Lan, gia đình em ở Quảng Trị, riêng mình em thì ở Bình Long. Có những thành phố nào làm vật thiêu thân hơn 2 thành phố đó?
Ở trũng đất thấp như một thung lũng nằm giữa thành phố Bình Long, có công viên tên gọi là công viên Hoàng Hôn.
Tôi chẳng thấy tấm bảng chỉ tên nào nhưng nàng đã nói cho tôi biết thế. Một mảnh đất tiêu điều trơ trọi không có những vòi nước phun xòe tung tóe như ở Saigon. Vài ghế đá trống lạnh, con đường mòn băng qua đám cỏ khô vàng hoe. Tất cả chỉ có thế.
Và nếu muốn diễn tả lại cả cái thị xã ven đồn điền cao su đất đỏ này, cũng không biết phải nói thêm gì hơn. Chỉ một quán hủ tíu ở đầu ngõ vào thành phố, một sạp báo, vài xe bán nước sinh tố bao quanh ngã ba đường, những quán cà phê lố nhố khách hàng toàn là lính tráng của sư đoàn 5 hoặc biệt kích.
Thế mà, ngày ấy, một ngày gần đến mùa xuân năm ngoái, chốn bụi đỏ quạnh hiu nhỏ bé này bỗng tươi mát êm đềm như một vùng Đất Hứa. Vì ngày ấy, tôi có nàng.
Từ Saigon, tôi nôn nóng leo lên một chiếc xe đò nào đó về Bình Long, là nơi tôi chưa hề biết. Si dại, say mê như một thiếu niên nhỏ dại, hay có lẽ tôi luôn luôn mang một tâm hồn nhỏ dại, tôi đã chạy theo nàng không một phút ngừng nghỉ. Quanh quẩn trên khắp những con đường đêm, quán nước, tầng lầu cao nhất và vắng người nhất của rạp chớp bóng... Chúng tôi gần gũi bên nhau quấn quýt không rời ở Sàigòn. Nhưng chưa đủ, khi nàng một sớm mai nọ trở về Bình Long, nơi mà nàng đang sinh sống, tôi cũng chẳng muốn dính dáng gì với thủ đô hoa lệ đầy những cặp tình nhân này nữa, và phóng vội theo nàng.
Chúng tôi là bạn cùng lớp với nhau trong năm đầu tiên ở Văn Khoa. Thời đó vui vẻ và sống động biết mấy. Chen chúc giành ghế trong các giảng đường, mắt đăm đăm vào đống COURS mà miệng thì thầm nhỏ to những điều không có trong sách vở, ngồi trong thư viện tập viết những chữ Hán ngoằn ngoèo mà đầu óc chỉ đơn giản chứa đựng một đôi mắt biếc trong veo, kẻ chữ bậy bạ trên bàn tên tuổi của những nhà đại triết gia Heidegger, Khổng tử bên cạnh tên nàng. Tôi tạm gọi tên nàng là Lan, NTNLan. Tạm gọi thôi vì ở Việt Nam có hàng trăm ngàn cô gái tên Lan, nhưng đây là một cô Lan rất đặc biệt, một người không giống ai cả... bởi vì tôi đã yêu nàng.
KHI TÔI NÓI RẰNG TÔI YÊU EM, CÓ NGHĨA LÀ EM BẤT TỬ, câu nói say đắm này là của Gabriel Marcel, một triết gia danh tiếng của Pháp. Nhưng ông này cũng không đắm đuối bằng tôi, tôi nói: khi anh nói rằng anh yêu em, có nghĩa là em không còn là em nữa, em vừa là em vừa là anh... qui tắc Nhị-Nguyên đến đây đành sụp đổ, trong Nhất Thể Tình Ái.
Hồi đó, tôi và nàng thương nhau như thế. Cũng như tất cả những người ở tuổi hai mươi mới bước chân vào Đại Học, chúng tôi đều xây những giấc mơ đẹp. Tương lai trong lành và thênh thang quá. Nàng chăm chỉ ghi cours mỗi ngày trong giảng đường, tôi cũng chăm chỉ ngắm nhìn nàng để làm thơ ca ngợi.
