HAI NGƯỜI TƯỞNG YÊU NHAU - Duy Nguyên

Những hôm trời mưa lất phất chàng thích nằm nhà, trong căn phòng rất ưng ý của chàng. Chàng thường có nhiều thì giờ rảnh và chàng khoái ra phố ăn uống với bạn hay đi chơi lông rông. Đó là những ngày đầu tháng, trái lại khi cuối tháng có rất nhiều lý do để ở nhà. Chàng sẽ viết cho nàng rằng chàng thường ngắm mưa rỉ rả và viết thư, có thể chàng tô màu thêm là đã hy sinh cả buổi chiều để viết thư thật dài như nàng yêu cầu. Thật sự có hôm mưa lằng nhằng như giẻ rách chàng thèm vô cùng ly cà phê nóng trong quán ba tàu đầu ngõ để nhìn thiên hạ hối hả trong mưa. Chàng đã không thực hiện được ý muốn tầm thường đó, vì một lý do hết sức giản dị những chàng không thể kể cho nàng biết.

 

Chàng mang xấp thư của nàng ra. Mặc dầu đã đọc rất nhiều lần và ngắm hoài nét chữ mềm viết thật thân ái tên họ chàng. Ôn những mẩu chuyện lý thú nàng đã kể và chàng vận dụng trí nhớ lấy lá thư đó đọc lại. Chàng thích thú lắm với trò chơi này và bao giờ chàng cũng tìm đúng. Chàng khoan khoái, cười tủm tỉm. Điều dễ hiểu là đọc thư nàng dễ nhớ, mau thuộc hơn bất cứ thứ gì. Chàng ao ước, phải chi chàng thuộc bài học như thư nàng thì đời chàng đã khác.

 

Chung quanh chỉ có tiếng mưa lướt thướt kéo sợi như nhện nhả tơ. Phòng chàng ở cuối hẽm nên rất ít xe cộ chạy ngang. Ở đây chàng hoàn toàn yên tĩnh nằm dài trên gạch mát. Qua khung cửa chàng quan sát những chiếc lá mận màu xanh non run nhè nhẹ. Thỉnh thoảng gió thổi qua lá mận cọ khẽ trên mái nhà, chàng nghe càng cảm thấy chiều mưa thêm thú vị. Chàng châm một điếu thuốc, tiếp tục nghiền ngẫm thư nàng như người ghiền truyện chưởng. Chẳng mấy chốc chung quanh chàng bừa bãi giấy và bì thư. Không sao, chàng sẽ dò nhật ấn trên bì thư và ngày nàng ghi ở cuối thư mà cho vào. Chàng tẩn mẩn làm công việc này một cách chậm rãi như ông già xếp tài liệu khảo cổ.

 

Phòng chàng ở chung với hai thằng bạn, chàng chỉ được tự do hoàn toàn trong các buổi chiều một mình. An toàn lắm vì khung cửa sổ rất rộng không có cửa đóng với hàng song sắt uốn cong, bức mành sắt mỏng ngăn muỗi màu tối, người ở ngoài nhìn vào khó thấy gì trong phòng. Trái lại từ trong phòng nhìn ra ngoài rất rõ. Chàng yên tâm nằm xoay trở tự do. Trên tường treo hai bức tranh trừu tượng nhức mắt của thằng bạn tập tễnh làm họa sĩ. Trên tủ sách dán tấm hình to tướng cô ca sĩ người Pháp có mái tóc vàng óng, cái miệng cười hơi nhếch về bên trái, nghịch ngợm. Bức hình của nàng tặng. Nhìn kỹ chàng thấy trong tròng mắt nâu cô ca sĩ có người mặc áo trắng, nhỏ xíu và mờ mờ. Chàng nói đó là chàng đứng trong mắt nàng.

 

Một mình trong phòng nhìn bức hình chàng có cảm tưởng nàng đang có mặt bên cạnh, gần đây. Chàng quơ tay và dĩ nhiên chỉ đụng phải các tờ thư. Chàng nhìn xuống một chút, trong tủ kính và bắt gặp chàng thật. Đó là tấm ảnh ưng ý nhất, có phần đẹp hơn người ở ngoài nhiều. Tấm ảnh này chàng cắt lại trong một tờ báo bên cạnh in bút hiệu chàng một cách trang trọng. Chàng thường nhìn lâu, có khi khoái chí lắm lắm bèn cười chúm chím. Trông chàng hách gớm, nghệ sĩ chán. Chàng nghiêng người sang bên phải rồi bên trái xong nằm ngước ngắm chàng đứng chống tay, tóc hơi dài, áo cố ý mở một cái nút trên cùng. Hình chụp chàng đứng trên bãi cát, đàng sau sóng nhấp nhô với mấy cái đầu người tắm biển lố nhố. Đôi khi chàng tự nhủ trông giống kép cải lương lắm chứ.

 

Nàng hỏi chàng giống trong hình không? Chàng trả lời không.

 

Nàng lắc đầu cười không tin mà chẳng nói gì.

 

Thật ra đó chỉ là tưởng tượng của chàng. Nàng có cười à? Điều chắc chắn là chàng không thấy nàng cười bao giờ.

 

Sao lạ vậy? Câu trả lời giản dị là chàng chưa hề gặp nàng.

 

Nàng bảo:

 

"Anh đừng lo, sẽ có ngày mình gặp nhau mà".

 

Cũng không phải nàng bảo, nàng viết như thế. Nàng đã viết cho chàng rất nhiều thư, đâu khoảng gần trăm lá. Cách nay hơn năm, chàng đăng bài trên một tạp chí và nàng gửi thư làm quen. Chàng trả lời hết sức đàng hoàng, mau mắn vì nàng là độc giả đầu tiên viết thư cho chàng. Ít lâu sau một tờ báo giới thiệu chàng với tấm hình bên cạnh. Dạo đó chàng nhận thêm vài cái thư khác và chàng khá sung sướng thư từ qua lại. Dần dần thư chàng viết ngắn đi với chữ ký tổ bố phía dưới trông xấu xí như trang báo trắng "tự ý đục bỏ". Chàng không biết viết gì, hai cái thư trả lời liên tiếp nhau thường giông giống. Chàng bèn thưa dần rồi dứt một cách nhẹ nhàng. Riêng với nàng, chàng có rất nhiều điều để viết đầy giấy. Nàng viết thư có duyên, thông minh gợi cho chàng nhiều ý để lấp đầy trang thư. Một lần, chàng nhớ không lầm sau khoảng 5 lá thư, nàng thỏ thẻ:

 

"Anh có thấy giữa anh và nhỏ có nhiều điểm hợp nhau không?"

 

Chàng nằm vắt chân phải lên chân trái, hít hơi thuốc và cười thầm. Ồ, nếu nàng thấy chàng mặc áo thun, quần đùi, ốm như thằng ghiền nặng chắc nàng thất vọng lắm. Từ từ nàng sẽ thưa viết thư rồi lặn mất tài tình như con sóc chạy trong cỏ. Chàng lại cười, không biết chàng giống nàng ở cái chỗ nào?

 

Nàng đang học lớp thi và vẫn mong chiếm kỷ lục viết thư lẫn siêng thúc hối người khác viết thư. Về khoản này chàng đành chịu thua vô điều kiện. Càng ngày chữ chàng viết càng tốc ký trong khi chàng đòi nàng phải viết rõ, mềm và tròn như ban đầu. Nếu ai cũng như nàng, ông Bưu Điện sẽ chết ngộp vì công việc, ông phát thư phải đạp xe 60 cây số giờ để ném thư và sẽ lẫn lộn rất đáng trách. May thay (nàng không cho đó là điều may) chàng khoái đọc thư hơn. Lắm khi viết thư để đó tuần lễ không gởi rồi chàng bảo lười quá. Nàng lúc nào cũng ngây thơ như con mễn - hoặc cố ngây thơ chàng đâu biết được - không ngờ có lúc chàng khó mua nổi tem để dán. Chàng khổ tâm giải thích tại lười đi mua tem và không nỡ để nàng nhận thư phạt.

 

Cứ thế chàng và nàng thư qua lại phất phơ. Hai người đang đi thuyền trên giòng nước ngược và cố sức chèo chống cho thuyền khỏi lùi nhưng chẳng hề đi được một phân.

 

Lâu lâu bạn chàng hỏi:

 

- Chuyện của mày đi đến đâu rồi?

 

Chàng bèn cười hiền lành:

 

- Chẳng đến đâu cả, tà tà.

 

- Thằng này kiên nhẫn thiệt. Bỏ đi mày, tốn tiền tem vô ích.

 

Chàng vẫn cười. Ngó bộ chàng khoái biểu diễn các kiểu cười lắm.

 

- Giỡn chơi cho vui chút vậy mà...

 

Một thằng khác ghé tai chàng nói nhỏ: "Tao tưởng một năm qua hai đứa mầy phải tới "cuối đường kỷ niệm" rồi chứ!"

 

Chàng vẫn cười lừng khừng.

 

Trời. Nếu mà nàng nghe chàng nói câu trên, nếu biết thái độ đó, nàng đã cúp thư từ khuya. Chàng khoái đọc thư nàng, có cảm tình với nàng đồng thời rất ưa chiến thuật dậm chân tại chỗ. Đôi lúc chàng tưởng tượng ra nàng thế này, vẽ vời hình bóng nàng như ý chàng mơ. Chàng cám ơn nàng về trò chơi bằng tay (viết thư) vui vẻ khá thú vị, đối với chàng không có chuyện chi quan trọng cả. Nàng thì khác, nàng luôn luôn quan trọng hóa vấn đề.

 

Chàng luôn kể chuyện vui bằng một giọng bông đùa tất cả mọi chuyện, làm như đời chàng đầy đủ các thứ. Người hay viết lách cũng là người nói dối tài ba, hóa cho nên chàng trong thư kể nàng nghe hơn hẳn người ngoài đời. Ồ, nàng tưởng tượng chàng bô trai như kép hát, thiệt giàu sang và nghệ sĩ tính đầy mình. Ôi, ước gì chàng được một phần như nàng tưởng.

 

Buồn thay vẫn là sự tưởng tượng quá phong phú của nàng. Do đó chàng ngần ngại không dám đòi gặp nàng hay tiến tới như nàng muốn, e nàng thất vọng. Chàng mặc cảm.

 

Chàng là ai? Nhiều đêm thức khuya, hít lia lịa vài điếu thuốc, uống ly cà phê đen chàng vắt tay nằm suy nghĩ về mình. Chàng có nghề nghiệp hẳn hoi. Chàng đang học Sư phạm sắp làm thầy giáo tiểu học. Chàng giấu nàng điều này, nàng thường khoe cùng cô bạn rằng chàng sắp thành giáo sư. Sống xa gia đình nên chàng thiệt bết bát, lôi thôi và ngày càng gầy đi. Thân hình chàng thật đáng đại diện cho người dân một quốc gia chậm tiến. Chàng luôn luôn bất mãn với cái nghề khiêm nhường, bạc bẽo đồng thời chàng không bao giờ chịu ngồi lâu trong cái giảng đường Đại học. Ở đó đầy những thằng trí thức đầy mình, đeo kính trắng dù không cận, vào giảng đường để tán gái và lúc nào cũng tỏ ra là sinh viên hợp thời trang. Bởi vậy hai năm liền chàng rớt năm thứ nhất và điều đó chẳng làm ai ngạc nhiên. Gia đình chàng ở một quận kém an ninh, rừng rú, không hứa hẹn gì cho tương lai chàng. Về tình duyên, chàng có vài chục mối tình bằng mắt hồi ở Trung học. Lúc này chàng yêu một nàng học Nhất niên. Tiếc thay chàng không quen nàng dù gặp mặt mỗi ngày, chưa nói chuyện với nàng một lần. Chàng tiếp tục yêu âm thầm nàng cùng vài cô xinh đẹp khác, an ủi rằng cái số người viết văn vốn cô đơn. Chàng mải miết yêu các nhân vật nữ do chàng sáng tạo. Ở đây chàng tha hồ yên tâm, họ không bao giờ phụ chàng đâu.

 

Về nàng chàng chỉ biết nàng học lớp 12, có bà má rất hiền, làm bếp giỏi, thương con và cũng rất dữ tùy trường hợp. Nàng không biết nấu ăn gì ráo. Chắc chắn trong va ly về nhà chồng của nàng sẽ có vài cuốn sách dạy làm món ăn Tây, Tàu, món nhậu. Địa chỉ nàng sáu con số trên chung cư chàng học hoài không thuộc. (Đó cũng là lý do để chàng lười viết thư, nói sổ ghi địa chỉ lạc đâu mất). Gần nhà nàng có cây ngọc lan thỉnh thoảng nàng hái một bông bỏ trong thư. Nàng khoái đọc sách, nhất là văn chàng nàng đọc kỹ gấp trăm lần sách Vạn vật. Đọc để trách chàng cứ lôi nàng vào đó hoài nàng không chịu đâu, kỳ thấy mồ. Nhưng chàng biết rõ bụng nàng khoái được lôi vào lắm. Tội nghiệp nàng cứ thắc mắc, gạn hỏi, tức tối chắc chàng có nhiều bạn gái ghê gớm. Nàng khôn khéo như con mèo già tìm đủ cách bắt chàng nói thực, nói hết về các nhân vật nữ. (Nàng làm quá khiến càng lúc chàng càng ngỡ các nhân vật đó có thật, họ đang rình rập để bắt cóc chàng). Chàng lờ đi, nàng áp dụng chiến thuật khác: "Anh đã bị gai hồng đâm đau tay lần nào chưa?" hay "À. chắc là anh nhận được nhiều thư lắm?" Nàng tò mò thật còn chàng khôn không kém để trả lời quanh quẩn. Có lần nàng vấn kế tờ báo làm thế nào hỏi bạn thân "đã lệ thuộc ai chưa" cho vui và ý nhị? Báo trả lời cách khác không thể dùng vào trường hợp đặc biệt của chàng và nàng. Thế là chàng trả lời phất phơ các câu hỏi đại loại, chàng đâu dại dột tiết lộ.

 

Một ngày đẹp trời nàng gởi tặng tấm hình. Chàng mừng quýnh. Nàng khôn thấy bà, chọn tấm hình chụp xa nàng nhỏ như cây tăm đứng bên núi đá tóc bay tung. Hình chụp nghiêng, nhìn đui mắt cũng không thấy rõ mặt. Nàng còn viết có tấm chụp nàng đứng ở bãi biển bên sóng nước nhưng rõ quá nàng không thích. Nàng không thích còn chàng khoái chết được. Ồ, chắc là nàng mặc bikini. Chàng phấn khởi, cùng lúc kỳ lạ thay chàng muốn ngưng viết thư. Nàng tỏ ra đủ bản lãnh để đẩy thuyền riêng trên giòng nước ngược. Nếu cứ đà này chẳng bao lâu hai người sẽ gặp nhau. Chàng muốn lắm nhưng cứ luôn sợ nàng thất vọng.

 

Bây giờ chàng đang ở trong căn phòng thân mật này. Chàng lấy ví ra ngắm nàng. Chàng để hình nàng trong ví cao su lúc nào cũng có trong túi quần. Khi móc ví trả tiền hoặc lấy giấy tờ cảnh sát xét hàng ngày chàng đều ngắm nàng một chút. Nàng ở ngay bên cạnh, yên tâm lắm vì nàng không thể chạy trốn đâu. Chàng lấy làm hãnh diện với bạn bè khi cũng có người con gái như ai! Ước gì có nàng ở đây, chiều mưa dai dẳng nhưng trong phòng dễ chịu biết bao. Nàng đã đến phòng chàng một lần, đứng ngoài nhìn vào cho biết. Chàng bực mình, có lẽ phải gặp nàng mới được. Chàng sắp xa Sài Gòn. Thôi, chàng chán chết được nếu cái tình trạng lửng lơ này kéo dài. Chàng thực tế rồi, cứ thư từ thế này chẳng mấy chốc nàng sẽ lười viết và một ngày mưa dầm chàng sẽ được tin nàng lên xe hoa khỏi đời chàng.

 

Chàng nhớ lần nói chuyện gần đây nhất,

 

- Anh sẽ không viết thư cho nhỏ nữa...

 

- Sao vậy?

 

- Anh bận học nhiều lắm, nhỏ muốn anh ra trường lên rừng dạy học à? Vả lại nhỏ còn phải học thi...

 

Nàng cười nhỏ:

 

- Thôi đi, anh xạo quá. Có lần anh nói anh rảnh đến độ không biết làm gì. Suốt ngày anh vào nghĩa địa đọc tên người chết chứ học cái gì. Đáng lẽ nhỏ là người nói câu nói đó mới phải.

 

Chàng chống chế:

 

- Anh lười ra Bưu điện lắm.

 

- Không sao. Nhỏ sẽ gửi cho anh phong bì dán tem sẵn, anh đồng ý?

 

- Thôi. Tốn tiền lắm, anh ngại...

 

Nàng im lặng. Chàng nghe tiếng kêu o... o... thật khó chịu. Chàng hỏi:

 

- Bao giờ chúng ta sẽ gặp nhau?

 

- Khi nào nhỏ muốn. Nhỏ mà rớt là tại anh đó.

 

Chàng rét quá đành chìu ý nàng. Chàng nói chuyện với nàng qua điện thoại, nàng có giọng nói dễ thương thật. Mỗi lần nàng bảo sẽ có mặt tại nhà cô bạn vào ngày giờ nào, chàng đi xe buýt ra Bưu điện gọi để nghe giọng oanh vàng trong vài phút ngắn.

 

Thế là chàng ngoan ngoãn nghe lời nàng, cặm cụi viết thư mãi mãi cho nàng đọc sướng mắt trong khi chờ đợi ngày gặp nhau. Nàng dọa má nàng dữ lắm, bà sẵn sàng trừng trị chàng và con chó trung thành của nàng coi bộ không ưa chàng đâu. Chàng sợ muốn chết. Chàng nói lẫy dù có năn nỉ chàng cũng không thèm cất công tìm nhà nàng. Tiếc thay nàng chưa phải năn nỉ dù chàng rất muốn.

 

Chàng rất giỏi tưởng tượng. Một vài người hỏi chàng về những người trong truyện của chàng đang ở đâu, con bé Ly lớn lên hiện làm gì. Cô Biển đẹp cỡ nào. Chàng phì cười thầm khen tài bịa như thật của mình. Đôi khi những mảnh đời thật của chàng sờ sờ ra đó người ta cho là chàng tưởng tượng.

 

Hãy nghe chàng tưởng tượng về ngày hai người gặp nhau.

 

Trước tiên, chàng đi mượn bàn ủi về chà láng bộ quần áo số một. Chàng đến nhà thằng bạn mượn đôi giày đế cao thật đúng mốt. Tóc chàng vốn cứng nếu cần sẽ bôi tí dầu cho mượt mà. Chàng đứng trước gương nhìn tới ngó lui, đi qua đi lại ra chiều đắc ý. Kìa, coi chàng cũng bảnh trai ghê gớm. Chàng sung sướng ra đường đón xe buýt.

 

Chàng và nàng sẽ gặp nhau ở đâu? Tạm thời gác việc đó qua một bên. Sau khi gặp nàng, chàng sẽ đưa nàng vào một quán nước có máy lạnh rất thanh lịch, chàng mở cửa và đưa tay mời nàng bước vào đúng điệu hệt một chú bồi nhà hàng lành nghề.

 

Nàng ăn cốc kem sáu bảy màu có chantily do chàng gọi. Phần chàng phin cà phê cho ra vẻ dù cà phê ở các quán nước loại này pha rất tệ. Các thức uống này chàng đã tính trước để khỏi hồi hộp chờ giấy tính tiền. Chàng yên tâm lắm. Một người lãng mạn và đầy nghệ sĩ tính như nàng không thể ăn uống liền tù tì vài cốc kem, chục cái bánh ngọt. 

 

Quán nước sẽ chạy những bài do France Gall hát, nàng chịu tiếng hát nhẹ như hơi thở của cô ca sĩ này. Nếu cần chàng sẽ mua giơ-tông bỏ vào máy nhạc những bài nàng thích để góp phần cho buổi gặp gỡ thêm đậm đà. Lo gì, lâu lâu chàng hào phóng một chút vậy mà. Chàng sẵn sàng hào phóng vì nàng hay bất cứ người con gái nào.

 

Chàng nói gì với nàng đây? Câu đầu tiên thật quan trọng. Có lẽ chàng sẽ nói một câu vô thưởng vô phạt.

 

- Giang đến sớm nhỉ.

 

Dù thật sự nàng bắt chàng đợi gần một giờ cũng không sao, chàng lúc nào cũng tỏ ra vô cùng lịch sự. Nàng hỏi bằng một giọng nhẹ như... như... (chàng bắt nàng nói nhẹ như gió thổi trong cỏ bắt buộc chàng phải nghiêng đầu gần sát miệng nàng mới nghe được).

 

- Anh đợi có lâu không?

 

Dĩ nhiên chàng lắc đầu vì ý nàng muốn thế. Chàng kéo ghế cho nàng. Sau đó chàng ngắm nàng từ đầu đến chân rồi, từ chân đến đầu. Nàng mặc áo màu xanh trứng sáo rất mới. Chàng nói thật kiểu cách:

 

- Giang thật khác trong hình...

 

Nàng chớp mắt chầm chậm nhìn chàng hoặc vuốt tóc nhẹ nhàng với dáng vẻ rất mệt mỏi. Chàng tiếp:

 

- Anh không ngờ có diễm phúc quen một cô... xinh như Giang.

 

Nàng nghiêng đầu giả vờ hỏi:

 

- Anh nói sao?

 

Chàng tiếp tục khen nàng tới tấp bằng những câu nghe dòn như bắp rang. Có thể nàng khen chàng mập hơn trong hình và điều này làm chàng khoái vô cùng.

 

Nàng ăn kem lạnh thật chậm, lưỡi duyên dáng đùa miếng kem rồi ngậm trong miệng như đứa con nít. Ở nhà nàng ăn kem kỷ lục, một cốc kem nhỏ chẳng thấm tháp gì. Nhưng thôi, trước mắt chàng hãy để nàng dễ thương như con mèo con nai gì đó. Sau này lỡ hai người có cưới nhau nàng nhe nanh múa vuốt mèo cũng chưa muộn. Nàng làm bộ ăn từ muỗng nhỏ làm như chê kem không được ngon. Chàng cũng vậy, chàng múc đường một cách trịnh trọng cho từ muỗng vào ly khuấy đều. Rồi cho tiếp những muỗng khác. Có thể chàng mải mê khuấy, nghe tiếng kêu lanh canh thích thú và chẳng mấy chốc hộp đường sẽ hết nhẵn. Nàng theo dõi kỹ nhưng chỉ cười. Chàng bối rối. Sau đó chàng hết sức tiếc ly cà phê nhưng phải quên đi để nàng không nhận biết.

 

Hai người im lặng một lúc lâu vì bận ngắm nhau mà quên mất những gì định nói. Chàng hài lòng không lầm lẫn, nàng khá dễ thương chẳng uổng công thư từ. Còn nàng, liệu nàng có ân hận đã gặp chàng không?

 

Nàng gõ muỗng vào cốc kem bằng kim khí trong khi chàng lo hết sức rằng nàng sẽ gọi một cốc khác. Tiếng gõ leng keng làm nhiều người tò mò nhìn sang. Nàng tỉnh bơ gõ coi như cử chỉ đó dễ yêu ghê gớm. Chà, chàng ngượng chết. Chàng tiếc đã gọi cốc kem, phải chi gọi chai xá-xị đỡ biết mấy.

 

Suy nghĩ hoài chàng không biết gợi chuyện gì với nàng. Chàng chà chà ngón tay trên bàn ngó ngọn đèn màu vàng ở góc phòng không chớp mắt. Nàng nghe nhạc với bàn tay trái không ngừng vuốt tóc, đầu nghiêng qua một bên để sẵn sàng mở to mắt khi chàng hỏi. Chàng vụng về nói chuyện học hành thi cử, chuyện mưa nắng chán chết được. Cạn đề tài rồi. Ngồi lâu nàng sẽ làm cho chàng lúng túng rồi nàng lên chân đàn áp chàng mất. 

 

Chàng liền đưa nàng ra khỏi quán sau khi trả tiền và để lại mấy chục bạc cắc trong đĩa. Tụi bồi khôn như điên, chúng chẳng dại thối tiền giấy. Chàng muốn lấy bạc cắc để về xe buýt lắm.

 

Để kỷ niệm ngày gặp gỡ chàng tặng nàng mấy bông hồng mới nở. Nàng cầm trong tay chung với cái ví đen. Đi bên nàng tay chàng chẳng biết để đâu, chàng xoay trở, lúng túng tưởng như lúc nào nàng cũng nhìn tay chàng. Hai người sẽ đi vòng phố ghé các hiệu sách trong lúc chàng hy vọng gặp thằng bạn nào đó để tỏ ra chàng là người hoạt bát, giao thiệp rộng. Đi với nàng chàng sung sướng và hãnh diện không biết để đâu cho hết. Thật là một chiều tuyệt vời.

 

Chàng tưởng tượng hôm đó trời mưa. Nhỏ thôi, lất phất như sương cho thơ mộng vậy mà. Nếu mưa lớn nàng sẽ xăn quần lội nước để qua đường, nàng nhăn mặt tiếc cái quần mới may trông mất đẹp. Nước thấm ướt sẽ làm hư đôi giầy mới đóng của thằng bạn. Nghĩ đến thôi chàng đã rùng mình. May thay đó chỉ là tưởng tượng. Chàng vẫn ở đây, bình thản trong phòng kín đáo quen thuộc. Chàng thở ra, nghĩ tiếp sau đó hai người làm gì?

 

Trời ơi, chàng dại quá không lo mượn xe gắn máy. Hãy nhắm hờ mắt tưởng tượng, chàng chở nàng đi các con đường vắng đẹp, xe chạy chậm và thắng gấp khi gặp đèn đỏ. Nàng dựa nửa thân người vào lưng chàng, tóc bay vào trong cổ áo chàng nhồn nhột. Thân nàng mềm và êm tựa túi bông gòn dựa sát vào chàng. Nàng xức dầu gì thơm quá vậy? Chàng lim dim thưởng thức suýt ủi vô lề mấy lần. Những lần đó nàng xô sát vào người chàng, tay nàng chắc chắn sẽ vồ vai chàng rồi nàng vịn chàng luôn. Chàng thở, tiếp tục nghĩ một cách say sưa. Ồ, đừng tin chàng lắm nghe, đó không phải là sự thực.

 

Nàng rất thích xem phim của François Truffant. Chàng van vái tuần đó có rạp chiếu phim của ông đạo diễn này. Nên chiếu tại La Sirène du Mississipi càng tuyệt hơn nữa. Chàng sẽ thuyết phục bằng mọi cách để nàng bằng lòng xem xi nê. Chàng tin mình lắm, nhất định nàng sẽ đồng ý.

 

Trường hợp nàng khăng khăng từ chối? Thôi, dẹp cái giả thiết đó qua một bên và coi như nàng bằng lòng. Hãy theo chàng xem sao, nhưng nên đi theo hai người dến phòng vé mà thôi.

 

Chàng và nàng sánh vai bước lên bậc thang cẩm thạch trắng thiệt đẹp. Rạp nhỏ nhưng giá vé rất đắt chàng chỉ dám vào lần đầu với nàng và vì nàng (hay vì chàng?). Chàng hồi hộp kỳ lạ, không dám quay sang nhìn mặt nàng, hai người đi song song lặng lẽ như hai cái bóng. Nhất định phải xem phim tình cảm, lâm ly ướt át càng hay. Nàng vốn thích phim tình cảm Pháp với những mối tình cuồng nhiệt và lãng mạn. Khi vào rạp, phim đang chiếu tối om. Chàng sẽ rất ga lăng mà cầm tay nàng hết sức tự nhiên và hợp lý trong khi chờ người soi đèn. Dù mắt thật kém chàng vẫn tỏ ra tinh anh như giữa ban ngày để nắm tay nàng dẫn đi ra cái điều che chở, hướng dẫn kẻo lạc lối.

 

Chàng sẽ không dại dột buông tay nàng khi đã ngồi vào ghế. Sau đó chàng sẽ... Thôi, phần này dành riêng cho chàng và nàng, vì nàng muốn giữ kín. Chàng không kể cho bất cứ người nào.

 

Đùng ai hỏi chàng đã xem phim gì, có hay không, ai đóng vai chính... vân vân... Chàng không biết gì đâu.

 

Hai người chia tay lưu luyến khó quên. Chàng cám ơn nàng đã dành cho chàng một chiều quá tuyệt.

 

Và tiếp tục tưởng tượng bằng cảm giác, chàng nằm lim dim tưởng có nàng sống động trong cánh tay.

 

 

Nhưng thôi, chàng không phải tưởng tượng làm gì cho mệt óc.

 

Nàng viết : "... Chúng ta sẽ gặp nhau tháng sáu này. Anh chớ vội mừng, tưởng tượng mặt anh hí hửng chắc nhỏ cười dữ lắm. Anh sẽ thất vọng cho mà coi. Lúc này sắp thi ra trường nhưng chắc anh không tiếc một buổi chiều chứ? Hay anh có hẹn hò chi đó thì nhớ báo trước nghe, nhỏ sẵn sàng chờ thư và không thèm buồn đâu... Thôi, nói về chiều đó đi. Anh dành cho nhỏ toàn quyền quyết định nghe? Tại vì nhỏ là con gái không phải cứ muốn đi đâu là đi, má nhỏ la chết. Sáng 27 thi xong chiều xin má đi phố, má hứa rồi. Anh chờ nhỏ tại quán G. xế Quốc Hội đó. Nhỏ sẽ mặc áo màu đỏ tươi, để coi, đỏ như màu phượng. Để dễ nhận anh sẽ cầm tờ báo và nhớ đứng lên khi thấy nhỏ nhìn dáo dác nhé. Vái trời hôm đó không có ai mặc áo đỏ... Anh nhớ chưa? Chiều thứ năm, khoảng 4 giờ. Anh phải đến, nhất định phải đến nếu không nhỏ giận anh suốt đời..."

 

Chàng nhận thư trước ngày hẹn một tuần. Như thường lệ chàng nằm trên gạch lạnh đọc thư nàng với một bông ngọc lan thơm. Dĩ nhiên phải đọc nhiều lần cái đoạn quan trọng kia. Chàng mơ màng đặt tờ thư trên ngực lắng nghe điệu nhạc ba-sô nhộn nhịp từ căn nhà phía trước vọng qua. Chàng ngắm hình nàng không biết là lần thứ bao nhiêu. Nàng sẽ mặc áo đỏ thướt tha đến với chàng.

 

Khi đã qua cơn cảm xúc đột ngột, mừng rỡ thái quá như đứa trẻ thấy hộp kẹo xinh đẹp reo mừng không biết trong hộp có phải kẹo ngọt hay sỏi cứng. Chàng đọc kỹ một chút, nghĩ đến tình trạng hiện tại và bớt vui.

 

Sao vậy? Đây không phải là điều chàng hằng mơ ước sao?

 

Chàng đồng ý đây là điều mong đợi cả tháng nay vì sắp ra trường chàng không còn ở cùng thành phố với nàng. Ước mơ không đến như mơ ước, do đó chàng buồn.

 

Đây là các lý do chánh đáng của chàng nhưng nàng không bao giờ biết cũng như ngờ được, vượt qua óc tưởng tượng rất phong phú của nàng. Vì nàng là con gái, cho dẫu nàng nghiên cứu mòn về Tâm Lý học cùng Tâm lý bạn trai cũng vô ích. Chàng biết thế nên không trách nàng chút nào.

 

Chỗ hẹn là quán nước gắn máy lạnh đúng như chàng tưởng tượng. Vào quán bắt buộc chàng cùng nàng phải ăn uống một thứ gì đó. Dù muốn dù không chàng là người trả tiền. Không, phải nói rằng chàng rất hãnh diện mà trả tiền vì đây là bổn phận cao quí của người nam. Chàng chẳng hề tiếc bất cứ thứ gì chàng có, sá gì chút tiền bạc phù du đó. Chàng lẩm nhẩm, chiều thứ năm ngày 27, cuối tháng. Tiếc thay chàng không có thứ mà chàng không tiếc đó. Gần tuần nay chàng tập nhịn ăn sáng và uống liên tu một bình trà đầy. Tiền cơm đã đóng đủ, hai thằng bạn thi xong đã về nghỉ hè, chàng không biết vay ở đâu. Tính chàng hay ngượng và coi nhẹ vấn đề tiền bạc dù nó thường đè nặng lên chàng, chàng chưa vay mượn lần nào mà cũng không đủ can đàm để mở miệng hỏi mượn. Chỉ còn hy vọng mong manh là học bổng có lẽ sẽ có vài ngày tới. Chàng về nhà nhưng chỉ đến được Bình Dương, đường lên quận nhà kẹt lưu thông mấy ngày nay. Chưa bao giờ chàng khổ tâm đến thế.

 

Có thể chàng đóng kịch bỏ quên ví tại G, với nàng là khán giả. Tuy nhiên màn kích ngắn này rất nguy hiểm cho an ninh của chàng trên đường tới chỗ hẹn, chàng không dám thực hiện đâu. Giả sử chàng đóng kịch còn nàng thật sự chỉ có tiền lẻ đi xe trong ví mà thôi. Trời, chàng phải độn thổ mất. Chàng không có căn cước để lại, phần nàng con gái rất ít khi mang căn cước trong người. Quýnh quá biết đâu chàng dắt nàng chạy. Tên hai người sẽ nằm bên nhau trong mục từ quê ra tỉnh cho cả nước cười, bàn tán, châm biếm... xôn xao.

 

Chàng soát trên người không thấy có vật gì cầm được. Ba chàng có cho cái đồng hồ nhưng chàng không lấy, chàng vốn ghét vướng bận, lệ thuộc thời giờ. Chàng buồn bã người ra. Hai mươi tuổi, chàng trẻ tuổi tháng tháng ngửa tay chở gia đình viện trợ. Còn một chút hy vọng : Đêm đó chàng thức trắng viết ba cái chuyện phiếm gửi nhật báo. Tiền nhuận bút không nhiều, vừa đủ để chàng yên tâm nói chuyện trong quán. Chàng gởi bài và hết sức lạc quan, tự tin. Trời cao không quên chàng mà. Đêm đêm mải miết tưởng tượng, xếp đặt các câu nói thật bay bướm sẽ rót vào tai nàng. Chàng mơ thấy màu đỏ chói chang của tà áo cuốn lấy chàng thật êm ái...

 

Mỗi chiều chàng đạp xe tới trường đợi thông cáo học bổng và ghé sạp báo coi cọp. Tay run run lật tìm một cách vụng về trang ba tờ báo rồi thất vọng vì không phải bài của chàng. Chưa tuyệt vọng chàng đi mượn giày vớ của thằng bạn để sẵn sàng đến nơi hẹn. Có khi vào giờ chót sẽ có cái chàng cần. Yêu khổ đến thế sao? Chàng căng thẳng, mỏi mòn, mệt nhoài. Đêm chàng lấy thư cũ của nàng đọc chậm rãi hưởng thụ chút hạnh phúc tựa thằng bé nghèo có trái táo ăn dè từng miếng nhỏ. Không thể nào viết thư bảo kẹt hẹn gấp hay gặp việc cần thiết lắm hay viện một lý do nào đó. Về đêm xóm thật tĩnh mịch. Chàng trăn trở trên gạch lạnh ngắt, chàng đếm giọt mưa nhểu đều đặn buồn tẻ xuống sân xi măng bên cây mận. Nghe con cắc kè kêu chàng đọc theo "hên, xui" như người đàn bà dị đoan.

 

Cuối cùng chàng thất vọng hoàn toàn, chẳng còn nghi ngờ gì nữa. Chiều thứ tư bài chưa đăng, học bổng chưa về, tóm lại những cố gắng chỉ là con số không. Đêm đen thẫm và dài dằng dặc chịu không nổi. Chàng mong đêm qua mau để rồi khi đêm qua thì mong thời gian ngừng lại để chiều hẹn không tới. Thời gian khiêu khích chàng, thật chậm nhỏ từ giọt muốn bào mòn trái tim. Khuya trèo hái mận rồi ngồi trên mái nhà nhìn quanh những ngọn đèn ngủ màu vàng màu hồng thật ấm áp. Chàng định nhảy xuống nền xi măng ướt phía dưới. Chàng không nhảy vì mái nhà chẳng cao gì, có nhảy chỉ gãy chân lọi tay là cùng.

 

Chiều thứ năm chàng đón xe buýt ra phố. Trời vần vũ mưa. Chàng đi ngang khu hàng sách cũ với con mắt lơ đãng. Gặp vài người bạn, hỏi ít câu rồi đi. Chưa lần nào bạn bè bắt gặp chàng đi với một cô gái xấu hoặc đẹp. Bước chân chàng lủi thủi chưa từng gõ cùng nhịp ròn rã. Chàng nhát? Không đâu, chàng nói chuyện ra gì lắm. Mặt mũi chàng không đến nỗi tệ tuy đôi lúc chàng buồn về sự mình chẳng có gì bảo đảm, chẳng là cái gì hết. Nhưng với người ngoài chàng biết có nhiều kẻ hơi nể chàng, khoái có tài viết lách vớ vẩn như chàng. Thôi, chàng biết rồi. Chàng mặc cảm trước các cô gái đẹp, duyên dáng nên không dám tiến tới trong lúc chàng vốn lãng mạn và quá lý tưởng chỉ yêu được các cô gái xinh xắn, dễ thương để lại tiếp tục vòng lần quẩn là cô đơn hoài.

 

Đi một lúc chàng thấy tờ tuần báo cũ đăng hình chàng. Nó vàng ố nằm phơi tênh hênh dưới nắng bên cái rễ cây me. Chàng lật ngay tấm hình đó, ngắm rồi cười một mình. Chung quanh người ta sục sạo moi móc đống sách cũ không ai biết có người trong báo nhảy ra đứng bên cạnh, chẳng ai để ý tới chàng, "nhà văn mới lớn" như nàng gọi. Chàng gỡ kim đóng lấy báo in hình chàng xếp gọn bỏ vào túi.

 

Chàng đi lơ ngơ trong phố, ghé ngắm áp phích ở các rạp xi nê, đứng nghe nhạc ở các hiệu bán băng nhạc. Chàng ngắm các nụ hồng màu đỏ như đôi môi chúm chím, chàng vừa biết cái đau khi gai hồng đâm vào tim chứ không phải tay. Trời mưa lắc rắc như sương sa, quán nước với ngọn đèn vàng dịu, tiếng hát France Gall nhẹ và hay hơn bất cứ lúc nào, kem dâu ngọt lịm mời mọc trong tiệm, tách cà phê nóng không chỗ chê trong chiều như hôm nay.

 

Tất cả giống như chàng tưởng tượng. Chỉ có chàng, không có cái thứ tầm thường kia, đang ngồi băng đá bên quán G. trong mưa nhỏ.

 

Cô gái tóc ngắn, áo đỏ hở cổ, tay rộng vào quán với cô bạn mặc jupe xanh đậm. Hai cô ngồi tận góc quán, gần quầy rượu. Bà đầm mặc quần áo đỏ dắt chó và ông chồng bước vào. Một cô mặc áo pull đỏ vịn cánh tay chàng thanh niên đẩy cửa kính vào quán. Hai người ngồi bên nhau, cười nhìn nhau. Chắc chắn không phải nàng. Trời mưa âm u nhiều người khoái mặc áo đỏ. Nhưng không phải màu đỏ hoa phượng.

 

Rồi nàng đến với áo dài đỏ. Chàng có linh cảm thật bén nhạy, chàng biết ngay là nàng tựa hồ hình ảnh nào in trong trí. Lý do khiến chàng quả quyết vì cô gái đi một mình. Nàng bước nhanh vội vã mở cửa như sợ có người bắt gặp. Chàng đứng lên ghế thấy rõ nàng đứng lại ngay cánh cửa ngó dáo dác. Rồi nàng ngồi vào cái bàn ở góc bên trái sát tường. May mắn không có ai ngồi một mình hoặc có người đọc báo.

 

Nàng nhỏ bé ngồi khuất sau lưng vợ chồng bà đầm dắt chó, chàng thấy một chút màu áo nàng. Nếu là con bò rừng chàng nhào ngay tới màu áo đỏ để vồ ôm nàng. Chàng không dám đi ngang quán để nhìn rõ hơn. Chàng ra về.

 

Trời mưa nho nhỏ dai dẳng không biết bao giờ tạnh. Chỉ thoáng nhìn chàng đủ thấy nàng rất dễ thương hơn chàng tưởng. Nàng ngồi với ly nước lạnh tanh và hết sức ngượng bởi con gái ai lại ngồi quán một mình. Tội nghiệp nàng, chắc nàng khóc. Không bao giờ nàng biết lý do quá kỳ cục và lãng nhách khiến chàng không thể đến gặp nàng. (Nếu biết nàng tha thứ cho chàng ngay).

 

Chuyện kỳ lạ: Chàng và nàng cùng đến nơi hẹn đúng giờ, cùng ngày nhưng không bao giờ gặp nhau.

 

Tại sao? Chàng không thể trả lời câu hỏi này.

 

Nàng tha hồ giận chàng suốt đời. 

 

Chàng trẻ tuổi bao giờ cũng hơi tự kiêu một chút và tự tin quá đáng. Chàng đợi thư nàng hạch hỏi tại sao chàng không đến, sau đó chàng sẽ xin lỗi và hẹn một ngày khác do chàng chọn. Nàng tự ái đầy người sẽ chờ thư chàng xin lỗi, năn nỉ vài câu là nguôi giận ngay và sẵn sàng viết thư cho chàng. Tính nàng vốn giận không dai và có lẽ nàng chẳng dám giận chàng lâu, sợ chàng không thèm viết thư nữa. Chàng biết vậy, nhưng vẫn tin mạnh mẽ là nàng sẽ viết thư hạch hỏi trước, cũng như trước đây nàng viết thư đầu tiên để quen chàng.

 

Chàng đợi thư và buồn. Nàng chờ thư và giận. Chàng tự tin quái đản còn nàng tự ái nên sau hết không ai viết thư cho ai. Chàng và nàng đang đi trên hai con đường song song như đường rầy xe lửa. Chàng mong mỏi làm chi cái ngày hai con đường gặp nhau. Nàng nhìn xa hun hút cứ tưởng rằng chúng sẽ gặp nhau ở đâu đó.

 

Một tháng qua. Chàng sống bình thường không biết nàng thi có đậu? Chàng đã trở về nhà nghỉ hè chờ lãnh sự vụ lệnh đến dạy một trường quê xa xôi hẻo lánh. Màu áo đỏ hoa phượng ám ảnh chàng không ngớt. Đi phố gặp bất cứ chiếc áo đỏ nào chàng đều quay nhìn chăm chú. Chàng qua lại công viên đó nhiều lần, vào G. ngồi tại chiếc ghế nàng đã ngồi, nhất là vào những chiều mưa.

 

Ví dụ hai người gặp nhau ngoài phố? Nàng không biết chàng đâu, còn chàng không hề nhớ mặt vì chỉ nhìn thoáng qua. Có lẽ hai người đã thấy một cách vô tình giữa dòng người hỗn độn ngoài phố. Hai người tưởng quen thân, ngỡ yêu nhau bỗng trở thành lạ hơn bất cứ người lạ nào.

 

Lâu lâu gặp nhau bạn chàng hỏi:

 

- Chuyện của mày đi đến đâu rồi?

 

Chàng cười buồn:

 

- Chẳng đi đến đâu cả.

 

Câu trả lời thật đúng. Chàng vẫn cô đơn thảm thương và tự an ủi người nghệ sĩ sáng tác thường cô đơn, nhờ đó họ sáng tác được các tác phẩm hay, có người yêu chàng để thời giờ đi chơi thích hơn. Nếu không cô đơn khó mà tưởng tượng để viết truyện gói ghém niềm mơ ước trong đó. Chàng yêu nhân vật nữ do chàng vẽ ra, vì thế chàng đưa nàng vào truyện để yêu nàng mãi mãi.

 

Dần dần chàng thăm dò quả tim và xác nhận đã yêu nàng, chắc chắn rồi, chàng khó cãi lại quả tim đã phán. Chàng tin rằng nàng cũng yêu chàng lắm. Đó là tình yêu ảo tưởng.

 

Chuyện kỳ lạ nữa: Hai người đều yêu nhau nhưng chẳng bao giờ gặp nhau để mà yêu nhau.

 

Nàng cười nói:

 

- Sẽ có ngày chúng mình gặp nhau mà...

 

Trời. Chàng sao quên câu nói đó. Tiếng cười trong vui của nàng qua điện thoại. Không khi nào chàng ngờ rằng câu nói đó ở thì tương lai mãi mãi. Chàng ao ước thấy miệng nàng cười biết bao.

 

Tất cả thư của nàng được sắp xếp, cột ngay ngắn cất dưới đáy thùng sách cũ. Đôi khi chàng lấy làm kinh ngạc và thán phục sao mình có thể viết nhiều thư đến thế cho một người không quen. Nàng có còn tự hỏi vì sao chàng không đến? Tại sao chàng không viết thư xin lỗi? Mong rằng nàng đinh ninh lá thư hẹn chàng đến G. đã thất lạc.

 

Chàng cố tình đánh lừa chính mình rằng lá thư đó thất lạc, nàng chưa cho chàng một buổi hẹn nào cả. Rằng chiều hẹn chỉ là sản phẩm do chàng tưởng tượng.

 

Giả sử nàng tin chắc lá thư hẹn đã thất lạc rồi nàng viết thư cho chàng bình thường như trước thì sao? Hai trường hợp xảy ra. Một là chàng không có dịp ghé phòng cũ và thư nàng sẽ thất lạc thật sự. Hai là có tình cờ ghé qua được thư nàng. Trời ơi, chàng không có can đảm thư từ nữa đâu vì chắc chắn nàng sẽ đề nghị một chiều hẹn khác. Chàng đâu phải là kịch sĩ đại tài để tiếp tục giả vờ... Chàng sợ chạy theo cái bóng lắm rồi.

 

Tuy nhiên, chàng có phần chủ quan cũng như không biết tâm lý con gái gì ráo. Nàng đã đến nơi hẹn, đã khóc lóc, đã buồn bã rồi giận chàng suốt đời chứ không đủ bình tĩnh suy đoán rằng thư bị thất lạc. Không thể nào nàng đóng lại vở kịch hẹn hò nhạt nhẽo lần thứ hai. Nàng mắc giận hờn rồi đợi thư chàng xin lỗi. Đợi dài cổ, mỏi mòn và nàng có nhớ:

 

- Anh sẽ không viết thư cho nhỏ nữa...

 

Rồi nàng sẽ quên đi một cách mau chóng như nàng thường than van là có trí nhớ thật tệ. Chàng có là gì trong đời nàng mà bắt nàng nhớ hoài?

 

Rốt cuộc chàng và nàng chưa bao giờ gặp gỡ tuy đã có thời kỳ tưởng yêu nhau, tưởng sẽ có một mối tình vĩ đại xảy ra giữa hai người.

 

 

DUY NGUYÊN        

 

(Trích tuần báo Tuổi Ngọc số 144, phát hành ngày 20-9-1974)

 

 

(Nguồn : Võ Phi Hùng)

CÔ BẠN NHỎ CỦA TÔI - Duy Nguyên

Cây trứng cá trước nhà theo số tuổi tôi lớn dần. Má nói cây trứng cá trồng từ ngày tôi mới ra đời. Dòng cây gì mau lớn dễ sợ, gặp mùa mưa lá xanh dày mơn mởn và cao rất mau. Tôi không thể nào cao bằng nó được. (Trời đất, giả như tôi cao bằng nó chắc thiên hạ bỏ chạy khi thấy) Nhưng tôi không cao bằng phần mười của cây trứng cá nữa là. Bốn năm tuổi cây trứng cá cao ngất ngưởng, tàn xanh um bao phủ cả sân nhà trong khi tôi nhỏ chút xíu đứng ngước mỏi cổ nhìn hàng trái chín đỏ. Anh Được leo lên tót ngọn nhìn thấy toàn thể ngôi làng. Anh ba hoa nói, coi thằng Nghiêm y như con kiến vậy. Tôi đứng dưới tức tối đá mạnh vào gốc cây đau điếng, tôi không thể nào trèo lên được một phân.

 

Mùa hè hoa trứng cá nở trắng. Đêm thường có những cơn mưa rả rích sáng ra làm cánh hoa rụng đầy sân. Chị tôi có nhiệm vụ quét sân buổi sáng vẫn cằn nhằn hoài : đồ cây gì đâu, thấy ghét! Nói thì nói vậy chứ chị là người ăn trứng cá nhiều nhất. Chị leo ngồi trên một chảng ba nhai nhóp nhép đã đời nhưng chỉ đem xuống cho tôi vài trái. Chị nói với tôi rằng nhỏ không ăn được nhiều, đau bao tử. Tuy nhiên dạo sau này có anh Được qua phụ quét sân. Công việc đâu có nhiều thế mà hai người quét sân từ sáng sớm. Tôi nghĩ chắc anh Được leo lên rung cây cho lá rụng nhiều nhiều để được quét lâu lâu. Hoặc anh đã làm một chầu điểm tâm trái trứng cá. Bởi vì tôi thường nghe lũ chim sâu kêu ríu rít. Tội nghiệp, chắc mấy chú chim mất phần ăn nên kêu nháo nhào lên. Lũ chim sâu nhỏ nhắn với bộ lông xanh đỏ này ăn sang lắm kia : Chúng chỉ ăn nửa trái phần dưới còn chừa phần kia nham nhở treo lủng lẳng.

 

Mặc dù chẳng phải học trò tôi cũng yêu mùa hè ghê gớm! Đối với bọn nhỏ năm tuổi, suốt mùa là một mùa hè rong chơi. Tuy vậy mùa hè thực sự vẫn có nhiều cái khoái hơn. Bầy dế xuất hiện dưới lớp rơm rạ như một đạo quân hùng hậu. Chúng cắn đá nhau tơi bời, chúng tôi theo dõi hồi hộp lẫn thích thú. Tôi hay theo coi đá dế của mấy anh lơn lớn. Tôi chưa đủ lớn khôn để săn sóc, nuôi nấng mấy con dế nên chẳng được làm chủ chúng. Ba má đâu cho tôi đi bắt dế tận đồng cỏ bên kia suối.

 

Ngoài ra mùa hè tôi còn chạy theo xem rình bắn chim chóc ở khu vườn bỏ hoang sát bên nhà tôi. Tụi nó hách như ông tướng, ná cao su đeo trước ngực với tài bắn ná một cây. Bắn được chim nướng ngay trong vườn ăn uống reo hò. Đôi khi diễn kịch hoặc tập trận bắn đạn mồm vèo vèo. Đứa nào còn nhỏ chuyên môn đóng vai quân sĩ. Tôi cũng vài lần được đóng vai trò khiêm nhượng đó. Thấy thằng khác nhắm bắn thì phải ngã lăn ra chết. Nhiều lần xác chết đứng dậy khiến phe bên kia la lên : nghỉ chơi. Đồ ăn gian! Mày chết rồi chứ bộ! Hồi nãy tao bắn nó rõ ràng! 

 

Những chiều không mưa ba tôi dẫn ra đất trống thả diều. Khu đất rộng đầy cỏ may gió lồng lộng thả diều rất lý tưởng. Ba tôi làm diều thật tài. Loại diều to hơn cái bàn có cả ống sáo. Khi bay ngạo nghễ trên mây tiếng gió thổi qua sáo khi cao lúc thấp, trầm bổng không thua người thổi. Tôi chạy lăng xăng la hét lúc ba tôi chạy lấy đà. Mấy con diều này sức kéo thật mạnh mẽ, ba tôi phải giữ dây thật chắc chắn. Cỡ sức tôi ấy à : tôi nắm chắc sợi dây cước chắc diều nhấc tôi bay bổng như cái bóng chứ chẳng chơi! Hôm nào thả hết cuộn dây ba tôi giữ mối chặt và đi qua lại để giữ thăng bằng. Buổi chiều mùa hè thật tuyệt. Đến tối mịt mới ra về. Tôi nhỏ thấp chạy luồn lõi trong cỏ về nhà quần áo bám đầy cỏ may. Đêm về ngủ rêm xót mình mẩy. Tuy nhiên lăn trở một chút là ngủ thẳng cẳng trong đêm êm đềm, mãi khi lũ chim chộn rộn bay đi kiếm ăn đầu ngày.

 

Má tôi thì có một số cây trái trồng chung quanh nhà. Mùa hè tuồng như có phép mầu. Chắc vậy chứ sao, mỗi mùa hè cây cối trong vườn đều rủ nhau ra trái. Mấy mùa kia má tôi lúi húi cả ngày chăm sóc cây. Má có vẻ cưng đám cây trái lắm, ít ra cũng gần bằng mấy đứa con. Vì thế mảnh vườn nhỏ tốt xum xuê ai thấy cũng khen. Có con nhồng trong lồng treo trước hiên nhà thấy khách vào nói líu lo:

 

"Chào bác ạ. Bác vô nhà chơi!"

 

Làm như con nhồng mời khách vào xem mảnh vườn vậy. Chắc nó biết má tôi trồng mấy cây ớt hiểm cay xè dành riêng cho nó. "Giống gì mà khoái ăn ớt quá chừng. Mùa nào hiếm ớt nó kêu suốt ngày chẳng ăn thứ gì khác!". Thứ nói nhiều vậy chứ ngu lắm. Thấy bất cứ ai lấp ló ở cổng nhồng đều mời bác vào nhà chơi. Bọn nhỏ thường đến chọc dạy con nhồng nói. 

 

Tôi còn nhớ rõ vị trí từng cây một trong vườn nhà. Cây ổi sẻ cạnh giếng nước, bóng cây che rợp đám rau thơm. Tôi chịu nhất cây ổi này bởi nó thấp, nhiều nhánh dễ leo và lại có rất nhiều trái. Ổi sẻ trái nho nhỏ đã chua, ra trái gần như quanh năm. Còn một cây ổi xá lị ngoài chuồng gà. Cây này thì nhiều lá dày xanh nhưng trái thì phải rất lâu mới ăn được. Vài cây mãng cầu ta cũng rất sai ở tiếp giáp khu đất trống. Cây ô ma chưa ra trái cạnh bờ mương. Tôi ghét nhất cây này, Chưa có loại trái nào dở bằng nó, ăn lợ miệng. Cây mãng cầu xiêm của chị tôi mới bói vài ba trái treo thật hấp dẫn. Những trái thơm rải rác khắp vườn. Nhiều nhất giống chuối và đu đủ. Đôi khi má tôi bán bớt đi, nhất là chuối chín một lúc rất nhiều. Cây đu đủ nhìn mới bắt mắt chứ. Tựa như một cây khô mang nặng trịch hằng hà trái, tròn và dầy san sát. Tôi cảm tưởng mấy trái đu đủ chen lấn nhau để được bám vào thân cây.

 

Thỉnh thoảng má tôi hái mướp, bí, rau thơm ra chợ bán. Có khi cả mấy chùm ổi cột cẩn thận bán cho bọn nhỏ. Đối với tôi những lần má mang ra bán chỉ là vụ trao đổi bánh kẹo. Bà dùng trọn số tiền đó mua bánh hay vài món lặt vặt cho chị tôi.

 

Như thế mùa hè đối với tôi thật là hấp dẫn. Chẳng phải lo lắng gì, suốt ngày chạy rong chơi và ăn. Bạn cứ tưởng tượng cả một vườn cây đủ thứ trái quyến rũ mà mình tự do hái ăn. Úi dào, đúng là thiên đường mùa hè. Tiếc là cái bao tử tôi chẳng được lớn lắm và nó hay trở chứng đau bụng nữa mới chán chứ. Nếu không thì...

 

Năm đó đám trái cây bắt đầu ửng chín, tôi chắc mẫm thế nào cũng được cả ngày lang thang trong vườn kiếm ăn. Nghĩ đến thôi cũng đủ thèm chảy nước bọt.

 

Thế nhưng mùa hè của tôi bị cắt đứt tàn nhẫn. Tàn nhẫn và đột ngột như lưỡi dao bén ngót chặt ngang thân cây ngọt sớt. Trời ơi, tôi phải đi học! Mùa hè, nghỉ hè lại phải vác sách ê a đến trường buồn muốn khóc.

 

Sở dĩ ba má tôi có quyết định tối hậu trên là vì má tôi phải đi làm đồn điền. Chị tôi lo học sửa soạn thi vào trường tỉnh. Năm rồi chị bị bệnh phải bỏ thi. Đâu có thể nào bỏ tôi lếch thếch suốt ngày trong vườn rồi lén qua đất trống chơi với lũ trẻ chăn bò.

 

Chị tôi nói:

 

"Con không coi nó được đâu. Tối ngày chạy ngoài đường ai biết đâu mà kiếm." 

 

Má tôi tuyên bố:

 

"Cho nó đi học trường ông Tân. Từng tuổi này đến trường được rồi."

 

Cả nhà tán thành  quyết định sáng suốt đó.

 

Thế là tôi sắp bị thảy vào lớp học. Nghe mà nổi da gà. Ông giáo lăm lăm roi trong tay đập vun vút xuống bàn. Đây là trường học tư dạy cả trong kỳ nghỉ hè. Tuy là trường tư nhưng với uy tín đã có, ông giáo già thẳng tay đánh học trò. Đã vậy còn phải học cả ngày, nghỉ có hai chiều thứ tư và chúa nhật.

 

Chẳng biết mấy bà chị tôi nói gì với anh Được, anh đề nghị:

 

"Cho con Ly đi học luôn".

 

Dĩ nhiên là được bằng lòng gấp. Dường như ai cũng khoái cho con em mình tới trường và tự cho mình khôn ngoan khi có quyết định đó.

 

"Ừ. Cho tụi nó đi học chung có bạn".

 

Tôi sắp phải đi học rồi. Không gì buồn bằng phải từ giã khu vườn mùa hè để làm quen với bảng phấn. Chưa đi học nhưng tôi biết chắc chắn lớp học chẳng có gì để thích.

 

Mọi người đều có vẻ hả hê vênh vang như người thắng trận, trừ tôi và Ly.

 

Ly em anh Được. Tôi thường thấy con nhỏ tha thẩn bên chòi cùng mấy đứa con gái khác. Tụi nó chơi trò bán hàng, hái lá hoa về xắt nhỏ giả làm đồ ăn. Có lần nhỏ Ly lén nhón gót lên hái hoa dâm bụt hàng rào nhà tôi. Lúc đó tôi chỉ đứng nhìn ngại ngần không ra trợn mắt với nó cái tội "phá hoại hàng rào". Anh Được dẫn nó qua sân nhà hái trứng cá. Chị tôi cầm sào dẫn Ly ra hái ổi. Con nhỏ Ly này bị đặt cho một biệt danh "cái ly". Những tên con trai gặp Ly là đọc vang lên câu đồng dao lãng nhách : Cái ly uống nước, cái thước đo vải, củ cải làm chua... Tụi nó kéo dài chữ u ra thành giọng diễu cợt : chu... ua. Rồi phá ra cười rũ.

 

Con nhỏ Ly, cái ly uống nước sẽ bắt đầu cùng tôi bắt đầu một công việc cực nhọc và chán phèo : Đi học.

 

Má tôi đích thân dẫn hai đứa đến trường. Bà giao tận tay ông giáo với lời gởi gấm. Đại khái bà nói nhờ ông dạy dỗ, tụi nó hư lắm. Cả ngày đi rông như thằng mọi. (Trời đất, oan cho nhỏ Ly quá cỡ. Nó đâu có hư như tôi. Tôi thầm nghĩ). Má tôi không quên dặn một câu nẩy lửa:

 

"Thầy dạy dỗ nếu nó bướng không chịu học cứ đánh thẳng tay. Coi vậy mà cứng đầu lắm đó thầy, chỉ có roi mới trị được nó". 

