CHƯƠNG 31_TÚP LỀU CỦA CHÚ TOM

CHƯƠNG 31

Có mấy ai giữa chúng ta, trong khi thảm nhục đau đớn triền miên mà không ao ước thà được  chết đi hơn là ngoắc ngoải kéo dài cuộc sống? Kẻ tử vì đạo, đối mặt với cái chết đầy ghê rợn, tối tăm, nhờ tìm thấy ngay trong chính nỗi kinh hoàng của định mệnh mình một sự khích lệ và nâng đỡ, một niềm phấn khởi vô biên, một niềm tin nhiệt thành, giúp mình can đảm vượt qua thử thách, đọa đày: đó là phần thưởng dành cho đời sống vĩnh cửu mai sau.

Nhưng cái chết ước mong đâu đã đến ngay cho: phải kéo lê sự sống, phải mang ngày này qua ngày nọ trong tim nỗi nặng nhọc, nỗi cay đắng, nỗi uất ức và cảm thấy, sau mỗi lần bị tra tấn, những thớ thịt như dần dần rã rời, đường gân như chùng lại, phải chứng kiến máu trong người ứa ra chậm rãi, từng giọt từng giọt, những giọt máu quí giá. A! Đấy mới chính là nỗi thử thách kinh hoàng hơn cả mà Tom đang gánh chịu.

Lúc Tom đứng đối diện với kẻ ức hiếp bác, lúc bác nghe thấy những lời đe dọa của gã, lúc bác đang tin tưởng giờ chết của bác đã điểm, con tim bác rộn rã reo vui trong lồng ngực. Bác cảm thấy bác đủ sức chịu đựng những khổ hình và ngọn lửa thiêu đốt. Bác ngỡ như chịu được tất cả, với đôi mắt hướng về hình ảnh Chúa toàn năng.

Song khi gã ấy bỏ đi, khi mà nỗi phấn khởi đã lắng xuống ấy là lúc bác trở lại với những đớn đau thể xác, ấy là lúc bác cảm thấy tứ chi như mềm nhũn rã rời, ấy là lúc bác thấy mình bị bỏ rơi, hèn hạ, thấp kém và tuyệt vọng đến cực điểm.

Thời gian trôi qua, dài đăng đẵng.

Legree bắt bác làm việc trở lại dù bác chưa bình phục hẳn. Rồi là những hành động khủng bố, bạo tàn, bất công tái diễn.

Sự yên ổn trong tâm hồn, lòng tin ở Chúa, tất cả những gì từng nâng đỡ bác từ trước đến nay, giờ phải đối diện với nỗi nghi ngờ và tuyệt vọng càng lúc càng chồng chất. Lúc nào cũng như ẩn hiện trước mắt bác cái định mệnh đen tối, những linh hồn sa ngã bị đày đọa, sự chiến thắng của tội ác mà Thiên Chúa thì im lặng!

Bác nghĩ đến lá thư cô Ophélia đã viết về Kentucky, bác sốt sắng cầu xin Chúa gởi một người đến giải thoát bác, mỗi ngày bác đều hy vọng có kẻ nào đó đến chuộc lại bác, nhưng vẫn bặt tăm, khiến bác hầu như tuyệt vọng.

Nhiều tuần lễ kế tiếp trôi qua.

Một tối kia, bên vài que củi được đốt lên để nấu thức ăn cho bữa tối, bác ngồi bệch dưới đất, kiệt sức và không còn tin tưởng. Bác vứt các cành cây vào đống lửa để thêm ánh sáng và lấy trong túi ra cuốn Thánh Kinh, bác tìm đọc lại những đoạn đặc biệt vẫn thường làm tim bác rộn rã khi đọc đến, những lời nói của các vị bô lão, các tiên tri, các thi sĩ và những kẻ thông thái, vẫn luôn nâng đỡ chúng ta trên suốt đường đời... Những lời nói thần thánh ấy phải chăng đã hết hiệu lực, hay tại đôi mắt mờ mệt gần như mù lòa không đủ sức giúp bác thấy hiểu ý nghĩ chúng, không còn nâng đỡ bác?

Tom thở ra nặng nề... và bác nhét cuốn sách vào túi áo. Một tràng cười thô lỗ vang dội sát bên tai. Tom ngước mắt lên: bác nhận ra Legree.

- Ê, thằng già! Giờ chắc mày đã hiểu tôn giáo của mày không là cái gì cả? Tao hy vọng là cái đầu óc tối tăm của mày sắp ý thức được điều này!

Lời châm biếm này đối với Tom còn độc ác hơn cả những hành hạ thể xác mà bác từng hứng chịu.

Bác lặng thinh.

- Mày là một con thú! - Legree tiếp - Lúc tao mua mày, tao có những dự định tốt đẹp về mày. Nghe tao, ở đây mày sẽ được sung sướng nhiều hơn cả Sambo và Quinbo, mày sẽ có nhiều giờ rỗi rảnh, thay vì bị đánh đập đều đều mỗi ngày, mày sẽ đánh đập kẻ khác: mày sẽ được ung dung đi lại khắp nơi ; những chiều đông mày sẽ được nốc một ly rượu Punch hay whisky... Được như vậy không hơn như thế này à? Nghe tao đi, hãy ném cái gói giấy điên khùng ấy vào lửa và hãy theo giáo hội của tao!

Tom sốt sắng kêu lên:

- Xin Chúa thương xót con!

- Mày thấy rõ là Chúa của mày không mảy may thương xót mày. Mày thấy chứ, nào! Tốt hơn nên nghe tao... Tao đây cũng là một người sáng giá à, nghe!

- Không, thưa ông! - Tom nói - Không! Dầu Thiên Chúa có giúp tôi hay Ngài ruồng bỏ tôi đi nữa, tôi vẫn tin tưởng ở Ngài, tôi tin vào Ngài đến hơi thở cuối cùng.

Legree vừa quát vừa khinh bỉ nhổ một bãi nước bọt vào mặt bác và giơ chân đạp bác một cái:

- Thằng điên kia! Tao sẽ tẩy não mày, tao sẽ hoán cải được mày... mày sẽ thấy...

Và Legree bỏ đi, không phải hắn xót thương nên không tra khảo Tom mà vì hắn muốn đợi cho đến khi mùa màng hoàn tất.

*

Trong khi đó, Cassy đã âm thầm sắp đặt một kế hoạch trả thù Legree, lối trả thù khủng khiếp nhất, về tất cả những bạo tàn mà bà đã từng là kẻ chứng kiến hay là nạn nhân.

Một đêm kia, trong căn lều của Tom, mọi người đã ngủ say cả, Tom bất chợt giật mình dậy. Bác nhận ra khuôn mặt của Cassy lấp ló ở cái lỗ được dùng thay cho cửa sổ. Bà ra dấu trong im lặng gọi bác ra khỏi lều.

Đêm thật khuya. Trời có trăng. Chung quanh họ vắng vẻ và im lặng. Một tia sáng rọi trên mặt của Cassy. Tom thấy như có một ngọn lửa hừng hực cháy trong đôi mắt đen láy và man dại của bà: vẻ tuyệt vọng buồn thảm không còn nữa. Bà vừa đưa bàn tay bé nhỏ chụp cánh tay bác và kéo bác đi theo bà với một sức mạnh mà bác tưởng như mình bị lôi đi bởi một bàn tay thép.

- Lại đây, bác Tom! Đến đây, tôi có tin muốn báo cho bác.

Tom xúc động hỏi:

- Chuyện chi vậy, hở Cassy?

- Tom, bác có muốn được tự do không?

- Thưa bà, tôi rất mong muốn nếu đây là thánh ý Chúa.

- Bác có thể được tự do, ngay đêm nay! - Khuôn mặt Cassy lần nữa như sáng rực lên - đến đây!

Tom do dự. Bà hạ thấp giọng nói tiếp và nhìn thẳng vào đôi mắt bác:

- Đến đây đi! Gã đang mê man trong giấc ngủ... Tôi đã chuốc rượu gã khá nhiều khiến gã không còn hay biết chi nữa ; nếu tôi có đủ can đảm, tôi đã không cần nhờ đến bác. Đến đây! Cánh cửa phía sau đã được mở sẵn, có một cái rìu gần đấy, chính tôi đã để nó. Cánh cửa phòng gã cũng mở, tôi sẽ chỉ bác đường đi đến đó. Tôi muốn chính tay mình xử gã, nhưng không đủ can đảm. Nào, ta đến đấy thôi.

- Không thưa bà! Muôn ngàn lần tôi không đến.

Tom cứng rắn nói và bước lùi dần trong khi Cassy đang cố sức níu kéo bác tiến tới.

- Này, bộ bác không nghĩ đến những người bạn khốn khổ của chúng ta à? Chúng ta sẽ giải thoát cho họ. Chúng ta sẽ đi đến một nơi nào đó trên các cánh đồng. Chúng ta sẽ dựng một túp lều, chúng ta sẽ sống ở đấy trong sự tự do. Cho dẫu có phải chịu khổ cực đi nữa, đời sống ở đấy vẫn hơn ở đây.

Tom cương quyết từ chối:

- Không! Không! Sự tốt lành không bao giờ có thể tới từ tội ác ; tôi thà bị chặt mất cánh tay còn hơn phạm tội!

- Nếu vậy tôi sẽ gắng làm một mình.

Cassy vừa nói vừa bỏ đi. Tom sụp quì gối trước mặt bà:

- Bà Cassy ơi! Hãy vì cái chết của đấng cứu thế, vì tội lỗi của chúng ta, đừng nỡ bán linh hồn quí giá của cô cho quỉ! Làm vậy chỉ tổ phạm tội thôi! Thiên Chúa không dạy chúng ta trả thù. Ngài dạy chúng ta phải chịu đựng và chờ giờ Chúa đến!

Cassy nói:

- Chờ đợi! Bộ đã bấy lâu nay tôi không chờ đợi đến nỗi con tim trở nên tuyệt vọng và lý trí mờ mịt cả sao? Nó đã chẳng khiến chúng ta phải chồng chất nỗi khổ? Tôi, và những con người khốn khổ, cả bác nữa, nó đã không làm đổ từng giọt một, dòng máu của bác sao? Phải, tôi đã được chọn... Người ta đã chọn tôi để đứng ra báo thù! Giờ đến phiên gã đổ máu đây! Tôi mong mỏi thấy dòng máu từ trong tim gã trào ra, tận mắt...

Tom vừa nói vừa nắm chặt lấy hai bàn tay co quắp của bà lại:

- Đừng, đừng, đừng! Hỡi linh hồn đáng thương! Không nên làm vậy, không nên làm vậy! Thiên Chúa tốt lành đã đổ ra chính máu của ngài, ngài đã đổ ra vì chúng ta. Chúa ơi! Xin giúp chúng con noi gương Chúa và yêu mến kẻ thù của chúng con!

Cassy kêu lên với ánh mắt sáng rực:

- Yêu thương những kẻ thù như thế được à? Tôi không thể chấp nhận được!

- Không, thưa bà, điều này không thể tự nhiên mà làm được, phải nhờ ở ý chí mình. Như thế, mới là chiến thắng! Khi mà chúng ta có thể yêu thương và cầu nguyện, ở mọi nơi và bất chấp tất cả, trận chiến coi như đã chấm dứt và chiến thắng đã đến! Vinh danh Thiên Chúa!

Ánh mắt long lanh, giọng run run, Tom ngước mắt nhìn trời. Cassy không thốt nên lời, những giọt nước mắt ứa ra từ đôi mắt đang nhắm kín. Tom đứng lặng nhìn bà một lúc lâu, rồi bằng một giọng do dự, bác nói:

- Nếu bà thấy có thể trốn khỏi nơi đây, nếu bà thấy có thể làm được, tôi khuyên bà nên ra đi, nghĩa là nếu bà thấy có thể trốn được với đôi bàn tay không nhuộm máu... đừng làm trái lại!

- Bác muốn thử thời vận với tôi không hở bác Tom?

- Không, chưa đến lúc tôi ra đi... Chúa đã giao tôi công việc phải hoàn tất bên cạnh những kẻ đáng thương này. Tôi sẽ ở với họ, cùng với họ, tôi vác thập tự giá của tôi đến cùng! Còn đối với bà, bà không cần phải làm như vậy. Bà quá yếu đuối, bà không chịu đựng nổi. Tốt hơn bà nên ra đi... nếu có thể. Gắng sức lên! Và tôi sẽ hết lòng cầu nguyện cho bà!

- Bác Tom ơi, tôi sẽ cố gắng!

- Amen! - Tom nói - Cầu xin Chúa giúp cô!

_________________________________________________________________________ 

Xem tiếp CHƯƠNG 32

CHƯƠNG 30_TÚP LỀU CỦA CHÚ TOM

CHƯƠNG 30

Giờ đây, ta hãy tạm quên bác Tom cùng với bọn côn đồ trong chốc lát để trở lại với Georges và vợ anh ta, những kẻ chúng ta đã không nói đến từ giữa cuộc chạy trốn.

Lúc chúng ta rời bỏ Tom Loker là lúc gã thở dài trở mình trên tấm nệm trắng phau nơi nhà một tín đồ phái Quaker, dưới sự chăm sóc trìu mến của bà lão Dorcas.

Đó là một người đàn bà cao lớn, hiền hậu và nhẫn nại. Một cái mũ bằng lụa che mất hết phân nửa mái tóc quăn và trắng như cước, xõa trên vầng trán cao sáng sủa; hai mắt bà xanh trong như chất chứa những tư tưởng tốt lành; một tấm khăn bằng nhiễu trắng tinh vắt chéo trên ngực bà; bộ đồ lụa màu nâu bóng láng, va chạm vào nhau kêu sột soạt theo mỗi bước chân khi bà di chuyển trong phòng.