Nhưng thời thanh xuân ấy rất ngắn ngủi. Vì hoàn cảnh gia đình, nàng không thể nào làm một cô sinh viên thuần túy, nàng phải kiếm chỗ dạy học thêm, lưu lạc xuống đến thị trấn Bình Long heo hút. tôi cũng bỏ học, nửa vì tự ý, nửa vì bắt buộc, lạc lõng theo đời kiếm sống.
Gần hai năm sau, tình cờ chúng tôi gặp nhau trong một ngày nộp đơn cho niên khóa mới. Nàng đã thêm tuổi, nhưng mắt nàng vẫn trong, dầu trên trán đã thêm vài nét nhăn mệt nhọc. Tôi cũng bớt ồn ào trẻ con như trước. Gặp gỡ vội vàng, cả hai đều có ít thì giờ, không đủ để nhắc lại biết bao chuyện cũ.
Tôi chỉ kịp nói một câu rất ngắn, mà vẫn đủ. Nàng trả lời nhưng không mất một tiếng nói nào, mà vẫn tràn đầy ý nghĩa.
Yêu thương.
*
Đêm đó, những con đường lên xuống theo dốc chập chùng của Bình Long không một bóng điện. Đêm chẳng trăng sao, hỏa châu thỉnh thoảng rơi đỏ đằng xa. Trời tối tăm mịt mù và tôi hoàn toàn không biết đường xá gì hết, ngay cả đường về nhà nàng mà hồi chiều tôi vừa đến, giờ cũng quên mất trong một mầu đen thẫm.
Nàng đem tôi đến ngôi giáo đường nhỏ ở nơi xa trung tâm thành phố. Buổi lễ giảng chiều chủ nhật kéo muộn đến tối, kết thúc bằng những bài Thánh Ca đồng vọng man mác, âm thanh nghe huyền ảo êm đềm. Nàng cũng góp tiếng trong Ban Hợp Xướng của nhà thờ. Tôi là người ngoại đạo, và tôi cũng chẳng hề tin có Chúa ngự trên trời nhưng đêm đó, ngồi lặng lẽ hút thuốc một mình dưới một gốc cây trong sân nhà thờ, nghe tiếng hát vẳng ra tôi trở nên sợ hãi nhận thấy rằng nàng và tôi đều nhỏ bé quá. Cuộc sống bao la và ngăn cách, thời đại mệt mỏi và bất an, tình yêu của chúng tôi vùng vẫy thật yếu ớt trong cõi đời sỏi đá này. Rồi tôi sẽ mất nàng hay nàng sẽ mất tôi? Một ngày chia xa nào đó chắc chắn sẽ đến.
Buổi lễ chấm dứt, tôi và nàng lên phố, tìm một quán nhỏ còn ánh đèn ăn một bữa cơm đạm bạc nhưng rất ngon lành.
Rồi chúng tôi đi lang thang trong đêm. Qua công viên Hoàng Hôn, ngồi nghỉ chân một lát trên chiếc ghế đá. Bóng tối tràn ngập, tôi hôn nàng ở đó, ngọt ngào giữa cõi trời không.
Rồi còn gì nữa. Chân âm thầm, gió thổi lạnh qua đường vắng tanh mà tay trong tay ấm. Quán cà phê về khuya vắng khách, đèn mờ không cho nhìn thấy rõ mặt nàng, để xem nụ cười có hân hoan hay ủ dột. Nhạc lè nhè bên tai, những bài hát ái tình đã mòn mỏi, nhưng đôi khi nghe cũng thấm thía. Vì khi đang yêu nhau, lòng mình thường dễ dãi lắm.
Đêm chấm dứt, không phải vì trời sáng nhưng vì đã đến giờ giới nghiêm. Nàng về nhà, tôi tìm đến một khách sạn tồi tàn trong tỉnh.
Thêm một lần nữa, môi hôn rồi tạm biệt.