 

Má tôi nhìn tôi và Ly có ý bảo bà đã nói rồi đó, liệu hồn nhé. Ông giáo xuề xòa:

 

"Vâng. Trẻ con phải vậy đấy chứ. Thương cho roi cho vọt..."

 

Thương cái kiểu này ai mà ham. Tôi len lén nhìn ông giáo già. Nhỏ Ly khép nép mặt méo xệch. Mắt chăm chú bầy kiến bò dưới chân. Coi kìa, cây roi thầy mới dễ sợ không chứ. Cây roi mây, dài và thẳng đong đưa trong tay ông giáo. Cái tiếng roi vút trong không khí nghe đã lạnh người rồi.

 

Má tôi và ông giáo còn nói chuyện một lúc lâu. Sau đó bà ra về, ông giáo xoa đầu hai đứa đưa vào lớp. Cái trường này duy nhất có một phòng học nhốt tất cả các lớp vào đó. Mỗi lớp ngồi một dãy bàn. Đúng là lớp học tạp lục, mấy tên gà cồ lớn đầu ngồi hỗn độn với bầy gà mới nở như Ly và tôi. Chúng nhìn hai đứa với đôi mắt hau háu làm như chúng tôi là món ăn ngon. Con nhỏ Ly ngồi sát vách đất, tay mân mê cuốn vở. Hai đứa chỉ có quyển vở và cây bút chì. Tôi quay sang hỏi nhỏ Ly:

 

- Đi học thích không?

 

Con nhỏ bĩu môi. Tôi bực mình : con gái làm bộ, con nhỏ làm như nó khi dễ tôi bằng cái trề môi đó. Không thích thì nói không thích cho rồi, bày đặt làm bộ làm tịch.

 

Lát sau ông giáo xuống viết vào vở hai đứa một chữ i. Ông nói đó là chữ i và bắt phải học thuộc. Xong ông quay sang "lớp" khác can thiệp một vụ cãi cọ. Suốt buổi tôi thấy ông không ngừng quất roi chan chát xuống bàn để duy trì trật tự. Hai đứa được bỏ quên muốn làm gì thì làm. Nhưng mà biết làm gì đây? Ngồi bó rọ một chỗ đôi chân tôi ngứa ngáy quá. Con nhỏ Ly ngồi cú rũ như con gà ướt không thèm nói năng gì. Hai đứa giống như ở tù lỏng.

 

Thật đúng như tôi nghĩ, đi học chẳng có gì vui.

 

Giờ ra chơi hàng cà rem đến. Ông giáo mua cho tôi và Ly mỗi đứa một cây. Hai đứa ngạc nhiên. Ờ, ông thầy coi vậy mà tốt bụng quá. Ông giáo chỉ mua cho hai đứa tôi mà thôi. Tôi nghĩ chắc ông không dữ lắm đâu.

 

Buổi học đầu tiên kết thúc. Tôi về nhà như tên bại trận. Đầu tóc rối giống cái tổ chim, áo quần nhăn nhúm thảm hại. Cuốn vở cầm lỏng lẻo trên tay. Suốt quãng đường về Ly chẳng nói với tôi tiếng nào. Chị tôi, anh Được cùng mấy chị bạn đứng dưới gốc cây trứng cá. Chị cười khúc khích:

 

"Coi tụi nó đi học về kìa!"

 

"Làm gì mà đi xa cả cây số vậy".

 

"Chắc giận nhau rồi!" 

 

Và mọi người cười to. Chị tôi hỏi:

 

"Sao? Đi học vui chứ?"

 

Mặt tôi chắc giống cái bánh tráng nhúng nước trả lời câu hỏi. Trái lại nhỏ Ly hí hửng nói:

 

"Vui lắm. Em được ông thầy cho ăn cà rem nè."

 

Thấy chưa, tôi nói con gái hay làm điệu bộ lắm mà. Hồi nãy tôi hỏi mặt con nhỏ nặng cả ký lô chứ đâu được vui vẻ như giờ.

 

Những ngày sau đó chúng tôi đến trường đều đặn. Ngày nào cũng được ăn cà rem, có khi là kẹo bánh. Sau này tôi biết đó là tiền má tôi gởi nhờ ông giáo mua đồ ăn để dụ dỗ chúng tôi chịu học. Ly đã có vẻ chịu nói chuyện với tôi rồi dần dần trở nên thân quen hơn. Đi học còn nhỏ sang nhà tôi và hai đứa vừa đi vừa gặm ổi. Mỗi lần đi ngang mảnh vườn hoang cả hai ù chạy, vừa chạy vừa cười. Tôi thường ba hoa rằng trong vườn có nhiều ma lắm. Đêm nào nó cũng hiện lên hát. Ma hát hay lắm kia. Nhỏ Ly trợn mắt theo dõi câu chuyện, con nhỏ có vẻ rất tin lời tôi kể. Đi ngang vườn tôi hét lên và chạy thật nhanh. Ly tất tả chạy theo mắt láo liên nhìn lại phía sau. Có bữa chuyển mưa trời tối sầm hai đứa nắm tay chạy thục mạng để về đến nhà đứng thở và cười.

 

Biết tính tình ông giáo tôi không còn sợ quá đáng như trước. Tôi bày Ly bắt những con cúc lùi lũi trong cát nền nhà. Hai đứa ngồi cong chân ra sức thổi tìm hang. Mấy con cúc rất nhanh nhẹn lủi đầu trong cát thật khó bắt. Chúng tôi say mê với trò này dù bắt được cúc chẳng để làm gì. Chúng không biết đá như dế chỉ biết đào hang xoáy trôn ốc và chui xuống dưới. Chán trò chơi tôi bày chơi búng thun hoặc đá dế. Đá dế lúc nào cũng thấp thỏm sợ ông thầy nghe. May mà ông lãng tai chẳng hề phân biệt dế gáy trong lớp hay bên ngoài. 

 

Như thế suốt buổi học hai đứa ngồi hoài dưới gầm bàn. Chán, tôi rủ Ly bò ra bên ngoài lớp. Và đi thơ thần quanh trường. Dù sao ở ngoài này vẫn thích hơn ngồi giam trong lớp.

 

- Về hái ổi ăn nghe?

 

- Thôi. Sợ lắm, thầy biết à.

 

- Ổng chẳng biết đâu.

 

Lúc đó hai đứa mon men gần khu vườn hoang. Tôi la lên "Ma kìa!" rồi ù té chạy khiến con nhỏ lật đật chạy theo. Quen dần tôi bắt đầu trốn học mà ông thầy chẳng hề hay biết. Ra cánh đồng bắt chuồn chuồn, châu chấu. Những con chuồn chuồn đuôi bị mang một cọng tranh không thể bay xa được, hai đứa đuổi theo bắt rồi lại thả bay thích thú. Thường sau những lần trốn học phải cực nhọc gỡ cỏ may, xem xét lại quần áo trước khi về nhà. Ly bị cuốn hút theo tôi bỏ học bởi tôi đương nhiên giữ nhiệm vụ dẫn con nhỏ đi học. Tôi tự trấn an, ở trong lớp cũng chẳng đứa nào học hành gì.

 

Ông giáo coi hai đứa là cặp bài trùng. Thảng hoặc nhìn xuống không thấy hai đứa ông quát:

 

"Nghiêm - Ly, hai đứa đâu rồi?"

 

Chúng tôi ngồi lê la dưới đất hoảng sợ đứng dậy. Hai cái đầu đột ngột nổi lên giữa đám bàn ghế. Thật giống ở dưới đất vừa chun lên.

 

"Làm gì ngồi dưới đất thế?" 

 

Tôi ấp úng:

 

"Dạ thưa thầy con hốt cát."

 

"Hốt cát làm gì?"

 

"Dạ. Con hốt cát thấm mực cho mấy trò kia."

 

Đó bạn thấy chưa. Tôi cũng tỏ ra thông minh số một chứ bộ. Biết bịa lý do hết sức chính đáng và ông giáo cười khề khà.

 

Như thế năm học đầu đời của tôi là vừa học vừa chơi. Má tôi coi như là để làm quen với lớp học vậy thôi. Vậy mà hai đứa đã học trường ông giáo trọn một năm. Kết quả là biết đọc lai rai cuốn vần. Đối với mọi người như vậy cũng quá đủ rồi, xứng đáng là ông trình vĩ đại tôi và Ly đạt được. Chúng tôi được nghỉ học vào mùa hè năm sau để chuẩn bị vào học trường công.

 

Mấy tháng hè tuyệt diệu đi qua một cách thật mau lẹ. Mớ chữ nghĩa học được theo mùa hè qua bay tuốt luốt hết. Tôi chỉ nhớ cái bài tập đọc ngộ nghĩnh : Anh cóc che dù. À, chàng cóc này ăn diện dữ. Anh cóc lấy trái ớt làm giày, lá vấp cá làm áo, lá tía tô làm dù. Mưa lạnh anh bước đi nghênh ngang kiêu hãnh... Người ta bắt được anh, sẵn gia vị họ xào lăn anh cóc...

 

Trường công ở khá xa, ngôi trường chung của cả hai làng nên ở khoảng giữa gần giáp đầu làng bên. Từ nhà tôi hai đứa đi qua trường ông giáo, quẹo mặt đi giữa khu đất trống. Hết khu đất là đến con suối, qua cầu, đi qua mấy vườn chuối thì thấy màu ngói đỏ nhà trường. Con nhỏ Ly nhát quá chừng, qua cầu nó đi rón rén tay vịn chặt thành cầu. Cầu làm bằng mấy thanh tre ghép lại chông chênh như lúc nào cũng sẵn lòng gãy. Tôi quen đi nhờ mấy tháng hè qua bên suối lêu lổng nên bây giờ có thể thả hai tay qua cầu dễ dàng. Dẫn nhỏ Ly đi học tôi được dịp biểu diễn cho nhỏ xem. Sau đó tôi qua mang sách vở sang trước. Cái dáng ốm qua cầu gió bay của Ly bước từng bước chậm trong khi gió thổi phần phật thấy tội nghiệp. Làm như đang đi qua cầu vồng không bằng. Qua được, Ly đứng nhoẻn miệng cười rất tươi.

 

Cô giáo tên là Sáu. Cô thật hiền, tôi nhớ giọng nói cô mới ngọt làm sao. Cô có tài vẽ rất linh động. Mỗi lần dạy chữ, bài học cô đều vẽ trên bảng bằng phấn đủ màu. Bọn học trò thích lắm. Nhỏ Ly về nhà khoe cô giáo vẽ đẹp hát hay.

 

Con nhỏ Ly bây giờ lớn rồi, cả tôi cũng vậy. Ly mặc quần đen bóng áo trắng thẳng thớm ít khi dính mực. Còn tôi lớn thì lớn vẫn không khá được. Quần áo xốc xếch, chân mốc thếch và quanh năm dính mực vung vãi. Đầu tóc bờm xờm khét nắng. Nhỏ Ly để tóc dài dài đi học cột đuôi gà nhỏng nhảnh. Chị tôi nói như thế này:

 

"Thằng Nghiêm đi với con Ly giống người ở với bà chủ quá trời!"

 

Nhỏ Ly bây giờ lanh lắm kia. Hai đứa vẫn học cùng lớp và tôi phải đi cùng với Ly "cho có bạn". Con nhỏ lanh và khôn quá trời (dù vẫn phải vịn thành cầu hoài hoài). Năm lớp tư con nhỏ học được ở đâu cái câu này:

 

Mẹ em đi chợ đường ngoài,

Mua em cây mía vừa dài vừa cong.

Mẹ em đi chợ đường trong,

Mua em cây mía vừa cong vừa dài.

 

Lần đầu con nhỏ đọc bài đó cho tôi nghe, đến câu thứ hai con nhỏ hất tay ra ngang vai để diễn tả cây mía vừa dài vừa cong. Cái hất tay trúng mặt tôi đau đớn và con nhỏ cười ha hả. Lần sau Ly hất tay trước khi đọc, nhưng xui cho nhỏ cánh tay phải đập vào thân  cây. Lần này tôi cười to hơn, Ly đau và giận tôi mất mấy ngày. Tôi khổ tâm hết sức vì mỗi lần Ly giận chị tôi được dịp chọc tôi tơi bời.

 

Chưa hết đâu, con nhỏ bắt tôi chiều chuộng đủ thứ. Tôi phải lội dọc bờ suối lấy hột bo bo về cho Ly kết làm xâu chuỗi. Phải trèo hái hoa phượng về chơi bán hàng. Ly rủ tôi, thằng Sao cùng mấy cô bạn về nhà chơi bán hàng, cất nhà chòi và cho ăn bánh. Đã vậy lâu lâu con nhỏ gặp tôi là hét lên:

 

- Nghiêm! Quốc kỳ chào. Quốc ca... hai... ba!

 

Nhưng mà tôi kêu "cái ly uống nước", con nhỏ làm mặt giận hờn. Chán muốn chết!

 

Có lần Ly nhờ tôi hái cho ít hoa lài, con nhỏ thích hương thơm hoa lài lắm. Buổi sáng lén chui rào đến nhà ông Bá trộm hoa lài. Lúi húi hái được mấy cái chợt có tiếng người quát:

 

"Ăn cắp mận há!"

 

Tôi định co giò chạy người đàn ông đã nhảy bổ ra túm lấy. Đó là anh Ban con ông Bá. Bàn tay anh nắm chặt tay tôi đỏ rần. Và anh Ban thấy chùm hoa trong tay tôi, anh hỏi ngạc nhiên:

 

"Mày hái bông chi vậy?"

 

"Dạ... tui hái cho nhỏ Ly"

 

"Vậy hả?" Anh Ban cười thành tiếng.

 

"Nó nhờ tui hái giùm..."

 

Anh Ban buông tay ra, anh hái đưa tôi mấy chùm hoa trắng thơm ngát. Anh nói:

 

"Nè, cho mày đem về tặng nhỏ Ly".

 

Tôi ngạc nhiên nhìn, anh Ban xoa đầu tôi cười. "Tao tưởng mày tính ăn cắp mận chứ!" Tôi cười chào anh rồi chạy biến về nhà. Chùm hoa nở buổi sáng dịu dàng. Lát nữa đi học tôi sẽ mang theo tặng cô bạn nho nhỏ đồng hành. Chân tôi chạy dẫm trên cỏ ướt sương mát rượi.

 

Ly và tôi mỗi năm lên một lớp vẫn học chung nhau. Đi học cùng một lượt và về chung nhau. Đi đến khu đất trống là gặp mấy thằng bạn khác cùng đi học nói cười vang rân. Lần về, chúng tôi chơi đùa đã mới về nhà.

 

Năm tôi mười tuổi và Ly cũng vừa vặn mười. Cô bạn của tôi hát khá lắm. Vào một sáng chúa nhật Ly rủ thằng Sao và tôi đến nhà chơi. Bọn con gái cất nhà rồi bày trò nấu cơm. Tôi và Sao khoái đến là vì vườn nhà Ly có nhiều trái cây, cái ao rộng nuôi cá và hàng dừa trĩu trái dọc bờ ao. Tôi với Sao câu cá giúp và chúng tôi rất mê công việc này. Những chú cá hồng mập giẫy dụa với cái lưỡi câu bé xíu là một đam mê không tàn. Vườn nhà Ly có mận đỏ ngọt ngất môi có xoài chín vàng ửng. 

