biết được những ý nghĩ lúc bấy giờ trong đầu óc nàng. Nhưng tôi thì biết chắc những ý nghĩ lúc bấy giờ trong đầu óc tôi. Chẳng hạn như cô bé đẹp thật...
Nàng lại quay đầu vào. Cũng bắt gặp đôi mắt như cú vọ thôi miên của tôi. Tôi thấy mắt nàng xanh mướt lạ kỳ, mầu xanh của biển cả mênh mang và hàng lông mi cong vút như những rặng phi lao. Lần này nàng có vẻ bạo dạn hơn một chút, chỉ một chút thôi. Nàng sửa lại vạt áo trắng ngay ngắn trên hai đầu gối rồi lại thản nhiên quay ra nhìn bên ngoài cửa sổ. Tôi thì thực sự đã cảm thấy ghen với trời mây cây cỏ rồi đó. Và tôi muốn nói với nàng nhìn gì ngoài kia hoài vậy cô bé, có khỉ khô gì đâu, chỉ tổ thêm chóng mặt thôi đấy nhé, lại mỏi cả cổ nữa đó, tối về ngủ không được đâu. Nhìn anh nè.
Và tôi đợi chờ nàng nhìn vào, sửa soạn cho một cuộc chinh phục. Vuốt lại một chút mái tóc rối bù vì bụi gió. Gấp lại một chút nếp pli quần cho sắc. Và môi cố nhếch một nụ cười thật có duyên, thật mê hồn, thật nghệ sĩ. Tôi sẵn sàng cả rồi đấy, quay mặt nhìn vào đi chứ cô bé.
Và rồi đã đến lúc mỏi cổ, có lẽ thế, nên nàng quay đầu vào. Lẽ dĩ nhiên là nàng thấy tôi đang cười. Lần này nàng nguýt tôi một cái ôi cái nguýt làm rụng rời chân tay tôi, làm xiêu lạc hồn phách tôi, nguýt nữa đi em cho chân tay tôi thêm rụng rời, hồn phách tôi thêm xiêu lạc. Nàng mỉm một nụ cười, lắc đầu hất mái tóc về đàng sau. Một chút làm duyên. Ôi chao cô bé dễ thương quá đi thôi. Biết nói câu gì bây giờ hở cô bé.
- Cô bé nhìn gì ngoài trời mãi vậy?
Nàng cười nhè nhẹ lắc đầu không nói.
- Cô bé đi một mình thôi hở?
Câu hỏi vô duyên tệ, nên nàng mím miệng cúi đầu, hai bàn tay bối rối đan vào nhau. Và tôi thì đã cảm thấy một chút máu nóng trong người.
Một vài câu hỏi bâng quơ nữa, nàng vẫn chỉ trả lời bằng một nụ cười huyền hoặc. Con tàu vẫn chạy, nhịp bánh nghiến vẫn đều đều. Và tôi thì mãi loanh quanh với những ý nghĩ của tôi. Hay là cô bé câm. Hay là cô bé điếc. Hoặc vừa câm vừa điếc. Tôi nghiệp cho cô bé chưa!
Con tàu chợt giật mạnh rồi ngừng lại ở một ga nhỏ. Tiếng người lên xuống chen lẫn lao xao. Mùi cá tanh tưởi lặng gió hôi nồng nặc. Tôi khó chịu nhăn mặt chun mũi lại. Có lẽ dáng điệu của tôi lúc ấy trông thật xấu xí kỳ cục, nàng ngó thấy vội phì cười:
- Gì mà làm dễ sợ rứa?
Ôi chao tôi mừng biết mấy. Sau này lúc ngẫm nghĩ tôi mới thấy câu nói của cổ nhân "mưu sự tại nhân thành sự tại thiên" thật là đúng. Và tôi nhớ hình như đã hét lớn:
- Ô may quá!
Nàng ngạc nhiên. Chắc thế:
- May cái gì hở?
- Tôi cứ tưởng...
Tôi định nói, cứ tưởng cô bé vừa câm vừa điếc chứ nhưng may quá tôi đã kịp thời bỏ lửng.
Nàng cười, nguýt dài. Ôi cái nguýt muôn đời vẫn đẹp của nàng! Nàng liếc nhanh ra ngoài:
- Ga nào đây anh nhỉ?
Tôi vội vàng:
- Ga Phò Thạch đó! Cô bé đi Huế mấy lần rồi?
- Em ở Huế mà. Mới đi ra Quảng Trị vài lần thôi à. Nên chưa thuộc hết tên các ga đó...
Giọng nói của nàng trong và êm chi lạ, tôi nghe thân thuộc và gần gũi như tiếng hót của con chim nào buổi sớm mai mùa hạ trong vườn cây ăn trái nhà tôi.
- Không nhìn ra ngoài cửa sổ nữa à?
Nàng cười nhẹ. Tôi thoáng thấy bên ngoài trời vẫn im lìm xanh thẳm, nhưng hình như đã có một sợi khói mây nhạt nhòa nào đó. Có lẽ nàng cũng đã thoáng thấy, như tôi.
- Anh vào Huế làm gì?
- Đi học.
- Trường nào?
Tôi trêu nàng:
- Hỏi làm gì, còn để thì giờ cho người ta học chứ!
Nàng hứ một tiếng thật dễ thương. Tôi vội vàng, sợ nàng giận:
- Trường Thiên Hữu, chắc cô bé biết chứ. Còn cô bé, học ở đâu?
- Anh đoán thử coi!
Tôi giả vờ nhắm mắt, nói đại một tên quen thuộc:
- Đồng Khánh!
Nàng mím môi, nhìn vào mắt tôi, có một chút gì bí mật:
- Ừ hạ, anh giỏi nhe ha!
Tôi hứng chí, ba hoa thêm:
- Huế, Đồng Khánh là nhất!
Nàng tinh nghịch:
- Vậy hở? Khi nào mời anh tới chơi!
- Cô bé xúi dại tôi hả? Tới đó chắc tôi chết rét mất!
- Anh cứ mặc áo ấm vào rồi tới...
Nàng giấu mặt cười sau câu nói đùa của nàng. Tôi làm ra vẻ nghiêm trang:
- Tôi tới cô không sợ sao?
- Sợ?
- Sợ mất tôi. Sa vào tay người khác...
Tôi nói nhỏ tiếng sợ nàng giận. Tôi thấy má nàng ửng đỏ:
- Hứ, ai thèm! Mời anh tới dựa cột đèn đấy chứ!
- Ủa, sao để tôi tội nghiệp vậy?
- Đành vậy, chứ biết làm sao. Vì em đâu có học ở đó...
- Thế sao lúc nãy cô bảo học ở Đồng Khánh?
- Ai bảo?
- Cô!
- Em hay anh?
Nàng cãi như một đứa bé. Tôi thấy nàng thật dễ thương. Vẻ mặt nàng chùng hẳn xuống. Tôi luống cuống sợ nàng bỏ tôi quay ra với ô vuông cửa sổ của nàng thì thật là nguy. Tôi cố làm ra vẻ thật thiểu não, tay đấm đấm vào ngực:
- Ừ thì anh. Lúc nãy anh quên. Cho anh xin lỗi nghe cô bé!
Tôi đổi lối xưng hô một cách ngon lành. Và nàng thì hình như chỉ muốn hờn một chút làm duyên mà thôi. Khuôn mặt nàng rạng rỡ tinh anh trở lại. Rồi nàng kể cho tôi nghe tuổi thơ của nàng, trường học, bạn bè của nàng, mùa mưa, mùa nắng và ước vọng của nàng. Hè vừa rồi nàng ra chơi nhà bà ngoại ở ngoài này, bây giờ nàng trở vào để bắt đầu một niên học mới. Và tôi thì kể cho nàng nghe về một vườn cây ăn trái có lá rất xanh và trái rất ngọt buổi sáng hoa khế tím rụng đầy lối đi. Và tôi nói với nàng là mùa hạ năm tới anh sẽ mời em tới thăm. Và em sẽ là con chim nhỏ muôn đời hót mãi trong vườn đời anh.
Bây giờ thì không gian xa cách, nên tôi chỉ còn biết ước mơ bé nhỏ là chung thân làm một loài nhai lại, nhai lại rất ngon và rất thơm những ngọn cỏ héo hắt mà nàng đã trao cho tôi ngày đó.
VŨ LINH THIÊNG
(Trích tuần báo Tuổi Ngọc số 78, tuần lễ từ 23 đến 30-11-1972)