*
Tôi trở lại Saigon. Nàng tiếp tục dạy học ở dưới tỉnh. Cả hai xa nhau một thời gian dài. Chia xa, điều đó xảy ra rất thông thường trong thời buổi này. Nhưng tôi vẫn mong có một ngày trở lại, nấp ngoài lớp học lén nhòm nàng đang giảng bài cho một lũ nhỏ.
Chờ đợi lúc tan trường, bất thình lình nhảy ra đứng trước mặt nàng. Để rồi tiếp tục trong những bài học chỉ dành riêng cho hai người, trở lại làm học trò nhưng môi không còn ê a tập đọc, vì môi đã dành cho chuyện khác.
Nhưng lần này, tôi bặt tin nàng rất lâu. Một cánh thiệp Giáng Sinh có hình cỗ xe ngựa chở bầy trẻ nhỏ lên trời, gởi cho nàng nhưng vẫn không thấy hồi âm. Ngày tháng dần dà đẩy đưa, xua đuổi. Tôi như nằm trên một ngọn sóng vật vờ trôi xa mãi, xa bến bờ, xa những lời hẹn thì thầm, xa thị trấn nhỏ mù mờ và như thế đó, tôi đã xa nàng...
Bình Long tháng 4 năm 1972. Chiến tranh bùng nổ khốc liệt. Trên tất cả những tờ báo hình ảnh đồn điền cao su ven thành phố đã ngã rạp tan tác dưới vòng xích sắt xe tăng. Hỏa tiễn, đại bác, bom đạn đổ ngập lửa xuống đầu thị trấn xưa nay vẫn mỏng manh yếu ớt. Nhà cửa đổ nát, người người ngã gục vì đủ loại đạn dược đến từ mọi phía. Người nằm trong vòng vây của lửa và máu, của đói khát và sợ hãi. Người lũ lượt cuống quýt chạy loạn. Người kẹt lại trong một mảnh đất hiền mà bây giờ đã là nơi tử thủ một mất một còn.
Lan, em làm sao sống nổi giữa hai lằn đạn, giữa trận thư hùng còn hơn là huyết hải thâm cừu giữa những vũ khí tối tân nhất được đem đến từ những cường quốc văn minh nhất hoàn cầu.
Công viên Hoàng Hôn giờ đây là lằn mức giao tranh của những chiến xa và những trận xáp lá cà bằng lưỡi lê và lựu đạn. Ngôi Giáo Đường nhỏ chắc cũng không còn gì, tượng Chúa trên Thập Giá có nhiệm mầu chăng trong bom đạn. Căn nhà của Lan nằm trong một cư xá gần mấy khu quân sự và dinh Tỉnh Trưởng chắc là đã trở thành đống gạch vụn, và ngôi trường với mấy lớp học sơ sài bàn, chữ phấn trắng viết nguệch ngoạc trên bảng đen trong một lớp tiểu học : ẤU BẤT HỌC LÃO HÀ VI? Nhỏ mà không học, lớn lên biết làm gì? Không biết Lan đã giải thích thế nào câu cách ngôn đó cho đám học trò đầu xanh. Chứ tôi, tôi đã quá nản, nhỏ học hay không học, lớn lên cũng đi lính, cũng bị đẩy vào cuộc giết chóc kéo dài mấy chục năm nay, cũng chết, cũng tật nguyền hay cũng bàng hoàng ngu ngơ nếu còn sống sót.
Lan, gia đình em ở Quảng Trị. Riêng mình em thì sống với người bà con ở Bình Long. Có những thành phố nào bị làm vật thiêu thân hơn hai địa danh đó nữa? Có định mệnh nào nghiệt ngã hơn nữa?
Giờ đây, tôi đợi chờ tin em từ cõi mịt mùng, và thi sĩ Hữu Loan ơi, cho tôi sửa một chữ trong câu thơ bất hủ của ông:
Xin đừng chết người em nhỏ hậu phương.
HOÀNG NGỌC TUẤN
(Trích tuần báo ĐỜI số 132, tuần lễ từ 18-5 đến 25-5-1972)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét