Chủ Nhật, 19 tháng 4, 2026

NHƯ CHIM RỪNG SÁO NÚI - Nguyễn Công Minh


Mùa hè này chú Văn lại không về rồi, chú Văn không ghé lại. Cô bé bây giờ không còn "mít ướt" như xưa nữa đâu, Hà Miên bây giờ không còn đòi quà vặt. Không còn bắt chú phải ngồi chải chí bằng lược dày nữa đâu. Hà Miên lớn rồi cơ mà, Hà Miên đang học thi chú có biết? Vậy mà giận chú Văn ghê lúc nào chú cũng làm như Hà Miên mới vừa tướt lật, tướt mọc răng không bằng. Nhớ lần ăn cơm với chú, Hà Miên làm đổ có hai hột cơm mà cứ trêu hoài. "Ăn uống đổ tháo như con nít đầy tháng bị ọc sữa". Lần về này, chú mặc sức mà trâng tráo nhìn Hà Miên lớn. Hà Miên không thèm thắt "nơ" đỏ hai bên bím tóc, không thèm ăn cà rem nhễu nhão, mà Hà Miên cũng không thèm ngậm mấy hột ô mai của chú Văn cho đâu. Làm như vậy con nít lắm phải không chú?
 
Chú Văn về lần này Hà Miên sẽ bắt chú tập Hà Miên uống rượu, tập nhấm nháp café "phin" cơ, thứ mà ba và chú Văn thường uống đó. Hà Miên thấy chú Văn đạo mạo người lớn, chú Văn khinh khỉnh ngồi bên ly café nghi ngút khói. Chú Văn già cỗi, chú Văn chai lỳ sau những hơi thuốc. Phải rồi, Hà Miên phải học hút thuốc nữa. Chắc đắng lắm phải không chú? Và hôi nữa? Để coi nào. Ừ, phải rồi chú Văn là vua ngáp dài mà không che miệng đó. Sời ơi! Cái răng khểnh của chú sao mà dễ "xương" ghê. Cứ trông miệng chú làm muốn "ghét" ghê. Chả bà Đoan dạy vạn vật, bà Đoan khó cứ như ông Chằn, có lần bà ngáp không kịp che tay trông cứ như mồm sư tử trong sở thú. Chú Văn còn nhớ cái mồm sư tử không? Hôm kỳ chú Văn đưa Hà Miên đi vào xem sở thú đó.
 
Mà nè chú Văn có biết thằng Hy em cô Tỷ không? Thằng lỏi đó hôm qua đi hỏi cưới Hà Miên. Trời ơi! Thiệt là rùng rợn phải không chú Văn? Hà Miên đang leo ổi ngoài vườn, nghe chị ở ra cười, bảo: - Người ta hỏi cưới cô trong nhà, ngoài này còn mải mê lo hái ổi. Không sợ đằng trai họ cười cho thúi đầu à? Nghe chị ở nói Hà Miên suýt chút nữa buông tay mà té rớt. Đầu óc Hà Miên, quay cuồng, tối sầm lại. Thiệt là loạn phải không chú Văn? Bộ thằng lỏi đó hết vợ để cưới sao mà cứ nhằm Hà Miên? Hà Miên biết ba má vì xã giao mà tiếp họ chứ đời nào ba má nỡ nhận lễ hỏi. Mà ví dầu ba má có gả ép cho thằng nhóc Hy đó, thì Hà Miên cũng không thèm ưng đâu. Hà Miên mà có chồng thì chú Văn buồn lắm, Hà Miên biết hết mà! Có lần Hà Miên khen một ông bạn của chú đẹp trai, vậy mà chú Văn buồn giận đến lử lừ cả buổi cơm tối. Hà Miên mà có chồng rồi, chú Văn sẽ ngàn đời không trở lại ghé thăm. Chú sẽ không bước vào lại cửa cổng có nhiều hoa ti gôn đỏ. Chú Văn sẽ ngàn đời làm chim rừng sáo núi soải cánh về buôn ngàn miệt rú. Chim về núi không một lần trở lại đồng bằng. Sáo về buôn biết bao giờ về cành cũ?
 