- Trời đất quỷ thần ơi! Chịu sao cho nổi? Mẹ kiếp!...

Tom Loker vừa thét lên vừa giơ tay đấm thùm thụp vào những tấm chăn đắp.

- Loker! Tôi van anh, đừng làm thế nữa.

Bà Dorcas nói trong lúc hai tay xếp ngay ngắn những tấm chăn lại.

- Này, bà lão, tôi sẽ không làm vậy nữa nếu tôi có thể chịu đựng, nhưng trời quá nóng nực đến nỗi tôi không nằm yên được!

Dorcas giở tấm đắp chân, kéo tấm chăn ngay ngắn lại và quấn các thứ ấy quanh người Tom khiến hắn như một con nhộng. Và trong lúc làm những cử chỉ săn sóc này, bà ôn tồn nói :

- Này anh bạn, tôi mong anh đừng nên chửi thề và tỏ vẻ giận dữ như lúc nãy nữa. Hãy chịu khó để ý chút đỉnh đến hạnh kiểm anh... nói năng nên dè dặt...

- Á à! Hạnh kiểm tôi, đó chắc là việc sau chót hết trong các việc mà tôi bận tâm đến.

Tom Loker như lên cơn, đạp tung những tấm chăn đắp và biến cái giường ở vào một tình trạng bừa bãi kinh hồn. Bà già kiên nhẫn không quở mắng gì, chỉ sắp lại chúng. Một lát sau, Tom Loker dịu xuống, hắn bất chợt lên tiếng, sau một hồi im lặng :

- Người đàn ông và người đàn bà ấy còn ở đây không?

Bà Dorcas trả lời :

- Còn.

- Tốt hơn, nên bảo họ sang bên kia hồ; càng sớm càng tốt.

- Hình như họ cũng nghĩ vậy.

Bà Dorcas lừng khừng trả lời, bình thản tiếp tục đan. Loker thêm :

- Ê này, ở Sandusky có những tên đồng bọn chúng tôi canh chừng kỹ mỗi chuyến tàu. Cái gì đã khiến tôi tiết lộ bí mật này? Phải chăng vì muốn họ trốn thoát... hay là chỉ vì muốn trả thù Marks, thứ đồ bạn bè hèn hạ.

- Loker ơi!...

- Này, bà lão, khi mà cái chai bị dồn nén quá mức, nó ắt sẽ nổ tan... Bà hiểu chưa? Nghe tôi đây: chuyện vợ chồng hai người nô lệ đi trốn đó mà, về phần người đàn bà, hãy nói với bà nên hóa trang khác đi... Hình dáng của bà ấy đã bị biết rõ ở Sandusky.

Dorcas tiếp lời với vẻ thản nhiên cố hữu :

- Chúng tôi sẽ lo lắng về điều này.

Tom Loker cảm thấy yên lòng, nằm dưỡng bệnh đến hơn ba tuần lễ ở đấy. Hắn mắc một chứng cảm sốt, thêm vào các vết thương khó chịu lúc đầu của hắn. Rồi đến một lúc, hắn rời chiếc giường với vẻ hơi buồn bã, nhưng hiểu biết hơn. Kể từ đó, thay vì lao mình vào những cuộc săn người, hắn đến trú ngụ nơi một vùng đất mới khai hoang, sung sướng dùng tài năng của mình vào việc săn bắn gấu, chó sói và các thú dữ khác của rừng rậm. Hắn nổi danh chút ít nhờ những thành quả sau này.

Hắn luôn luôn tỏ vẻ kính nể, mỗi khi nói đến giáo phái Quaker :

- Các tín đồ ấy? Ồ, những người can đảm, những người đầy lòng vị tha; họ muốn biến tôi thành tín đồ của họ đó nghe, nhưng họ... không thành công. Dễ gì...

Hắn ngưng lại cười vui vẻ, rồi nói tiếp :

- Tuy nhiên, này anh bạn, anh nên biết rõ là họ rất thạo việc săn sóc một người bệnh, ồ! Rất chu đáo, và không ai có thể làm bánh, nấu nướng thức ăn ngon hơn họ đâu nghe!

*

Những kẻ đào tẩu của chúng ta biết là đang bị rình rập ở Sandusky. Họ chia thành hai nhóm: Jim và bà mẹ già ra đi tiên phong, vài đêm sau, mới đến phiên Georges, Elisa và đứa con được đưa đến Sandusky, và trú ngụ tạm trong một mái nhà hiếu khách, trước khi đáp tàu sang bên kia hồ.

Rồi đêm đen sẽ đi qua, ánh nắng ban ngày biểu hiện cho sự tự do xuất hiện rực rỡ trước mặt họ chăng? Nhưng thứ tự dành cho Georges Harris là gì?

Đối với mọi người thì tự do là chủ quyền của bất cứ quốc gia nào muốn tỏ ra xứng đáng là một quốc gia; đối với Georges Harris, đó là quyền của người đàn ông muốn tỏ ra xứng đáng là một người đàn ông, chứ không là một con vật! Là quyền được gọi theo tiếng gọi từ tim mình, một người đàn bà là vợ mình, quyền được che chở nàng tránh khỏi mọi ức hiếp phi lý, quyền được che chở và nuôi nấng những đứa con của mình, quyền được làm sở hữu chủ một căn nhà, theo một tôn giáo; quyền thực hiện những ý thích chính đáng của mình mà không phải lệ thuộc vào bất cứ sự chèn ép của một ai.

Đây là tất cả những ý nghĩ đang sôi sục trong đầu Georges. Anh chống cằm, mắt chăm chăm nhìn người vợ đang cố gắng che giấu dưới bộ y phục đàn ông cái hình đáng thon đẹp của nàng. Họ tin tưởng là dưới lớp hóa trang này, họ có thể thoát hiểm dễ dàng hơn.

- Sao anh buồn bã vậy? - Elisa vừa hỏi vừa quỳ xuống đặt tay mình vào tay chồng - Người ta nói chúng mình chỉ còn hai mươi bốn tiếng đồng hồ nửa là đến Canada. Một ngày và một đêm lênh đênh trên hồ và rồi thì... rồi thì..

- Đúng vậy - Gorges vừa nói vừa kéo nàng vào lòng - anh cũng đang nghĩ thế! Giờ phút cuối đã điểm! Sắp đạt được sự tự do, thấy nó ở ngang tầm tay, rồi nó có thể vuột mất! Ồ, nếu bị như thế chắc anh không thể sống nổi nữa, em ơi!

- Anh đừng lo lắng thái quá. - Ta đã vượt qua nhiều nguy hiểm. Thiên Chúa tốt lành đã cho phép chúng mình được giải phóng. Em có cảm tưởng ngài luôn luôn ở với chúng ta đó Georges!

- Anh muốn tin tưởng như em, Elisa - Georges vừa nói vừa bật đứng dậy - Phải, anh rất muốn tin tưởng như em... Thôi, lên đường! - Anh đứng dang ra xa cách nàng một sải tay, tiếp - Ồ, trông em xinh tươi quá: mái tóc uốn quăn cắt ngắn trông thật hợp. Kìa, cái mũ đẹp thật, nhưng có hơi xiên về một phía. Không sao. Anh chưa bao giờ thấy em đẹp như thế này. Mà này, xe đến rồi kìa... Anh không hiểu bà Smyth đã lo hóa trang cho Henri xong chưa?

Cánh cửa xịch mở, một người đàn bà đáng kính, đứng tuổi, bước vào dắt theo Henri được hóa trang thành một cô bé gái.

Elisa vừa nói vừa bước vòng quanh đứa bé :

- Con tôi trông xinh gái tệ! Chúng ta gọi nó là Henriette. Tên ấy nghe được chứ?

Đứa bé e dè đứng im. Nó lặng nhìn mẹ nó trong bộ y phục khác lạ. Thỉnh thoảng nó bật ra một tiếng thở dài nặng nề, nó nhìn mẹ qua những lọn tóc dài lõa xõa trước trán.

- Henri, con có nhận ra mẹ không?

Nàng vừa nói vừa đưa hai tay về phía nó.

Đứa rụt rè níu chặt gấu áo của người đàn bà đi với nó. Bà Smyth lên tiếng :

- Chị có nghe nói ở dưới bến bọn chúng đã thông báo cho tất cả các thuyền trưởng được lệnh chận bắt một người đàn ông, một đàn bà và một đứa bé trai.

Georges nói :

- Thật vậy ư? Nếu vậy em sẽ đánh lạc hướng họ... nếu họ hỏi em.

 
Chiếc xe dừng lại trước cửa nhà, và cả gia đình dễ thương đã cho bọn người đào tẩu tá túc quây quần quanh họ trao cho họ những lời chúc tốt lành trước khi từ giã.

Bọn họ đã hóa trang theo lời khuyên của Tom Loker. Bà Smyth, người đàn bà Canada đáng kính, trong dịp sang đây, đã bằng lòng trở về xứ với tư cách là một bà dì của bé Henri; trong suốt hai ngày sau cùng này, chỉ một mình bà chăm sóc cậu bé thôi; một lô bánh ngọt và kẹo đường đã thắt chặt mối dây thân hữu giữa một già, một trẻ.

Chiếc xe dừng lại trên bến. Cả bọn họ bước lên tấm ván bắc lên tàu. Elisa, với dáng điệu quý phái, nắm lấy cánh tay bà Smyth. Georges theo sau với mớ hành lý.

Trong khi Georges đứng ở văn phòng thuyền trưởng, trả tiền cho chuyến đi của cả bọn họ, anh nghe thấy mẩu đối thoại của hai gã đàn ông đứng sát bên anh :

- Tôi đã quan sát kỹ tất cả những kẻ lên tàu - Một tên nói - tôi dám chắc là không có họ.

Gã tuyên bố câu ấy là một viên kế toán của bến, kẻ đang cùng gã nói chuyện là Marks, (tên đã bỏ rơi Loker khi Loker bị thương) hắn lì lợm quyết đeo đuôi con mồi đến tận Sandusky.

- Thật khó mà phân biệt một con mụ đàn bà nô lệ lai xinh đẹp với một người đàn bà da trắng. Còn thằng đàn ông thì dễ, da nó đen ngăm ngăm, trên một bàn tay có vết phỏng.

Bàn tay Georges đưa ra để nhận vé tàu và món tiền thối lại hơi run một chút; nhưng anh bình tĩnh quay người lại, ném một cái nhìn bình thản và lạnh lùng về phía tên đàn ông vừa nói, rồi anh đi đến cạnh Elisa, đang đứng chờ anh ở đằng kia boong tầu.

Bà Smyth và cậu bé Henri đã lui vào trong căn phòng dành riêng cho các bà, ở đấy, màu da ngâm ngăm đẹp đẽ của thằng bé thu hút nhiều cái vuốt ve và cảm tình của đám nữ hành khách.

Hồi chuông rung lên báo hiệu giờ tàu tách bến. Georges có vẻ hài lòng lúc thấy Marks rời tàu. Anh thở phào nhẹ nhõm khi những vòng quay đầu tiên của cái bánh xe bên thân tàu chuyển động để đưa xa thêm sự ngăn cách giữa đôi bên.

Hôm ấy là một ngày đẹp trời. Những đợt sóng trong xanh của một hồ Erié nhấp nhô, lóng lánh, rực rỡ với những tia nắng vàng. Một cơn gió nhẹ thổi từ bờ, và chiếc tàu phăng phăng lướt sóng.

Ôi! Làm sao diễn tả được nỗi hạnh phúc đang tràn ngập tận đáy con tim của người đàn ông này!...

Ai mà có thể ngờ được là những ý tưởng nóng bỏng đang nung nấu tâm hồn của Georges, khi thấy anh vẫn với thái độ bình thản, đi dạo mát bên cạnh người bạn đồng hành rụt rè trên boong tàu?

Hạnh phúc đến với anh như có vẻ dịu dàng và quá đẹp đến nỗi anh không dám tin là nó sắp nằm trong tầm tay anh. Anh vẫn còn cảm thấy chút ít lo lắng, anh vẫn e sợ bị vuột nó vào phút chót.

Nhưng chiếc tàu vẫn bình yên lướt sóng.

Thời gian dần trôi. Cuối cùng, cái bờ của xứ thuộc địa Anh xuất hiện trong tầm mắt, mỗi lúc mỗi gần... Cái bờ mà nơi ấy reo vang hai tiếng huyền bí: Tự Do, và là nơi bám víu duy nhất dành cho những người nô lệ da đen tuyệt vọng, nơi họ coi là đất hứa.

Họ tiến dần vào bến của cái thành phố nhỏ Ambersberg của xứ Canada. Georges nắm chặt lấy cánh tay vợ... Hơi thở anh trở nên ngắn và dồn dập... Một đám sương mù như tan loãng dần trước mắt anh, anh im lặng cầm chắc bàn tay bé nhỏ đang run rẩy trong tay anh. Hồi chuông vang lên, chiếc tàu dừng lại. Georges như không ý thức được những gì anh đang làm. Anh thu xếp hành trang, rời boong tàu. Rồi họ đứng yên chờ đến lúc mọi người đã bỏ đi hết, bồng trên tay đứa con, hai vợ chồng đồng quỳ gối trên bến và hướng tâm hồn họ lên cùng Chúa.Làm sao mà diễn tả nổi vẻ sung sướng của cái ngày đầu tiên được hưởng tự do?

Ôi! Tự do! Cao cả và quý giá, biết ngần nào! Được đi, đứng, nói năng, thở, thương yêu... tất cả đều không bị kiểm soát và cấm đoán. Thật tuyệt vời, hình ảnh của những con người, lần đầu tiên, kể từ lúc được sinh ra, đang quỳ gối lãnh nhận quyền tự do, được luật pháp bảo đảm, thi hành tất cả những quyền mà Chúa đã ban cho một con người!... Họ đã phải trả giá cho sự tự do của họ quá đắt: giờ đây họ không có trong tay một tấc đất, một mái nhà, và cả một đồng xu dính túi. Họ chỉ có những gì mà một con chim trên không trung có, một bông hoa ngoài đồng có. Nhưng đã làm sao? Họ đâu ao ước gì hơn? Họ đã được tự do, đã đổi nó bằng máu và nước mắt, bằng vô vàn nguy hiểm mới đạt được kết quả ngày nay.

Họ vững tin vào Thiên Chúa quyền năng và sẽ tự lực cánh sinh trong những ngày sắp tới.

Nhìn nhau, họ mỉm cười qua màn lệ, lòng phơi phới, nhẹ lâng...

______________________________________________________________________ 

Xem tiếp CHƯƠNG 31

 

CHƯƠNG 29_TÚP LỀU CỦA CHÚ TOM

CHƯƠNG 29

Phòng khách của Simon Legree là gian nhà dài và rộng, ở một góc là một lò sưởi to lớn, đồ sộ; ngày xưa, bốn vách tường được dán một lớp giấy hoa đắt tiền và đẹp đẽ. Thứ giấy này, giờ đây, mục nát, rách tơi tả, phai màu, biến bức tường thành lởm chởm đầy những miếng vá. Một thứ mùi ẩm mốc, ngai ngái, hôi hám làm người ta khó chịu, muốn nôn, thoát ra từ sự hoang tàn, ẩm ướt, đổ nát; cái thứ mùi ta thường bắt gặp ở những tòa nhà cũ kỹ bỏ trống lâu năm. Trên vách, lấm chấm những dấu vết của bia và rượu nho.

Nhiều nơi khác dính đầy vệt phấn. Trong lò lửa lập lòe ngọn than hồng. Trời vào mùa này không lạnh lắm, nhưng ở trong căn phòng rộng rãi ấy, vào mỗi chiều tối, thường mang vẻ ẩm ướt lạnh lẽo, hơn nữa Legree cần có lửa để đốt điếu xì gà và đun nóng rượu Punch của gã. Ánh sáng đỏ rực của đống than nóng bỏng cho phép ta thấy được những vật dụng trong phòng: yên ngựa, bàn chải, dây cương, roi; những chiếc áo choàng và đủ thứ đồ đạc, quần áo, vất ngổn ngang bừa bãi đây đó.

Những con chó khổng lồ mà ta đã nói hồi đầu, nằm yên ở những chỗ ưa thích.

Legree đang tự tay sửa soạn cho mình một món giải khát gồm nước pha rượu và chanh. Gã chế nước từ cái ấm cũ kỹ, sứt mẻ vào trong tách, miệng làu bàu :

- Tên Sambo khốn nạn là đầu mối gây nên cuộc cãi vã vừa rồi giữa ta với tên nô lệ mới đến! Giờ đây Tom trở nên vô dụng trong suốt tuần lễ tới, khi mà mùa màng cần được gặt gấp.

Ngay lúc ấy, cánh cửa xịch mở, Sambo bước vào. Hắn cúi đầu chào gã và đưa cho gã một gói giấy nhỏ.

- Gì vậy hở thằng chó?

- Một miếng bùa ngãi, thưa ông chủ!

- Cái gì?

- Một vật mà những tên da đen đến xin ở tụi phù thủy, giữ nó sẽ tránh được sự đau đớn khi bị đánh đập, thằng Tom đeo nó quanh cổ bằng một sợi dây đen.

Legree vốn đầu óc đặc sệt mê tín như phần đông bọn đàn ông hung bạo và vô tín ngưỡng. Gã cầm lấy gói giấy và chậm rãi mở ra.

Gã thấy một đồng đô-la và một cuộn tóc dài vàng óng, mớ tóc vàng như sống động, quấn quít quanh những ngón tay của Legree.

- Đồ khốn!

Gã thét to kinh hãi, dậm hai chân trên mặt đất bành bạch và rũ rũ những sợi tóc khỏi những ngón tay, như thể vừa bốc nhằm tổ kiến :

- Những thứ này ở đâu vậy? Đem chúng đi ngay! Bỏ vào lửa đi! Bỏ vào lửa!

Nhưng rồi gã ném nguyên lọn tóc vào lò sưởi, hét dựng :

- Tại sao mầy dám đem đến cho tao những thứ thổ tả đó?

Sambo đứng yên, miệng há to, lặng im sửng sốt.

- Đừng bao giờ đem đến cho tao cái thứ quỷ này nữa!

Gã vừa la tiếp vừa đưa nắm tay ra dọa Sambo, trong khi tên này nhanh chân lỉnh mất dạng; gã liền ném tiếp đồng đô-la qua cửa sổ.

Sambo cảm thấy nhẹ nhõm sau khi ra khỏi phòng và đến lúc tên này bỏ đi xa, Legree mới thấy xấu hổ về cơn sợ hãi quá trớn của gã lúc nãy. Gã ngồi xuống ghế với dáng điệu của một con chó săn trong cơn giận dữ, rồi bắt đầu nốc rượu, không nói một tiếng nào nữa.

Legree mắc chứng bệnh gì vậy? Và trong cái lọn tóc vàng óng vô hại đó có gì ghê gớm đến nỗi khiến một tên đã quá quen thuộc với những hình thức tàn bạo như gã mà lại khiếp sợ đến thế?

Để trả lời câu hỏi này, ta phải trở lại những ngày thơ ấu của gã.

*

Dù giờ đây gã là một con người thật cứng rắn, thật bạo ngược, thật tàn nhẫn, song trước kia gã cũng như mọi người có một thời nằm trong lòng mẹ...

Người ta đã từng lẩm bẩm cầu kinh và hát Thánh ca ở đầu giường gã; vầng trán chai đá, sừng sỏ của gã cũng từng được thấm nước Thánh lúc rửa tội. Trong thời thơ ấu của gã, cứ mỗi sáng chúa nhựt, khi hồi chuông vừa ngân nga, một người đàn bà với mái tóc vàng óng dẫn gã đến giáo đường để xem lễ và cầu nguyện.

Ở thật cách xa đây, trong xứ Nouvelles Angleterre, bà mẹ ấy đã nuôi nấng đứa con trai duy nhất của bà bằng tình thương đậm đà, với những cử chỉ săn sóc trìu mến.

Song mang giòng máu của người đàn ông có trái tim cứng rắn, lòng yêu thương của bà mẹ phúc hậu này không đủ sức cầm giữ gã, gã đã bước theo dấu vết của người cha. Bản tính thích huyên náo, phóng đãng, hung bạo, gã xem thường những lời khuyên nhủ, bất chấp những câu trách mắng của bà. Gã đã rời bỏ bà mẹ, dầu lúc ấy còn quá trẻ, đi tìm kho tàng ngoài biển khơi.

Gã có trở về nhà lại một lần. Bà mẹ tràn đầy tình cảm lúc nào cũng muốn có một người để thương yêu, săn sóc đã níu chặt lấy gã và cố gắng khuyên răn, nài nỉ, cứu gã ra khỏi cái đời sống đầy tội lỗi ấy, nhưng không được bao lâu.

Đối với Legree, đấy là những chuỗi ngày đầy ân sủng!

Các thiên thần đầy tốt lành đã gọi gã trở về lại với họ. Gã hầu như muốn đến với họ, ơn cứu rỗi sắp vào tay gã.

Nhưng gã cưỡng lại như có một sự tranh đấu trong gã. Tội ác đã thắng, và gã tận dụng tất cả sức lực, bản chất hung dữ của gã để trấn áp những cắn rứt của lương tâm.

Gã uống rượu, gã chửi thề không ngớt, gã càng ngày càng trở nên táng tận lương tâm.

Một đêm kia, như một tia sáng cuối cùng lóe lên giữa nỗi tuyệt vọng, bà mẹ sụp quỳ dưới chân gã: nhưng gã đá bà té văng ra, gã để bà nằm bất tỉnh trên nền đất rồi bỏ lên tàu.

Lần cuối cùng mà Legree nghe nói về mẹ gã, đó là vào một đêm chè chén say sưa, gã ngồi giữa đám bạn trụy lạc của gã, có kẻ dúi vào tay gã một lá thư.

Gã mở ra: một lọn tóc dài rơi trên tay gã, nó quấn quít quanh những ngón tay gã y như lọn tóc trong mình tên nô lệ da đen.

(Lá thư viết là mẹ gã sắp chết, trước khi chết, bà đã tha thứ và chúc lành cho gã).

Tội ác với bản chất tối tăm và xấu xa như có quyền lực bí mật khiến kẻ có tội phải kinh hoàng và sợ hãi cho dù đang cầm trong tay mình một món đồ vật đẹp đẽ và cao quý nhất. Người mẹ đáng thương thật phúc hậu, với những câu kinh cuối cùng, với tình yêu cao cả đã tha thứ gã, nhưng đối với con tim của tên quỷ sứ lại biến thành một phán quyết kết tội và đày đọa gã. Thái độ này của bà khiến gã liên tưởng đến giờ phán xét hãi hùng và nghiêm minh của Thiên Chúa! Legree nổi lửa đốt lá thư, đốt luôn lọn tóc.

Khi gã thấy chúng uốn éo và thành tro trong ngọn lửa, gã rùng mình liên tưởng đến ngọn lửa trong hỏa ngục. Vì vậy, gã muốn say sưa, để tâm trí được giải khuây và khỏi bị ám ảnh bởi cái kỷ niệm phiền phức này.

Tuy nhiên đôi khi giữa canh khuya, lúc mà sự im lăng trang nghiêm của đêm dài ép buộc lý trí của kẻ ác trở về với chính hắn, gã như thấy ẩn hiện hình ảnh người mẹ, mặt mày tái mét đứng sừng sững ngay đầu giường gã, rồi quanh những ngón tay gã thấy như có nhũng sợi tóc quấn quít, thế là mồ hôi lạnh toát ra trên khuôn mặt gã, gã bật dậy phóng ra khỏi phòng, đầy kinh hãi.

*

Những giọt mồ hôi đọng lại trên trán Legree, cơn khiếp hãi khiến con tim gã đập thình thịch. Gã có cảm tưởng như thấy một bóng trắng ẩn hiện và di động trước mặt gã trong phòng, gã rùng mình khi chợt nghĩ có thể đấy là hình bóng của mẹ mình.

Gã tự trấn an :

- Nào! Đấy chỉ là ảo ảnh thôi, lúc này, nên để tên ấy yên. Mình có sợ mấy thứ mắc dịch này không? Mình có cảm tưởng như bị bùa phép mê hoặc... Dám lắm! Từ hôm ấy trở đi, mình hay bị rùng mình và đổ mồ hôi... Không hiểu làm sao mà tên ấy có cái lọn tóc này? Không có lẽ là lọn tóc của...? Ồ! Không! Mình đã đốt thành tro rồi mà? Chắc chắn là mình đã đốt rồi mà... thật là kinh dị nếu những sợi tóc có thể tự chúng rời khỏi đầu của người chết! Nào! Ta phải kêu Sambo và Quinbo đến để nghe chúng ca hát và nhìn chúng múa những điệu vũ điên cuồng của nòi giống chúng... May ra chúng có thể giúp ta quên được những ý tưởng khủng khiếp này.

Gã đội mũ lên, bước ra hành lang và rung một hồi chuông để gọi hai tên da đen thân tín.

Khi gặp chuyện buồn phiền, Legree vẫn thường dễ dãi cho phép hai tên hèn hạ này vào trong phòng khách và sau khi đã đốt nóng bụng chúng bằng vài ly Whisky, gã bắt chúng múa, hát, hay đánh lộn, vật lộn, tùy theo ý thích nhất thời của gã.

Lúc ấy cỡ một hai giờ sáng. Cassy, sau khi đã chăm sóc bác Tom đáng thương, trên đường về lều, nghe những tiếng la hét, những tiếng hú, những tiếng nện chân thình thịch cúa đám chủ tớ, hòa lẫn với tiếng sủa của bầy chó. Tất cả tạo thành một thứ âm thanh man rợ quái dị của cuộc lễ ở Âm ty.

Bà đến gần và nhìn vào.

Legree và hai tên giám thị, trong tình trạng say sưa dữ dội, ca hát, gào hú, xô đẩy bàn ghế và hết tên này đến tên khác làm những cử chỉ thật quái đản, lố lăng.

Cassy tựa cánh tay bé nhỏ trên thành cửa sổ... Ta có thể đọc được trong ánh mắt bà những nét lo lắng, giận dữ và khinh bỉ, bà tự hỏi :

- Cứu mọi người ở đây thoát khỏi tay bọn khốn khiếp này phải chăng là một tội?

Legree, mê mệt vì say sưa, nằm dài ra ngủ ngay tại phòng khách.

Lúc thức dậy, gã muốn đến gặp riêng Tom mà không ai có mặt cả. Gã muốn, nếu không thành công trong việc khuyến dụ được Tom bằng những lời đe dọa, gã sẽ hoãn trả thù và đợi dịp khác.

Những tia nắng rực rỡ của buổi bình minh chiếu rọi vào nơi trú ngụ khiêm tốn của tên nô lệ. Những tia nắng dịu dàng này, với vẻ rạng rỡ của một ngày sắp bắt đầu như đem xuống cho bác Tom ý nghĩ bác là hậu duệ của David, là sao hôm rực rỡ. Những lời cảnh cáo và khuyên nhủ của Cassy không làm mềm lòng bác. Trái lại, tâm hồn bác như vươn lên cao theo tiếng gọi phát xuất từ cõi thiêng liêng.

Bác nghĩ có lẽ cái ngày sắp đến đây là ngày cuối cùng của đời bác, tim bác như rộn rã đập trước niềm xúc động cao cả này, trước nỗi hạnh phúc hằng mong đợi này. Bác nghĩ là có thể tất cả những gì huyền nhiệm mà bác luôn mơ tưởng, cái ngai vàng rực rỡ sáng chói, bao quanh là những cầu vồng đủ màu sắc, đám thiên thần bé nhỏ vận toàn trắng với giọng nói dịu dàng như tiếng reo của suối, với vương miện, với vòng hoa, với những cây đàn thụ cầm bằng vàng, tất cả những thứ này cuối cùng sẽ xuất hiện dưới mắt bác trước khi ngày tàn.

Nhờ vậy, không chút lo sợ khi bác nghe thấy tiếng bước chân và giọng nói cùa tên đao phủ. Legree lên tiếng, trong lúc bàn chân không chút xót thương đá vào người bác.

- Ê, thằng kia! Mày thấy thế nào? Tao đã nói với mày là tao sẽ dạy cho mày biết một vài điều mới lạ. Mày thấy điều ấy chưa? Hở? Bài học này có làm mày thấm thía chưa? Mày còn tỏ ra cứng đầu nữa không? Mày có còn ý định hoán cải tội lỗi của chủ mày băng bài giảng nào nữa không?

Tom lặng im không trả lời.

- Nào! Đứng dậy coi, tên súc sinh!

Legree vừa ra lệnh vừa đá thêm cho bác một cú nữa.

Đứng dậy, đó là điều khó khăn đối với một kẻ mà thân xác đã mềm nhũn và rã rời như Tom. Tom cố gắng một cách khó nhọc. Legree bật lên một tràng cười thô bạo.

- Sáng nay sao mày có vẻ xìu quá vậy Tom? Hình như tối qua mày bị cảm lạnh hẳn?

Dầu vậy, Tom cũng gượng bò dậy rồi bác đứng thẳng người đối diện với ông chủ, vầng trán bình thản và sáng sủa.

- Quỷ thần ơil Mày còn đứng nổi à? Này! Tao thấy hình như trận đòn chưa thấm tháp chi đối với mày. Nào, Tom, bây giờ quỳ xuống và xin lỗi tao về thái độ hỗn láo vừa qua.

Tom vẫn đứng yên.

- Quỳ xuống, thằng chó!

Legree vừa quát vừa quất Tom một roi.

- Thưa ông Legree - Tom trả lời - tôi không thể làm vậy! Tôi chỉ làm những gì tôi xét thấy đúng; tôi sẽ làm như thế này mãi mãi. Tôi sẽ không bao giờ chịu làm điều chi xấu xa cả... cho dù hậu quả có như thế nào đi nữa!

- Á! Ấy là chỉ vì ông chưa biết rõ hậu quả đó thôi, ông chủ Tom! Ông tưởng trận đòn đó là ghê gớm lắm rồi đấy hả? Lầm! Chưa đâu! Chỉ mới là cảnh cáo thôi... Ông có nghĩ đến cảnh ông bị cột vào một gốc cây và người ta nổi lửa đốt xung quanh ông không? Chắc sẽ thú vị lắm, Tom hở?

- Thưa, tôi biết là ông chủ dám làm những chuyện tày trời, nhưng...

Bác đứng ngay người, chắp tay lại, tiếp :

- Nhưng, ông chủ chỉ có thể giết chết thể xác tôi là cùng, ông chủ không thể làm gì hơn và sau cái chết, tôi còn có cõi sống đời đời. 

Cõi sống đời đời! Chỉ cần bốn chữ này thôi cũng đủ khiến tên nô lệ đáng thương thêm sức lực, hy vọng... và khiến tên vô lương đau nhói ở tim như vừa bị vết chích của loài bò cạp. Legree nghiến chặt hai hàm răng, nhưng chính cơn giận dữ khiến gã như nghẹn lời; và Tom như một con người vừa thoát khỏi sự kềm kẹp, nói với giọng rõ ràng, trầm tĩnh :

- Thưa ông Legree, ông đã mua tôi, tôi sẽ là một tên nô lệ tốt và trung tín của ông. Tôi sẽ cố phục vụ ông với đôi cánh tay tôi, với tất cả đời sống tôi, với tất cả sức lực tôi. Nhưng còn linh hồn tôi, tôi không thể trao nó vào tay một người phàm tục, tôi giữ gìn nó để trao cho Thiên Chúa: những giới răn của Ngài, tôi đặt trên tất cả, trên cả sự sống, trên cả cái chết. Ông có thể tin chắc như vậy, thưa ông Legree, tôi không chút mảy may sợ chết. Tôi đang sẵn sàng chờ nó đến bất cứ lúc nào! Ông có thể đánh đập tôi, bỏ đói tôi, thiêu đốt tôi... những thứ này sẽ mau đưa tôi đi đến nơi tôi hằng mong ước được đến!

- Mày sẽ phải khuất phục trước tao!

Legree giận dữ quát.

- Ông sẽ phải thất bại, có kẻ giúp tôi chiến thắng!

- Tên quỷ sứ nào giúp mày vậy hả, Tom?

- Thiên Chúa, đấng tối cao.

- Đồ khốn nạn!

Chỉ với một cú đấm, Legree làm Tom ngã chúi.

- Liệu hồn mày - Gã nói với Tom - hiện thời tao tạm để mày yên bởi vì đang lúc được mùa và tao cần nhân công; nhưng tao sẽ không bao giờ quên những gì mày vừa nói. Tao sẽ ghi nhớ tất cả những thứ ấy như một món nợ, và mày sẽ trả tao bằng tấm da đen đúa già cả của mày! Hãy nhớ lấy đó, Tom!

Nói xong, gã bỏ đi ra.

____________________________________________________________________ 

Xem tiếp CHƯƠNG 30

 

CHƯƠNG 28_TÚP LỀU CỦA CHÚ TOM

CHƯƠNG 28

Chỉ một thời gian ngắn bác Tom hiểu được những gì đáng gờm đang chờ đón bác ở tại trang trại này. Tuy vậy, bác dốc lòng làm hết bổn phận. Vốn là một người lanh lợi, tháo vát, siêng năng, biết chịu đựng nên Tom tránh được nhiều phiền phức thông thường mà địa vị thấp hèn dành cho mình. Tom hứng chịu những nỗi bất công, những lời sỉ nhục nhưng bác vẫn kiên tâm, bình tĩnh, một đức tính của kẻ ngoan đạo có lòng tin tưởng nhiệt thành vào đấng tối cao, đến sự phán xét công minh một ngày sắp tới cũng như tin vào một may mắn sẽ đến với mình.

Legree đã quan sát kỹ người nô lệ đặc biệt này, gã muốn cất nhắc Tom lên hàng đầu các nô lệ khác. Tuy nhiên, Tom có một điểm làm gã ghét đắng ghét cay: đó là sự thánh thiện ở Tom. Do lòng đố kỵ tự nhiên của một kẻ xấu xa trước một người tốt, gã giận sôi mỗi khi thấy không một cử chỉ hung bạo tàn nhẫn nào của gã đối với bọn nô lệ mà không gây chú ý ở Tom, chú ý với sự bất mãn không ra lời nhưng ngấm ngầm, lặng lẽ.

Nếu sự bất mãn xảy ra giữa hai người bình đẳng thì người ta có thể dễ dãi bỏ qua, nhưng đây là thứ bất mãn của một nô lệ da đen đối với chủ nhân da trắng khiến cho tên chủ rất bận lòng. Hạng người như Simon Legree, làm sao dung được một kẻ dám tỏ ra có lòng tốt hơn gã, biết thương xót kẻ thế cô yếu đuối, những kẻ mà gã tận dụng và sẵn sàng hành hạ không chút nương tay? Vả chăng, trong đám nô lệ cùng khốn, bị dồn vào chỗ tàn tệ đến mức gần ngang súc vật mà lại có một kẻ nổi bật lên như ngọn đèn trong đêm tối mịt, như cánh sen đơn độc giữa bùn làm gã chịu không nổi.

Sức khỏe, khả năng, sự dẻo dai bền bỉ của Tom thì gã thích, còn tâm hồn cao quý, hay giúp đỡ kẻ yếu lại làm gã phật lòng. Tom phá hỏng dự tính của gã: lúc mua Tom gã đã tiên đoán là Tom sẽ được việc cho gã, gã sẽ dùng Tom như một thứ quản lý đắc lực điều hành mọi việc trong lúc gã vắng mặt tại trại. Muốn vậy, Tom phải hội đủ hai điều gã cần nữa: cứng rắn và tàn bạo. Gã ngỡ là sẽ thay đổi tâm tính con người đặc biệt này sau hai tuần lễ, gã tin là gã thừa sức để huấn luyện Tom như ý mình muốn. Nhưng gã đã lầm to...

Một buổi sáng trên đường ra đồng làm việc, Tom chợt để ý đến một nô lệ mới có dáng dấp và phong cách đặc biệt.

Đó là một thiếu phụ dong dỏng cao khoảng trên dưới bốn mươi, hai bàn tay và đôi chân đẹp lạ thường, ăn mặc sạch sẽ, dung mạo đoan trang. Khuôn mặt, của thiếu phụ là dạng khuôn mặt của những nhân vật trong các câu chuyện lãng mạn, đầy ngang trái và nước mắt.

Nàng từ đâu đến? Nàng là ai? Tại sao nên nỗi này? Tom rất quan tâm nhưng bác hoàn toàn mù tịt, vì đây là lần đầu bác trông thấy bà và tuy bước đi cạnh Tom, bà ta lặng lẽ, kiêu hãnh, khuôn mặt sáng rỡ dưới ánh nắng ban mai.

Tom từng sống giữa những gia đình sang trọng, bác linh cảm là thiếu phụ chắc thuộc vào lớp trên của xã hội, thế mà nguyên do nào khiến bà trở thành một nô lệ, rơi vào tay tên chủ da trắng tàn bạo như Legree thật là một điều đáng tiếc. Nàng im lặng đi cạnh Tom, không trao đổi cả một ánh mắt, một lời nói.

Tom hăng hái bắt đầu làm việc. Vì bọn phụ nữ ở một khoảng cách khá xa, nên thỉnh thoảng Tom lén nhìn, theo dõi họ. Bác nhận thấy thiếu phụ này làm việc rất giỏi, tỏ ra lanh lợi và khéo tay hơn nhiều người khác. Song bà ta làm với một vẻ khinh khỉnh, như thể bất cần công việc và hoàn cảnh hiện tại của mình.

Cạnh đó là Lucy, người đàn bà bệnh hoạn, yếu đuối bị mua cùng lượt với Tom. Thiếu phụ này nom thật thảm thương, run rẩy trong lúc làm việc như sắp ngã quỵ, người mà Tom đã thấy tỏ ra can đảm liều lĩnh khi từ chối làm vợ Sambo đêm đầu tiên họ về trại. Hình như bà ta đang đọc kinh.

Tom thương xót, lặng lẽ lại gần Lucy, lấy bông trong giỏ mình bỏ vào cho bà ta một ít. Người đàn bà đáng thương la lên :

- Không! Đừng giúp tôi, bác sẽ bị khổ lây...

Đúng lúc đó, Sambo lừng lững xuất hiện. Vốn căm thù thiếu phụ sẵn từ lâu, hắn giơ cao ngọn roi, cất giọng khàn khàn :

- Lucy! Tao biết mày làm biếng lắm, tao bắt được quả tang...

Hắn đá Lucy một cái mạnh (hắn mang đôi giày kệch cỡm bằng da bò), thiếu phụ ngã lăn ra, bất tỉnh. Còn Tom, hắn quất một roi vào giữa mặt. Tom lặng lẽ trở lại với công việc.Sambo gầm lên :

- Tao có cách làm mụ đàn bà này tỉnh dậy, tức thì à!

Hắn rút từ tay áo ra cây kim cúc (chắc là thường xuyên thủ sẵn bên mình) dáng bộ hung hăng, tiếp :

- Cái này còn hiệu nghiệm gấp mấy dầu nóng đó nghe!

Nói xong, hắn dùng kim đó ghim ngay đỉnh đầu Lucy, thật sâu, làm cho người đàn bà khốn khổ tỉnh lại, ngồi bật lên. Sambo quát :

- Đứng lên ngay! Làm việc đi! Đồ ăn hại! Nghe tao nói chứ? Hay là chờ tao ra tay lần nữa?

Như bị kích thích bởi một nguồn sinh lực mới, Lucy trở lại làm việc như người khỏe mạnh... làm việc với tất cả hàng hái của một kẻ tuyệt vọng.

Tom một lần nữa, tỏ ra coi thường nguy hiểm tiến lại vứt mớ gòn vừa hái vào giỏ Lucy. Cử chỉ của bác làm cho phụ nữ lạ mặt chú ý - thật ra bà ta chú ý từ đầu - ngẩng nhìn Tom bằng đôi mắt đen láy và lần này, chính bà đưa cho Tom một nắm gòn. Bà bảo Tom :

- Anh không biết rõ thân phận anh hay sao? Hay anh biết mà vẫn cố ý? Từ khi đến nơi này, lúc nào tôi cũng thấy anh ưa giúp đỡ kẻ khác. Tốt hơn, anh nên lo lắng cho bản thân anh.

Tên Sambo thấy bà giúp Tom liền xông đến, dứ dứ ngọn roi, đe dọa. Bà lại trở về công việc mình. Tom nhìn sững bà ta, vì bà làm việc một cách thành thạo quen thuộc. Trước khi trời tối, giỏ bà đã đầy ắp bông gòn mặc dù trong ngày bà nhiều lần giúp bác.

Mặt trời khuất bóng, bọn nô lệ mệt lử, giỏ gòn đội trên đầu, nối bước nhau trở về trại. Tại đây gòn sẽ được cân và cất vào kho.

Lúc này Legree đang nghe hai tên thân tín báo cáo hành động của bọn nhân công nô lệ trong ngày, Sambo nói :

- ... Tom sẽ gieo ảnh hưởng ở đây, thưa ông chủ. Tôi bắt được nó bỏ gòn vô giỏ con mụ Lucy. Rồi một ngày kia, nó sẽ chứng tỏ cho tụi da đen hiểu là chúng bị bóc lột. Ông chủ cần quan tâm đến điều này, đến thằng Tom.

- À, tên da đen khốn kiếp! Tao sẽ cho nó một bài học mới được. Tao có cách mà! Để nó cho tao, tao có cách!

- Còn mụ Lucy nữa, thưa ông. Nó là hạng phụ nữ nham hiểm, ghê gớm...

- Coi chừng! Sambo, tao tin là mày thù hận nó quá đáng vì lý do riêng...

- Kìa, thưa ông chủ, bộ ông không biết là nó cãi lời ông, không chịu làm vợ tôi sao chứ? Nó cãi lệnh ông... rõ ràng mà!

- Đòn vọt sẽ bắt nó nghe theo, nhưng hiện giờ mùa màng đang cần đến nhân công, nên tao nới tay đôi chút, hiểu ra chưa? Nó ốm yếu, mà thứ phụ nữ ốm yếu thì chỉ cần bắt chúng làm ngược với ý muốn là đủ giết chết chúng rồi.

Legree vừa nói vừa khạc đờm. Sambo nói :

- Con Lucy quỷ quyệt lắm, suốt ngày không làm việc, làm biếng quá, thưa ông! Chính thằng Tom làm thay mụ cả ngày.

- Nếu thật vậy thì... thì thằng Tom sẽ sung sướng được chính tay hắn đánh Lucy. Đây là một bài học thấm thía cho cả đôi bên.

Gã chủ cười, tiếng cười nham hiểm, khàn đục, hạ tiện. Trời phú cho gã có tiếng cười rất tương xứng với con người gã :

- Sự trừng phạt chính tay Tom sẽ hữu ích hơn là do tay tụi bay, một lũ vô dụng, hiểu chưa?

- Thưa, giỏ mụ đủ số cân, vì có thằng Tom với cô Cassy giúp, chắc chắn như vậy.

Sambo tâu thêm. Legree ngần ngừ một giây và hắn đi đến quyết định :

- Đừng lo, để tao cân gòn, chính tao cân!

Nói xong, hắn chửi lên một tràng, đủ ngôn từ thô lỗ và bước qua phòng cân bông.

Tại đây, chậm rãi từng người một, kiệt lực vì làm việc vất vả suốt ngày, bọn nô lệ bước đến, sợ hãi, lo âu đưa giỏ bông cho chủ chờ sẵn, để cân.

Legree cầm trên tay một tấm bảng ghi tên từng người một. Sau khi cân gã ghi thêm số gòn cân được. Giỏ bông của Tom đủ số cân nhưng bác lo lắng nhìn sang Lucy, người đàn bà bác đã hứa giúp.

Thiếu phụ này thất thểu bước lại đưa giỏ gòn cho Legree. Gã đặt lên cân và tuy đủ cân lượng nhưng gã vẫn hét toáng phủ đầu :

- Đồ nhác nhờn, lại không đủ ký. Đứng yên đó! Rồi tao sẽ trị tội mày...

Quay sang Tom, gã ra lệnh :

- Tên kia, đến đây!

Tom vâng lời, gã dặng hắng một cái :

- Tom! Mày thừa biết tao mua mày không phải để làm công việc nặng nhọc này chứ? Tao, chính tao đã cho mày biết ngay từ ngày đầu rồi: tao sẽ cho mày chỉ huy bọn nhân công. Và giờ đây, mày bắt đầu đảm nhiệm chức vụ mới. Nghe tao đây: Tóm cổ con Lucy, quất cho nó mươi roi, coi nào! Mày biết cách quất không? Chắc biết hả? Mày chứng kiến nhiều lần rồi mà?

- Xin lỗi ông chủ, tôi xin ông tha tôi công việc này. Tôi chưa từng làm thế, chưa bao giờ! Tôi không làm được, thật vậy, thưa ông, tôi không làm được...

- Mày sẽ học hỏi nơi tao nhiều điều mà mày chưa từng làm, chưa từng biết, từ đây cho tới ngày mày tắt hơi. Coi đây!

Gã chộp cây roi gân bò, quất mạnh, liên tục lên mặt bác. Một trận đòn làm tối tăm mặt mũi cả những kẻ đứng ngoài. Sau khi mỏi nhừ cánh tay, hắn ngừng lại, hỏi :

- Sao? Giờ mày còn giữ giọng lưỡi ban nãy rằng thì là không thể làm công việc tao sai không?

- Thưa ông, tôi sẽ làm tất cả mọi việc ông sai, không từ bất cứ việc gì dù nặng nhọc cực khổ đến bao nhiêu, bất kể ngày đêm giờ giấc, cho tới khi tôi tắt thở, đúng như vậy. Nhưng cái việc ông bảo vừa rồi thì không được, không bao giờ, vì tôi cho đó là việc trái, một điều quấy...

Tom chậm rãi nói, tay quẹt những giòng máu bò dài trên khuôn mặt. Gã mặt người lòng thú ấy sửng sốt lúng túng, đứng lặng mất vài giây rồi gã bật lên cười hô hố :

- À, tên da đen ngu ngốc kia! Điều tao bảo mày là điều quấy hở? Cha chả! Bộ đám súc vật như lũ bay mà cũng biết phải quấy sao? Bất ngờ quá há? Hay mày tự cho là ngang hàng với tao đây? Hay là mày cho mày là một nhà quý phái lạc bước sa cơ? Thưa ông Tom? Hừ! Lại lên mặt thầy đời, dạy chủ phân biệt phải trái nữa chứ! Mày dám nói quất mụ Lucy là điều quấy hử?

- Thưa ông, đúng vậy! Người đàn bà đó yếu đuối, bệnh hoạn, làm sao có thể nhẫn tâm dùng roi vọt đánh bà? Tôi không dám làm vậy đâu. Không thể được! Nếu ông chủ muốn giết tôi đi nữa, thì tôi cam chịu chết còn hơn là đánh đập bất cứ ai ở tại đây. Phải! Nếu muốn, ông cứ giết tôi. Ông có quyền...

Tom nói, dịu dàng chậm rãi mà quyết liệt lạ lùng, trong mỗi tiếng hàm chứa cả một ý chí sắt đá thần thánh, không lay chuyển được bằng sức mạnh phàm tục, bạo tàn.

Legree giận run, sùi cả bọt mép, mắt gã xám xịt thêm, quắc lên dữ tợn, bộ ria mép như dựng đứng. Tuy vậy, giống như con ác thú muốn vờn mồi trước khi xé xác, tiếp tục cười gằn chế giễu Tom bằng những lời cay độc :

- Tóm lại, mày là con chó sùng đạo ở giữa bọn người tội lỗi phải không? Một ông Thánh sống? Hay là nhà quý tộc? Ngài đến đây để hoán cải bọn phàm nhân? Nếu quả vậy, mày phải có quyền năng há? Này, nghe đây tên khốn: mày là con chiên ngoan đạo thì mày phải nhớ đến câu này trong Kinh thánh “Hỡi tôi tớ! Hãy vâng lời chủ mi!”. Tao đây, tao là chủ mày mà! Tao đã trả tới một ngàn hai trăm đô-la để mua mày, cả xác lẫn hồn mà. Chà, cái thân xác đen đúa, bẩn thỉu của mày có giá đó chứ? Mày thuộc về tao, biết chưa?

Gã kèm theo sau câu nói một cú đá dữ tợn, bằng chiếc giày bốt nặng nề.

- Trả lời tao ngay!

Tom ngã quỵ xuống vì những ngọn đòn ác liệt. Vì cái đau thấm thía của thể xác, bác gục xuống nền đất. Nhưng câu hỏi như một tia sáng quý báu rọi giữa cảnh thâm u tăm tối. Bác gượng đứng lên, thẳng người, đôi mắt ngước nhìn lên trời với vẻ nhiệt thành, tin tưởng và trong khi máu chan hòa cùng nước mắt chảy ròng ròng trên khuôn mặt, bác nói, từng tiếng một rõ ràng :

- Không, không! Làm sao ông mua được linh hồn tôi? Linh hồn tôi không thuộc quyền ông. Linh hồn tôi thuộc về Đấng tối cao, xứng đáng. Mặc! Mặc kệ hết! Ông cứ hành hạ thể xác tôi! Ông hãy hành hạ đi, nếu ông muốn thế. Ông chỉ có thể xác tôi thôi!

Legree hét lên, vẻ mặt cực kỳ hung tợn :

- Tao không mua nổi hả? Mày sẽ thấy! Sambo! Quinbo! Đến đây coi! Tụi bay dần thằng chó chết một trận nên thân cho tao, một trận đủ cho nó nằm liệt cỡ một tháng, coi nào!

Hai tên da đen to lớn vồ lấy Tom, khuôn mặt man rợ của chúng thoáng vẻ hài lòng. Đó là dịp để chúng được thi thố quyền hành, thứ quyền hành tối tăm, súc vật. Lucy rú lén một tiếng thất thanh.

Cả đám nô lệ như cùng bị dựng đứng thẳng lên do một cái lệnh vô hình. Hai tên Sambo, Quinbo lôi xệch bác Tom đi, không một sức kháng cự nào.

*

Đêm đã khá khuya, bốn bề như là dìm trong bóng tối. Tom nằm dài trong căn lều bỏ trống thuộc dãy nhà kho, giữa những dụng cụ tồi tàn, sứt mẻ, những mớ gòn bị hư và nhiều món đồ vật phế thải khác, miệng rên rỉ, mình mẩy giống tựa tấm giẻ lau nhúng vào suối máu.

Trong đêm vắng vẻ, tiếng muỗi vo vo, hàng vạn con vang đều đặn. Bác khát cháy cổ, thứ hình phạt khủng khiếp nhát đè nặng trên sức chịu đựng của con người đáng thương này. Bác thì thào :

- Lạy Chúa tôi! Chúa nhân từ hãy ghé mắt thương con, giúp con...

Đột nhiên, Tom nghe có tiếng chân gần phía mình nằm rồi một tia sáng lóe lên trước mắt, bác kêu :

- Hãy cho tôi xin hớp nước, vì tình yêu Chúa, xin cho tôi... ai đó?

Bà Cassy - chính bà ta - đặt cái đèn lồng xuống đất, lấy chai nước cầm theo mình, đỡ đầu Tom lên, cho uống. Trong cơn sốt hầm hập, Tom uống cạn cả cốc nước lớn một hơi. Bác thì thầm :

- Cảm ơn bà!

- Đừng gọi tôi bằng bà. Tôi cũng như bác, tôi là tên nô lệ đáng thương, cùng số phận như bác, còn đáng thương gấp trăm lần bác...

Giọng bà thương xót :

- Này, người đàn ông khốn khổ ơi! Chịu khó nằm lên đây, hãy nghe tôi!

Bà đi về phía cửa kéo lại một ổ rơm, trải lên đó những tấm khăn tẩm nước ướt.

Tom khó khăn lắm mới lết lên được ổ rơm, vì thương tích đầy mình, thân mình bác mềm nhũn và đẫm máu.

Thiếu phụ có vẻ thành thạo trong việc săn sóc các vết thương, bà khéo léo, nhẹ nhàng và lanh lẹ băng bó cho bác. Chỉ chốc sau, Tom cảm thấy dễ chịu đi nhiều.

Cassy đặt lên đầu Tom một kiện gòn nhỏ thay cái gối, đoạn dịu dàng nói :

- Tôi đã làm tất cả những gì có thể để giúp bác.

Tom mấp máy môi toan ngỏ lời cảm ơn nhưng bà ngăn lại :

- Đừng nói gì hết, bác Tom! Hãy ngủ đi, nếu có thể, cho khỏe lại.

Bà đặt chai nước cạnh Tom, soạn đủ vật dụng cần thiết về đêm cho người bệnh rồi nhẹ nhàng lùi ra.

______________________________________________________________________ 

Xem tiếp CHƯƠNG 29

 

CHƯƠNG 27_TÚP LỀU CỦA CHÚ TOM

CHƯƠNG 27

Tom và những nô lệ khác đứng lúc nhúc ở thùng sau của một chiếc xe cồng kềnh đang nặng nề lăn bánh trên con đường gồ ghề.

Phía trước xe là Simon Legree. Hai người đàn bà, vẫn còn bị xích, ngồi bệch trên đáy thùng xe giữa mớ hành lý. Xe thẳng hướng tiến về phía trang trại của Legree, ở cách đấy không bao xa.

Đấy là con đường vắng vẻ và hoang sơ, chạy dài với hàng trăm khúc quanh, xuyên qua một rừng thông. Từng cơn gió rít mạnh trên các nhánh cây. Ở ven đường những thân cây trắc bá vươn cao từ mặt đất ẩm ướt và lầy lội, buông rủ từ trên xuống những chuỗi rong rêu đen kịt, một màu đen tang tóc.

Đây đó, vài con rắn với những hình thù xấu xí bò lướt trên những gốc cây bị đốn ngã và những cành gãy vụn nằm rải rác, mục nát trong những vũng nước.

Quả thật là một con đường đáng sợ, phù hợp với tâm trạng của những kẻ đứng sau xe. Còn gì khủng khiếp và buồn bã hơn đối với những kẻ bất hạnh này khi mà cứ mỗi giây, mỗi phút qua đi là họ lại cảm thấy mỗi xa hơn những gì họ nuối tiếc, mến yêu, mơ tưởng.

Đó cũng là ý nghĩ của tất cả những ai thấu hiểu được nỗi chán nản tột cùng, nỗi buồn bã sâu xa của những tên nô lệ đáng thương này, khi trông thấy con đường định mệnh chạy dài trước mắt.

Chỉ có mỗi một mình Legree tỏ vẻ vui sướng; thỉnh thoảng gã lấy trong túi áo ra chai rượu, tợp một ngụm.

Trang trại đã hiện ra trước mắt mọi người.

Ngôi trại này, lúc đầu, thuộc quyền sở hữu của một nhà quý phái giàu có và có óc mỹ thuật nên nó có một thời kỳ xinh đẹp lạ thường. Ông ta chết vì vỡ nợ. Legree chiếm đoạt và gã dùng nơi đây, cũng như tất cả mọi vật nằm trong tay gã, để kiếm tiền. Trong trại vì vậy có vẻ tiêu điều khi từ tay một người biết chăm sóc lọt vào tay của một kẻ tham lam, tàn bạo.

Trước ngôi nhà, ngày xưa là cả một vườn cỏ xanh tươi tốt, với đủ thứ cây cảnh, ngày nay chỉ còn là một khu cỏ mọc rậm rạp, vô trật tự, được tô điểm thêm nhờ rơm rạ, nhờ những mảnh vụn của vỏ chai và đủ thứ rác rến.

Đây đó, một thảm cỏ bị nhổ mất và mặt đất trơ ra. Những cây bông lài ủ rũ, những cây cảnh xinh đẹp giờ đây nghiêng ngả dưới sức trì kéo của đám ngựa mà người ta cột chúng vào thân cây. Khu vườn rộng lớn bị chiếm cứ bởi đủ loại cỏ dại, rải rác giữa đám cỏ dại này, một thứ cây quý cố gắng đơn độc ngẩng đầu lên. Ở khung cửa nhà lồng kính thì không còn một tấm kính nào cả. Trên những tấm ván mục nát trong nhà, ta còn thấy một vài chậu hoa khô héo, bị bỏ quên. Những thân cây úa tàn, những chiếc lá quắt queo chứng tỏ ngày xưa nơi đây là cả một vườn hoa!

Chiếc xe lăn bánh trên con đường vào trại, ngày xưa lấp cát, giờ cỏ dại mọc tứ tung giữa hai cây sứ Trung Hoa trồng ven đường, hình dáng xinh đẹp và lá cây xanh tốt như muốn chứng tỏ chỉ có mình chúng không bị tàn phai và khuất phục trước bản chất thô bạo của người chủ mới. Những tư tưởng cao quý ấy như ăn sâu vào tận rễ chúng khiến chúng càng ngày càng cao hơn và tươi tốt hơn giữa vùng đất đầy thử thách, bất hạnh.

Ngôi nhà thật vĩ đại và đẹp đẽ. Nó được xây theo lối kiến trúc ta vẫn thường thấy ở châu Mỹ. Tứ phía được vây quanh bằng một hành lang hai tầng, tất cả cửa đều mở trống. Nền nhà bên trong được lót toàn bằng gạch hoa.

Giờ đây, ngôi nhà trông thật tang thương. Có những cánh cửa sổ được che đậy qua loa bằng những tấm ván, một vài cửa sổ chỉ còn một cánh, vài cái khác có kính được thay bằng những tấm giẻ. Tất cả những thứ này biểu lộ một vẻ ghê rợn tiêu điều trong trang trại.

Trên mặt đất nằm vương vãi những đống rơm, những miếng gỗ, mảnh vụn của những kiện hàng và những thùng tròn. Ba bốn con chó, có vẻ dữ tợn, bị đánh thức bởi tiếng rít của bánh xe, chạy xáp lại như muốn cắn xé tất cả. Những tên nô lệ trong trại phải cố hết sức ngăn cản chúng xâu xé Tom và đám bạn đồng hành.

- Tụi mày thấy những gì đang chờ đón tụi mày đấy!

Legree vừa nói vừa vuốt ve bầy chó với vẻ tự đắc khó ưa và quay người về phía đám nô lệ :

- Tụi mày chắc hẳn thừa hiểu những gì sẽ đến với tụi mày nếu tụi mày bỏ trốn chứ? Những con chó này đã được huấn luyện thành thạo trong việc săn đuổi bọn da đen tụi mày. Chúng nuốt trửng tụi mày dễ dàng như bỡn. Tụi mày liệu hồn đó!

Gã nói với một tên gia nhân ăn bận rách rưới, đầu đội một chiếc mũ mất vành đang lăng xăng bên gã :

- Công việc ở nhà trôi chảy chứ? Sambo?

- Thưa ông chủ, tốt lắm.

Gã nói với một tên da đen khác, tên này cũng đang cố gây cho gã một sự chú ý :

- Quinbo, mày làm đúng theo lời tao dặn chứ?

- Dạ đúng!

Hai tên da đen này là những nhân vật chính yếu trong trại, chúng đã được biến cải theo ý muốn của Legree. Gã biến chúng trở nên hung dữ và man rợ như đám chó săn hung tợn của gã. Với bao cố gắng và luyện tập, gã đã thành công. Quả là một kỳ công lớn.

(Người ta để ý thấy bọn giám thị da đen luôn luôn dữ tợn hơn bọn da trắng. Người ta rút từ nhận xét này một kết luận thật đau lòng đối với giống dân da đen: là, một tên da đen giám thị còn ác độc gấp bội một tên da trắng. Chúng đối xử tàn tệ với đồng chủng chỉ cốt để lập công).

Cũng như nhiều vị quân vương chuyên chế mà lịch sử thường nói đến, Legree cai trị lãnh thổ mình bằng cách gây mâu thuẫn và chia rẽ chúng thêm. Sambo và Quinbo ghét nhau ghê gớm (những tên nô lệ khác ở trại cũng ghét cả hai tên ấy). Nhờ vậy, tên này canh chừng tên kia và canh tất cả những tên khác. Ngược lại, chúng cũng bị canh chừng bởi tất cả những tên khác! Đó là sự giám sát tổng quát và đầy đủ có lợi cho Legree. Không gì thoát khỏi tai mắt gã.

Legree tỏ ra có chút săn sóc đặc biệt với hai tên thân tín này, một thứ săn sóc có thể gây nguy hiểm cho chúng. Bởi vì chỉ cần một lời xúi giục, một dấu hiệu nhỏ nào đó của chủ là tên này sẵn sàng cắt cổ tên kia.

Nhìn cảnh tượng hai tên ấy xun xoe bên Legree, ta thấy chúng không khác hơn súc vật là bao! Những đường nét thô bạo, nặng nề và cứng rắn, đôi mắt mở to đần độn nhìn láo liên, đầy vẻ ham muốn, giọng nói khàn đục của chúng, bộ đồ bận trên người rách tả tơi và phất phơ trước gió của chúng... tất cả những thứ ấy hòa hợp hoàn toàn với địa vị hạ tiện của chúng bên tên chủ vô lương.

Chủ hắn ra lệnh :

- Này, Sambo! Mày hãy dắt bọn này về nơi trú ngụ đi. Đây là một mụ đàn bà tao mua cho mày đó - Gã vừa nói vừa đưa tay đẩy mạnh người đàn bà nô lệ về phía hắn - Tao đã hứa là sẽ đem về cho mày, vậy là mày bằng lòng chứ?

Người đàn bà giật nẩy mình và ngả về phía sau :

- Ồ, thưa ông, chồng tôi hiện còn sống ở Nouvelles Orléans.

- Ừ, thì đã sao? Bộ bây giờ tao không được quyền bắt mày lấy thằng khác sao? Im đi và cút khỏi mắt tao!

Legree chụp lấy cây roi. Tom không thể nghe thêm được câu gì nữa: bác phải đi theo Sambo đến nơi trú ngụ.

Nơi ở của bọn nô lệ gồm dãy lều cất thô sơ, cách khá xa tòa nhà của chủ. Nơi đây mang một vẻ tối tăm, ảm đạm đến cùng tận. Tom cảm thấy gần như tuyệt vọng. Bác vẫn còn liên tưởng đến căn lều bé nhỏ, thật giản dị, nhưng là nơi bác có thể nghỉ ngơi trong thảnh thơi và thanh tịnh, là nơi bác có một cái bục nhỏ để đặt cuốn Thánh kinh, là nơi thật yên tĩnh để bác có thể đến suy tư.

Sau những giờ làm việc mệt nhọc, bác sẽ bước vào một trong những căn nhà lều ở đây. Thay vì bàn, ghế, giường, là một ổ rơm đầy rác rến nằm trơ trọi giữa nền nhà; nền nhà là mặt đất bằng phẳng, nhẵn bóng, trơ trụi nhờ ở muôn vàn bàn chân dậm lên!

- Tôi sẽ ở đâu đây?

Bác hỏi Sambo với giọng nhỏ nhẹ.

- Tao không biết nữa... chắc ở đây quá... Tao chắc là ở đây còn dư một chỗ. Căn lều cũng đã dầy đặc người, tao không biết phải nhét mày vào đâu đây.

Trời tối mịt khi đám nô lệ làm việc trở về những căn lều tồi tàn này; đàn ông đàn bà, ăn bận rách rưới, khổ sở, đáng thương. Có lẽ không một ai trong bọn họ còn hơi sức mà để ý những kẻ mới đến cả.

Những tiếng ồn ào phát xuất từ dãy lều này không có gì hấp dẫn, toàn là những giọng nói như nghẹn ở cuống họng và khàn khàn, cãi cọ giành giựt cối xay bột bằng tay mà họ sẽ thay phiên nhau xay những hạt bắp còi để lấy làm bánh cho buổi ăn tối, một bữa ăn tồi tệ và nghèo nàn!

Họ đã phải quần quật làm việc ngoài những cánh đồng, từ lúc tinh sương, khom mình trên những công việc nặng nhọc dưới ngọn roi canh gác của tên giám thị. Hiện lúc này là lúc được mùa, công việc gặt hái hối thúc và người ta muốn triệt để tận dụng sức lực của từng tên một trong bọn họ.

Trong khi đám đông đi tới đi lui trước mặt Tom, bác đưa mắt tìm kiếm một khuôn mặt có chút thiện cảm. Những người đàn ông mặt mũi tối tăm, ủ dột, nhẫn nhục; những người đàn bà ốm yếu, buồn bã, chán nản; những tên mạnh hiếp đáp kẻ yếu đuối. Đó là lòng ích kỷ hung hăng và thô bỉ mà ta chỉ thấy xuất hiện ở những kẻ quá đỗi cùng cực. Bị đối xử như những con vật, bọn người khốn khổ này đã ở một mực thấp hèn nhất mà con người có thể rơi xuống!

Tiếng nghiến của bánh xe cối xay bột vọng đều đều giữa đêm tối gây một âm thanh buồn bã. Vì số máy xay quá ít, nên những tên khỏe mạnh đuổi những tên ốm yếu ra xa, phiên của bọn này chỉ đến vào lúc thật khuya.

- Đây này! - Sambo vừa nói vừa đi về phía người đàn bà nô lệ và vứt trước mặt bà một bao hạt bắp - Mày tên gì vậy?

- Lucy!

- Nghe đây, Lucy! Bây giờ mày đã là vợ tao, đi xay những hạt bắp này và lo nấu cho tao bữa ăn tối, nghe chưa?

- Tôi không phải là vợ anh và tôi không muốn làm vợ anh - Lucy nói với sự gan dạ bất chợt và nóng bỏng tìm thấy giữa nỗi tuyệt vọng - Anh đi chỗ khác đi!

Sambo nói với vẻ de dọa :

- Coi chừng tao đạp cho mấy đạp bây giờ!

- Giết tao đi, nếu mày muốn... càng sớm càng tốt... tao muốn chết lắm rồi...

- Ê này, Sambo! Mày xử sự với kẻ khác như thế à! Tao sẽ mách lại với chủ.

Quinbo lên tiếng, trong lúc đang bận bịu bên cái cối xay bột mà hắn đã giành được từ tay những người đàn bà khốn khổ. Sambo trả đũa :

- Và tao, đồ thằng già, tao sẽ mách với ông ấy là mày lấn áp những người đàn bà để giành lấy cối xay bột. Mày phải tôn trọng trật tự chớ!

Tom kiệt sức vì đói và mệt, Quinbo liệng cho bác một bao bắp hạt, ra lệnh :

- Này, thằng kia, giữ lấy và xay dần mà ăn, người ta chỉ phát cho mày một bao vào tuần tới, nghe chưa?

Tom chờ đợi thật lâu mới tới phiên mình được xay. Xúc động vì hai người đàn bà khốn khổ quá ốm yếu không xoay nổi bánh xe, bác liền xay giúp họ. Bác khơi lại ngọn lửa, nơi từ nãy đến giờ biết bao ổ bánh đã được nướng chín, và bác sửa soạn cho bữa ăn tối nghèo nàn.

Tom giúp những người đàn bà này một việc nhỏ, nhưng là một cử chỉ tương thân cao quý hiếm thấy ở chốn này. Thật là một điều mới mẻ đối với họ, và cử chỉ thương yêu này đã đánh thức con tim gần như chai đá của họ, gợi lên một vài nét dịu dàng rạng rỡ trên khuôn mặt họ. Bản tính khả ái như sống lại, hai người đàn bà muốn chính tay làm bánh và nướng cho bác. Nhờ đó, Tom rỗi rảnh ngồi bên bếp lửa và lấy cuốn Thánh kinh ra... Bác đang cần được sự an ủi.

_______________________________________________________________________ 

Xem tiếp CHƯƠNG 28

 

CHƯƠNG 26_TÚP LỀU CỦA CHÚ TOM

CHƯƠNG 26

Trong lòng một chiếc tàu ngược dòng sông Rouge, Tom ngồi bệch, dây xích ở tay, dây xiềng ở chân... với một con tim nặng nề sầu khổ gấp mấy lần xiềng xích! Đối với bác, bầu trời lúc này như mù mịt, không trăng lẫn sao. Giờ đây trước mắt bác, những giấc mơ hạnh phúc lùi xa dần như hai hàng cây ven ở sông, cả ngôi trại ở Kentucky, vợ, con và ông bà chủ tốt bụng; cả ngôi nhà của Saint Clare với vẻ rực rỡ, sang trọng, mái tóc vàng óng của Eva, cái nhìn thần thánh của cô bé, và một Saint Clare kiêu hãnh, tự tin, hào hoa, đôi lúc thờ ơ, nhưng luôn luôn tốt bụng, những giờ phút rỗi rảnh ung dung... Tất cả những thứ đó như chìm vào dĩ vãng, xa bác mãi mãi. Số phận bác sẽ ra sao?

Đó là một trong những nỗi niềm cay đắng nhất của một tên nô lệ. Là một người da đen nhạy cảm, từng được sinh sống trong một gia đình phúc hậu, bác đã được hưởng nơi ấy những tình cảm tốt đẹp, một đời sống sung sướng, thế mà giờ đây lại bị rơi vào những bàn tay thô bạo; như một món đồ ngày xưa được dùng để trang trí cho một gian phòng khách xinh đẹp, giờ đây hư hỏng, bị vứt vào kho phế thải. Tệ hơn nữa, trong sự so sánh trên có một cách biệt lớn lao: một cái ghế hay một cái bàn hư hỏng vốn vô tri vô giác, còn con người lại có tri giác. Thế mà pháp luật đã từng tuyên bố là người ta có thể giữ hay bán đi một con người như một món đồ vật. Tuy nhiên người ta không thể dìm chết phần tâm linh, xóa bỏ cái thế giới biết nuôi kỷ niệm, hy vọng, biết yêu thương, lo âu và mơ ước, phần đặc biệt ở nơi con người...

Simon Legree, người chủ mới của Tom, đã thu thập ở Nouvelles Orléans đủ tám tên nô lệ. Xích tay hai tên làm một, hắn dẫn cả bọn lên boong chiếc tàu hơi Pirate đang bỏ neo ở bến, sẵn sàng để ngược dòng sông Rouge.

Tàu khởi hành.Lúc ấy, chủ nhân Legree, với dáng bộ hung hãn mà ta đã đề cập đến, muốn làm một vòng nhận diện kỹ càng từng tên nô lệ lần nữa. Gã dừng lại trước mặt Tom. Người ta đã khoác lên người Tom một bộ đồ đáng giá nhất lúc đem chưng bán: một chiếc áo sơ-mi hồ cứng nhắc và đôi giày bốt láng bóng. Legree lên tiếng :

- Đứng dậy!

Tom đứng lên.

- Cởi bỏ những thứ này ra!

Vướng víu vì những sợi xích, bác Tom không thể thi hành nhanh chóng lệnh gã, như ý muốn, gã bèn giúp bác, bằng cách giựt mạnh cái cổ áo và cho ngay vào túi mình.

Rồi, gã đi về phía chiếc rương của Tom, mà gã đã lục lọi kỹ càng ban nãy; gã quơ lấy cái quần cũ kỹ và cái áo gần rách mà Tom chỉ bận những khi làm việc dưới chuồng ngựa. Gã cởi xích cho tên nô lệ và chỉ cho bác một cái khe hẹp giữa mấy kiện hàng :

- Đến đấy và thay bộ đồ này ngay!

Tom vâng lời và lát sau trở lại.

- Cởi giầy ra!

Legree đưa bác một đôi giày khác xấu xí thô kệch, ra lệnh lần nữa.

Tom lặng lẽ tuân lời.

Tom, mặc dầu phải vội vã trong việc thay đổi quần áo, vẫn không quên nhét cuốn Thánh kinh thân yêu vào túi áo. Legree sau khi xích bác trở lại, bắt đầu lục lọi túi áo bác. Hắn rút ra một chiếc khăn bằng lụa và lấy cất vào túi áo mình, vài món lỉnh kỉnh vô giá trị khác song là một kho tàng đối với Tom vì nhờ chúng, bác đã đem lại cho Eva nhiều niềm vui, trong khi đối với gã lái buôn lại làm bẩn mắt gã nên gã vứt cả xuống sông.

Tom, trong lúc vội vã, đã quên giấu cuốn Thánh ca. Legree lấy ra và lật vài trang :

- À! À! Lại một bọn ngoan đạo, tao biết, mày thuộc giáo phái nào? Ki-tô, hở?

- Dạ đúng, thưa ông chủ!

Tom trả lời bằng giọng chắc nịch.

- Nếu vậy, kể từ đây mày sẽ không thuộc về nó nữa! Tao không muốn nghe thấy ở nhà tao có lũ da đen ca hát, cầu nguyện và than thở. Mày nên ghi nhớ điều này và liệu hồn mày đó!

Miệng thốt lên những lời đe dọa, gã dậm chân thình thịch và ném trên người Tom cái nhìn bằng đôi mắt xám xịt, dữ dội :

- Hiện tại, tao là Giáo hội của mầy! Hiểu không? Hãy làm theo lời tao bảo!

Gã ngắm nhìn vẻ mặt buồn bã của Tom một lúc và bỏ đi không quên xách theo chiếc rương của Tom, trong ấy chứa đựng một mớ quần áo sạch sẽ của bác, đi về phía mũi tàu, và chẳng bao lâu một đám thợ và thủy thủ trên tàu bu quanh hắn.

Rồi thì miệng bô bô diễu cợt về cái giống nô lệ mà muốn làm chủ nhân, gã bán tất cả những gì chứa trong rương, luôn cái rương, làm như gã chính là chủ cái rương. Gã nhẫn tâm tẩu tán vật dụng của Tom trước đôi mắt uất hận của bác. Cuộc bán đấu giá chiếc rương được xem như trò đùa thú vị và gây nên cả một sự hỗn loạn trên tàu. Thật là dịp may hiếm có cho bọn giang hồ trên sóng nước!

Khi công việc được giải quyết xong xuôi, Legree trở lại với món hàng của mình.

- Bây giờ thì Tom ơi! Mày hẳn thấy là tao đã vứt bỏ dùm mày tất cả hành lý cồng kềnh vô dụng. Ráng giữ gìn bộ đồ mày đang bận đó, mày sẽ không có thêm một bộ đồ nào khác nữa đâu! Tao thích những tên da đen biết chăm sóc quần áo mình, ở nhà tao, một bộ đồ thường được dùng qua đúng một năm. Nào! Tất cả tụi mày - Gã vừa nói vừa lùi lại vài bước về phía sau - hãy nhìn tao! Nhìn thẳng vào mắt tao... thật thẳng! Được! Vậy nó! Tốt!

Và gã dậm mạnh chân kèm theo mỗi câu nói. Như bị thôi miên, tất cả những cặp mắt đều hướng về đôi mắt xám xịt long lanh của gã.

Gã vừa nói vừa quơ quơ cái nắm tay to lớn nặng cân, trông khá giống cái búa của thợ rèn.

- Tụi mày thấy nắm tay này chứ! Liệu hồn với nó đó, nghe!Và gã giáng xuống trên bàn tay Tom, tiếp :

- Nhìn xem những đốt xương này! Tao báo trước cho tụi bay biết là cái nắm tay này tương đương với cái búa sắt, đủ sức hạ gục bọn da đen chúng mày. Tao chưa từng gặp tên da đen nào mà phải đấm đến cú thứ hai, đâu, nghe!

Hắn giơ cái nắm tay ấy dứ dứ sát mặt Tom, làm bác phải nhắm kín mắt, ngả người về phía sau tránh né.

- Tao đây! - Gã tiếp - Tao không có thứ giám thị nào khác hơn là thứ này... Tao đích thân làm giám thị tụi bay... và tao báo trước là không có gì tụi bay làm mà tao không biết. Phải chụm hai chân lại, đứng thẳng người và không được nhúc nhích khi nào tao nói. Với tao, chỉ có cách đối xử thế đấy! Tụi mày sẽ không tìm thấy ở nơi tao một chút dịu dàng nào cả, tao không hề biết thương xót đâu, nghe!

Những người đàn bà đáng thương không dám thở mạnh, cả đám nô lệ ngồi bệch dưới sàn tàu, mặt đầy vẻ sợ hãi và lo âu. Gã chủ quay lưng lại bỏ đi giải khát bằng một ly rượu nhỏ.

- Đó là cách đối xử dành cho bọn da đen của tôi!

Gã nói với một người đàn ông, có vẻ phúc hậu, đứng gần bên gã trong suốt bài diễn văn vừa rồi.

- Đó là phương cách của tôi... phải bắt đầu thật dữ tợn... phải cho chúng biết những gì sẽ đến với chúng...

- Vậy hả!

Người lạ nói, mắt nhìn gã với vẻ tò mò của một người bỗng nhiên đứng trước một hiện tượng quái đản.

- Vâng, đúng vậy! - Legree nói tiếp - Tôi đây, tôi không phải thuộc hạng chủ trại phong lưu như các anh, với những ngón tay trắng muốt như cành hoa huệ, để bị những tên quản lý da đen khốn nạn lừa bịp và ăn chặn. Hãy nhìn dáng điệu lúc ra lệnh của tôi đây! Sao! Hãy nhìn nắm tay tôi đây! Anh nghĩ sao? Nhờ những thứ này, vốn cứng đầu như đá, bọn da đen đã phải chịu nghe tôi... đúng chứ?

Người lạ ấn ngón tay trên cánh tay gã vừa đưa ra và trả lời :

- Cũng khá cứng đấy chứ! - Rồi ông nói thêm - Chắc có lẽ sự luyện tập thể xác như thế này cũng cần kèm theo một con tim cứng rắn chứ?

- Chúa ơi! Đúng vậy! - Hắn cười hô hố, trả lời - Tôi có thể hãnh diện về điều này. Không ai có thể làm tôi xiêu lòng nổi, kể cả bằng tiếng than khóc cũng như những lời dịu ngọt, tôi dám tin chắc vậy à!

- Anh quả thật khác thường!

- Đúng! - Legree trả lời - Ở đằng kia có thằng tên Tom, nó có vẻ đặc biệt lắm đấy, tôi đã mua được nó với giá khá cao để dùng vào việc đánh xe hay quản đốc công việc. Nó có một tật xấu là nó không chịu phương cách đối xử của tôi... Còn mụ đàn bà da vàng kia... Mẹ kiếp! Mụ có vẻ bệnh hoạn, tôi đã mua được mụ với giá rẻ mạt, chỉ có thể dùng được mụ trong vòng một hay hai năm thôi. Tôi biết tận dụng sức lực bọn da đen... Phải! Tôi đã tận dụng chúng đến kiệt sức, và tôi sẽ mua những tên khác thế vào đó, như vậy đỡ lo lắng và phí tổn...

- Thông thường, anh tận dụng được chúng trong bao lâu?

- Chúa ơi! Tôi không biết rõ lắm... còn tùy theo sức lực của mỗi tên! Những tên vạm vỡ thì cỡ sáu hay bảy năm, còn bọn ốm yếu thì cỡ hai hay ba năm. Hồi xưa, tôi đã cố hết sức để giữ chúng lâu. Khi chúng bệnh hoạn, tôi chăm sóc chúng, cho chúng quần áo, chăn đắp và tất cả! Bây giờ, bệnh hoạn hay khỏe mạnh mặc xác chúng, chúng phải làm đầy đủ bổn phận như nhau... vì làm như hồi trước không có ích chi cả. Tôi đã tốn nhiều công và tiền bạc. Bây giờ, cứ tận dụng chúng đến chết, rồi mua tên khác thế chỗ. Tôi thấy cách này lợi hơn nhiều... và, so sánh kỹ thì vắt chanh bỏ vỏ vẫn là cách tiện hơn nhiều!

Người lạ bỏ đi, ông ta đến ngồi bên một hành khách khác đang chăm chú lắng nghe cuộc đối thoại này từ đầu với vẻ mặt khinh bỉ không thèm che giấu.

Chiếc tàu vẫn tiến ngược dòng sông, chở theo bọn người đau khổ. Nó lướt trên dòng nước đục ngầu, chảy xiết, dọc theo những khúc quanh ngặt nghèo và bất ngờ của con sông Rouge.

Cuối cùng nó dừng lại bên một ngôi làng nhỏ; Legree dắt cả bọn lên bờ.

___________________________________________________________________________ 

Xem tiếp CHƯƠNG 27

 

CHƯƠNG 25_TÚP LỀU CỦA CHÚ TOM

CHƯƠNG 25

Vài hôm sau khi cô Ophélia thất bại trong việc thuyết phục Marie trả tự do cho Tom thì Adolphe, Tom và khoảng nửa tá nô lệ khác được giải đến giao cho ông Skerggs, chủ trại giam nô lệ ở đại lộ X. để bán đấu giá vào ngày sau.

Như mọi nô lệ khác, Tom xách kè kè bên mình một cái rương nhỏ đựng vật dụng riêng tư. Đám nô lệ được nhốt qua đêm trong một phòng dài, trong đó lúc nhúc đầy bọn đàn ông đủ mọi lứa tuổi, tầm vóc cũng như màu da. Từ trong phòng văng vẳng đưa ra những chuỗi cười vui vẻ, ngớ ngẩn.

- À! Tốt lắm! Rất tốt! Các bạn cứ tiếp tục vui vẻ, những người của tôi lúc nào cũng phải thật vui vẻ. À! Sambo này, ai là hoạt náo viên ở đây vậy, hử?

Sambo, tên da đen to lớn, lải nhải kể những chuyện chọc cười nhạt thếch, tuy nhiên cũng đủ gây hứng thú cho đám nô lệ khốn khổ này.

Riêng Tom, bác làm sao hòa được vào niềm vui ấy! Bác đặt cái rương một chỗ, cố ý tránh càng xa đám đông ồn ào chừng nào càng tốt chừng ấy, ngồi lên đó quay mặt vào vách tường.

Bọn buôn người cố gắng, bằng mọi cách với một sự kiên tâm nhất trí, tạo cho nô lệ cái không khí vui vẻ ồn ào. Đó cách để nhận chìm đi những tâm sự, những ưu phiền, lấp đi khoảng trống vắng trong lòng bọn người bất hạnh. Mục đích bọn buôn người này, ngay từ lúc mua họ ở các chợ miền Bắc đem về bán ở miền Nam là gấp rút biến họ thành những kẻ lạnh lùng tàn nhẫn, không tình cảm. Chúng thu thập đầy đủ hàng hóa từ các tiểu bang Virginie, Kentucky. Chúng cấp tốc tải hàng về những khu vực thuận tiện và có khí hậu tốt, thường là ven sông với mục đích nuôi cho mập mạp, coi được. Chúng rất thận trọng trong việc cho họ ăn uống, bởi vì vài tên có thể buồn rầu, gây ảnh hưởng không tốt cho chúng. Chúng sắm cả đàn violon, cho phép bọn họ tha hồ múa hát, giải trí.

Vài tên trong bọn không chịu chung vui, vì nhớ đến gia đình, vợ con, thân nhân, liền bị chúng coi như kẻ phá hoại, đáng ngại và không do dự gì, chúng lập tức dành cho họ cách đối xử tàn nhẫn, ác độc.

Kẻ sắp bị bán phải tỏ ra vui vẻ, phấn khởi, vô tư lự, nhất là trước mặt khách hàng. Đó là những gì mà lũ buôn người đòi hỏi ở người bị bán, có thế chúng mới bán được giá, không sợ lỗ lã, thiệt thòi.

- Tên da đen này mắc chứng gì vậy kìa?

Sambo vừa hỏi vừa bước lại gần Tom sau khi chủ hắn ra khỏi phòng. Hắn to lớn, lực lưỡng, đen tựa gỗ mun, vui vẻ nói liên hồi và lúc nào cũng sẵn sàng để làm trò hề chọc cười thiên hạ. Thấy Tom không nhập bọn, hắn thúc một cái vào hông Tom, có vẻ cợt đùa :

- Mày làm gì vậy? Suy tư kỹ quá, hở?

- Mai, tôi sẽ bị hắn đấu giá.

Tom buồn rầu hỏi. Sambo cười khùng khục :

- Bán đấu giá? Hà, hà, các bạn ơi! Quả là một trò vui! Này, các bạn trông tên này có vẻ buồn cười, hở?

Rồi hắn thân mật đặt tay lên vai Adolphe :

- Ê, tên bạn mày cũng vậy, hở?

- Để tao yên! Tao xin mày!

Adolphe lạnh lùng với chút kiêu hãnh, nói và lùi lại, dáng bộ chán nản.

- Chao ơi! Các bạn coi này: đây là một nô lệ da trắng đó nghe! Trắng như sữa, mà lại thơm phưng phức nữa chứ!

Hắn tiến sát gần Adolphe, đưa mũi ngửi ngửi :

- Chúa ơi! Tên này có mùi thơm y hệt như gã bán thuốc lá dạo... Một món hàng thơm lừng, hắn làm căn phòng này thơm lây đó nghe.

- Tao bảo để tao yên, nghe rõ chưa?

Adolphe giận dữ la to.

- À, à, điệu quá ta! Làm phách dữ ta! Làm như có giá lắm đấy! Đồ thứ nô lệ da trắng! Ê! Đừng coi rẻ tụi này chớ!

Sambo nhại lại dáng điệu Adolphe, trông thật khôi hài. Hắn tiếp :

- Đồ thứ phách lối, cho mày hay, tụi tao đây cũng từng ở những gia đình danh giá à, nghe!

- Phải! Tao có một ông chủ rất có hạng, ông dám mua hết tụi bay đó.

- Bảnh quá hả? Bộ ổng thuộc gia đình quý phái chớ gì?

- Tao thuộc gia đình ông Saint Clare.

Adolphe vênh mặt nói, Sambo giễu thêm :

- Nếu quả thật như mày nói, thì tao dám chắc ổng rất sung sướng khi vứt bỏ được mày, ông chủ mày ấy. Ổng dám bán chúng mày với một mớ đồ sứ sứt mẻ lắm à.

Adolphe nổi khùng lên vì những lời mai mỉa, hắn chửi thề om lên và lao vào địch thủ đấm đá lung tung. Đám đông được dịp cười rộ, cổ võ. Tiếng ồn đến tai chủ, ông ta chạy lại :

- Ê, có gì vậy? Ngưng ngay! Ngưng ngay!

Tay nhịp nhịp ngọn roi, ông ta ra lệnh. Bọn nô lệ chạy như đàn vịt, trừ Sambo, vì hắn tin ở tài làm hề của mình vốn được chủ cưng chìu. Đứng yên tại chỗ, hắn rùng vai, rụt cổ trước những lời đe dọa của chủ nhân.

- Thưa ông, không phải lỗi tôi, không phải lỗi tôi! Chúng tôi lúc nào cũng muốn yên thân, tại bọn mới đến gây sự trước, chúng kiếm chuyện với tôi.

Quay lại phía Tom và Adolphe, không cần gạn hỏi nguyên do, lão chủ quất cho mỗi người vài roi, vài cái đá và cú đấm, đoạn ra lệnh cho cả bọn phải hòa thuận rồi bỏ đi.

*

Dưới một bầu trời rực rỡ, bọn đàn ông khắp xứ tụ họp, đảo qua đảo lại trên lề đường lát gạch xanh; ở khắp bốn phía của cái bờ rào vòng tròn, người ta dựng sẵn những cái bục cao dành cho bọn quảng cáo viên và hộ giá viên.

Hai trong số những bục này, nằm ở phía đối diện với bờ rào, bị chiếm cứ bởi những tên quảng cáo, áo quần bóng loáng và đẹp đẽ, với tài nói năng lưu loát pha lẫn giọng Pháp với Anh, đang cố gắng nâng cao giá của những người nô lệ bị bán. Một cái bục thứ ba, còn trống, được bao quanh bởi một đám đông đứng chờ giờ khai mạc.

Trong đám nô lệ bị bán có những nô lệ của Saint Clare: Tom, Adolphe và những tên khác đang đứng chờ tới phiên mình sẽ được bọn khách hàng hỗn tạp này mua hay chê tùy theo ý thích của bọn họ. Họ quây quần chung quanh đám nô lệ, ngắm nghía, trầm trồ, cãi cọ... y như bọn nài bu quanh con ngựa vậy!

- Kìa! Alfred, anh đến đây chi vậy?Một người đàn ông lịch sự vừa lên tiếng, vừa vỗ vai một người đàn ông khác ăn bận chải chuốt trong khi ông này đang chăm chú ngắm nghía Adolphe qua hai tròng kính.

- À, chào anh! Tôi đang cần một tên gia nhân. Tôi nghe nói là họ bán bọn nô lệ của Saint Clare, tôi nghĩ có thể lựa chọn trong bọn chúng một đứa.

- Anh định mua bọn người của Saint Clare thật sao? Chúng hoàn toàn hư hỏng, bất trị, một bọn vô liêm sỉ như bầy quỷ dữ.

- Ồ, anh hãy yên tâm! Nếu vào tay tôi, chúng sẽ được sửa đổi tâm tính ngay, chúng sẽ thấy rõ là chúng hiện làm việc cho một ông chủ khác hẳn ông Saint Clare... Tôi nhất quyết rồi! Tôi sẽ mua tên này. Bộ vó hắn coi vừa mắt tôi lắm.

- Đó là một tên điên! Hắn sẽ lấy tất cả quần áo anh mà bận cho xem! Anh sẽ thấy!

- Rồi anh sẽ thấy: hắn không thể giỡn mặt kiểu này đối với tôi. Chỉ việc bỏ nhốt hắn vào trại cải huấn vài lần, không bao lâu hắn sẽ đổi khác. Tôi sẽ cho anh tin tức về việc này. Tôi sẽ biến đổi hắn lại từ trong chí ngoài! Này, tôi sẽ mua hắn, tôi nhứt định dứt khoát...

Trong khi đó, Tom đứng đấy, vẻ mặt tư lự, đưa mắt nhìn tất cả những khuôn mặt chen chúc quanh bác, và tự hỏi không hiểu ai trong bọn ấy bác sẽ phải gọi là chủ...Tom thấy đủ hết hạng người, già, trẻ, cao, lùn, béo trục, gầy nhom, vuông vắn, đủ cỡ và đủ hạng. Bác thấy hầu hết đều là kẻ tầm thường, thô lỗ, một bọn người thật giống hệt nhau, giống hệt như những vỏ dăm bào ta nhặt lấy bỏ vào trong giỏ hay bỏ vào lửa... mà không cần phải để ý phân biệt chi cả!

Có thể nói không ngoa là không có được một ông Saint Clare thứ hai.

Vài phút trước khi cuộc bán đấu giá mở màn, một người đàn ông lùn tịt và béo phệ, với chiếc áo sơ-mi không gài nút trên để hở nguyên bộ ngực, cái quần dài dơ dáy và cũ kỹ, dùng hai cùi chỏ vẹt đám đông sang hai bên để len lỏi vào trong, như thể đang có việc chỉ cần kíp lắm. Gã đến gần bọn Tom và bắt đầu ngay cuộc khám xét tỉ mỉ.

Thoạt nhìn mặt gã, Tom đã cảm thấy ghê tởm không tránh được. Cảm giác này càng gia tăng khi gã đến gần bên bác. Dù dáng gã loắt choắt, ta thấy gã khỏe như một lực sĩ. Gã có cái đầu tròn như một quả bóng, hai mắt to lớn màu xám xanh, núp bóng dưới hàng lông mi vàng, rậm rạp, một mái tóc thô cứng màu hung. Tất cả những thứ đó, như ta thấy, không cho ta chút cảm tình nào... Hai má gã phồng lên vì bã thuốc mà gã có thể phun ra bất cứ ở đâu và bất cứ lúc nào. Hai bàn tay to lớn lạ thường, chai đá, đầy lông, sạm nắng với những móng tay để dài bẩn thỉu.

Gã đàn ông này quan sát đám nô lệ một cách trắng trợn. Gã hất ngược cái cằm Tom lên, bắt bác há to miệng ra để xem xét hai hàm răng, bắt duỗi tay ra, co tay vào để nhìn ngắm bắp thịt bác. Gã bước quanh bác và bắt bác nhảy cao, nhảy xa để ước lượng sức khỏe của đôi chân.

- Lúc trước mày sinh sống ở đâu?

Gã hỏi Tom bằng giọng cộc lốc.

- Ở Kentucky.

Tom vừa trả lời, vừa đưa mắt nhìn quanh như để tìm kiếm đâu đó một sự cầu cứu.

- Mày làm việc gì?

- Tôi chăm sóc trang trại.

- Tốt lắm!

Gã bỏ đi sau khi nói. Cuộc bán đấu giá mở màn.

Adolphe bị lọt vào tay người đàn ông lúc nãy đã biểu lộ ý định mua bán với một giá khá cao. Những tên nô lệ của Saint Clare lần lượt vào tay kẻ khác. Sau rốt, gã lái buôn nói với Tom :

- Đến phiên mày, thằng kia! Nào! Mày nghe chứ?

Tom leo lên một cái bục, đưa mắt lo âu nhìn quanh, tim thắt lại. Người ta nghe thấy nhiều tiếng ồn ào, thật hỗn độn đến nỗi không phân biệt được chi cả. Quảng cáo viên đang hét to những đặc tính của Tom bằng tiếng Anh và Pháp với đám khách hàng, trong khi bọn này ồn ào cho giá một cách hỗn loạn. Cuối cùng, một tiếng búa nện vang; người ta chỉ nghe hai tiếng chót: đô-la, vang lên rõ ràng và dứt khoát.Vậy là xong, Tom đã được bán, bác có một người chủ mới. Bác bước xuống bục gỗ. Gã đàn ông nhỏ thó đầu tròn hung hăng chụp lấy hai vai bác, đẩy bác vào một góc, ra lệnh cho bác, giọng khó khăn :

- Đứng yên đấy, thằng kia!

Người chủ mới tên là Legree, chủ một trại trồng trọt bên bờ sông Rouge.

____________________________________________________________________ 

Xem tiếp CHƯƠNG 26