 

Chẳng biết mắc chứng gì, sáng nay Ly tuyên bố:

 

- Thôi, không thèm chơi bán hàng nữa. 

 

Cả bọn nhao nhao:

 

- Vậy làm gì bây giờ?

 

- Chơi trò đám cưới nghe.

 

Chúng tôi kêu lên ngạc nhiên thú vị. Hai đứa con gái mắt sáng lên. À, chắc nhỏ Ly nhớ bài Tập Đọc lớp Tư. Tôi còn nhớ cuốn vần có vẽ hình một đám tụi nhỏ giả làm đám cưới. Chúng đi thành hàng dài với vẻ mặt hí hửng và miệng cười mím chi. Cô dâu chú rể đi bên nhau che dù bằng lá đu đủ. Chú rể bưng một mâm trầu cau. Đám cưới đi chắc đang cười khúc khích, đám trẻ nhỏ hơn thì đứng hai bên vỗ tay reo. Tức cười nhất có thằng nhỏ bụng bự cầm lá đu đủ đi đủng đỉnh sau chót.

 

Lập tức cái trò chơi mới mẻ được chấp thuận liền, nhỏ Cúc hỏi:

 

- Đứa nào làm cô dâu?

 

Nhỏ Hà nói:

 

- Ly. Cái Ly làm cô dâu nghe. Còn ai làm chú rể?

 

Tôi và Sao lúng túng nhìn nhau cười. Dĩ nhiên là tôi phải làm chú rể, hai đứa con gái và thằng Sao cũng thấy như thế là rất hợp lý. Tôi hơi nóng mặt đồng thời thích thú với trò chơi mới. Sau đó là sự phân công : Thằng Sao đi kiếm lá đu đủ, nhỏ Hà lấy ti gôn trang hoàng, nhỏ Cúc hái cho cô dâu một chùm hoa, còn cô dâu thì đi mua bánh kẹo. Tôi tưởng mình được chẳng làm gì thì nhỏ Hà nhớ ra:

 

- Còn thiếu trầu cau Ly ơi.

 

Cô dâu nói:

 

- Vậy... Chú rể phải lấy trầu cau. Nhà... có cây cau đó.

 

Ở trường không dạy chúng tôi phải xưng hô thế nào, giữa con trai con gái. Mỗi khi thưa gởi với thầy cô, học trò mách trò A trò B phá em. Nói chuyện với Ly tôi khó chịu hết sức vì xưng hô bằng cách nói trổng, thật chẳng tự tin chút nào. Chẳng lẽ lại nói "mày tao" như nói chuyện với con trai?

 

Thế là tôi phải chạy về nhà tìm kiếm... lễ vật. Trầu thì dễ, ngoài vườn thiếu gì. Chỉ có cau tôi chẳng biết làm sao bởi không tài nào trèo cây cau suông đuột. Vừa đi tôi vừa nghĩ. Trong sách nói tụi nó lấy trái ô rô giả làm cau. Ô rô, ô rô ở tận dọc bờ sông xa lắc. Đám cưới này sang mà, dùng toàn thứ thiệt và có cả bánh kẹo nữa chứ.

 

À, má tôi vẫn thường có mấy trái cau để trên khay trầu của bà. Được rồi, tôi mỉm cười.

 

Xui cho tôi quá. má tôi đang ngồi têm trầu. Tôi giả vờ dến ngồi nhổ tóc trắng cho má. Chị tôi ngồi trên ván nói chuyện với chị bạn. Bàn chân tôi chạm cái khay trầu và nhè nhẹ kéo nó lại bàn. Ồ, có một cặp cau hai trái tròn xanh mướt.

 

Má tôi hơi ngạc nhiên về sự cố gắng hiếm có của tôi. Tuy nhiên bà không hỏi han gì. Một lát có tiếng con nhồng ỏn ẻn nhà trước. Má tôi đứng dậy tiếp khách. Tôi vơ vội cặp cau và co giò chạy.

 

- Ê! Làm gì chạy dữ vậy!

 

Chị tôi la và chạy ra. Tôi đứng lại luống cuống và bối rối trước đôi mắt chị dò xét. Chị tôi nói:

 

- Mày lấy cái gì vậy?

 

Tôi chối, tay trái cầm cặp cau giấu sau lưng:

 

- Đâu có gì đâu.

 

Tôi chửi thầm tôi. Sao ngu quá đi, phải chi hồi nãy chạy luôn là được việc. Chị bất thần chụp cánh tay tôi.

 

- A, lấy cau của má há - rồi giọng chị trở nên ngạc nhiên - Mày lấy cau làm chi vậy?

 

Chị cười tinh quái mắt nhìn tôi với tia nhìn soi mói. Thật dễ ghét. Tôi bỗng dưng giống như tên tội phạm dưới mắt quan tòa. Chị tôi giương mắt rắn nhìn đăm đăm tôi là con ếch.

 

Và chị phá ra cười nói với chị bạn:

 

- Nó định chơi trò đám cưới đó mà.

 

Chị nói:

 

- Phải không? Ai là cô dâu vậy, nhỏ Ly hả?

 

Tôi vùng vằng cau có nhưng không thể bỏ chạy. Chị tôi đã cầm chắc cặp cau trong tay.

 

"Tụi nó làm đám cưới đó. Hai đứa xứng đôi lắm."

 

"Phải con nhỏ tóc đuôi gà đi học chung với nó?"

 

"Ừ. "Cô dâu" đẹp mà dễ thương lắm!"

 

"Có lần thấy hai đứa dẫn nhau qua cầu."

 

"Thằng coi vậy mà lịch sự ghê há."

 

Hai bà nói và cười ríc rích như chuột kêu. Mặt tôi đỏ rần rần và sau đó hình như tái đi. Tôi tức muốn khóc.

 

Chị bạn nói:

 

"Trả cau cho "chú rể" đi".

 

"Ừ. Để kịp làm lễ chứ. Chắc "cô dâu" đợi nãy giờ nóng ruột".

 

Tôi la lên:

 

- Có chị đó. Chị với... với anh Được đó! 

 

Rồi tôi chụp cặp cau trên tay chị chạy thật nhanh ra khỏi sân. Chị tôi la lên, sau đó tôi tưởng chị giận. Nhưng không, chị cười vang vọng vào tai tôi. Cái tiếng cười đó càng làm tôi tức thêm.

 

Ra khỏi nhà tôi bỗng ngần ngại. Lòng tôi đang tức và giận vô kể. Tôi giận cả con nhỏ Ly. Cái con nhỏ bày chuyện. Rồi chị tôi sẽ được dịp ghẹo tôi nhiều lần. Đám cưới với đám ma. Hừ, chú rể với cô dâu. Cái trò chơi quái ác. Tay tôi xé nát những chiếc lá, tôi mà là chú rể hả.

 

Tôi nóng cả mặt tưởng chừng là sự thực vậy. Chân tôi bước hậm hực về phía khu vườn hoang. Đồng thơi tôi cảm thấy ngượng ngùng khi nhớ tới Ly. Tôi lẩm bẩm, tôi sẽ không đi học cùng con nhỏ đuôi gà đó, tôi sẽ chẳng dắt nó qua cầu, nhất định không thèm nói chuyện, chẳng thèm qua nhà con nhỏ "ly nước" đâu. Rủi qua đó, đi học ai... thấy làm sao!

 

Thôi, tôi đếch thèm chơi trò đám cưới nữa đâu. Tôi ghét cô bạn nhỏ của tôi rồi. Với tất cả sự tức bực dồn vào tay tôi ném thật mạnh cặp cau vào bụi cây trong vườn hoang.

 

Rồi tôi ngồi xuống bậc thềm, buồn hiu.

 

 

DUY NGUYÊN       

 

(Trích tuần báo Tuổi Ngọc số 112, tuần lễ từ 26-7 đến 2-8-1973)

 

 

HÈ YÊU - Duy Nguyên

 

Ban đêm em hay ra ngồi ở khoảng sân trước nhà. Lúc mà mọi người đã ngồi yên ở một góc nào đó và lũ em thì ngủ say như chết! Đêm lúc đó thật tĩnh, em có cảm tưởng như nghe cả tiếng lá lay động, tiếng nhựa chảy rào rạt trong thân. Đêm thẳm như một bát mực tàu. Những vì sao dát trên nền cao nom như cái mặt bàn gỗ mun bám đầy sơn trắng sơn cửa của anh Huy đánh vãi. Sao ạ, đêm nay sao về nhiều quá. Nhìn chăm chú một hồi em hoa cả mắt tưởng chừng bầu trời sáng rỡ như ban ngày. Em nghe cả hương ngọc lan dìu dịu, nụ hoa mà Ng. bảo giống như ngón áp út của em.

Sáng em mới nhận được thư Ng. Dễ ghét, khi nào cũng Hè làm ông phát thư trêu em hoài à. Tên gì kỳ dzậy? Giống như tiếng cười. Cô Hè ới ời, có thư đây này. Tên người ta rõ ràng là mùa thứ hai trong thời tiết mà dám "diễn nôm" tầm bậy.

"Gọi em là Hè nghe!"

"Không chịu, tên gì kỳ cục..."

"Không chịu cũng chịu, nhỏ."

"Độc tài!"

Thì cũng như em vẫn gọi là Ng. vậy thôi. Anh tức quá bảo em con gái gì mà lười quá, có mấy chữ mà cũng không dám viết ra. Cho đáng kiếp, ai bảo cứ gán cho em cái tên quái gở đó. Viết thư cho Ng. em vẫn viết thế. Lúc đầu em chỉ viết có chữ N, anh chàng bèn vẫn diễn nôm là "anh". Em vội thêm vào sau một chữ g, thành ra cái tên cụt ngủn như mắc nghẹn. Hai đứa hành hạ nhau hoài, cũng như em đọc thư cứ "Hè ơi, Hè à" cứ tưởng như đọc thư ai đâu không phải gửi cho em. Ng, vẫn thế. Và hai đứa cứ chơi trò ngụy trang hoài hoài. Có lần em ức muốn phát khóc vì cái tiếng cười của anh Huy cứ như là hai tiếng tên em đọc liền nhau, chẳng biết anh Huy có biết cái tên Ng. gọi không mà cứ nhe răng cười trêu em mỗi khi thấy em lơ đãng trên bàn học. Em dỗi định ngưng viết luôn cho đáng đời. Đêm về em lại mơ thấy hai đứa đứng hai bên bờ vực sâu như hẻm Colorado mà hai bên vách mọc đầy những bông hoa đỏ. Ng. đứng hát bi bô và tìm lối sang bên bờ em đứng. Em đưa bàn tay cho Ng. nắm nhưng không tới. Hai đứa đi hoài dọc bờ vực nhưng hai bàn tay vẫn chưa nắm nhau. Đi qua hết những bờ vách hoa đỏ đến vách mọc đầy xương rồng. Cáng lúc càng cách xa trong lúc vực lớn như một miệng giếng khổng lồ sâu hun hút. Và Ng. ơi, em khóc em gọi nhưng chẳng có tiếng vọng lại.

Giấc mơ làm em cuống quýt. Em muốn nhờ chị Liên "đoán điềm giải mộng" nhưng không dám kể lại giấc mơ. Chao ơi, em nhớ chắc không có điềm gở nào đâu Ng. nhỉ? Nhớ viết thư cho em với nghe. Nhé Ng.

Buổi tối hay có nhạc êm dịu ở cái đài gì đó em cũng chẳng rõ. Có đêm ngồi nghe mãi đến khuya. Nhạc êm như là tiếng sóng vỗ về hay tiếng suối rạt rào thời thơ ấu mà Ng. kể cho em nghe đó. Ng. này, đôi lần em có cảm tưởng ngồi thuyền với anh trên sông Bé vào mùa nước mát trong xanh biêng biếc. Có khúc làm em nổi gai ốc lạnh run muốn khóc đấy ạ. Nhất là tiếng violon nghe rền rĩ buồn ghê quá đi. Tiếng đó khiến cho em buồn rũ người và cô đơn quá chừng chừng như những móc đơn, móc kép nhảy ra bấu lấy tim em. Ng. ơi, em nhớ khúc "Sound of Silence" mà hôm nào hai đứa cùng nghe. Chị Liên kéo violon khá rồi, khi nào rảnh em nhờ chị dạy cho em. Anh Huy phản đối kịch liệt. Anh bảo con gái đứng kéo cái cò cử đó trông phản nghệ thuật quá. Còn Ng. anh có đồng ý với quan niệm anh Huy không? Khi nào em đàn đó, anh đừng có nhìn chằm chằm em, nghe.

*

Mấy ngày Tết qua mau ghê mà cũng buồn ghê. Mẹ không cho đi chơi đâu xa. Nằm nhà xem Tivi với lại đọc sách. Súng đã ngưng nổ rồi đó, anh có mừng không. Em nhớ đoạn thơ Phạm Cao Hoàng mà Ng. chép cho em mấy ngày trước hôm đó.

Em yêu dấu, mộng có khi là thực

Đợi lâu rồi, cũng có lúc, phải không em?

Bóng hòa bình dẫu gần hay xa lắc

Cũng tin rằng sắp có, nhé em.

Và hôm nay thì đã sắp có rồi đó anh. Nhớ hôm thứ tư nghe loan tin em mừng vô kể. Phải chi có Ng. chắc em đã bắt đưa em đi một vòng thành phố ghé ăn bát thạch mát lạnh. Gia đình ai cũng mừng nhưng sau đó mẹ lo lo nên bắt tụi em cấm cung ở nhà. Em nhớ lời hứa hôm Ng. đưa em xem quyển vở Luận văn năm lớp Nhất của anh. Anh bảo sẽ đưa em về quê nhìn con suối nhỏ xíu, đi dưới hàng cao su lá non chi chít như một cái  tàn mông mênh mát mắt. Ăn mía ở dọc bờ sông Bé, xuống đá hàn giữa sông mà ngày xưa anh đi tắm và ngỡ mình là một chúa tể rừng xanh. Ng. ơi, chỉ tưởng tượng thôi mà em đã ứa nước mắt. Nhớ đừng cuội với em nghe. Hòa bình là một điều có thực mà.

"Xòe tay ra anh."

"Cái gì?"

"Hay lắm. Bí mật."

"Một viên xí muội?"

"Không phải."

"Thế cái gì?"

"Anh xòe tay ra. Nhắm mắt lại."

"À. Ngọc lan".

"Nó mới ra hoa đó anh. Nụ đầu tiên đó. Cái cây nhỏ xíu mới trồng bên cửa sổ phòng em."

Ng. nhìn em mỉm cười có gì đó thích thú.

"Bé như ngón tay em."

"Ngón út hở anh?"

"Không. Ngón áp út. Ngón út bé quá. Chắc em hay nhấm ngón tay hở?"

"Đâu có, anh".

"Ngón út bé xíu để nhấm như chuột ấy mà".

"Thế ngón áp út để làm gì anh?"

"Để đeo nhẫn."

Và Ng. bứt một sợi tóc anh se thành chiếc vòng nhỏ đeo vào nụ ngọc lan.

Lúc này thì cây ngọc lan ra hoa nhiều lắm. Anh Huy vẫn giọng khôi hài hoa gì thơm điếc cả mũi. Mấy đứa em hay hái xuống bán hàng xào xào nấu nấu gì đó, em cáu cứ cốc đầu tụi nó hoài. Con Hạc mở mắt to như hai ngọn đèn xe hơi nhìn em. Chả là lúc trước mấy chị em cùng xúm xít nhau chơi bán hàng. Tại Ng. đó, rủ rê em chơi trò nắm tay và trò viết thư làm em quăng mất nồi chảo bằng nhựa be bé.

*

Hôm đám hỏi chị Liên mẹ đã đề cao cảnh giác em. Hình như mẹ không chú ý đến khi đám hỏi chị Liên mẹ mới biết lũ con không nhỏ nhít gì đâu. Mẹ nói bằng giọng nửa đùa nửa thật làm em khiếp quá. Còn cô này, lật bật đến ngày cô trèo lên xe hoa không hay! Em cười rú lên. Mẹ ơi, xe hoa mà mẹ bảo trèo lên nghe khủng khiếp quá. Con chắc chỉ trèo lên xe đưa rước của nhà trường thôi. Mẹ nghiêm mặt. Lớn rồi đấy. Khéo mà ăn nói.

Câu chuyện làm em nhớ bộ mặt buồn buồn của Ng. bảo: Hè này, có ngày tôi hát bài "Tôi đưa em sang sông" với em quá đi mất. Nhìn mặt anh buồn - giả vờ - em cười quá. Hứ, chỉ nói nhảm. Có hát là em hát đấy chứ. Anh hát. Em hát. Anh hát...

Ng. ơi, cây na anh lễ mễ mang đến hôm tháng sáu có trái rồi đó. Em chăm bón nó ra được mấy trái bé xíu. Thế mà đến nay chỉ còn mỗi một trái, mấy trái kia thối đen sì nằm còng queo trên cành thấy phát ghét. Sao Ng. không về tết này hở? Làm em buồn quá đỗi lôi mấy cái thư ra đọc hoài à. Thôi để khi nào yên thật sự Ng. về lâu nghe. Nhắc đến cây lá làm em nhớ chuyện nhỏ Trinh. Con Trúc mượn tập Trinh khám phá mấy dòng con nhỏ viết ở cuối vở. "Anh ơi, đêm qua em mơ thấy em sa lầy giữa một rừng lá. Lá đầy xung quanh em, lá non lá già lá xanh lá vàng đủ cả. Em không thể ngoi lên gọi trong khi anh lầm lũi xa dần..." Bọn chúng đọc và cười vỡ chợ. Eo ôi, giấc mơ gì mà khiếp quá! Con Cúc còn phụ đề: "Trích một đoạn trong nhật ký của Trinh, sắp xuất bản". Em lo quá Ng. à. Em vẫn hay cất thư trong bìa bao vở. Tụi nó mà khám phá chắc em có nước nghỉ học luôn. Chỉ việc tụi nó gọi em là Hè cũng đủ chết em rồi. Em chỉ cho độc quyền mỗi mình Ng. gọi thôi.

Đêm khuya quá rồi, em sửa soạn vào ngủ đây. Cái radio cũ dở chứng kêu rè rè như bị hen làm bực cả mình.

Không biết ở nơi Ng. sống có thấy bầu trời như em thấy không? Ngồi trước nhà ngay tầm mắt em có ba vì sao xếp hàng. Bên phải một vì sao sáng nhất trên nền trời. Bên trái một chòm sao chi chít thật nhiều. Chòm sao ba cái thẳng hàng như có sự xếp đặt làm em lo sợ gì đâu. Nơi Ng. ở anh có thấy những vì sao như em không, cũng như em thấy những đám mây hình dáng dị thường, những chân trời hoàng hôn tím rịm. Ng. có thấy? Em với Ng. không thở cùng một thời tiết một khí hậu thế còn bầu trời, trăng và sao có cùng như nhau?

Nhớ viết cho em biết điều trên với nghe.

Ng. à, đừng có bảo khi về đây nhìn mái ngói nhà em và hát ngậm ngùi "đôi khi nắng qua mái hiên làm tôi nhớ, đôi khi bỗng nghe bước chân về đâu đó" của em nữa à nghe. Không thì em giận à. Mà Ng. ơi, nhìn hoài những vì sao và bầu trời đen kịt bao la em sờ sợ làm sao. Em nhỏ bé quá. Nhỏ như ngọc lan bé bằng ngón áp út đeo nhẫn của em vậy.

Em long trọng nhắc lại, đừng có gọi em là Hè nữa à. Nếu không nghe lời em cứ gọi là Ng. hoài cho xem. Gọi em là H. đi. Mai mốt đọc thư còn cái giọng "Hè yêu" là em cúp thư cho rán chịu. Nhớ à.

DUY NGUYÊN      

(Trích tuần báo Tuổi Ngọc số 97, tuần lễ từ 12-4 đến 19-4-1973)

 

 

 

Ở LẠI - Duy Nguyên

 

Tôi đứng dậy trong tiếng động ngoài phòng khách. Tiếng dép đi từ phòng anh Huy ra. Trời lạnh, vùi đầu vào trong chăn tôi vẫn phân biệt được hai tiếng chân khác nhau. Tiếng kéo cửa vặn quả đấm thật lâu, tiếng chân kéo lười biếng trên nền gạch chắc chắn không phải là anh Huy của tôi. Anh Huy thì lúc nào cũng vội vã, nói tiếng này đuổi tiếng kia. Cái tiếng dép kéo lê trên gạch hoa giúp tôi hình dung ra bước chân buồn bã, lười biếng. Cũng như cái tính gàn gàn của anh, bạn anh Huy. Tách. Tiếng bật điện và qua khe cửa tôi thấy ánh sáng tràn ngập ngoài phòng khách. Rồi hai người sẽ rút thuốc hút, nhả những vòng khói tròn lên trần nhà. Tự dưng tôi bỗng thích những khói tròn đó. Chúng quấn quít lấy nhau bay lên thật cao rồi tan loãng. Rồi hai người sẽ pha cà phê. Cà phê đen, thật ít đường. Hai tách cà phê, ngồi uống trọn buổi sáng. Tôi không tài nào hiểu được mấy ông con trai, dùng cà phê đen, đắng như thuốc bắc. Nó bí hiểm như những chất kỳ lạ làm thuốc bắc. Nó bí mật như anh, như anh Huy và như tất cả những người con trai hôm nay.

Tôi không biết bây giờ là mấy giờ. Vừa nghe tiếng chuông đồng hồ đánh lên một bản nhạc nửa giờ. 4 giờ rưỡi hay 5 giờ rưỡi? Cái cửa sổ lúc tối tôi khép sơ một cánh, nhìn ra vẫn tràn ngập bóng tối. Không thấy giàn hoa giấy, không thấy chậu lan của anh tặng. Thoang thoảng mùi hương bay vào. Mùi hương của đủ loại hoa ngoài vườn và trộn lẫn mùi lá cỏ, sương đêm. Tôi thích hoa ngọc lan, mê mùi hương dịu dàng của hoa. Mỗi ngày tôi đều để trong phòng tôi một dĩa hoa. Và tôi ngủ trong hương thơm êm ả đó. Anh Nghĩa bảo chắc tôi định tự tử bằng hoa hay sao. Và anh mở ra một cánh cửa sổ, trong đêm thứ hai anh ở nhà tôi. Ở trong phòng tôi với anh Huy tán dóc. Ở trong thành phố buồn bã của tôi. Vâng, tôi muốn nói của tôi bởi vì tôi mến yêu thành phố này lạ lùng. Ở đây, đời sống của tôi bình thản, ở đây tâm hồn tôi mênh mang, êm ả như những loài hoa. Đời sống như một giòng sông hiền hòa.

Căn phòng của tôi cũng như tôi, cũng như thành phố đang sống. Phẳng lặng và êm đềm. Chừng ấy tiếng động. Bấy nhiêu thay đổi giới hạn. Sạch sẽ và khuôn mẫu. Từ bao nhiêu năm nay rồi. Từ thuở má tôi, dì tôi. Cái giường lên nước bóng, kê sát cửa sổ. Thường tôi ngủ quay đầu vào trong, ít khi dám nhìn ra cửa sổ. Tôi thích những đêm sáng trăng, nhưng trăng thường làm tôi mất ngủ. Một mình tôi một giường. Rộng rãi, riêng tây. Năm nay tôi gần mười bảy tuổi, đầu tôi và chân tôi chạm vừa vặn hai thành giường. Trong nhà tôi, so với con gái có lẽ tôi là người cao nhất. Tôi nhớ hôm kia anh Nghĩa nói anh thích những người con gái tóc dài, có dáng thon thon. Như tôi vậy đó. Tôi lắc đầu cười, tôi mà được như vậy à, tôi gầy như con mắm chứ thon gì, tôi đen như con lọ lem vậy. Anh Nghĩa cười nói tôi xạo hoài. Phía bên trái cửa sổ có treo một cái gương. Chung quanh viền chạm trổ thật đẹp, gương hình bầu dục. Nhưng tiếc là nhìn vào mờ mờ như xem phim thời hát bóng câm. Anh Huy bảo cái gương đó chắc của bà ngoại ngày xưa dùng. Tôi cười khi nhớ rằng ngoại tôi đã già, đã hơn tám mươi. Vậy mà tôi quí cái gương đó, nó treo trên bức tường màu ngà cũ, giống như cái gương của công chúa soi lúc nàng vừa lớn. Tôi cũng có cái gương tròn của nhỏ bạn tinh nghịch tặng năm tôi vừa 16 tuổi.

Cái bàn học của tôi cũng rất xưa. Mặt bàn chạm trổ xà cừ. Tuy nhiên hãy còn chắc lắm. Ghế cùng loại với bàn. Phòng có 2 cái ghế. Một của tôi học bài, một để không. Tôi nhớ ngoài những người thân trong gia đình, anh Nghĩa là người đầu tiên ngồi trên chiếc ghế đó.

Trong phòng tôi còn có một tủ nhỏ đựng quần áo, vài bức tranh phong cảnh xưa. Tất cả những thứ đó, này bàn, ghế, này giường, gương, tủ đã là những hình ảnh quen thuộc trong đời sống ổn định của tôi. Cái khung cửa sổ nhìn ra giàn hoa giấy, gốc ngọc lan nay lạ với tầm mắt tôi vì có một chậu lan treo lủng lẳng của anh Nghĩa mang về từ Đà Lạt. Đời sống của tôi cũng có những tiếng động quen thuộc, trong phòng, trong nhà ngoài giờ đi học. Một số tiếng động quen thuộc. Tiếng hàng bánh cuốn, tiếng reo mừng của lũ em, tiếng đùa giỡn, tiếng guitare của anh Huy, tiếng hát ông ổng mỗi lúc anh ấy đi đâu về.

 

Có một vài tiếng động mới lạ, chưa quen thuộc với tôi. Như tiếng mở cửa lúc chưa sáng, tiếng chân kéo lê chậm chạp, tiếng muỗng quậy cà phê. Những tiếng động đó của anh Nghĩa, những tiếng động lạ trong cuộc sống ổn định của tôi. 

Tôi lắng nghe và chờ đợi. Chỉ nghe rất nhẹ tiếng động của hơi thở nhả khói, tiếng quậy cà phê. Không nghe hai người nói chuyện. Tôi chờ đợi giọng nói trầm hơi giống tiếng con gái, không nhanh mà cũng không chậm, cất lên. Tiếng động và hình ảnh, một buổi xế chiều đã đến, cách nay một tuần, hình như làm khác đi đời sống bình lặng của tôi. Hình như thế, không có gì chắc chắn lắm đâu.

Anh Nghĩa từ Đà Lạt đến thành phố này, vào cổng nhà tôi một chiều thứ ba. Va ly nhỏ trên vai, tay cầm lủng lẳng mấy nhánh lan, áo pull xanh, quần đen và bạc thếch. Xa lạ và ngỡ ngàng trước cổng nhà tôi. Lúc đó tôi đang định hái vài cành ngọc lan, chợt nhìn thấy cái hình ảnh phong trần đó đập vào mắt tôi, gợi sự chú ý và làm tôi nhớ tất cả những gì trên người anh. Nghĩa vẫy tay gọi tôi, bỡ ngỡ:

- Có phải đây là nhà Huy không ạ?

Tôi gật đầu, mỉm cười và mở cổng. Nghĩa ngước nhìn giàn hoa giấy vàng nghệ khen đẹp và nói chắc tôi trồng phải không? Tôi cười.

- Căn nhà này đẹp quá nhỉ!

- Nhờ có hoa đấy anh ạ, anh xem căn nhà xưa từ thời Gia Long đấy mà.

- Tôi thích những căn nhà xưa, thật xưa cũng được. À, mà cô tên gì thế? Tôi tên Nghĩa, Trần Duy Nghĩa, ngày xưa học chung với anh Huy...

Quỳnh Tiên, tôi nhắc tên tôi, tôi đọc tên tôi lên. Nghe vô nghĩa và chẳng có gì thực tại trong đó. Quỳnh Tiên. Thế mà anh Nghĩa khen tên tôi đẹp, đặc biệt.

Lúc đi ngang phòng tôi vòng ra sau nhà, tôi dừng lại ném mấy đóa ngọc lan lên giường. Anh Nghĩa sừng lại ngắm và hỏi:

- Phòng Quỳnh Tiên đấy à?

- Vâng, anh xem có xưa không? Anh Huy bảo có từ thời bà ngoại còn con gái như Tiên.

- Nhưng tôi thích không khí lạnh lẽo, cổ lỗ đó. Tiên sống trong phòng đó giống như một nàng công chúa lắm!

Cả hai chúng tôi cùng cười. Hình như cử chỉ của tôi hơi lúng túng, bước chân tôi đi không vững vàng. Anh Nghĩa bảo phải có chiếc lồng chim nhỏ treo ở cửa sổ thì nhất. Rồi anh lấy một chậu lan treo lên thành cửa sổ.

Những ngày sau đó, tôi, anh Huy, anh Nghĩa đi chơi khắp nơi. Sẵn dịp tết dương lịch, tôi nghỉ luôn ngày thứ hai. Cả ba người đi khắp thành phố, vào những quán kem, những nơi rất lạ lùng với tôi. Hôm chúa nhật chúng tôi về quê ngoại, một làng nhỏ trong quê. Tôi chẳng biết vô tình hay cố ý, anh Huy trợt xuống ruộng. Đôi giày dính đầy bùn, anh Huy xin ở lại để ra suối rửa giày rồi sẽ vào sau. Thế là tôi và anh Nghĩa đi trước. Trời lành lạnh và gió nhiều. Hai tà áo của tôi vướng vít bước chân, làm tôi suýt mấy lần ngã xuống ruộng. Trời lạnh từ vài bữa nay, sáng qua tôi lôi chiếc áo len hồng cất kỹ từ năm ngoái ra mặc. Và tôi thấy nó xa lạ với tôi. Chật thêm và không còn xinh xắn như mùa đông năm ngoái. Vì thế nên tôi đành phải chỉ mặc áo dài. Chúng tôi nói chuyện bâng quơ. Chuyện những tờ báo mà tôi đọc, hỏi về những ông văn sĩ. Chuyện học hành, chuyện thời tiết. Tôi hỏi anh lúc này chắc trên Đà Lạt lạnh lắm nhỉ? Anh Nghĩa gật đầu, nói anh thích thời tiết ở đây hơn. Trời lạnh nhưng có mặt trời và có gió. Chả bù với Đà Lạt chỉ có mây mù, cả tháng không thấy mặt trời. Anh kể tôi nghe về thành phố sương mù đó. Những địa danh xa lạ, những thắng cảnh mà tôi chưa từng đặt chân đến: thác Prenn, Valley d'amour, đập nước Suối Vàng, Đỉnh gió hú... Những con đường mà tôi chưa bao giờ nghe đến, chưa hình dung ra. Những vườn hồng, những con đường anh đào, những thung lũng hoa quì vàng. Tôi biết, ở nơi đó cũng có những cái quen thuộc của anh. Những con đường, những con gái má hồng, những tiếng động chẳng hạn. Anh Nghĩa bảo tôi khi nào rảnh lên Đà Lạt anh sẽ dẫn đi chơi. Tôi nghĩ đến kỳ thi sau tết, không biết tôi có đậu không mà đi? Mà còn Huy nữa, chả lẽ tôi lại đi một mình à?

Thành phố này thật dễ thương! Anh Nghĩa bảo thế. Ở đây đời sống bình lặng. Như giòng sông vẫn chảy. Như cây cỏ tự nhiên lớn. Anh kết luận đây là nơi dưỡng già tốt nhất. Tôi cười - "Nhưng tụi mình còn trẻ mà anh". "Tiên không biết chứ, bọn anh đôi lúc thấy tâm hồn mình già hơn những người già nhất!"

Vâng, tôi còn trẻ. Tôi gần mười bảy tuổi. Như anh Nghĩa nói, thành phố này dành cho những người già. Ngôi nhà, căn phòng tôi ở cũng vậy. Bây giờ sau những ngày đi chơi khắp thành phố, tôi quả thật hơi chán nản. Đời sống không còn cái bình thản dễ yêu nữa. Đời sống đã vẫy tay gọi tôi, xui tôi nghĩ đến những nơi khác. Như Đà Lạt của anh Nghĩa chẳng hạn. Ở đó có những ngọn đồi toàn là thông. Tôi và anh Nghĩa đi trong đó, giữa thiên nhiên, chỉ có hai người, tôi sẽ được đi thăm tất cả những thắng cảnh của thành phố quyến rũ đó. Ý nghĩ đó làm tôi nóng bừng đôi má.

Bây giờ chúng tôi đang rẽ vào con đường nhỏ. Ở đây thật yên lặng. Tiếng gió xào xạc trên những tàu dừa, tiếng lúa reo, tiếng con lạch nhỏ chảy róc rách. Tôi nhìn quanh, không có ai cả. Anh Huy còn ở một nơi nào đó. Cả hai chúng tôi im lặng như thế cho đến khi tới nhà ngoại. Ngoại ngạc nhiên quá khi tôi đi với một người lạ hoắc. Mọi khi, với ngoại tôi hay tía lia, nhưng sao giờ tôi chẳng giới thiệu anh Nghĩa với ngoại. Tôi chào ngoại xong bỏ ra ngoài cổng đợi anh Huy. Tôi đứng bối rối bứt mấy hoa vạn thọ, xé ra từng sợi. Chúng tôi đứng dưới giàn dưa tây, hình như đợi anh Huy lâu lắm. Lúc thấy mặt anh Huy cười hì hì, tôi thấy ghét lạ. Tại sao anh lại dẫn bạn anh đến ở một tuần lễ, tại sao anh quen anh Nghĩa, để tôi phải bối rối vô cùng lúc này. Đáng lẽ hôm nay chúa nhật, tôi nằm nghe radio trên cái giường cổ xưa đó. Để tôi nối tiếp chuỗi ngày bình thản từ nhỏ đến giờ.

Trong những ngày đi chơi đó, tôi rất vui vẻ. Đó là những ngày vui bất ngờ trong thời khóa biểu nhất định của tôi. Thành phố của tôi trở nên lạ lùng, thay đổi hẳn trong cảm tưởng của tôi trong lúc đi với anh Nghĩa. Cũng như nhà tôi, phòng tôi. Ngày nào tôi cũng cắm những hoa bươm bướm trong bình nhỏ xíu. Tất cả mọi vật quanh tôi đều thay đổi, cuộc sống trong tuần lễ đó cũng không còn bình thản, thay đổi như những chuyến đi bất ngờ không định trước. Sau lần đi đâu về, tôi hay nằm trên giường, quay đầu ra cửa sổ có chậu lan, lim dim suy nghĩ vẩn vơ. Lúc học bài, tôi không thể nào học vô, tờ giấy nháp chằng chịt những hình vẽ vô nghĩa. May là mùa thi chưa đến, tôi chưa thi Đệ I Lục cá nguyệt. Tôi biết chắc rằng lòng tôi có nhiều thay đổi. Tôi hay soi gương, cái gương cũ mờ mờ. Đôi lúc đứng im nhìn trong gương tôi tưởng tượng mình là nàng công chúa hay tiểu thơ cành vàng lá ngọc. Công chúa thời Gia Long như anh Nghĩa bảo. Công chúa cấm cung đến tuổi trăng tròn. Mỗi ngày nàng đi dạo trong vườn. Có hoa ngọc lan, có giàn hoa giấy, hoa bươm bướm, lối đi trải sỏi trứng, và chiếc ghế khuất trong vườn mát lạnh. Rồi công chúa biết mơ mộng, nàng hay soi gương mỗi sáng thức dậy, chải lại mái tóc dài, mỉm cười với người đẹp trong gương. Nàng hát nhỏ mỗi lúc đi ngủ. Tuy nhiên đời sống nàng vẫn bình thản. Rồi một chiều hoàng tử đến. Như một cánh bướm lạ, như một khách lãng mạn đến vườn của nàng, làm công chúa ngây ngất, nàng làm điệu hơn, nàng biếng dùi mài kinh sử. Nàng đã gặp tiếng sét. Đêm ngủ nàng nằm mơ thấy hoàng tử. Dáng người cao, gàn gàn, bước đi chậm chạp, chán nản ; giọng nói trầm trầm, mái tóc bồng bềnh. Hoàng tử, như một vị thiên thần ngự giữa tim nàng, cao sang, sáng chói hơn cả phụ vương và hoàng hậu. Quỳnh Tiên sống trong cung điện cổ xưa từ thời Gia Long. Anh, có phải anh là hoàng tử không, Nghĩa?

Những ngày vui bao giờ cũng qua mau. Đó là những ngày thay đổi không khí cho cuộc sống bớt buồn tẻ. Tôi, cũng sống khép kín như Trang trong Để tưởng nhớ mùi hương. Rồi Nghĩa cũng như Ninh, bỏ lại cho tôi ngày tháng tiếp nối! Không biết chừng nào anh Nghĩa đi. Thôi, đi đi cho rồi. Tôi còn một kỳ thi năm này.

Tiếng khuấy cà phê ngoài phòng khách thỉnh thoảng vang lên. Rồi tiếng muỗng rơi xuống đáy ly, âm thanh vỡ rạn. Tôi không tài nào ngủ được nữa, lắng nghe những tiếng động ngoài phòng khách vọng vào. Xé bao thuốc nghe rõ mồn một, rồi tiếng bật lửa. Thật lâu rất im lặng. Tôi biết chắc là có 2 người, vì tiếng chân anh Huy ra sau một tí. Tôi như khắc khoải chờ đợi những tiếng nói cất lên, để tôi biết hai người còn đó. Lát nữa đây trời sáng tôi sẽ đi học. Hôm nay thứ ba, mau thật, vậy mà anh Nghĩa đến đây đã được tuần lễ.

- Cậu soạn quần áo xong chưa?

- Rồi.

Tôi ngạc nhiên đến bàng hoàng. Như vậy là anh sẽ đi, sáng nay phải không? Tôi nhắc tên anh, nghe vang vang trong đầu kỳ hoặc. Môi tôi se đắng, tôi chưa chuẩn bị cho một từ giã, một cánh chim. Tôi không chuẩn bị được như lần anh đến, lần đi chơi bất ngờ, và một lần ra đi. Một lần vui và một lần buồn. Vui và buồn chỉ một lần thôi, nhưng rồi còn những ám ảnh, những mỏi mòn chờ đợi sau này. Tất cả đều chỉ một lần mà thôi, một lần tình cờ anh đến! Hoa hồng nở trong tim em rồi sau này lại có loài hoa khác. Hoa pensée hoa tương tư đó anh!

Tiếng đàn vang lên từ đồng hồ, chia thời gian ra từ mảnh. Rồi trời sáng tôi đi học. Rồi mờ sáng anh ra đi.

- 5 giờ rưỡi rồi, 6 giờ tớ phải lên Sàigòn sớm.

- Cậu uống cà phê nữa?

- Cũng được.

Tiếng chân vội vã của anh Huy xa dần. Tôi muốn xuống giường, ra nói chuyện với anh. Tôi tưởng tượng dáng ngồi trầm ngâm, chân gác lên bàn thấp, miệng phì phà điếu thuốc. Khuôn mặt kiêu ngạo, bất cần. Tôi muốn nói chuyện với anh Nghĩa, còn nửa giờ nữa anh sẽ đi. Tôi muốn nghe tiếng nói mình vang lên, xa lạ và thay đổi bất ngờ. Muốn như thế, nhưng tôi vẫn nằm yên trên giường, nhìn ra cửa sổ, nơi đó có chậu lan.

Tôi nghe tiếng chân anh Nghĩa đi ngang phòng tôi, dừng lại. Vội vàng trùm chăn kín đầu tôi nằm giả vờ ngủ. Cửa mở nghe tiếng rít ê cả răng, anh quay sang hỏi:

- Chằng biết Quỳnh Tiên thức chưa, cậu?

- Ối, con bé đó mà, công chúa còn ngủ đến sáng!

Cửa phòng tôi khép lại, hé một góc chăn tôi thấy gương mặt mờ mờ, điếu thuốc trên môi lập lòe. Rồi tiếng chân trở ra phòng khách, ngồi xuống, khuấy cà phê. Tôi, tôi không muốn nghe lời từ biệt, tôi muốn anh ra đi, ra đi âm thầm, không hay biết. Sáng thức dậy tôi có một cặp mắt ướt, tại vì anh đó, Nghĩa. Người đi bao giờ cũng vui vẻ, chỉ có kẻ ở lại là buồn. Ra đi dầu có buồn, nhưng trời cao, thành phố lạ, trở về nhà vẫn vui như thường. Ở lại, với những kỷ niệm còn đầy ắp, chứa cùng khắp căn nhà, làm sao quên được.

Tôi nhớ đọc một đoạn văn ở đâu đó, đại ý người ta sống với những hình ảnh, một số tiếng động quen thuộc. Nói sống thế này thế nọ đều là văn chương, tiểu thuyết. Tôi cũng có một số tiếng động, hình ảnh quen thuộc và một số lạ. Do anh Nghĩa mang đến. Ở một thành phố nào đó xa lắc, anh cũng có những hình ảnh quen thuộc. Anh sẽ gặp lại, thân áu, trong nỗi vui mừng. Cuộc sống của anh không có tôi dự phần trong đó, không có Quỳnh Tiên. Với anh, chẳng có hình ảnh, tiếng động nào đó xa lạ do tôi mang đến. Nhưng anh, anh đã mang đến, đã phá vỡ cuộc sống ổn định của tôi. Để rồi anh ra đi để lại cho tôi nỗi buồn chất ngất.

Những kỷ niệm anh mang đi ở thành phố này, căn nhà này, căn phòng của Quỳnh Tiên rồi cũng quên đi, nơi xa xăm đó không gợi lại cho anh một nỗi nhớ nào. Chỉ có công chúa Quỳnh Tiên nằm ngủ nhìn chậu lan nhớ anh, soi gương nhớ gương mặt anh, nhìn cái ghế nhớ dáng anh. Và thành phố, và căn phòng, ngôi nhà thảy đều vây bọc lấy em, bóp nghẹt quả tim bé nhỏ của em mà thôi.

Sáu giờ. Đồng hồ thong thả đánh. Tôi nghe tiếng ly đặt xuống bàn, tiếng động của ghế khi anh Nghĩa đứng dậy. Và tiếng chân đi vòng ngõ sau ra đường. Ngang phòng tôi, tiếng chân chậm lại, ngừng hẳn, xong tiếp tục bước, buồn bã. Tôi nhìn ra cửa sổ, mờ mờ chậu lan, và dáng anh đi ngang qua rất chậm. Chợt tôi muốn ra chào anh, muốn nói một lời từ giã, muốn chúc anh đi đường bình yên, về thành phố gặp lại vui mừng. Dĩ nhiên là không có tôi ở thành phố sương mù đó. Ý nghĩ đó làm tôi bật khóc, tôi cắn chặt môi, chạy ra cửa sổ. Trong vùng ánh sáng rất mờ, bóng anh lẫn với bóng tối. Và tôi không nhìn thấy gì cả.

Quay vào, tôi bật điện, ánh sáng chan hòa khắp phòng. Lúc đang lúi húi xếp mùng, tôi chợt thấy một vật lạ trên bàn. Vội vàng chạy lại, tôi cầm trên tay với một cảm giác bâng khuâng khó tả. Đó là bản nhạc bằng gỗ, rất đẹp, chắc anh mua từ Đà lạt. Bên dưới có chữ "Tặng Quỳnh Tiên". Và tên Trần Duy Nghĩa bên dưới. Tôi nhìn tờ lịch, ghi ngày vào món quà. Tôi vẽ những hình vô nghĩa trên tờ giấy viết thư, rồi tôi viết tên tôi. Nguyễn Quỳnh Tiên, bên cạnh tên Trần Duy Nghĩa với hàng địa chỉ anh đọc cho tôi hôm về quê ngoại. Không biết nghĩ sao, tôi gạch hàng địa chỉ của anh, đến làm rách 2 tờ giấy. Tôi không muốn nghe đến, nhìn thấy thành phố của anh. Vì ở đó có những người con gái má hồng mà anh quen biết. Tôi sẽ không lên thành phố đó đâu, tôi không thèm viết thư cho anh đâu, Nghĩa. Anh sẽ chẳng nhớ gì đến tôi, con bé xấu xí này, phải không?

Với món quà trên tay, tôi soi lại gương. Chiếc gương cũ từ thủa ngoại tôi còn như tôi. Tôi đứng lặng yên nhìn tôi. Tóc tôi đen và dài, môi tôi hồng, mắt tôi to và đỏ ướt. Tôi nhìn tôi trong gương. Chăm chú, tò mò như nhìn một người nào khác. Nhất là cặp mắt của tôi, đỏ hoe và có giọt nước lăn xuống má. Tất cả như một tấm ảnh cũ, chụp  từ lâu lắm, trầy trụa và khuôn mặt vừa lớn của tôi buồn bã trong đó.

Hôm đó tôi gần mười bảy tuổi?

DUY NGUYÊN     

(Trích tuần báo Tuổi Ngọc số 41, tuần lễ từ 9-3 đến 16-3-1972)