Hà Miên lấy chồng rồi ai sẽ biên thư? Mươi mười lá thư dày cộm để đổi lấy của chú một tờ thư ngắn mỏng, viết tháu, viết dối. Thư chú Văn viết thật nhiều lỗi chính tả, thư chú Văn dán thiếu tem. Chú Văn làm Hà Miên cứ phải nộp tiền phạt hoài. Hà Miên biết mà! Lương chú lãnh ra ít lắm, chú lại phóng đãng ăn tiêu nữa. Cô nào mà lấy chú Văn sau này chắc là khổ lắm.
 
Mấy hôm nay Sài gòn lạnh căm căm về sáng. Không biết chú Văn giờ này ở đâu? Làm gì? Nơi đó mây rừng gió rú lạnh lắm? Chú Văn đã bận áo ấm vào chưa? Chiếc áo len màu tro Hà Miên đan tháng rồi đó. Nơi đó chú Văn bây giờ đang hút thuốc? Chú Văn còn tiền mua thuốc không? Bữa nay ngày mười rồi, trong bóp chú Văn còn bao nhiêu tiền để lây lất đến hai mươi tây đầu tháng? Nơi đó, chú Văn đang nằm ruỗi dài trùm chăn mà gợi nhớ? Chú Văn nhớ gì về thành phố đèn hoa áo dài, robe ngắn? Những chiếc áo dài nhiều mầu năm tà, ba vạt. Thành phố đầy dẫy những quán café về tối, những quán ồn ào một loại nhạc kích động, sáng trắng trong ánh màu black-light. Thành phố náo nức đua đòi, hăm hở níu kéo người chưa đến, thành phố nuối tiếc vô vàn cho kẻ bỏ đi xa.
 
Hà Miên nhớ ra rồi - có lần chú tự ví mình như một thứ mọi chưa được đặt tên trên miệt buôn. Sời ơi! Chú khôn ghê cơ, chú mà là mọi thì Hà Miên phải là một thứ sắc dân gì đó man di hơn, mọi rợ hơn, tỉ như mọi rừng Phi Châu. Như chú Văn có thật sự là mọi rừng đi nữa, thì Hà Miên nguyện sẽ đời đời làm sơn nữ. Cô sơn nữ sẽ ca múa cho mọi cô đơn nghe lúc buồn. Sơn nữ sẽ hái cây rừng cho mọi cô đơn ăn, dâng nước nguồn cho mọi cô đơn uống. Sơn nữ sẽ ngủ dưới lá rừng hoa dại. Sơn nữ sẽ thu gọn mình trong vòng tay mọi cô đơn.
 
Những giọt mưa khuya gõ nhịp trên mái ngói. Những cơn gió lùa rì rào qua kẽ lá chòm cây. Tiếng rỉ rả côn trùng não nuột vọng về. Thênh thang như giáo đường về tối, khoan nhặt du dương như một biến khúc cổ tây phương. Mưa thêm nặng hột, phủ chụp thành phố đêm. Cơn mưa nhẹ không sấm chớp. Hà Miên nghe nặng trịch đôi mắt, Hà Miên kéo cao chăn. 
 
Có tiếng chuông reo, Hà Miên tất tả ra mở cổng. Qua phút ngỡ ngàng, Hà Miên reo vui:
 
- A, chú Văn về...
 
Văn nhận ra Hà Miên trong bộ complet màu tối sẫm. Đứa con gái sau phút ngỡ ngàng, hấp tấp rộn ràng chạy ra mở khóa cổng, như sợ rằng sự chờ đợi sẽ làm chú Văn đổi ý. Rồi chú Văn sẽ lại ra đi như con chim lạ đậu lại thành phố, một cái ngẩng đầu, hai cái tỉa lông, chốc chốc lại cất cánh bay đi trong sương khuya gió sớm.
 
- Thịnh có về phép không?
 
- Thật lâu rồi, sáu tháng hơn. Chú Thịnh cũng lười biên thư như chú.
 
- Chú vừa được thư của nó.
 
- Chú về phép à?
 
- Ừ, chiều cuối tuần sao cô bé không đi phố?
 
- Bận học thi, bài vở còn nhiều quá.
 
- Dạo này còn mút cà rem nữa không?
 
- Chú thì cứ vậy luôn. Truyện xưa xửa như Kim tự tháp Ai Cập.
 
- Ghẹo cho cô bé nhớ đời.
 
- Ai thì Hà Miên nhớ, chứ chú thì không, chắc chắn trăm phần ngàn là không.
 
Chú Văn lừ lừ mắt nhìn Hà Miên nói. Chú Văn thừa khả năng đo lường chân giả trong từng lời nói Hà Miên. Chú Văn chằm chằm nhìn làm Hà Miên như bị nổi gai, như bị rởn tóc gáy. Cũng cái nhìn này, lần về phép trước, chú Văn nói bên tai Hà Miên "Mắt Hà Miên sâu như vực, trong không gợn như nước đầm Thủy Tú, vời vợi như mặt phá Tam Giang. Đôi mắt hiền thục như gió chiều về đầy phía sau cồn cát vàng chạy dài mút mắt. Mắt Hà Miên xanh như rặng dương vút, che chưa hết nóc giáo đường rong rêu cao. Đôi mắt chan chứa u hoài như ngư dân miền biển, nhìn về phía trời cao mà mơ ước chuyện mưa thuận gió hòa".
 
- Chú nhìn gì dữ vậy?
 
- Xem cô bé lớn.
 
- ...
 
- Và đẹp.
 
- Chú không có quà cho Hà Miên sao?
 
- Có, lần họp hành quân tuần trước, ở Tiểu Khu, chú có ghé qua phố chợ mua cho cô bé vài hộp mè xửng.
 
- Hà Miên không ăn mè xửng đâu.
 
- Chú không thể mua những thứ ngon hơn được.
 
- Không phải vậy, ăn mè xửng sún hết răng.
 
- Sún hết răng dễ thương.
 
Hà Miên dẫy nẩy, Hà Miên cười lớn, Hà Miên dỗi hờn:
 
- Ghét chú ghê.
 
- Nhiều ít?
 
- Hơi nhiều nhiều.
 
- Mai mốt chú đi rồi ghét. Bây giờ thời...
 
- Thời sao chú?
 
- Giặt dùm chú bộ đồ dơ đang bận.
 
- Giặt đồ chú phải tốn một hộp bột Viso, và mươi mười thước khối nước.
 
- ...
 
- Mà thôi. Miên không giặt đồ chú đâu.
 
- Sao vậy?
 
- Thấy nó kỳ cục sao đâu
 
- Đừng lỳ, ngoan chú thương nhiều, tối chú dắt đi ciné.
 
- Chú xin ba má giùm nghe. Chỉ có chú xin mới được thôi.
 
Buổi tối trời đen thẫm, sao trời kết hoa trên cao. Gió hây hây lạnh, không mưa. Hà Miên đi bên chú Văn. Con đường thẳng dài có nhiều cây lớn trồng dọc bên lộ. Con đường xe chạy vút nhanh có ít ngã tư. Một vài ông cảnh sát già uể oải đứng bên đường chờ mãn phiên gác. Chú Văn hút thuốc nhiều hơn nói. Hà Miên cố nhì nhằng chậm bước, con đường vẫn mất hút sau lưng. Con đường hôm nay ngắn, thời gian như trôi nhanh.
 
- Ba má có hỏi Hà Miên bảo là chú đưa đi coi hát nghe hôn.
 
- Chi vậy?
 
- Con gái không được đi đêm ngoài phố, nhất là với một người đàn ông. 
 
- Hà Miên đi với chú mà.
 
- Thì...
 
Chú Văn ỡm ờ, chú Văn bối rối, Hà Miên thích thú ra mặt. Hà Miên biết mà! Ít ra chú Văn cũng phải có lúc bối rối, Hà Miên biết có lúc rồi chú Văn cũng "người" như ai.
 
Con đường dẫn về nhà nhiều bóng tối, lối sỏi từ cổng vào nhà lại càng thêm nhiều bóng tối dưới giàn hoa ti gôn. Có tiếng gió rù rì trong lá. Hà Miên loay hoay mở khóa cửa, chú Văn đứng im. Im lặng toàn diện. Một lúc Hà Miên đưa chìa khóa cho chú Văn mở dùm. Chú Văn cầm lấy bàn tay Hà Miên. Hà Miên làm gì đây với đôi tay lạnh run trong lòng bàn tay ấy?
 
 
NGUYỄN CÔNG MINH     
 
(Trích tuần báo Tuổi Ngọc số 45, tuần lễ từ 6-4 đến 13-4-1972)
 

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét