Hiển thị các bài đăng có nhãn Nguyễn Thanh Trịnh. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Nguyễn Thanh Trịnh. Hiển thị tất cả bài đăng

Chủ Nhật, 13 tháng 9, 2026

CHIẾC XE BUÝT MÀU XANH - Nguyễn Thanh Trịnh


Khoảng 5 giờ chiều, trên vỉa hè Sở Hỏa Xa ở góc đường Hàm Nghi và công trường Quách Thị Trang, thiên hạ đang đứng đông nghẹt để chờ đợi một chuyến xe buýt. Vào giờ tan sở nên ai cũng mong về nhà sớm để nghỉ ngơi. Trong đám đông đủ hạng người đó có một gã thanh niên cũng đang nôn nóng đợi chờ. Tay hắn cầm một vật được gói kín bằng giấy báo và hắn luôn luôn cẩn thận tránh né không để người khác chạm vào.
 
Khoảng 10 phút sau, một chiếc xe buýt màu xanh to lớn kềnh càng đi đến. Hàng chữ đỏ ghi trên khung kính phía trước cho biết lộ trình xe chạy: Sài Gòn - Gia Định. Ngay khi xe chưa ngừng lại, hắn cũng như những người khác đã vội vã bước lên khung cửa mở ở phía hông xe. 
 
Trong xe đã có nhiều hành khách, những người mới lên phải chen lấn nhau ở lối đi chật hẹp để tìm chỗ ngồi. Một tay nắm thanh sắt ở trần xe và một tay ôm sát gói giấy vào ngực, hắn đưa mắt liếc nhanh tìm thấy một ghế còn trống vội nhào đến giành. Vừa ngồi xuống ghế hắn đã bị xô đẩy, đầu chạm vào khung xe đau điếng. Chiếc ghế chỉ vừa đủ cho hai người ngồi nhưng một cô gái đã chen vào ngồi ở giữa hắn và một người đàn bà mập mạp.
 
- Ông ngồi sát vào, cho tôi ngồi với.
 
Chẳng thèm nhin người vừa nói, hắn ép mình vào cửa kính nhìn xuống đường. Thiên hạ vẫn tiếp tục chen nhau bước lên xe dù trong lòng xe chẳng còn chỗ đứng. Tài xế bóp còi "tin tin" rồi rồ máy chạy. Chiếc xe rùng mình trườn đi như một người lên cơn sốt.
 
Trời oi nồng như sắp đổ cơn mưa, không khí trong xe ngột ngạt khó thở mặc dù các cửa kính đều đã được kéo lên. Chiếc xe buýt chạy chậm rì trên đường Lê Lợi đông xe nên chẳng có chút gió nào từ lòng phố thổi vào. Nhận ra cửa kính chỗ mình ngồi chưa mở, hắn nhổm người cố đẩy lui hai miếng sắt gần hai bên cửa kính lên. Hì hục mãi vẫn không đẩy được tấm kính, mồ hôi ở trán hắn bắt đầu nhỏ giọt. Có tiếng cô gái nói:
 
- Ông nhìn tấm giấy kia kìa.
 
Hắn ngẩng đầu nhìn lên, phía trên cửa kính có tấm giấy ghi: "Cửa hư xin đừng mở". Hắn ngồi xuống càu nhàu:
 
- Tại sao các cửa khác không hư lại hư ngay cửa chỗ tôi ngồi?
 
- Chẳng việc gì mà ông phải thắc mắc, nó hư vì nó đã hư chứ còn tại sao nữa.
 
Nghe cô gái trả lời ba phải, hắn bực mình quay sang nói:
 
- Chứ không phải tại cô à?
 
- Tại tôi? Phải nói tại ông mới đúng.
 
- Tại tôi?
 
- Chứ còn tại ai nữa. Nó không muốn người đi đường nhìn rõ bộ mặt nhăn nhó của ông. Nhìn ông người ta sẽ tưởng đi xe buýt khổ cực lắm, vậy còn ai dám bước lên xe.
 
- Xe buýt này của cô?
 
- Không.
 
- Vậy sao cô bênh vực quyền lợi cho xe buýt quá vậy? À tôi hiểu rồi, cô được chia huê hồng 20 phần trăm để quảng cáo cho xe buýt phải không?
 
Cô gái đỏ mặt ngồi im. Hắn khoái chí quên cả nóng bức, ngồi rung đùi cười. Cô gái đưa mắt nguýt hắn:
 
- Chẳng việc gì mà ông phải cười. 
 
Hắn vẫn tiếp tục nhe răng cười để chọc tức nàng.
 
- Ông cười trông mặt nhăn nhó như con khỉ.
 
Hắn nói:
 
- Vậy tôi khóc nhé?
 
- Ừ, ông khóc có lẽ nước mắt sẽ làm không khí mát mẻ hơn.
 
Hắn làm bộ khóc hu hu rồi hỏi:
 
- Cô thấy mát mẻ chưa?
 
Cô gái nhăn mặt nói:
 
- Ông làm tôi càng nực thêm.
 
- Thôi xin cô đừng nhăn nhó nữa.
 
Cô gái gắt:
 
- Ông làm gì mà cấm tôi nhăn nhó?
 
- Tôi không cấm cô nhưng vì quyền lợi của hành khách trên xe, tôi yêu cầu cô.
 
- Quyền lợi cái gì?
 
- Nhìn cô nhăn nhó hành khách sẽ tưởng chiếc ghế nào trên xe buýt cũng có đinh và họ cảm thấy bất an.
 
Cô gái liếc mắt nhìn hắn một cách căm tức nhưng chẳng biết nói gì. Còn hắn chọc tức được nàng, hắn lại khoái chí cười. Đành hanh nữa đi em, anh dư sức đành hanh hơn em mà.
 
Một người bán vé mặc đồng phục mầu xanh xám đến chỗ hắn ngồi. Hắn móc túi đưa 50 đồng, người bán vé hỏi: 
 
- Ông đi đâu?
 
- Đi suốt.
 
Người bán vé xé đưa cho hắn một tờ vé ghi 30 đồng. 
 
- Ông đợi có tiền lẻ tôi thối lại sau.
 
Cô gái nói với người bán vé:
 
- Thôi khỏi thối lại mất công. Đây tôi đưa ông thêm 10 đồng nữa vậy là đủ hai vé đi suốt.
 
Hắn há hốc miệng định cằn nhằn "Sao cô chơi cha quá vậy" nhưng cô gái đã nhanh miệng nói:
 
- Tôi tin ông là một người thông minh.
 
Hắn nổi sùng gắt:
 
- Thông minh cái quái gì. Tôi không ưa cô nịnh.
 
- Đấy chính vậy tôi mới nghĩ ông là một người thông minh. Ông là một người quân tử không thích nghe người khác ca tụng mình. Ông cũng không thèm đôi co 20 đồng đã mất như một người keo kiệt, bần tiện phải không ông?
 
Hắn giận điên lên vì bị nàng xỏ ngọt. Hắn muốn thân ái tặng nàng một cái tát vào mặt nhưng nụ cười của nàng như một nụ hồng có gai khiến tay hắn run run. Thượng Đế đã chẳng cho người đàn ông có đủ can đảm tát một nụ hồng có gai, hắn đành thở dài. 
 
- Ừ thì tôi thông minh nhưng chắc suốt đời tôi sẽ không bao giờ thông minh bằng hai người đã sinh ra cô.
 
Cô gái thích thú cười:
 
- Ông không giận tôi chứ?
 
Hắn cố nuốt nước bọt đắng ngắt trong miệng:
 
- Ồ không. Đáng lẽ tôi phải xung phong mua tặng cô một vé xe mới phải.
 
- Cám ơn lòng tốt của ông. Xin ông cho biết quí danh để tôi ghi ơn.
 
Tên trong căn cước của hắn là Siêng nhưng hắn sợ nói ra nàng sẽ hiểu lầm hắn có tên Tây là "Chien" nên hắn phịa:
 
- Tôi tên Dũng. Còn cô tên gì?
 
- Tôi tên Loan.
 
- A! Tên chúng ta giống hệt hai nhân vật tuyệt vời trong truyện dài Đôi Bạn của Nhất Linh.
 
- Vậy chúng ta sẽ là một "đôi bạn", ông đồng ý không?
 
Được nàng ngỏ lời làm quen trước, hắn sung sướng gật đầu lia lịa tán thành.
 
- Đồng ý mạnh như thần. Tôi rất hân hạnh được làm "đôi bạn" với cô.
 
Bấy giờ hắn mới đưa mắt quan sát kỹ "người bạn" của mình. Nàng có mái tóc cắt ngắn, uốn úp vào phía trước và sau gáy trông rất ngộ. Nhìn chung: Tai, mắt, mũi, họng, miệng, môi, răng, cằm, tay chân của nàng đều đẹp. Nhìn riêng: trán nàng quá thấp. Có lẽ ngày xưa còn bé, mẹ nàng bồng nàng rồi vô ý đánh rơi nàng té, đầu dộng xuống nền xi măng nên nàng mới có cái trán thấp một cách kỳ cục như vậy. Chứ Thượng Đế là một nhà nghệ sĩ tài hoa, Ngài đâu có thể lỡ tay sáng tạo một tác phẩm đáng trách kiểu đó.
 
Cô gái mặc áo dài mầu trắng. Hắn không biết nàng là học sinh hay sinh viên, thư ký hay nhà bếp. Dù nàng là gì đi nữa được quen với nàng, hắn (người xấu xí) cũng cảm thấy hãnh diện nhiều. Thấy hắn chăm chăm nhìn mình cô gái hơi đỏ mặt. Nàng chớp chớp đôi mắt hỏi:
 
- Làm gì mà ông quan sát tôi kỹ như quan sát cóc nhái trong giờ vạn vật vậy?
 
- Phải quan sát kỹ chứ. Tôi sợ mình "bé cái lầm" như một ông sinh viên Văn khoa cặp bồ với một cô khi bị cảnh sát hỏi giấy tờ, chàng mới khám phá ra "nàng" là trai giả gái. Chuyện đó báo nào cũng đăng, cô không biết sao?
 
- Bộ tôi trông giống con trai lắm à?
 
- Nếu không nhìn thấy cô, chỉ nghe cô nói tôi nghĩ cô là một đấng nam nhi "vai năm tấc rộng, thân mười thước cao."
 
- Xí, ông cho tôi ăn nói bặm trợn lắm phải không?
 
Hắn bật cười:
 
- Đâu có, cô ăn nói nhu mì và nhã nhặn lắm lắm, chỉ hơi hơi khiến người nghe "nhức óc" mà thôi.
 
Cô gái có vẻ giận dỗi, nàng quay mặt nhìn sang hướng khác. Hắn nghĩ mình thật ngu, mới làm quen với nàng vậy mà không biết "lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau". Tình yêu có bao giờ đến với người thành thật đâu. Cứ đọc mấy mục kết bạn tâm tình trên nhật báo thì biết. Điều kiện ắt có và đủ để người ta "tâm tình" với nhau là thành thật. Nhưng Trời ạ, nếu ai ai cũng thành thật thì cái mục đó đã bị dẹp từ lâu. Tình yêu luôn luôn sống nhờ bóng tối. Bóng tối do Thượng Đế tạo ra và con người góp phần vào. Có đôi tình nhân nào dám "tâm tình" dưới ánh đèn néon sáng choang đâu. Họ thường tìm đến nơi có bóng tối giúp họ che giấu khuôn mặt, để dễ dàng nói dối một cách rất thành thật mà không mắc cỡ.
 
Còn bạn, bạn có dám thành thật nói người yêu của bạn hôi nách không? Hay thay vì tặng nàng một chai thuốc trị bệnh đó, bạn sẽ rối rít khen nàng có một mùi hương đặc biệt nhất hoàn cầu. Một mùi hương khiến bạn nhớ nhung ray rứt ngủ không được (mặc dù đã uống thuốc an thần) mỗi khi xa nàng. Một mùi hương gồm các hương thơm của hoa hồng, lài, cúc, vạn thọ, thiên lý, cam, chanh, quýt, bưởi... trộn lẫn với hương thơm của trái sầu riêng, mít, ổi, mãng cầu, chà là, chôm chôm... Chỉ có Trời mới biết bạn sẽ thành thật khen mùi hương của nàng thơm như cái quái gì.
 
Hắn biết mình đã lỡ lời nhưng không dám xin lỗi vì xin lỗi lại càng xác nhận điều hắn nói là đúng nên mới khiến nàng giận. Hắn nghĩ phải tìm cách lái câu chuyện sang hướng khác, phải tìm cách chứng tỏ cho nàng biết nàng ăn nói rất có duyên và khiến người nghe "bổ óc" vô cùng. Hắn chưa nghĩ ra cách nào thì vừa lúc chiếc xe buýt thắng gấp để tránh một người chạy băng qua đường. Hành khách trong xe ngã chúi về phía trước rồi bật ngửa ra sau. Người hắn ép mạnh gói giấy vào thành ghế, hắn la lên:
 
- Á! Chết rồi.
 
Cô gái hốt hoảng quay sang hắn hỏi:
 
- Xe đụng chết người hả ông?
 
Hắn lắc đầu chỉ gói giấy bẹp dúm:
 
- Không... không... gói giấy của tôi.
 
- Gói gì mà ông lo lắng quá vậy?
 
- Ư... ư... một gói giấy vậy mà.
 
- Nhưng gói gì mới được chứ? Ông mang hàng lậu phải không? Để tôi kêu cảnh sát.
 
- Ê, đừng nói ẩu. Tôi mang hàng lậu hồi nào? Một gói giấy là một gói giấy có gì lạ đâu.
 
- Ông phải mở cho tôi xem, tôi mới tin.
 
Hắn ngần ngừ rồi đưa gói giấy cho nàng:
 
- Cô không tin thì mở ra đi. Nhớ nhẹ tay một chút.
 
- Bộ chất nổ hả? Thôi tôi không dám mở đâu.
 
Miệng nói "không dám" nhưng tay nàng vẫn cầm lấy gói giấy và tháo những sợi thun bao quanh.
 
- A! Một bó hoa.
 
- Phải, hoa hồng.
 
- Ông định đi lễ Lăng Ông xin xăm tình duyên nên mua hoa để cúng phải không?
 
- Đâu có. Tôi mua hoa để tặng một người.
 
- Ông tặng ai?
 
- Tặng... má tôi.
 
- Ông thật là một người con có hiếu.
 
Nghe nàng khen, hắn chợt đỏ mặt. Má hắn đã chết từ lâu, hắn đâu còn có dịp để tặng hoa báo hiếu. Hắn mua hoa để tặng cô em gái một thằng bạn. Hôm nay sinh nhật của nàng. hắn đã phải bỏ xem phim Le Train do cô đào Romy Schneider đóng chiếu ở rạp Mini Đắt, để dành tiền mua 18 bông hồng tặng nàng. Cũng may nàng ăn sinh nhật 18 tuổi, nếu nàng ăn sinh nhật 60 tuổi chắc hắn phải trốn mặt vì không có tiền mua đủ 60 bông hồng.
 
Nàng là "người tình IBM" của hắn. Không phải vì nàng có bằng tú tài IBM lần đầu tiên được cấp phát ở Việt Nam mà vì nàng thường viết cho hắn những "thư tình IBM". Như trong một lá thư tình gửi cho hắn, nàng viết:
 
Anh yêu em?
(a) đúng
(b) sai
(c) vừa đúng vừa sai
(d) không rõ
(e) còn xét lại
 
Hắn đã tô đen chữ (a) trong lá thư bằng bút chì Gilbert số 2 đàng hoàng nhưng nàng đã gửi trả lại hắn lá thư với chữ (e) được bôi đen. 
 
Hắn không hiểu tại sao nàng lại viết cho hắn loại thư tình quái quỉ đó. Hắn nghĩ có lẽ nàng đã quên phương pháp làm luận thư tín mà nàng đã học từ lâu ở các lớp dưới. Như anh chàng Charlot trong phim Le Temps Moderne, suốt ngày cặm cụi vặn bù loong trong một hãng ráp xe hơi, khi ra về nhìn vật gì tròn tròn anh ta cũng tưởng là bù loong và móc túi lấy mỏ lết ra vặn bất kể đó là nút áo hay cái tai của người khác. Người tình IBM của hắn cũng bị méo mó nghề nghiệp như vậy. Nhìn đâu nàng cũng thấy những chữ a, b, c, d, e cần được bôi đen.
 
Có lần hắn đến thăm nàng vào lúc nàng đang say sưa học luyện thi tú tài. Trong khi ngồi ở phòng khách đợi nàng "điểm phấn tô son lại", hắn cầm một tờ nhật báo ở trên bàn lên xem và giật mình thấy các mẫu tự a, b, c, d, e in trên báo đều bị nàng bôi đen để tập dượt cho quen tay. Hắn vội vã đứng dậy đi soi gương rồi thở phào nhẹ nhõm. Thật may khuôn mặt hắn giống chữ (o) chứ giống chữ (d) chắc sẽ bị nàng lấy bút chì ra bôi đen ngay.
 
- Ông nghĩ gì vậy? Bó hoa có bị hư bông nào đâu. Chắc má ông sẽ cảm động ghê lắm nếu biết ông đã quá lo lắng cho bó hoa. Thôi để tôi gói lại cẩn thận giúp ông.
 
Tiếng nói của cô gái làm hắn trở lại thực tế. Hắn nhìn nàng và so sánh với người tình IBM. Hắn chợt nhớ đến chuyện "Thả mồi bắt bóng" trong Quốc Văn Giáo Khoa Thư. Một con chó tha một miếng thịt chạy trên cầu, nó nhìn thấy một con chó khác tha một miếng thịt to lớn hơn ở dưới sông, nó vội nhả miếng thịt đang ngậm trong miệng và nhảy xuống vồ miếng thịt của con chó kia. Không ngờ nó chỉ vồ bóng nó. Miếng thịt thật sự đã chìm xuống nước mất tăm, chú chó ta uống một no một bụng nước sông rồi cố ngoi vào bờ.
 
Hắn nghĩ mình sẽ chẳng dại thả mồi bắt bóng như vậy. Người tình IBM lúc này chỉ là cái bóng, cô gái đây mới chính là mồi, còn hắn là con chó. Một con chó tinh khôn hơn con chó trong Quốc Văn Giáo Khoa Thư.
 
Khi cô gái trao lại hắn bó hoa đã được gói lại cẩn thận, hắn xua tay và niềm nở nói: 
 
- Cô cứ giữ lấy. Tôi xin tặng cô để kỷ niệm ngày chúng ta quen nhau.
 
Cô gái tròn mắt ngạc nhiên:
 
- Ồ, tôi không dám nhận đâu. Để ông tặng má ông.
 
- Má tôi già rồi, chắc bà ấy ít thích hoa. Tôi sẽ mua tặng má tôi một món quà khác. Cô cứ lấy bó hoa đi.
 
Cô gái phân vân suy nghĩ một lúc rồi nói:
 
- Thôi được, tôi xin nhận tạm cho ông vui lòng.
 
Nhận tạm! Nghe nàng nói sướng không. Cho ông vui lòng! Nàng làm như nàng là Phật Bà Quan Âm vừa ra tay cứu độ một người ra khỏi vòng khổ đau oan nghiệt. Hắn xót ruột muốn đòi lại bó hồng nhưng các cụ ngày xưa đã dậy rằng: Bắc thang lên hỏi ông Trời, hoa hồng tặng gái có đòi được không? Hắn bèn vuốt bụng ngồi im.
 
Chiếc xe buýt chạy gần đến Lăng Ông, không biết hôm nay là ngày rằm hay mùng một mà thiên hạ đi lễ rất đông. Trong sân rộng có mộ tả quân Lê văn Duyệt, các bà Tầu đứng chen nhau cúi lậy, tay cầm những bó nhang khói bốc lên nghi ngút. Xe chạy qua khỏi Lăng Ông là sắp đến bãi đậu. Hắn nghĩ cần phải giữ chặt mối dây liên lạc với nàng, hắn hỏi:
 
- Nhà cô ở đâu xin cho biết địa chỉ để có dịp tôi ghé thăm?
 
Cô gái nói:
 
- Thôi ông khỏi ghi nhớ địa chỉ mất công, tôi sẽ mời ông đến nhà tôi uống nước ngay bây giờ.
 
Hắn mừng rỡ cười:
 
- Như vậy còn gì bằng. Cô xuống xe chỗ nào, tôi cũng xuống theo.
 
Cô gái chỉ tay ra ngoài:
 
- Đến đầu dường kia ông xuống xe trước nghe. Tự trong xe có người quen nên tôi không muốn xuống cùng lúc, đợi một vài người xuống theo ông rồi tôi sẽ xuống sau. Kìa xe sắp chạy đến trạm ngừng, ông chuẩn bị đi.
 
- Cô xuống ngay nghe. Đừng để tôi thất lạc mất cô tội nghiệp. 
 
Cô gái cười:
 
- Được mà tôi sẽ xuống ngay mà.
 
Hắn đứng dậy len ra lối đi ở giữa xe. Tay nắm thanh sắt ở trần xe hắn di chuyển dần đến cửa xuống. Xe chạy từ từ rồi ngừng lại ở một trạm gần ngã tư. Cửa trước vừa mở hắn vội theo chân một vài người bước xuống đường. Chiếc xe dừng lại khoảng một phút cho hành khách lên xuống, máy xe vẫn được giữ cho nổ đều.
 
Khi người tài xế bóp còi "tin tin", hai cửa xe được đóng lại và chiếc xe chậm rãi lăn bánh. Hắn ngơ ngác nhìn quanh thấy cô gái vẫn chưa xuống, nhìn lên xe hắn thấy nàng đã đổi chỗ ngồi ở một ghế trước có cửa kính mở ngỏ. Hắn vội chạy theo xe gọi:
 
- Loan... Loan...
 
Cô gái nhô đầu ra ngoài cửa xe cười:
 
- Xin lỗi ông...
 
Hắn chạy sát bên hông xe, hỏi:
 
- Cái gì?
 
Một người soát vé hé đẩy cưa xe, quát:
 
- Đừng chạy theo xe, muốn chết à.
 
Chiếc xe vụt chạy nhanh, thành xe chạm mạnh vào người khiến hắn ngã nhoài xuống mặt đường cùng lúc hắn nghe loáng thoáng tiếng cô gái nói:
 
- Tôi không phải tên Loan.
 
Hắn lồm cồm bò dậy. Chiếc xe buýt đã chạy được một quãng xa, khói phun um ở trên nóc. Hắn nhảy lên vỉa hè đứng phủi vết bẩn ở quần áo. Bấy giờ hắn mới nhận ra một vết thương rướm máu ở khuỷu tay đau rát. Hắn lẩm bẩm. Hôm nay mình thật hên. Nhờ quới nhân phù trợ mà mình đã tránh kịp nếu không chiếc xe buýt mầu xanh (mầu của tình yêu?) đã đè mình nát thây!
 
 
NGUYỄN THANH TRỊNH        
 
(Trích tuần báo Tuổi Ngọc số 144, phát hành ngày 20-9-1974)
 
 
 

Thứ Sáu, 4 tháng 9, 2026

CHỜ ĐỢI NIÊN HỌC MỚI - Nguyễn Thanh Trịnh


Mùa hè đã chấm dứt. Kha nôn nóng đợi chờ ngày khai giảng niên học mới. Chàng nôn nóng để được mặc quần áo đẹp, ôm sách vở mới, gặp lại bạn bè sau ba tháng hè xa cách? Không phải vậy đâu. Kha đã sống qua lứa tuổi học trò đẹp nhất một đời người. Bây giờ chàng đi dậy.
 
Vậy Kha nôn nóng để được gặp lại các bạn đồng nghiệp? Không, chàng không ham chuyện gặp lại đó. Nhìn những khuôn mặt đứng đắn, nghiêm trang, đạo mạo của các bạn đồng nghiệp, Kha thường cảm thấy mệt mệt.
 
Nôn nóng để gặp lại một cô học trò xinh đẹp? Làm gì có chuyện đó. Kha còn mong các cô học trò của chàng lớn mau lên. Dời trường. Đi xa (hay ở lại ngay quận lỵ này cũng được) lấy chồng. Cho xong.
 
Nôn nóng để gặp lại ngôi trường cũ thân yêu? Kha không có dư tình cảm dành cho đồ vật. Ngôi trường, bảng đen, phấn trắng, bàn ghế có hư hỏng thiếu hụt đã có ông hiệu trưởng, bác cai trường, hội phụ huynh học sinh thay chàng lo cho những đồ vật đó.
 
Vậy Kha nôn nóng chờ đợi cái gì ở niên học mới? Chàng nôn nóng chờ đợi một lá thư. Chỉ có vậy.
 
Ba tháng hè. Khoảng thời gian mơ ước của bất cứ người đi dậy nào vì sẽ được sống thảnh thơi. Không phải lo nạn soạn bài, chấm bài. Không phải lo đúng giờ giấc. Như một ngôi nhà từ lâu bị đóng kín vì chủ nhân đau ốm hay đi vắng, bây giờ những cánh cửa được mở tung đón chủ nhân trở về, đón ánh nắng ban mai rực rỡ, đón những ngọn gió đêm tươi mát thổi vào. Trong ba tháng hè, tâm hồn và hành vi của người đi dậy cũng được mở tung sau chín tháng bị đóng kín
 
Tất cả những người bạn của Kha đã được sống thảnh thơi trong mùa hè. Họ đã trở về quê nhà hay đi đến một thành phố khác để nghỉ xả hơi, để được sống tự do không bị những đôi mắt dòm ngó, phán xét của học sinh và các phụ huynh. Tưởng tượng sống ở một nơi không bị những đôi mắt đó theo dõi thật sung sướng biết bao.
 
Nhưng Kha đã không được sung sướng biết bao. Không được sống thảnh thơi như các bạn trong ba tháng hè vừa qua vì chàng đã ở lại quận lỵ có nhiệm sở của chàng và làm việc như những ngày trong niên học cũ. Kha có nhiệm vụ phải trực trường? Ôi, chàng đâu có hân hạnh làm Giám học để sốt sắng thi hành nhiệm vụ đó. Kha phải ở lại và làm việc tối đa vì tình yêu. Người yêu của Kha ở chốn này và chàng không muốn dời xa nàng trong ba tháng hè dài dằng dặc? Ôi, nếu được vậy mảnh đất này đã là thiên đàng và chàng đã sung sướng biết bao.
 
Kha phải ở lại để dậy các lớp hè hai buổi sáng chiều và dậy thêm Cours toán ban đêm. Chàng muốn dành dụm một số tiền để lo đám hỏi người yêu của chàng ở quê nhà vào dịp cuối năm nay. Không có nàng chắc chàng đã theo thằng bạn Bắc kỳ đi rong chơi. Dù cho bao tử có đói chàng tin cũng sẽ được sống một thời gian thảnh thơi và thích thú. Nhưng vì nàng, vì những đòi hỏi của gia đình nàng Kha đã phải tiếp tục đóng kín những cửa sổ của tâm hồn, của hành vi trong ba tháng hè.
 
Những Cours toán ban đêm Kha dậy ngay ở căn phòng trọ. Chàng đã phải khó nhọc giảng giải những bài toán cho học sinh hiểu. Không phải những bài toán đó quá khó hay học sinh chậm hiểu mà vì Kha biết chính chàng không thích giải những bài toán đó một tí nào. Đấy không phải là thời gian để giải những bài toán hình học, đại số, vật lý, hóa học. Đấy là thời gian phải được dành cho nàng. Cùng nàng đi dạo chơi dọc theo bờ sông Hương trong đêm hè nóng bức. Cùng nàng vào trong thành nội có những cây nhãn lá mướt xanh và hương sen tỏa ra thơm ngát. Cùng nàng vào ngồi một quán nước có âm nhạc dịu dàng và ăn những ly chè hạt sen ngọt lịm...
 
Nhưng ở lại chốn này, Kha chỉ biết cùng học trò cặm cụi giải những bài toán khô khan, chán ngắt. Khi nghe những cậu học trò hỏi: "Ba tháng hè thầy không về thăm nhà thầy? Dậy nhiều vậy thầy không sợ bể phổi sao thầy?" Kha đã phải bóp vụn cục phấn trong tay để khỏi bạt tai chúng và môi chàng đã mím chặt để khỏi cau có. Chúng đâu có biết gì, chúng còn vô tư. Chàng nghĩ vậy và xoa dịu cơn giận dữ.
 
Còn nàng có biết gì không? Hay nàng cũng vô tư? Thắc mắc này đã khiến Kha nổi điên đập vỡ mấy ly lade khi chàng ngồi uống một mình trong căn phòng trọ vắng lặng sau những buổi dậy đêm
 
Thật ra Kha không sống cô độc khi phải ở lại đây ba tháng hè vì chàng đã có những người bạn chân tình ở địa phương này như: Thạch, Nghĩa, Nhật, Sơn, Võ, Thanh và còn nhiều nữa. Nhưng họ chẳng giúp được gì cho chàng. Những chai lade cũng chẳng giúp được gì cho chàng. Tất cả đều biết chuyện tình của chàng và nàng nhưng tất cả đều không hiểu tình yêu của chàng dành cho nàng.
 
Ngay cả thằng bạn Bắc kỳ ăn ngủ cùng phòng (nay đã đi xa) cũng không hiểu tình yêu đó. Hắn đâu đã yêu một cô gái nào bao giờ đâu mà hiểu chàng. Hắn chỉ yêu cây trúc đào sau vườn và say sưa nhìn ngắm những nụ hoa đỏ hồng lóng lánh sương đêm hé nở mỗi sáng như say sưa nhìn ngắm đôi môi người tình mỉm cười. Thấy dáng vẻ si mê điên khùng của hắn đã có lần chàng nổi điên cầm dao định đốn cây trúc đào nếu hắn không đứng ôm chặt gốc cây che chở cho những nụ hoa.
 
Chàng không yêu đương lẩm cẩm như thằng bạn Bắc kỳ kỳ cục đó. Tuy sinh ra ở một thành phố thơ mộng nhưng Kha không yêu những đóa hoa vớ vẩn, chàng yêu một cô gái cùng quê hương và dự định phải kết hôn bằng được với nàng. Tình chỉ đẹp khi còn dang dở. Cái "đẹp" đó chàng xin dành cho thằng bạn Bắc kỳ kỳ cục.
 
Gia đình của nàng rất giầu, có gian hàng lớn buôn bán đủ thứ ở phố chính. Còn gia đình chàng ở miền quê sống nhờ những vườn cau trổ trái bốn mùa. Đám hỏi và đám cưới của chàng khỏi lo vụ trầu cau vì đã có sẵn "cây nhà lá vườn" đủ biếu cho ngàn người, chàng chỉ còn lo mấy thứ lỉnh kỉnh: rượu, trà, bánh xu xê, vòng, nhẫn, áo cưới, xe hoa... Mấy thứ đó tuy lỉnh kỉnh nhưng cũng làm chàng điên cái đầu.
 
Cả hai gia đình đều sẵn sàng giúp đỡ chàng mấy thứ lỉnh kỉnh, sẵn sàng đùm bọc đời sống vợ chồng chàng, nhưng Kha từ chối sự giúp đỡ và đùm bọc đó. Bài học đầu tiên chàng học được ở Đại Học Sư Phạm không phải là phương pháp dậy dỗ học sinh mau hiểu mà là ý thức tự lập. Chàng muốn một gia đình cho chính tay chàng tạo ra. Cưới nàng xong chàng sẽ thuê nhà cho hai người ở rồi dành dụm tiền mua nhà, rồi dành dụm tiền cho những đứa con, rồi dành dụm tiền cho đủ thứ. Nhưng trước tiên chàng phải dành dụm tiền cho đám hỏi nàng vì vậy chàng đã ở lại quận lỵ để dậy hè.
 
Kha không nhận được lá thư nào của nàng trong suốt ba tháng hè. Ở đây chàng chỉ có một địa chỉ duy nhất là ngôi trường chàng dậy. Ba tháng hè trường đóng cửa những giấy tờ công văn đều được chuyển bằng tay từ Sở học chánh đến trường, còn những thư từ riêng chẳng thể gửi đến vì không có người đi nhận. Kha có thể mượn địa chỉ của một người bạn trong quân ngũ cho nàng gửi thư nhưng chàng không thích phiền phức. Vả lại chàng sợ những lá thư của nàng gửi cho chàng trong dịp hè sẽ khiến chàng không còn can đảm ở lại đây. Nhìn những con dấu bưu điện mang tên quê hương mến yêu và đọc những dòng chữ mảnh mai nàng viết, Kha dám có quyết định trở về quê nhà gặp nàng ngay cho bớt nhớ nhung. Trở về quê nhà, bỏ dậy Cours làm sao chàng còn có thể dành dụm đủ tiền đi hỏi nàng?
 
Mùa hè đã chấm dứt. Kha nôn nóng chờ đợi ngày khai giảng niên học mới để được nhận thư nàng. Cách một tuần trước ngày khai giảng Kha đã gửi cho nàng một lá thư bảo đảm để nàng biết dự tính của chàng đã thành. Chàng đã dành dụm đủ tiền cho đám hỏi. Nàng hãy gửi thư trả lời cho chàng biết ý kiến gấp qua địa chỉ nhà trường.
 
Ngày khai giảng đến, Kha vội vã tới trường nhưng chàng chẳng nhận được lá thư nào. Nhìn các cô cậu học sinh vui vẻ cười đùa với bạn bè sau những ngày hè tạm biệt, Kha đã buồn cho hoàn cảnh của chàng. Điều chàng nôn nóng đợi chờ ở niên học mới đã không đến.
 
Chàng tự hỏi phải chăng nàng đã đi lấy chồng trong mùa hè vừa qua? Ồ, đâu có chuyện lạ lùng đó được. Nàng phải chờ mình chứ. Mình đã trung thành với nàng vậy nàng bắt buộc cũng phải trung thành với mình. Hay nàng đã bị bệnh cúm nên chẳng thể viết thư trả lời? Giả thuyết này có thể tin được vì ở quê hương chàng mùa này mưa nắng bất thường và ai cũng có thể mắc bệnh cúm. Cầu trời cho nàng mắc bệnh cúm, chàng lẩm bầm, chứ nàng đừng mắc bệnh nôn nóng lấy chồng.
 
Nửa tháng sau ngày khai giảng đã trôi qua. Kha gửi cho nàng hai lá thư bảo đảm nhưng vẫn không thấy hồi âm. Bố khỉ người yêu, chảng lẩm bẩm khi ngồi một mình trong phòng giáo sư đợi giờ dậy. Em ỷ em đã đỗ tú tài IBM nên không thích viết thư phải không? Em đợi đến khi nào người ta in và bán những lá thư tình mẫu rồi mới mua về gạch gạch gửi cho anh phải không? Bố khỉ những lá thư tình mẫu.
 
Đột nhiên Kha bật cười. Chàng nghĩ chàng đã thốt ra hai tiếng "Bố khỉ" kỳ quặc một cách vô thức và chẳng hiểu chúng có nghĩa gì. Thằng bạn Bắc kỳ luôn miệng thốt ra hai tiếng đó và chàng không ngờ chúng đã xâm nhập vào đầu óc chàng lúc nào không hay. Bố khỉ đầu óc. Kha lẩm bẩm khi quẹt diêm châm một điếu thuốc.
 
Hai giờ đầu buổi sáng nay thật nản. Kha chẳng dậy được gì, có một bài toán nhỏ mà chàng giải ba lần vẫn sai khiến cả lớp cười ồ. Đầu óc chàng bay bổng đâu đâu và chàng đã chờ đợi tiếng kẻng báo hiệu giờ ra chơi ngay khi mới bước chân vào lớp. Rồi tiếng kẻng chờ đợi đã vang lên, Kha bẻ đôi cục phấn ném xuống bục gỗ như người vừa trút khỏi gánh nặng trên vai. Chàng cố nở một nụ cười chào học sinh và định nói vài lời xin lỗi nhưng chẳng thể hé môi, chàng đánh lắc đầu bước ra khỏi lớp. Mong các em sẽ hiểu và thông cảm cho tôi. Mong các em sẽ hiểu khi các em cũng nôn nóng chờ đợi một cái gì...
 
Phòng giáo sư đã có mặt các cô mặc áo dài đủ mầu ngồi nói chuyện "thiên trời địa đất" với các ông giáo. Kha rót ly nước trà uống một hơi rồi kéo ghế ngồi dựa lưng vào tường. Chàng muốn ngủ một giấc ngắn, chỉ năm phút thôi như ở quân trường, cũng đủ giúp chàng khỏe khắn dậy những giờ kế tiếp. Khổ nỗi tiếng trò chuyện, cười đùa của quí vị đồng nghiệp vang lên như bầy kiến lầm lì bò vào tai chàng khiến Kha không chợp mắt được. Xin lỗi quí vị đồng nghiệp, chàng than thầm, đây đâu phải là một cái chợ.
 
"Thầy có cái thư".
 
Kha tỉnh người, ngồi thẳng dậy nói cám ơn bác cai già khi đưa tay nhận lá thư. Chắc là thư của nàng rồi, ít ra nàng cũng đủ thông minh để hiểu rằng mình đang nôn nóng đợi thư của nàng chứ. Chẳng thấy tên người gửi đề ngoài phong bì nhưng nhìn nét chữ Kha cũng biết đây không phải thư của nàng. Chàng thở dài, vậy là mình đã mừng hụt. Không phải thư của nàng thì thư của ai đi nữa chàng cũng muốn quăng vào sọt rác.
 
Nhìn kỹ nét chữ Kha nhận ra thư của thằng bạn Bắc kỳ. Chàng không muốn đọc thư của thằng bạn kỳ cục làm gì, chàng chỉ muốn ngủ nhưng những tiếng cười đùa vẫn tiếp tục vang lên. Thôi thì đọc xem hắn viết gì. Hắn là giáo sư văn chương biết đâu văn của hắn sẽ giúp mình ngủ được.
 
KH.
 
Mày nói với ông Hiệu trưởng tao chưa thể ra đây ngay được. Có thể người ta không cho tao đi dậy nữa. Một ông chủ nợ đón nhà nạt nộ đòi tiền đúng vào lúc tao vừa uống xong chai 33. Chắc mày cũng biết tao vốn nhát như thỏ, yếu như sên nhưng có mấy chai yểm trợ tinh thần rồi tao dễ nổi máu anh hùng lắm lắm. Vì vậy tao đã dậy dỗ tên chủ nợ một trận, tay có, chân có, chai có, ghế có và hắn đã đi nằm bệnh viện lấy giấy chứng thương. Rồi thì kiện cáo, rồi thì tạm giam, rồi thì chờ ngày ra tòa. Như thế tao không thể tiếp tục đi dậy dù lúc này rất muốn đi dậy sau ba tháng hè rong chơi.
 
Hãy chịu khó thay tao tưới nước, bắt sâu ở cây trúc đào mỗi ngày. Hãy chịu khó quét dọn phòng sạch sẽ. Hãy chịu khó giữ vững niềm tin thế nào rồi người anh hùng đau gan cũng sẽ trở về.
 
TH.     
 
Bố khỉ thằng văn chương. Kha rủa thầm và xé lá thư ném vào sọt rác. Viết văn như thế không hiểu sao hắn lại đậu được bằng cử nhân văn chương và còn được người ta xuất bản cho một tập truyện ngắn nữa chứ. Văn chương gì chỉ khiến mình mất ngủ.
 
Chàng còn kiên nhẫn chờ đợi thư của nàng, đêm nay Kha đã đem hết số tiền dành dụm được nhờ dậy thêm ba tháng hè ra đãi bạn bè nhậu. Một bữa tiệc linh đình mừng người hết lo lắng đợi chờ. Gà quay, heo quay, chim cu quay, vịt quay, đủ thứ quay cộng thêm với những chai rượu Johnny "đi bộ" đã giúp Kha có những trận cười hể hả.
 
Bữa tiệc tàn, bạn bè ra về hết, Kha vẫn còn ngồi nhâm nhi một đùi gà quay với ly rượu vàng óng ánh trong căn phòng trọ vắng lặng và bề bộn những đồ nhậu trên nền xi măng. Chàng đã dậy học trò tỉ trọng của rượu là 0.8 gram nhưng không hiểu sao nó lại làm đầu chàng nặng chình chịch. Phải chăng tỉ trọng đích thực của rượu là một tấn? Kha lắc lắc cái đầu muốn nó văng ra khỏi cổ cho nhẹ người nhưng cái đầu vẫn bám chặt vào cổ chàng. Không biết làm gì hơn Kha đứng dậy tìm giấy viết thư. Phải viết cho nàng một lá thư nữa, chàng nghĩ. Không biết đây là lá thư thứ mấy mình gửi cho nàng mà nàng không thèm trả lời nhưng thây kệ hãy viết thêm cho nàng một lá thư cuối cùng nữa. Kha bóc một tờ lịch viết ở phía sau để khỏi mất công ghi ngày tháng. Dù say khướt nhưng chàng vẫn đủ tỉnh táo để quẹt diêm châm một điếu thuốc và viết:
 
Này người anh yêu,
 
Chắc em nghĩ em là mẹ anh nên anh có bổn phận phải viết thư vấn an em đều đều phải không? Hay tại lúc này giấy đắt, mực đắt nên em "thắt lưng buộc bụng giữ eo" viết thư trả lời?
 
Chắc em cũng biết, yêu nhau đâu phải là làm cha mẹ nhau mà chỉ được quyền làm cha mẹ những đứa con của nhau mà thôi. Nhưng chúng ta đâu đã có đứa con nào vậy chúng ta chỉ là người tình của nhau. Là người tình thì phải chịu khó viết thư hỏi thăm sức khỏe nhau chứ đâu có thể lơ là như em chẳng cần biết anh sống chết như thế nào trong ba tháng hè xa cách.
 
Vì vậy anh rất buồn mà báo tin cho em biết, đám hỏi em đã được anh sửa đổi thành "đám nhậu" với bạn bè. Mong rằng hơi rượu sẽ còn mãi mãi trong tim anh như hình bóng em.
 
KH.     
 
Chẳng thèm đọc lại lá thư để sửa lỗi chính tả, Kha gấp tờ lịch lại bỏ vào bì thư mầu xanh có sẵn tem và dán lại. Chàng biết khi đọc xong thư này, nàng sẽ chửi rủa chàng là người vô học, mất dậy, du côn và nhiều thứ nữa. Nhưng tất cả những tiếng chửi đó không làm chàng buồn. Chàng chỉ thật sự buồn vì hiểu rằng ở kiếp này hay triệu triệu kiếp sau nàng cũng không có đủ thông minh để hiểu rằng chàng tha thiết yêu nàng. Chỉ có Chúa mới biết được tình yêu của chàng dành cho nàng. Nhưng Chúa là một người quá đứng đắn, nghiêm trang, chắc ngài chẳng bao giờ thèm "mách lẻo" tình yêu của chàng cho nàng biết.
 
Kha cố gắng đứng thẳng người rồi loạng choạng bước ra khỏi phòng đi bỏ thư vào một thùng thư gắn trước một nhà sách ở cuối phố. Chàng phải đi bỏ thư ngay lúc này nếu không ngày mai chàng sẽ không còn hứng thú đi gửi thư nữa. 
 
Trời mới mưa buổi chiều. Không khí mát mẻ nhưng đầu óc Kha vẫn nóng bừng. Đêm tối đen. Những ngôi nhà quanh căn phòng chàng trọ đều đã tắt đèn. Kha nghiêng ngả bước đi không còn nhận ra phương hướng chiếc cổng sơn xanh đóng kín nằm ở đâu. Thình lình chàng đâm sầm vào một gốc cây ngã nhoài xuống đất. Những giọt mưa còn đọng trên lá rơi tới tấp xuống mặt chàng mát lạnh. Kha tỉnh dần, chàng đưa tay quờ quạng trên mặt đất ướt để tìm lá thư đánh rơi và chàng chỉ bắt gặp những đóa hoa trúc đào rơi rụng. Chàng giận dữ vò nát một đóa hoa trong tay và Chúa ơi nếu có thằng bạn Bắc kỳ ở đây chắc hắn sẽ cười chàng bể bụng khi hắn nhận ra chàng đang khóc.
 
 
NGUYỄN THANH TRỊNH     
 
(Trích tuần báo Tuổi Ngọc số 145, phát hành ngày 5-10-1974)
 

Thứ Hai, 31 tháng 8, 2026

THẬT SỰ TA YÊU NHAU - Nguyễn Thanh Trịnh

 
Suốt buổi chiều trên căn gác xép bằng gỗ nóng bức nơi tôi trọ, chúng tôi đã cố gắng dàn xếp cho chuyện tình của mình có kết quả tốt đẹp nhưng chẳng đi đến đâu. Cả hai đã mất thì giờ và nhức đầu vì cái chuyện "chẳng ra gì" đối với thiên hạ nhưng lại "thật ra gì" đối với chúng tôi.
 
Ba má nàng đã nhờ nàng chuyển bằng miệng đến tôi một tối hậu thư. Hoặc là tôi phải cưới nàng cuối năm nay, hoặc là nàng phải lấy ông kỹ sư cầu cống đã đồng ý sẽ cưới nàng vào tháng tới, hoặc là nàng phải vào tu viện Công giáo vào dịp Giáng sinh cho đúng với lời thề nếu không lấy được tôi. Nàng nhấn mạnh câu ba má nàng đã nhấn mạnh: "Hoặc gì thì hoặc nhưng không được hoặc là con tiếp tục ở nhà nấu cơm cho ba má".
 
Trình bày xong tối hậu thư, nàng ngước mắt nhìn tôi hỏi:
 
- Anh nghĩ sao về mấy cái "hoặc là" đó?
 
Tôi đưa tay gãi đầu suy nghĩ. Tôi có thói quen gãi đầu suy nghĩ không phải vì mái tóc dài có chí mà vì theo lời khuyên của một bác sĩ, kích động những mạch máu ở đầu hoạt động mạnh, trí óc sẽ sáng suốt hơn. Sau khi đã hơi hơi sáng suốt, tôi nói:
 
- Mấy cái "hoặc là" đó gắt củ kiệu quá. Bây giờ hoặc là chúng ta tiếp tục suy nghĩ tìm ra một giải pháp để rồi sau đó mỗi người phải uống 2 viên Aspirine chữa bệnh nhức đầu, hoặc là chúng ta đi xem xi nê cho đầu óc khuây khỏa rồi sẽ tính sau. Em nghĩ sao?
 
Chẳng cần phải gãi đầu suy nghĩ lôi thôi, nàng nói ngay:
 
- Em để anh toàn quyền quyết định.
 
Và tôi đã quyết định đi xem phim Summer of Love do Renaud Verley đóng với một cô đào Nhật có mái tóc cắt ngắn trông rất "đẹp trai"
 
Cuốn phim kể lại một chuyện tình đẹp của một đôi tình nhân trẻ (như chúng tôi) nhưng chẳng giúp ích gì cho chúng tôi. Khi đèn trong rạp bật sáng, tôi nhìn thấy trên khuôn mặt nàng vẫn còn vẻ cau có như lúc mới bước vào. Khán giả đang chen lấn nhau ra vào đông nghẹt ở hai lối đi. Trong khi ngồi nán lại chờ thiên hạ ra bớt, nàng quay sang tôi nói:
 
- Anh thấy không, một người Pháp một người Nhật, họ khác chủng tộc nhưng họ vẫn yêu nhau dễ dàng.
 
- Anh cũng yêu dễ dàng nếu người yêu của anh là cô đào Nhật xinh đẹp đó.
 
- Còn đối với em thì sao?
 
- Cũng dễ dàng như thường. Nếu anh và em được hãng phim nào ở VN mời đóng chung trong phim "Chuyện tình Lan và Điệp". 
 
Nàng đứng dậy kéo tay tôi:
 
- Thôi đi về ông. Tướng ông người ta chỉ thuê đóng phim "Con ma nhà họ Hẹn".
 
Bên ngoài rạp hát trời đã tối. Vỉa hè và mặt đường loang loáng nước mưa phản chiếu những ánh đèn màu ở các cửa hàng, có lẽ trời đã mưa lớn lúc chúng tôi còn ngồi trong rạp. Sợ cơn mưa sẽ lại ào ào đổ xuống nên khán giả ra về ùa nhau giành những chiếc xích lô, taxi đậu đợi khách dọc theo lề đường trước rạp. Mới 8 giờ. Tôi hỏi nàng muốn về nhà chưa. Nàng lắc đầu và chúng tôi đi bộ bên nhau.
 
Mưa lất phất phả vào mặt tôi những bụi nước mát lạnh. Băng qua một con đường rộng, chúng tôi đi dưới hiên một thương xá lớn. Các kisosque thâu băng đua nhau phát thanh đủ các loại nhạc VN và ngoại quốc. Trong khối âm thanh hỗn độn đó tôi nhận ra một bản nhạc mình ưa thích nên đi chậm lại để lắng nghe. Bản nhạc How can you mend a broken heart đang được ban Bee Gees hát ở đoạn điệp khúc. Please help me mend my broken heart. And let me live again...
 
Tôi cũng có một trái tim đã vỡ. Trái tim vỡ không phải vì bị thất tình mà vì không nuôi nổi tình. Tôi không sao giải quyết được những cái "hoặc là" do ba má nàng đưa ra. Tôi không thể cưới nàng vào cuối năm nay theo lời yêu cầu của tối hậu thư. Chưa học xong Đại học Nông nghiệp, tôi không biết làm cách nào kiếm đủ gạo nuôi nàng. Còn nàng mới học đến lớp 12A, với học lực đó nàng cũng chưa đủ để đi làm thư ký nuôi tôi tiếp tục ăn học đến ngày tốt nghiệp.
 
Gia đình cả hai đều nghèo, chúng tôi không thể chờ mong tiền viện trợ mỗi tháng, vả lại tôi thích "thân lập thân" nên cũng không muốn nhờ cậy ai. Nghèo mà còn bày đặt yêu đương đúng là nghèo mà ham.
 
Tại trời lỡ ban cho tôi một trái tim quá nhỏ, không chịu nổi sức nặng của một chiếc "xe hoa" đè lên. Tôi chán nản lẩm bẩm "Làm sao em có thể hàn gắn được một trái tim đã vỡ?"
 
Đang đi bên tôi, nàng dừng lại hỏi:
 
- Anh nói gì vậy?
 
Tôi trả lời như một cái máy Akai 150D:
 
Làm sao em có thể hàn gắn được một trái tim đã vỡ?
 
Nàng nhăn mặt:
 
- Khùng à. Em đâu phải là "y tá của lòng anh".
 
Y tá của lòng anh? Lạy Chúa, tôi biết nàng đã chẳng hiểu gì. Khi nàng chẳng hiểu gì, nàng thường nói những câu tôi cũng chẳng hiểu gì. Nàng chỉ hiểu những chuyện mà theo nàng là rất thực tế như Tình Yêu là Đám Cưới. Còn một trái tim đã vỡ đối với nàng lại có vẻ trừu tượng khó hiểu. Chẳng nên giải thích làm gì, tôi nghĩ. Làm sao người ta có thể giải thích được một trái tim đã vỡ?
 
Một em nhỏ bưng rổ hoa đến mời tôi mua. Những chuỗi hoa lài có mầu trắng phớt xanh trong đêm mưa tỏa hương thơm ngát. Tôi mua hai chuỗi hoa tặng nàng và nàng nở nụ cười rất tươi, khuôn mặt nàng rạng rỡ như trằng rằm chẳng còn một áng mây cau có phủ ngang. Tôi biết nàng luôn luôn hài lòng vì những chuyện thực tế như vậy. Nàng sẽ hài lòng hơn nữa nếu tôi thực tế hơn, mua tặng nàng một chuỗi hạt trai. Nhưng tôi thực tế hơn thế quái nào được trong khi tiền thuê nhà tháng này tôi sẽ phải thiếu chịu vì đã lấy khoản tiền đó mời nàng đi xem xi nê.
 
Nàng hỏi, giọng mềm ướt như có hơi mưa:
 
- Bây giờ đi đâu anh?
 
Đi đâu? Tôi cũng chẳng biết dẫn nàng đi đâu. Tôi chỉ muốn về nhà một mình ngủ một giấc cho khỏe nhưng sợ nàng buồn, tôi nói:
 
- Đi "lăng quăng" vậy.
 
- Em đã đói bụng.
 
Nàng nói một câu thật đúng với thực tế vì tôi cũng đang đói bụng như nàng. Thôi hãy quên đi trái tim đã vỡ, hãy nghĩ đến cái bao tử sắp vỡ của mình.
 
Chúng tôi đến ăn bún chả ở một quán lộ thiên ngoài bờ sông. Để khỏi nhìn miệng nhau mắc cỡ, khó nuốt nên cả hai ngồi song song cùng chiều nhìn sang bên kia sông. Nhờ không mắc cỡ nên nàng đã ăn được hai tô bún và tôi không phải vì tham ăn mà vì lỡ hâm mộ đoàn túc cầu Tây Đức trong trận đá với Thụy Điển nên đã cố gắng nâng tỉ số lên 4 tô trên 2 tô bún chả của nàng.
 
Ăn uống xong tâm hồn thoải mái, vừa xỉa răng chúng tôi vừa đưa mắt nhìn bâng quơ. Dòng sông nước đen thẫm, thấp thoáng bóng những con đò qua lại. Giữa mặt sông nổi bật vết dầu loang từ bến tầu đèn điện cháy sáng ở phía xa. Cách chỗ chúng tôi ngồi khoảng 100 thước, thiên hạ đang xếp hàng nối đuôi nhau đứng lòng vòng như con rắn đợi lên tầu Logos của hội thánh Tin Lành, để được tặng những quyển sách nói về cuộc đời của Chúa. Thiên hạ đứng đông nghẹt giống như tấm ảnh in trên báo chụp dân Mỹ xếp hàng trước rạp xi nê đợi mua vé vào xem phim The Exorcist, phim kể chuyện một cô bé bị Quỷ nhập vào người. Tôi thật sự không ngờ Chúa và Quỷ đều quyến rũ con người đông như nhau.
 
Nhìn bâng quơ một lúc, ngoại cảnh vẫn không giúp nàng quên được câu chuyện buổi chiều. Nàng quay sang tôi hỏi:
 
- Anh đã giải quyết được mấy cái "hoặc là" đó chưa?
 
Tôi lắc đầu:
 
- Chịu. Nếu ba má mà ra đề thi chắc anh phải từ giã học đường sớm.
 
Nàng nói:
 
- Ví dụ nếu em chịu lấy ông kỹ sư cầu cống đó thì anh nghĩ sao?
 
- Thì em sẽ là bà "kỹ sư nhà bếp" chứ còn nghĩ sao nữa.
 
- Ví dụ em không chịu lấy ông ta. Em đi tu thì anh nghĩ sao?
 
- Thì em sẽ là Ma Soeur giầu lòng bác ái. Đêm đêm em sẽ cầu nguyện cho anh được hạnh phúc với một cô gái khác.
 
Nàng bĩu môi:
 
- Còn khuya em mới cầu nguyện cho anh được hạnh phúc, em sẽ cầu nguyện cho anh bị xe cán thì có.
 
- Chúa ơi, vậy anh phải tập hát bài "Em dữ như bà chằng".
 
Nàng cười nói:
 
- Bây giờ ví dụ em bỏ nhà đi theo anh thì sao?
 
- Thì anh phải chuẩn bị mùng, mền, chăn, chiếu vào bót nằm, vì ba má em sẽ kiện cáo lung tung.
 
- Ví dụ...
 
Tôi nổi sùng ngắt lời nàng:
 
- Thôi dẹp mấy cái "ví dụ" phải gió đó đi. Sao em không ví dụ ta đừng yêu nhau có phải vui hơn không.
 
Sự thật tôi muốn nói "Sao em không ví dụ ta cắn nhau có phải vui hơn không" nhưng tôi sợ nàng nói tôi mất dậy. Mặc dù tôi đúng là người mất dậy vì cậu học sinh tôi dạy kèm đã thi rớt tú tài IBM, gia đình cậu đã mời tôi ra khỏi nhà và tôi đang thất nghiệp sống lêu bêu.
 
Dù cho tôi không nói ra cái ví dụ độc đáo đó nhưng chỉ cần nói "Ví dụ ta đừng yêu nhau" cũng đủ làm nàng khóc. Nàng cúi xuống, tóc lõa xõa che lấp khuôn mặt. Nàng nói trong tiếng nấc:
 
- Anh không còn yêu em nữa phải không?
 
- Tùy em, muốn nghĩ sao thì nghĩ. 
 
Tôi chỉ biết nói thế. Tôi yêu nàng thiết tha nhưng tôi chúa ghét tôi yêu thiết tha. Tình yêu mà còn phải "phụ đề Việt ngữ" thì thật chán phè như xem phim Việt nói tiếng Tầu. Vả lại tôi có nói ra chắc nàng cũng chẳng hiểu lòng tôi. Yêu thiết tha có vẻ trừu tượng quá. Nếu tôi nói "Tình anh yêu em nặng một ngàn ký lô" chắc nàng sẽ hiểu và cảm động ngay. Vì một ngàn ký lô rất thực tế, nhưng nếu nói thế thì thà tôi về yêu đồng, chì, sắt, kẽm còn hơn.
 
Tạm nghỉ 5 phút để suy nghĩ và lau nước mắt rồi nàng nói:
 
- Em đã chứng mình tình yêu của em bằng thiện chí bỏ nhà theo anh. Còn anh, hãy chứng minh tình yêu của anh đi.
 
Hết ví dụ đến chứng minh, nàng làm tôi muốn điên cái đầu. Tôi chỉ muốn đốt giai đoạn đi đến kết luận ta xa nhau cho khỏe, nhưng sợ nàng khóc nên tôi phải gãi đầu suy nghĩ tìm cách chứng minh:
 
- Anh sẽ bỏ hút thuốc, mỗi tháng để dành 3.000 đồng.
 
Nàng ngẩng đầu hỏi:
 
- Để làm gì?
 
- Để chứng minh anh yêu em.
 
- Chứng minh gì kỳ cục vậy?
 
- Một tháng 3.000 đồng. Một trăm tháng anh sẽ để dành được 300.000 đồng. Vậy em hãy chịu khó đợi 8 năm 4 tháng nữa anh sẽ có đủ tiền đi cưới em.
 
Nàng lắc đầu thở dài ngao ngán:
 
- Tám năm nữa, tiền sẽ xuống giá và nhan sắc em cũng xuống giá theo.
 
Tôi hăng hái nói:
 
- Em đừng lo. Anh sẽ cố gắng để dành một triệu đồng trong vòng 30 năm nữa. Lúc đó anh sẽ là triệu phú, có dư tiền mời em lên xe hoa đến mỹ viện sửa sắc đẹp.
 
Nàng lại ngao ngán lắc đầu thở dài:
 
- Ba mươi năm nữa, em tròn 50 tuổi. Anh hãy đến mời em lên xe hoa đưa vào nghĩa địa là vừa.
 
Tôi bất mãn gắt:
 
- Sao em bi quan thế. Em đã đọc truyện Kiều mà không nhớ câu "duyên nợ ba sinh" à. Yêu nhau người ta đã hứa hẹn chờ đợi ba kiếp sau. Em chờ anh mới có 30 năm mà đã thở dài, thối chí vậy còn bắt anh chứng minh ta yêu nhau làm gì cho mệt óc.
 
Nàng cũng có vẻ bất mãn nên gắt:
 
- Anh mới chính là người bi quan vì luôn miệng nói chờ đợi, chờ đợi. Nếu lạc quan anh đã tranh đấu để cưới em trong năm nay. 
 
- Tranh đấu, trâu đánh với ai? Với ba má em à?
 
- Với đời. Anh phải "dấn thân" đi chứ, cứ "viễn mơ" hoài hoài làm sao khá được.
 
Lậy Chúa, không biết nàng đã học được mấy danh từ chối tai đó ở tờ báo văn nghệ nào? Để chứng tỏ mình cũng rành mấy danh từ kiểu cọ đó, tôi nói:
 
- Thôi em ạ, hãy để anh tiếp tục "viễn mơ". Nghe em xúi dại "dấn thân" vào tình yêu chắc anh sẽ mắc nợ suốt đời.
 
- Tại sao lại mắc nợ?
 
Nàng luôn luôn thực tế nhưng lần này nàng chẳng thực tế tí nào. Nàng chỉ biết một câu thơ của Tản Đà trong quyển giảng văn lớp 11. Mình với Ta tuy hai mà một và nàng không biết rằng trong đời sống Ta với Mình sẽ thành mười một, mười hai. Tôi đành phải giải thích dài dòng cái "rắc rối của cuộc đời" cho nàng hiểu:
 
- Em không nghĩ đến hậu quả của sự "dấn thân" à. Một bầy con sinh ra, tiền đâu anh nuôi chúng? Thôi cứ ví dụ ta yêu nhau, ví dụ ta đã làm đám cưới linh đình ở nhà hàng Đồng Khánh, ví dụ ta đã sống hạnh phúc bên nhau đến đầu bạc răng long. Hãy cứ ví dụ cho nhiều để chuyện tình đôi ta được mãi mãi đẹp nghe em.
 
Tôi thầm nghĩ: Phải chăng tình yêu là những ví dụ không thể chứng minh vì Tình Yêu là thứ hạnh phúc chập chờn, mung lung nhất trong những hạnh phúc có được của con người? Tôi nghĩ vậy nhưng chẳng nói ra vì điều đó thật là trừu tượng và nàng chẳng bao giờ chịu hiểu những điều trừu tượng như vậy.
 
Nàng nhìn tôi một cách thất vọng rồi đưa mắt nhìn sang bên kia sông vùng đen tối. Nàng thở dài:
 
- Yêu anh thật là nản.
 
Tôi cũng nhìn sang bên kia sông vùng đen tối. Tôi cũng thở dài:
 
- Thật sự ta yêu nhau thật là nản. 
 
Mặc dù ngày xưa đi học, môn toán là môn tôi luôn luôn bị ăn hột vịt lộn nhưng hôm nay nhờ đối thoại với nàng, tôi đã có đủ thông minh để mạnh dạn phát biểu một định lý về tình yêu như sau:
 
"Hai người yêu nhau ngồi song song cùng thở dài sẽ chẳng bao giờ còn gặp nhau vì sau đó mỗi người sẽ đứng dậy, đi mỗi hướng khác nhau".
 
Tôi dám quả quyết câu đó là một định lý chứ không phải là một định đề như của Euclide. Vì tôi có thể chứng minh được dễ dàng là sau bữa ăn tối cùng thở dài đó, tôi và nàng đã chẳng còn gặp nhau.
 
 
NGUYỄN THANH TRỊNH      
 
(Trích tuần báo Tuổi Ngọc số 143, phát hành ngày 5-9-1974)
 

Chủ Nhật, 9 tháng 8, 2026

KIM OANH - Nguyễn Thanh Trịnh


Buổi tối khi tôi đến võ đường cô bé đang tập nhảy dây cho dãn gân cốt. Em quay sợi dây theo hình số 8 và nhảy càng lúc càng nhanh khiến người ngoài không còn nhìn rõ khuôn mặt. Đứng chung quanh em là các võ sinh đồng môn và một người đang to giọng đếm. Tiếng 100 vừa dứt cô bé dừng lại. Em trao sợi dây nhảy cho một người bạn rồi đến nơi treo quần áo lấy khăn lau mặt. Tôi gọi:
 
- Ê nhỏ.
 
Em đưa mắt tìm kiếm, khi nhìn thấy tôi ở cuối phòng em chạy vội lại.
 
- Em đã nói anh đừng đến đây mà. Hãy đợi tối mai đến võ đài xem em đánh có hơn không.
 
- Tôi muốn tối nay đãi em ăn một chầu thật no đế lấy sức mai đánh cho hăng. 
 
- Tối mai hãy đi ăn. Em muốn ăn mừng chiến thắng như vậy mới ngon.
 
- Nhỡ em bị đánh gục làm sao ăn được nữa.
 
- A! Anh về phe con nhỏ đó phải không, được rồi em chấp anh luôn. Em định đánh ăn điểm nó thôi bây giờ biết anh ở phe nó em sẽ đánh nó gục.
 
- Tôi chưa biết đối thủ của em là ai nhưng tôi cá là em sẽ thua vì em hăng tiết vịt quá.
 
Cô bé cười:
 
- Anh khỏi cần chọc tức em. Em đã quyết định đánh nó gục là nó phải gục mặc cho anh có năn nỉ xin tha.
 
Có tiếng gọi lơ lớ giọng ngoại quốc vang lên:
 
- Kim Oanh.
 
Cô bé nói:
 
- Thầy em gọi, anh đứng đây đợi em nghe.
 
Ở giữa phòng tập một người cao lớn mặc võ phục đỏ, da sậm đen, tóc bạc trắng. Đó là thầy của cô bé. Ông là một người Phi Luật Tân, tên là Bruno trước kia là một võ sĩ quyền anh hạng nặng nổi tiếng ở Đông Dương, bây giờ về già ông mở võ đường này để sinh sống. Ông cũng gần 60 tuổi, có vợ người Việt và mặc dầu sống ở Việt Nam đã hơn 30 năm ông nói tiếng Việt vẫn theo giọng đa âm của người Phi. Ông đang nói gì đó với cô bé và em đang tỏ vẻ hết sức chăm chú lắng nghe. Trong khi nói chuyện em đưa hai tay cho hai người bạn quấn băng trước khi mang găng để khi đấm khỏi sai khớp xương hay gãy tay.
 
Mang găng xong cô bé đến đứng thủ thế trước một bao cát dài treo lủng lẳng trên một đà ngang ngoài sân tập. Vị võ sư già móc túi lấy một đồng hồ quả quýt cầm tay. Ông bấm nút và hô "Tem" cô bé nhanh như chớp lao vào bao cất đấm đá liên hồi. Đây là lối đánh 10 giây để "nốc ao" đối thủ. Trong 10 giây này em phải đem hết những cú ruột ra đánh như một cái máy để đối thủ không kịp trả đòn và em cũng không kịp thở.
 
Kim Oanh đánh võ tự do nên ngoài môn quyền anh học của thầy Bruno em còn phải tập đấm đá theo lối võ ta dưới sự chỉ dẫn của cậu Bảy có biệt danh là Sói Vàng. Quyền của em đánh ra chưa được mạnh nhưng em đánh rất nhanh và chính xác. Tôi thích nhất cú tạt cườm tay của em, trông đẹp và độc. Đang đứng trước bao cát, em khẽ bước chân trái lên, lấy đầu chân phải làm trụ, em xoay người thật nhanh tạt mạnh cườm tay phải vào bao cát, mượn đà dội ra. Lấy đầu chân trái làm trụ em xoay người quật ngược cườm tay trái vào bao cát. Em xoay người như thế liên tiếp ba, bốn vòng rồi bắt đầu phang đòn ống quyển. Đòn này dùng đánh vào hông đối thủ, đòn dễ đỡ nhưng sẽ làm đối thủ mất thì giờ và dễ bị ăn đòn vào mặt.
 
Cú ruột thứ hai của Kim Oanh là cú "đá giò lái" cũng dùng một chân làm trụ, em xoay người đá ngược gót chân kia vào đầu đối thủ, trúng cú này chắc đối thủ khó mà đứng dậy nổi.
 
"Tem". Vị võ sư già nhìn đồng hồ bấm nút và cô bé ngừng lại. Mặt em ướt đẫm mồ hôi nhưng em cố giữ hơi thở như bình thường. Một người bạn đưa khăn cho em lau mặt. Vị võ sư vỗ vỗ đầu em nói good, good rồi ông chỉ lại cho em những cú quyền anh ruột của ông mà lúc nãy em biểu diễn chưa được đúng cách. Sau đó, ông đến chỉ dẫn cho một võ sĩ khác. Tối mai, lò của ông có ba người thượng đài. Một võ sĩ quyền anh hạng ruồi, một võ sĩ đầu quyền anh tự do và Kim Oanh đấu quyền tự do tranh giải thiếu nhi, giải này dành cho các nữ võ sĩ từ 15 đến 17 tuổi.
 
Kim Oanh đến chỗ tôi ngồi, tôi đứng dậy nhường ghế cho em. Em lắc đầu:
 
- Anh cứ ngồi đi. Võ sĩ cấm kỵ khi tập xong ngồi nghỉ vì sợ to tim.
 
Tôi nói:
 
- Em cũng nên để trái tim em nó to ra một chút. Con gái gì mà dữ hơn bà chằng ông nào dám lấy.
 
Nhanh như chớp, em xoay người tạt mạnh cườm tay đánh văng điếu thuốc tôi đang ngậm trên môi rồi bật cười khanh khách.
 
- Nhỏ, em làm tôi sợ hết hồn. Nhỡ em đánh rụng răng tôi thì sao?
 
- Đáng kiếp, cho anh hết nói bậy.
 
- Tôi nói vậy không phải sao. Em đấm đá kiểu đó ông nào dám yêu em.
 
- Ông nào lỡ dại yêu em, em sẽ cho ăn đòn no.
 
Tôi bật cười:
 
- Tôi đang đói bụng đây vậy mong em cho tôi "ăn đòn no" để đỡ tốn cơm.
 
Cô bé đỏ mặt nói: 
 
- Xì, đòn chùa hay sao mà đem cho anh ăn.
 
- Vậy thôi, chúng ta đi ăn mì vịt tiềm đi.
 
- Anh đợi em dợt đấu với cô bạn một trận rồi chúng ta cùng về. 
 
Chúng tôi dời khõi võ đường khoảng 10 giờ. Cô bé mặc áo thun vàng, quần nhung xanh, vai đeo xách tay có chữ PANAM. Tóc em thả bay lõa xõa trước mặt trông rất "yểu điệu thục nữ" và chỉ có trời mới biết em là một võ sĩ sẽ thượng đài vào tối mai. Chúng tôi đi bộ dọc theo bờ sông tìm một xe mì quen, mỗi lần đến đón em về tôi đều dẫn em đi ăn ở nơi này. Thấy chúng tôi đến, ông chủ người Tầu kéo ghế mời:
 
- Cậu hai cô hai ăn như mọi bữa há?
 
Tôi gật đầu:
 
- Nhớ một tô có đầu vịt và nhiều hành nghe.
 
- Ngộ nhớ tô đặc "piệt" của cậu hai mà.
 
Chúng tôi ngồi ở chiếc bàn kê trên bờ đá. Trời oi nồng. Mặt sông nước đen thui, phẳng lặng như mặt ao tù. Ở phía cầu tầu có một tầu hàng ngoại quốc đang cập bến mở nhạc oang oang nghe điếc tai. Làm xong hai tô mì ông chủ đem đến đặt trên bàn, tôi hỏi:
 
- Bà xã đâu mà ông bán một mình?
 
- Nó "pịnh" rồi. Ngộ xui quá lấy nhằm con vợ gì "pịnh" hoài làm ăn không khá nổi.
 
- Còn cô gái xinh xinh, cười có đồng tiền giống Miêu Khả Tú đâu rồi?
 
- Tối nay nó phải ở nhà nấu thuốc cho con vợ ngộ.
 
- Tiếc quá, có cô ấy ở đây tôi sẽ ăn một hơi 3 tô mì để mong được nhìn cô ấy cười.
 
Ông Tầu cười cười gãi đầu:
 
- Được dồi, tối mai ngộ sẽ nói nó ra đây "pán" hàng, cậu hai nhớ đến ăn. Giờ cậu hai cô hai uống gì để ngộ gọi cho.
 
- Hai 33.
 
Cô bé nói:
 
- Một chai thôi, cho tôi ly đá chanh xí muội. 
 
Khi ông Tầu đi khỏi, tôi nói:
 
- Em hãy uống một chai 33 để hăng máu mai đánh cho hay.
 
- Em sợ uống vào hăng máu em sẽ đánh anh ngay bây giờ.
 
- Giỡn nhỏ, sao em đòi đánh tôi?
 
Cô bé trợn mắt, quát:
 
- Ai bảo anh nhắc đến cô con gái ông Tầu làm chi. 
 
- Ồ, anh chỉ thương cho cô ta phải làm việc vất vả giúp đỡ gia đình. Nếu cô ấy ở Hồng Kông người ta sẽ mời cô ấy đóng phim ngay và tha hồ có tiền tiêu.
 
- Dẹp trái tim hay thương người của anh đi, coi chừng có ngày em dám đấm nó bể lắm.
 
- Thôi cho tôi xin cô nhỏ. Tim bể rồi tôi biết sống với ai.
 
Cô bé háy mắt:
 
- Đáng kiếp, cho anh khỏi thương lang bang.

 
Buổi quyền thuật được tổ chức dưới sự bảo trợ của Tổng hội Võ thuật Việt Nam nên vé đã bán hết từ lâu. Sân Tinh Võ tối nay đèn thắp sáng choang và đông nghẹt người xem. Tôi ngồi vào ở hàng ghế mời dành cho thân nhân các võ sĩ, một lúc sau ông thầy Bruno đi vào ngồi ở ghế bên cạnh. Ông mặc áo vét xám, thắt cà vạt nhiều mầu trông bệ vệ xứng đáng tư cách ông bầu của một võ đường lớn. Tôi nói chào thầy, ông cười đưa tay bắt tay tôi:
 
- Anh là anh Kim Oanh?
 
Tôi bối rối trả lời:
 
- Dạ phải.
 
Tối qua khi chúng tôi đi về cô bé có dẫn tôi đến giới thiệu với ông bầu của em. Ông hỏi tôi là gì của cô bé và em đã nhanh miệng trả lời, anh hai của con đó. Anh hai, cái tên nghe thật hàm hồ. Ra khỏi võ đường tôi đã phàn nàn với cô bé. Sao em không giới thiệu tôi là người yêu của em. Cô bé bĩu môi. Còn khuya, ai thèm thương yêu anh mà bắt người ta giới thiệu là người yêu. Giá em không biết võ chắc tôi đã cú lên đầu em một triệu cái cho bõ ghét.
 
Tôi hỏi:
 
- Cô bé đến chưa thầy?
 
Ông gật đầu:
 
- Nó đang ở phòng đợi dành cho các võ sĩ.
 
Mãi đến 8 giờ 30 buổi quyền thuật mới bắt đầu. Kim Oanh sẽ đấu ngay ở trận mở màn. Em nắm dây luồn lên võ đài nhanh như một con sóc. Tóc em cột thành hai bím gọn gàng đong đưa trông thật đẹp mắt. Ở góc đối diện đối thủ của em tóc búi cao đang chậm rãi bước lên. Tiếng máy phóng thanh oang oang bắt đầu giới thiệu.
 
Kính thưa quí vị khán giả, trận đấu mở màn buổi quyền thuật tối nay chúng tôi xin giới thiệu hai võ sĩ tranh giải thiếu nhi. Người đứng bên phải chúng tôi mặc quần áo đỏ là Tiểu Phụng, 16 tuổi, nữ võ sĩ của võ đường Linh Phụng. (Cô bé đứng dậy đi quanh võ đài cung tay cúi chào khán giả rồi trở về chỗ ngồi.) Người đứng bên trái chúng tôi mặc quần áo vàng là Kim Oanh, 15 tuổi, nữ võ sĩ của võ đường Bruno (Cô bé cũng đứng dậy đi quanh võ đài cung tay cúi chào khán giả. Khi em quay về hướng tôi, tôi gọi to Kim Oanh và giơ cao hai ngón tay tạo thành hình chữ V, em nháy mắt cười rồi trở về chỗ ngồi). Trận đấu này sẽ gồm 5 hiệp, mỗi hiệp kéo dài 20 phút và dưới sự điều khiển của trọng tài Nguyễn Khôi.
 
Lời giới thiệu vừa dứt, trọng tài mâc quần áo trắng nắm dây tung người vào võ đài. Ông giơ tay ra hiệu hai cô bé đến gần tháo găng để khám băng tay, sau đó hai em đeo găng trở lại về hai góc đối nghịch. Cả hai đều nắm dây chăng làm những động tác dãn gân cốt. Tiểu Phụng buông dây, xuống tấn mùa một bài xà quyền còn Kim Oanh đánh gió những đòn quyền anh căn bản.
 
Hiệp nhất bắt đầu. Chuông vừa reng cả hai em đã đứng ở giữa võ đài. Kim Oanh dứ tay phải đánh trước vào mặt đối thủ rồi em móc luôn tay trái vào cằm, Tiểu Phụng hơi ngả đầu về sau để tránh và trả đòn bằng cùi chỏ hất ngược lên. Kim Oanh xoay người tránh đòn đồng thời tạt ngay cườm tay phải vào màng tang đối thủ. Tiểu Phụng giơ tay đỡ, mượn đà dội Kim Oanh xoay người tạt luôn cườm tay trái vào màng tang bên trái của Tiểu Phụng rồi em lại xoay người tạt luôn cườm tay phải. Khán giả vỗ tay ào ào. Lần này Tiểu Phụng trúng đòn, cô bé loạng choạng lùi về sau, cũng may đòn của Kim Oanh còn nhẹ, nếu không em đã bị ngã. Kim Oanh xáp lại đánh tiếp, chuông reo hiệp nhất dứt em lui về ghế ngồi để các bạn săn sóc.
 
Ông Thầy Bruno quay sang nói với tôi:
 
- Con nhỏ mới đánh đài lần đầu mà dạn đòn lắm. Chắc sau nó sẽ khá.
 
- Con không ham cô bé theo nghiệp này.
 
- Tại sao?
 
- Dữ dằn quá.
 
Ông cười nói:
 
- Ngó vậy chứ nó hay khóc lắm. Mỗi lần cãi nhau với mấy cô bạn không xong là nó chạy vào tôi khóc nhờ phân xử. Nhưng nó cũng lì lắm, có lần tập đánh bị lọi tay tôi phải xoa bóp nắn lại khớp xương đau chết người mà nó vẫn không thèm la một tiếng. Con nhỏ đó thật nhiều mâu thuẫn.
 
Tiếng chuông vừa reng lên báo hiệu hiệp hai, Tiểu Phụng đã lao người đến tấn công trước. Em đánh võ ta nhiều hơn quyền anh. Đòn độc của em là đánh cùi chỏ vào hông đối thủ và có cú đá cạnh bàn chân chém xuống cổ đối thủ để dứt điểm. Kim Oanh bị cú đá tạt trúng má, em nổi điên đánh đòn "nốc ao". Xáp vào đối thủ em đánh liên tiếp như đánh vào bao cát bất kể đối thủ trả đòn. Lối đánh này gọi là "thí mạng cùi" một ăn hai thua. Tiểu Phụng nhát đòn nên lùi dần để tránh né. Đấy chính là dịp để Kim Oanh đánh đòn ruột của em, chân trái làm trụ, hơi ngả người về trước, em quất ngược gót chân phải vào đầu Tiểu Phụng bằng một cú "đá giò lái" tuyệt đẹp. Khán giả vỗ tay ào ào khen thưởng. Tiểu Phụng trúng đòn loạng choạng ngã, Kim Oanh phang luôn đòn ống quyển vào hông khiến đối thủ ngã nhoài trên sàn. Kim Oanh nhào tới đánh tiếp, trọng tài kéo em ra vừa lúc chuông hiệp nhì vang lên.
 
- Reng...
 
Kim Oanh xông vào đánh quyền anh dồn Tiểu Phụng vào dây đài để sử dụng cú đá ruột của em. Chân phải bật lên em giáng xuống trúng vai đối thủ, em xoay người đá móc chân trái lên cao đột nhiên chân em hạ xuống và em loạng choạng lùi ra. Tiểu Phụng được dịp ào đến trả đòn, Kim Oanh di chuyển chậm chạp bằng một chân phải nên bị trúng đòn hơi nhiều.
 
Ông thầy Bruno la lên: 
 
- Chết rồi, con nhỏ bị chuột rút.
 
Tôi lo lắng hỏi:
 
- Có sao không thầy?
 
- Điểm yếu của nó là hay bị chuột rút, có thể nó phải bỏ cuộc.
 
Trên đài Kim Oanh phải dựa lưng vào dây để giữ thế thủ. Hai tay em che kín mặt nhưng thỉnh thoảng vẫn bị trúng đòn vì thế thủ hay nhất là phải đánh trả đòn nhưng em không dám rời khỏi dây vì sợ Tiểu Phụng xáp lại đánh đòn "nốc ao" trong khi chân em không thể di chuyển tránh né dễ dàng. Cú đá của Tiểu Phụng tung lên, chém mạnh xuống càng cổ Kim Oanh, em giơ tay đỡ được nhưng cũng bị văng ra khỏi dây. Mất chỗ dựa em đứng loạng choạng, Tiểu Phụng liền nhào đến đánh đòn dứt điểm. Khán giả vỗ tay la hét rầm rộ. Kim Oanh ngã dài trên đài. Trọng tài bắt đầu đếm. Đến tiếng thứ 8 Kim Oanh cố gượng chống hai tay xuống sàn đứng lên, máu chảy ra ở môi dưới em. Tôi hốt hoảng lay tay thầy Bruno:
 
- Thầy quăng khăn chịu thua đi.
 
- Không được đâu. Tính con nhỏ đó ương lắm, tôi bắt nó chịu thua về nhà tức mình nó dám đấm vào bao cát đến gãy tay. Hãy để nó tự quyết định.
 
Kim Oanh vừa đứng dậy, Tiểu Phụng nhảy lên đạp mạnh vào vai em khiến cô bé lại ngã chúi xuống sàn. Cùng lúc chuông reng dứt hiệp ba. Một săn sóc viên chạy ra dìu Kim Oanh vào góc đài xoa bóp chân trái cho em. Tôi đứng lên định chạy đến nói Kim Oanh bỏ cuộc nhưng thầy Bruno đã giữ chặt vai tôi.
 
- Cậu ngồi yên. Đừng làm nó chạm tự ái, nó sẽ khóc.
 
- Nhưng nếu tiếp tục đấu cô bé có thể bị đánh chết.
 
- Tụi nhỏ không đánh độc ác đâu, tụi chúng chỉ cần hơn điểm là đủ. Để cho nó tập chịu đựng.
 
Chuông hiệp bốn vang lên, Kim Oanh uể oải nắm dây đài đứng dậy và tôi ngộp thở theo dõi từng bước đi khập khiễng của em ra giữa đài. Tiểu Phụng thừa thắng lao tới đánh dứt điểm. Như có phép lạ, Kim Oanh lanh lẹ tràn người qua một bên tránh đòn đồng thời em lên gối phải trúng ngay ngực đối thủ rồi xoay người đá móc gót chân trái vào đầu Tiểu Phụng. Khán giả vỗ tay vang lừng và tôi nắm tay thầy Bruno la lên:
 
- Cô bé hết bị chuột rút rồi. 
 
Ông cười nói:
 
- Con nhỏ giả đò hay thiệt. Đối thủ của nó bị lừa rồi.
 
Trên đài Tiểu Phụng vừa loạng choạng ngã, Kim Oanh nhào đến đỡ đứng dậy và đấm liên tiếp vào mặt đối thủ. Em dồn Tiểu Phụng đứng dựa vào dây đài rồi bắt đầu xoay người quất những cú bằng cườm tay vào đầu Tiểu Phụng. Không để cho đối thủ có dịp ngã nghỉ lấy sức, em phang liên tiếp những đòn ống quyển vào hai bên hông Tiểu Phụng và đánh dứt điểm bằng một cú đấm móc thật mạnh vào cằm. Chuông hiệp bốn dứt, Kim Oanh đi về chỗ ngồi và Tiểu Phụng ngã gục xuống sàn. Săn sóc viên phải ra nâng em đi.
 
Khi chuông hiệp năm vang lên, ông bầu của Tiểu Phụng quăng khăn trắng ra đài. Trọng tài nắm tay Kim Oanh giơ lên ra dấu thắng cuộc. Khán giả vỗ tay ào ào. Tôi cũng hét lên như điên vì mừng rỡ và chạy đến góc đài đón Kim Oanh đang leo xuống. Các bạn đồng môn vây quanh em reo hò và công kênh em trên vai đi vào phòng các võ sĩ.
 
Kim Oanh được đặt nằm trên giường nệm. Em nằm thẳng người mắt nhắm nghiền. Một cô bạn lấy dầu nóng thoa bóp những chỗ trúng đòn trên thân thể em và một người băng vết thương ở môi dưới em. Một lúc thầy Bruno vào. Ông nói các đệ tử ra ngoài rồi đến đặt tay trên trán cô bé:
 
- Em mệt không?
 
Cô bé lắc đầu mắt vẫn nhắm lại và từ hai khóe mắt em có hai dòng lệ chảy dài.
 
- Sao con khóc?
 
- Con đã đánh Tiểu Phụng bằng đòn thù không cho cô ấy ngã nghỉ lấy sức, trái với tinh thần thượng võ. Con đã không ngăn được lòng giận vì cô ấy đánh lúc con bị chuột rút.
 
- Ồ, con đâu có đánh trái luật. Trận đầu mà, rồi con sẽ quen đi.
 
- Con rất ân hận. Con xin thầy tha tội, từ nay con nhất định không bước lên đài nữa.
 
Ông lắc đầu bước ra khỏi phòng, đến cửa ông quay lại vẫy tôi ra nói nhỏ:
 
- Cậu hãy ở lại khuyên nó, nó còn hốt hoảng vì bị đòn nhiều.
 
Tôi đóng cửa lại, trở vào nắm chặt tay em và nói thầm bên tai:
 
- Nhỏ, em đau lắm không?
 
Cô bé mở mắt nhìn tôi, khẽ nhếch môi cười:
 
- Anh thấy em giữ đúng lời hứa chưa. Em đã nói đánh gục nó là nó phải gục. Nhưng em hứa từ nay không đánh võ đài nữa, anh bằng lòng không?
 
Tôi vui mừng nói:
 
- Rất bằng lòng. Tôi không thể nào chịu đựng nổi một lần nữa nếu thấy em bị đánh ngã.
 
Cô bé ngồi nhổm dậy đặt hai tay lên vai tôi:
 
- Bỏ tập võ em sẽ đi học lớp gia chánh tập nấu mì đủ kiểu cho anh ăn.
 
- Vậy thì nhất rồi còn gì hơn nữa.
 
Em nắm tay đấm nhẹ vào ngực tôi:
 
- Nhưng anh coi chừng, em vẫn còn dư sức đấm bể tim anh.
 
- Tôi không sợ em đánh, tôi chỉ sợ em bắt tôi nhịn đói thôi. Bây giờ em đi thay quần áo rồi tôi gọi taxi chở chúng ta đi ăn mì
 
Cô bé trợn mắt, quát:
 
- Anh lại muốn đến gặp cô con gái ông Tầu phải không?
 
- Đâu có. Lần này chúng ta đi ăn ở một tiệm thật sang trong Chợ Lớn. Chúng ta sẽ ăn mì bồ câu tiềm, mì gà tiềm, mì bò tiềm, mì heo tiềm, mì "tả pí lù" tiềm.
 
Cô bé ôm bụng cười:
 
- Được rồi, tối nay em sẽ uống với anh một chai 33.
 
- Thôi nhỏ. Em uống đá chanh xí muội đi, uống 33 vào lỡ "say men chiến thắng" em đánh luôn tôi thì sao?
 
 
NGUYỄN THANH TRỊNH       
 
(Trích tuần báo Tuổi Ngọc số 142, phát hành ngày 20-8-1974)
 

Thứ Năm, 16 tháng 7, 2026

TRÁI TIM BẰNG GỖ THÔNG - Nguyễn Thanh Trịnh

 
Lúc mới đặt chân đến Phan Rí lần đầu thú thật tôi đã muốn khóc. Tôi cứ tưởng thành phố này phải to lớn lắm vì nó có tên trên bản đồ Việt Nam đàng hoàng không ngờ nó còn nhỏ hơn lòng bàn tay.
 
Chiếc xe đò tôi đi có từ hồi Pháp thuộc loang lổ vết sơn xanh đỏ chạy một mình không nổi lại còn được chất đầy những rổ cá lớn, cá bé trên mui và trong lòng xe, những rổ cá này nghe đâu bị kẹt đường nên phải chở về nguyên quán. Phải mất 3 giờ đồng hồ chiếc xe mới lết được từ Phan Thiết đến Phan Rí trên đoạn đường chỉ dài hơn 60 cây số. Vừa vào đến bến xe nằm ngay ở trung tâm con phố tôi vội xách va ly bước xuống vì không chịu nổi mùi cá tanh nồng bốc lên khi xe đậu.
 
Đã 6 giờ chiều mà trời còn nắng gắt thêm những ngọn gió thổi cát bụi bay mù khiến tôi nóng muốn điên người. Lấy khăn tay ra lau mồ hôi xong tôi lững thững đi bộ dọc theo con đường trước mặt, nhìn lên tấm bảng một hiệu buôn thấy đề Đại lộ Trần Hưng Đạo mà buồn cười. Con đường chỉ rộng hơn một con hẻm ở Sàigòn vậy mà cũng xưng là Đại lộ. Địa chỉ tôi muốn đến: Công ty nước mắm Hoa Hồng số 3 Đại lộ Bạch Đằng. Cũng đại lộ, không biết con đường đó lớn hơn con đường này được mấy phân. Đang lóng ngóng tìm người hỏi thăm đường tôi gặp một nữ sinh mặc quần áo trắng bước tới. Kinh nghiệm cho tôi biết vào nhà hỏi bà già ra đường hỏi học trò nên tôi móc túi đưa mảnh giấy ghi địa chỉ cho cô bé.
 
- Em cho tôi hỏi thăm địa chỉ này ở đâu?
 
Cô bé mở to đôi mắt đen láy quan sát tôi từ đầu đến chân xem tôi có phải là người lạ không rồi mới cúi đọc tờ giấy. Trước khi đến đây tôi nghe người ta đồn rằng con gái xứ này hai mắt đều "bét" vì bị cát bụi thổi vào nhưng nhìn kỹ cô bé này tôi chẳng thấy mắt em "bét" tí nào mà trái lại còn trong sáng hơn mắt mèo nhiều, tôi không hiểu thiên hạ đồn sai hay cô bé cũng là người xứ lạ đến đây như tôi?
 
- Ông mới đến đây lần đầu?
 
- Phải, nếu đến đây lần thứ hai thì tôi khỏi làm phiền em.
 
- Em cũng ở cùng đường đó vậy ông cứ đi theo em là đến nơi.
 
Em trả lại tôi tờ giấy rồi ôm cặp đi trước, tôi vội xách va ly đi nhanh cho ngang hàng với em. Cô bé dừng lại lắc đầu:
 
- Đừng. Ông hãy đi sau em vài bước, ông đi bên em thiên hạ sẽ đồn thế này thế nọ ngay. 
 
- Ở đây thiên hạ thích bàn chuyện của người khác lắm sao?
 
- Vâng, chỗ nhỏ bé mà. Ông cảm phiền.
 
Tôi đành đứng lại đợi cô bé đi trước vài bước rồi lẽo đẽo xách va ly theo sau. Tức mình tôi rủa thầm, xỉ vả thiên hạ, chắc quí vị no cơm ấm cật dư thì giờ nên thích bàn chuyện người khác còn đói như tôi thì bàn mãi chuyện bao tử của chính mình mà vẫn chưa xong. Đến một con hẻm lầy cát hai bên là bờ tường cao thấy không có bóng dáng "thiên hạ" tôi vội bước lên đi bên cạnh cô bé nói chuyện.
 
- Đi một mình lủi thủi ở sau tôi thấy tủi thân quá.
 
- Tại sao vậy?
 
- Tôi có cảm tưởng người ở đây đã bạc đãi mình.
 
Cô bé cười:
 
- Vậy ông đến đây làm gì?
 
Tôi kể cho em nghe tôi là một quân nhân giải ngũ loại hai, có một người bạn ở Sàigòn giới thiệu tôi ra đây làm thư ký cho công ty nước mắm Hoa Hồng để sống qua ngày và tôi hy vọng người ta sẽ không từ chối.
 
- Em sợ ông không chịu nổi đâu.
 
- Làm thư ký có gì nặng nhọc mà không chịu nổi.
 
- Không, em muốn nói mùi nước mắm kia.
 
- Đó là mùi quốc hồn quốc túy người Việt nào sống ở ngoại quốc cũng nhớ nó, sao em lại nói chịu không nổi?
 
- Rồi ông sẽ biết.
 
Đi thêm một lúc cô bé dẫn tôi đến bờ sông. Con sông rộng ở gần cửa biển đậu đầy những ghe chài sơn mầu sắc rực rỡ. Trên bờ người qua lại tấp nập và những nong mực được phơi đầy hai bên đường choán cả lối đi. Cô bé chỉ tôi một ngôi nhà lớn quét vôi vàng cách chỗ chúng tôi đứng một cột đèn.
 
- Đó là công ty Hoa Hồng. Em chúc ông may mắn.
 
Thật cảm động nghe câu nói đó, từ ngày thất nghiệp đến nay chưa ai chúc cho tôi một lời may mắn nào. Tôi nhìn thẳng vào mắt cô bé.
 
- Cám ơn em, tôi tin người ta không nỡ từ chối một thương phế binh đói rách như tôi. Nhà em ở đâu có dịp tôi sẽ đến thăm.
 
Cô bé chỉ tay về một khu nhà lố nhố ở phía xa.
 
- Nhà em ở gần chợ cá kia kìa, chắc ông không tìm thấy đâu. Nếu ông được làm việc ở công ty em sẽ còn gặp ông vì thỉnh thoảng em vẫn đến đó nhận giấy giao hàng. Thôi em xin chào ông.
 
Nhìn cô bé đi khuất vào đám người trên bờ tôi mới lững thững xách va ly đến công ty. Phía trước nhà có một tấm bảng lớn hai bên vẽ hai bông hồng to tướng, tôi đi thẳng vào cửa và xin gặp ông giám đốc. Người lao công dẫn tôi vào một căn phòng nhỏ, tôi gặp một người tóc bạc đang ngồi đọc nhật báo. Tôi cúi đầu chào ông và đưa lá thư giới thiệu việc làm do người cháu ruột của ông ta viết. Đọc thư xong ông hỏi tôi những giấy tờ cần thiết, tôi mở va ly lấy ra đưa ông xem. Ông nói được rồi cậu sẽ ở luôn đây và bắt đầu làm việc từ ngày mai. Được làm tôi mừng rỡ nói cảm ơn ông. Ông nói không có gì tôi sẽ xem cậu như cháu tôi rồi ông gọi người lao công vào căn dặn thu xếp nơi ăn chốn ở cho tôi.
 
Công ty chiếm một khu đất khá rộng, người lao công dẫn tôi đi quanh một vòng cho biết và chỉ cho tôi chỗ ngủ là một cái chái nhỏ lợp tôn ở gần nhà ông. Về cơm nước ông nói nếu cậu muốn ăn ở ngoài ngày mai tôi sẽ dẫn đến một nơi nấu cơm tháng. Tôi nói nếu tiện nhờ bác nấu cho tôi ăn luôn khỏi phải đi xa. Ông nói nhà tôi ăn uống bết lắm sợ cậu nuốt không nổi. Tôi cười nói có rau có cháo để ăn là may rồi, tôi đang thất nghiệp mà bác. Ông cười nói vậy thì được.
 
Công việc tôi làm ở công ty tương đối nhàn hạ. Hàng ngày tôi đánh máy những hóa đơn giao hàng, nhận hàng, những giấy tờ chứng nhận phân chất nước mắm và các loại giấy xin chuyên chở nước mắm đến các tỉnh khác. Phía sau công ty là nhà lều nước mắm của riêng ông giám đốc. Trong những thùng gỗ lớn người ta đổ cá vào đấy ướp muối rồi đợi ngày cho cá rã ra nhỏ giọt thành nước mắm. Mỗi lần vào lều kiểm soát các phu vợi nước mắm vào những thùng nhỏ để chở đi bán tôi phải bôi dầu cù là vào mũi và châm thuốc hút liên miên. Hôm đầu nhìn người ta lấy xác mắm ra chất trong những giỏ lớn để bán cho các chủ đồn điền làm phân bón tôi đã phải chạy ra ngoài nôn oẹ vì không chịu nổi mùi hôi kinh khủng từ xác mắm bốc ra. Bây giờ tôi mới hiểu tại sao cô bé nói sợ tôi không chịu nổi mùi nước mắm. Nếu không vì cái bao tử mỗi ngày đều đói chắc tôi đã xách va ly đi ngay sau lần nôn oẹ đó.
 
Tôi lẩm cẩm nghĩ tại sao các ông "hàm hộ" ở đây chẳng ông nào chịu lấy dấu hiệu nước mắm của mình là cá nục, cá thu, cá cơm, cá óc nóc... mà lại đi chọn những hình con thỏ, con gà, con én, hoa sen, hoa hồng...? Nếu những đôi tình nhân ở xa đều biết hoa hồng là dấu hiệu của một công ty nước mắm lớn ở đây chắc họ sẽ không ham tặng người yêu một đóa hồng vì chẳng lẽ họ còn muốn tình yêu của họ sẽ mặn mòi và sực nức hương thơm như nước mắm?
 
Dù không thích mùi hương của nó nhưng tôi cũng phải cảm ơn nước mắm đã giúp tôi có công ăn việc làm sống qua những ngày đói khát. Mỗi sáng để khỏi đi ăn điểm tâm tốn tiền tôi thường xuống lều múc một ly nhỏ nước mắm uống ực một hơi rồi chạy lên nhà uống luôn hai ly cối nước trà cho đã khát như vậy là no suốt buổi. Cũng may nước mắm có nhiều chất bổ nên càng ngày tôi càng lên cân.
 
Một buổi sáng khi tôi vừa uống xong ly nước mắm điểm tâm miệng đang mặn đắng thì cô bé tôi gặp hôm đầu tiên đến xứ này đi vào. Em chào tôi, tôi chẳng kịp chào lại mà vội rót hai ly cối nước và uống luôn một hơi. Em hỏi: 
 
- Ông làm gì mà khát dữ vậy?
 
- Tôi mới ăn điểm tâm bằng nước mắm. 
 
Cô bé trợn tròn mắt không hiểu, tôi phải giải thích cặn kẽ cho em rõ. Nghe xong cô bé cười.
 
- Ông thật có duyên với nước mắm. Em chỉ uống một muỗng nhỏ thôi cũng đủ sặc chết người. 
 
Tôi hỏi em sao cả tuần nay không đến chơi, tôi có ý đợi em mãi. Cô bé nói em cũng muốn đến thăm nhưng không có dịp, sáng nay em nghỉ học và ba em sai em đi phân chất nước mắm nên em mới có cơ hội đến đây. Em trao tôi một chai nước mắm nhỏ, tôi cầm lấy đem vào phòng giảo nghiệm. Ở đây các nhà lếu trước khi đem bán nước mắm đều phải đem đi giảo nghiệm để xem nước mắm của mình có bao nhiêu chất cá, chất cá càng nhiều nước mắm bán giá càng cao. Phòng giảo nghiệm chưa có người làm việc, tôi trở ra kéo ghế mời em ngồi đợi. Em hỏi:
 
- Ông đã đi đâu chơi chưa?
 
- Ở đây có chỗ nào mà đi chơi. Mỗi tối tôi chỉ biết ra bờ sông ngắm thiên hạ qua lại hay đến quán Lều Gỗ ngồi uống nước rồi về ngủ.
 
- Vậy thì còn thiếu sót nhiều. Ở đây có nhiều chỗ đáng đi chơi lắm như đi rẫy ăn táo, đi xóm Rùng ăn mận, đi tắm biển ở bãi Trùng Dương hay Ghềnh Son, đi thăm chùa ông Hai Đại, đi xem thắng cảnh đập Đồng Mới v.v...
 
- Vậy hôm nào rảnh tôi mượn xe Honda chở em đi chơi nghe.
 
- Đâu được, thiên hạ nói chết.
 
Lại thiên hạ. Tôi bèn nguyền rủa thiên hạ, xin quí vị để cho tôi sống với chứ. Tôi phân giải với cô bé:
 
- Thây kệ họ. Chúng ta hãy sống cho chính chúng ta, họ đâu có sống giùm chúng ta mà chúng ta lo.
 
Có lẽ cô bé cũng đồng ý với tôi nên vào những chủ nhật kế tiếp em đã đến dẫn tôi đi thăm những nơi chốn em nói. Từ khi chúng tôi thân với nhau những tối rảnh rỗi em thường đến nơi tôi ở nấu chè chuối bột báng nước dừa hay em đem cá hấp ở nhà đến quấn bánh tráng rau sống chấm với nước mắm "nhĩ" loại thượng hảo hạng tôi lấy ở lều. Cô bé ăn như mèo nên tôi được dịp ăn no cành hông bù những ngày đói khát.
 
Một tối em đến chơi, tôi vui miệng nói lại với em những điều mà cậu học sinh con trai bác lao công cho tôi biết là có rất nhiều nam sinh ở trường em đã si em bỏ cả học hành. Cô bé cười nói:
 
- Ai mà si em, em cho chết luôn.
 
Tôi khoái chí cười:
 
- Đúng, đúng. Nhưng còn tôi?
 
- Ông hả, em cũng cho chết luôn.
 
Tôi chưng hửng nói:
 
- Bộ nhất định em không khóc thương?
 
- Khóc hả, có cười bể bụng thì có.
 
- Chúa ơi, chắc tim em bằng sắt?
 
- Sắt hả, ai mà ưa thứ mau rỉ sét đó.
 
- Bằng đá chăng?
 
- Nước chảy đá mòn, đá yếu xìu.
 
- Bằng gỗ làm thùng nước mắm?
 
- Vâng bằng gỗ nhưng không phải gỗ làm thùng nước mắm đâu mà là gỗ thông sản xuất từ rừng thông Đà Lạt.
 
- Vậy chắc em sinh ở Đà Lạt?
 
Cô bé gật đầu kể cho tôi biết gia đình em trước kia ở Đà Lạt sau đó dời xuống đây lập nghiêp đã được mười năm và bây giờ ở chốn này em là một cây thông nhớ rừng. Cô bé cười nói tiếp:
 
- Em mới nhận được một lá thư tình. 
 
Tôi ngạc nhiên nói:
 
- Tôi có viết thư cho em hồi nào đâu mà em nhận được? 
 
- Ai nói ông viết bao giờ đâu, thư này của một người khác.
 
- Em đã có một người tình khác?
 
- Không phải đâu, thư này của thầy em gửi cho em, để em đưa cho ông đọc.
 
Cô bé móc túi đưa tôi một phong bì mầu xanh để ngỏ, bên trong có một tờ giấy mầu hồng viết đầy chữ Anh. Tôi hỏi:
 
- Thầy của em người Mỹ à?
 
- Không, ông ấy dậy Anh văn. 
 
Anh văn tôi mới học đến lesson 10 trong quyển English For Today Book one nên chẳng hiểu ông giáo sư viết gì, tôi trao lại lá thư cho cô bé.
 
- Em dịch giùm tôi đi. Lần sau em nhớ nói ông ấy viết bằng chữ Việt tôi mới có thể đọc được. 
 
- Đại ý ông ấy viết, ông ấy yêu thương em và muốn gặp em chiều chủ nhật này tại nhà trọ của ông ấy.
 
Tôi nổi sùng nói:
 
- Sao em không đưa lá thư mắc dịch này cho ông hiệu trưởng đọc.
 
- Thôi em sợ làm rùm beng cả trường đều biết em dị chết.
 
- Em có viết thư trả lời ông ấy không? Em có định đến thăm ông ấy không?
 
- Còn lâu. Nhưng em sợ ông ấy cứ viết thư hay gọi em lên đọc bài hoài tụi bạn biết được chúng chọc em chết. Vậy em nhờ ông đóng vai anh em đến nói ông ấy đừng có viết thư cho em nữa.
 
- Xong rồi, chiều chủ nhật này tôi sẽ thay em đóng vai người tình đến thăm ông ấy.
 
- Khỏi đợi đến chiều chủ nhật, chiều mai khoảng 6 giờ ông đợi em ở quán Lều Gỗ rồi em sẽ chỉ cho ông thấy thầy em vì ông ấy ăn cơm tháng ở gần đó.
 
Buổi chiều mới 5 giờ tôi đã có mặt ở Lều Gỗ, một quán nước vĩ đại nhất xứ Phan Rí này. Quán gồm hai phần: một sân rộng đặt bàn ghế bán nước uống và một căn nhà có những tủ kính (trước bày bán đồ điện sau ế dẹp luôn) bày những sách truyện cho thuê. Tôi vẫn thường đến đây để uống một ly đá chanh cho đỡ khát vì đã lỡ uống nước mắm quá nhiều sau đó thuê vài quyển truyện chưởng về nhà tối đọc đỡ buồn. Tôi thuộc loại khách hàng đặc biệt được chủ quán (đeo kính cận trông rất trí thức) thông cảm cho ký sổ vàng cuối tháng trả tiền nên chiều nay dù trong túi không có đồng nào tôi vẫn mạnh dạn bước vào quán gọi một chai 33, nửa gói Capstan. Tôi uống bia dở ẹc, chỉ một chai mặt cũng đỏ bừng như gà đá nhưng vì sắp đụng độ với ông giáo nên tôi muốn mặt mình phải sừng sừng một tí cho ông ấy ớn.
 
Buổi tối quán thường đông nghẹt khách nhưng giờ này thì vắng như chùa bà đanh. Học sinh còn đi học và những ông "ba-đờ-ghe" còn bận bán cá chưa có thì giờ rảnh đến ngồi thưởng thức nhạc "tiền chiến hậu chiến" do chính tay chủ quán chọn lọc. Tôi chúa ghét nghe nhạc ở các quán nước, ồn ào điếc tai nên rất thích ngồi ở đây vào buổi xế chiều. Trên chiếc sân xi măng rộng (Trước là sân trượt Patin sau ế dẹp luôn) đọng đầy những vũng nước do ông chủ tưới những chậu kiểng. Chưa đến tuổi tam thập nhi lập mà ông ta đã thích cái thú "vạch lá tìm sâu" kể cũng lo hưởng nhàn hơi sớm. Nắng càng lúc càng bạc đầu ở cuối sân, tôi ngồi im chờ đợi buổi chiều len lén vào hồn xem nó ra làm sao nhưng chẳng thấy buổi chiều đâu cả mà chỉ có cô bé len lén đi vào.
 
- Ông ngồi đợi lâu chưa?
 
- Chưa, chỉ mới dài cổ thôi.
 
- Em hẹn ông 6 giờ mà.
 
- Quân đội dậy tôi muốn phục kích địch phải đến sớm quan sát cho chắc ăn.
 
- Nhưng chỗ ngồi này làm sao ông quan sát được?
 
Cô bé kéo tôi qua ngồi ở một chiếc bàn khác gần hàng rào được kết bằng những ống tre chẻ đôi. Ngồi đây nhìn qua kẽ hở hai thân tre có thể thấy rõ bên ngoài. Nhìn mãi mỏi cả mắt chẳng thấy ông giáo đâu tôi nói cô bé quan sát thay tôi khi nào thấy ông ta đến thì báo động. Tôi vừa hút điếu thuốc xong thì cô bé nói:
 
- Ông ấy kìa.
 
Tôi ghé mắt nhìn qua khe hở thấy có hai người đang từ xa đi đến, tôi hỏi cô bé:
 
- Thầy của em là người đeo kính cận, mặt mũi sáng sủa đi bên kia đường phải không?
 
- Không phải đâu, đó là học sinh. Thầy của em đang đi gần gốc me kia kìa.
 
Tôi chăm chú quan sát gã đàn ông theo lời cô bé chỉ. Y mặc áo thun màu xanh thẫm có in hình đầu một con dê to tổ bố (dấu hiệu của tuổi Dương Cưu), y dê mà dám nhận mình dê kể cũng khá chì. Quần y may bằng vải bố trắng ống rộng và chân đi giày mọi mầu vàng. Tóc y để dài thòng, phía trước cắt ngang chân mày và miệng phì phà điếu thuốc ngậm ở khóe môi trái. Người y cao, ốm như con mắm, mặt y chang dân "ba đờ ghe" mới đánh cá ngoài khơi về vậy mà y lại là giáo sư thì đúng là nền giáo dục Việt Nam đang trên đà xuống dốc. Tướng y thật thích hợp để đóng vai "Xì-ke đại huynh" và chắc không tài tử nào đóng hay hơn y trong vai đó.
 
Tôi nói với cô bé:
 
- Em ngồi đây để tôi ra nói chuyện phải trái với ông ấy.
 
Uống hết ly bia cho hào khí bừng bừng và cầm theo một điếu thuốc tôi bước ra ngoài quán vừa lúc ông giáo đi đến, chắc y cũng định vào quán thuê truyện chưởng về đọc. Tôi nói:
 
- Xin lỗi ông bạn cho châm nhờ điếu thuốc.
 
Y trao điếu thuốc cho tôi mồi rồi tôi trả lại y.
 
- Ông bạn là giáo sư trường công lập ở đây?
 
Y gật gật cái đầu bù xù như tổ quạ.
 
- Phải, tôi là giáo sư tốt nghiệp Đại học sư phạm Sàigòn. 
 
- Ông tốt nghiệp ở đâu thây kệ ông, tôi chỉ yêu cầu ông đừng viết thư cho em Phạm thị Đồng Ý nữa.
 
- Ông là gì mà cấm tôi viết thư cho em ấy?
 
- Tôi là anh hai nó.
 
- Sao trông ông không giống em ấy tí nào hết vậy.
 
- Giống hay không thây kệ tôi. Bộ ông giống tía ông lắm sao?
 
- Ông đừng giận, tôi có lời khen ngợi em ông học rất giỏi và tôi rất mến em ấy.
 
- Nó học giỏi hay dốt cũng thây kệ nó, tôi không cần ông mến nó. Trường ông thiếu gì cô giáo xinh đẹp sao ông không mến một cô mà đi mến nữ sinh làm gì cho tai tiếng.
 
- Tôi không ưa cô giáo, tôi chỉ ưa nữ sinh thì đã sao.
 
- Ông không ưa cô giáo thây kệ ông, ông chỉ ưa nữ sinh thây kệ ông nhưng tôi cấm ông không được ưa em gái tôi.
 
- Tại sao ông có vẻ không ưa tôi nhiều quá vậy?
 
Thật ra tôi cũng không ghét gì ông giáo này, y rất xứng đáng là bạn tri kỷ của tôi vì cả hai đã cùng chung một sở thích là cô bé nhưng tại y có lợi thế là địa vị cao hơn tôi nên tôi nổi sùng nói:
 
- Tôi không ưa ông vì ông tốt nghiệp Đại học sư phạm chỉ giản dị thế thôi.
 
- "Lương sư hưng quốc", nghề giáo là một nghề cao quí mà.
 
- Nghề đó không cao quí tí nào nếu ông tiếp tục tán em gái tôi, còn ông tán bất cứ ai nghề đó vẫn cao quí như thường.
 
- Được rồi để tôi về suy nghĩ lại.
 
- Không suy nghĩ tới suy nghĩ lui gì nữa cả, nếu ông còn viết thư hay thường xuyên gọi em gái tôi lên đọc bài là có ngày ông ăn đòn.
 
- Ông hăm dọa giáo chức phải không? Ông tên gì? Tôi sẽ nạp đơn kiện ông ở hội đồng xã.
 
Nghe kiện cáo tôi cũng hơi "rét" nhưng kinh nghiệm cho biết một người có "rét" hơn mình mới hăm dọa kiện cáo lôi thôi nên tôi thừa thắng xông lên.
 
- Ông có nộp đơn kiện ở tối cao pháp viện tôi cũng không sợ. Tôi là lính giải ngũ tên Phạm Bất Bình, số quân 68/156890 ông nhớ kỹ chưa?
 
- Tôi không cần nhớ tên ông nữa. Tôi đã nhớ mặt ông rồi nên nếu ông đánh tôi là tôi nhận ra ngay ông đánh tôi.
 
Ông giáo hầm hầm bỏ đi chẳng thèm chào tôi một lời cho đúng với nguyên tắc sư phạm. Tự nhiên tôi thương y chi lạ. Trong lúc nói chuyện nhìn kỹ đôi mắt y tôi mới biết y đã cố ý làm cho mọi người hiểu lầm y qua cách ăn mặc, cách nói chuyện để che giấu nỗi cô đơn mà y đang chịu đựng. Nếu không kẹt cô bé chắc tôi đã mời y vào quán uống vài chai 33 để kết bạn tâm giao. Ở xứ này có một người bạn như y cũng thú lắm chứ nhưng chắc là không thú bằng được quen với cô bé đây. Tôi trở vào quán kể lại cho cô bé nghe trận đụng độ vừa qua. Em cười nói ông đóng kịch tài ghê, sao ông không đi theo các ban kịch ở Sàigòn? 
 
Vì có cuộc hội họp bất ngờ với các hãng nước mắm ở Phan Thiết tôi phải đi theo ông giám đốc làm biên bản mất 3 ngày. Buổi tối về đến nhà bác lao công trao cho tôi hai lá thư. Một lá thư của Tổng hội thương phế binh cho biết tôi đã được nhận làm thư ký cho một hãng buôn ở Sàigòn, nếu muốn làm tôi phải về Sàigòn nhận việc gấp. Tôi phân vân không biết quyết định thế nào. Ở Phan Rí được 4 tháng, tôi đã mến người dân ở đây. Họ tuy lắm chuyện nhưng rất tốt và chân thật. Nắng ở đây có làm da tôi đen sậm nhưng không khí vùng biển trong lành đã giúp tôi khỏe mạnh hơn xưa. Tôi cũng đã bắt đầu ghiền mùi nước mắm, một mùi hương khó quên như hương tóc người tình đã chia xa nhưng tôi vẫn nhớ rõ ràng vào những đêm mưa. Ở Sàigòn dĩ nhiên vui vẻ hơn, bạn bè đông hơn và có nhiều cơ hội tiến thân hơn nhưng tôi chưa muốn xa cô bé. Tình yêu tôi đã bắt hụt nhiều lần vì với quá cao, lần này nó đang nằm trong tầm tay tôi không lẽ tôi lại bỏ mất dịp may.
 
Lá thư thứ hai của cô bé mới gởi đến sang nay. Em cho biết trường em đã nghỉ hè, gia đình em mới mở một đại lý bán nước mắm ở Đà Lạt, em sẽ theo má lên trên đó buôn bán và xin chuyển trường lên học ở Bùi thị Xuân. Em đã đến tìm tôi hai lần nhưng không gặp và sáng mai em phải đi sớm một mình vì má em đã đi trước. Em viết: Thôi ông khỏi đưa tiễn làm gì cho mất công. Thiên hạ biết cười chết. Em muốn chúng ta chia tay âm thầm. Nếu gặp ông ở bến xe em sẽ không viết thư cho ông nữa và khi nào có dịp về thăm ba, em cũng không thèm ghé thăm ông...
 
Tờ mờ sáng hôm sau tôi có mặt ở bến xe. Trời hơi lạnh vì đêm qua mưa suốt đêm. Tôi co ro đứng núp trong bóng tối một hiên nhà mong nhìn thấy cô bé một lần nữa trước khi chia tay. Khoảng 5g30 tôi thấy em vai mang xách tay đi ra từ một con hẻm nhỏ. Em đến ghi tên ở quấy lấy vé rồi bước lên xe ngổi ở một ghế gần cửa. Thây kệ thiên hạ cười, thây kệ những điều em dặn trong thư tôi chạy vội đến gặp em. Cô bé ngạc nhiên nhìn tôi.
 
- Ông không nghe lời em há. Được rồi em sẽ làm đúng theo những gì em đã viết trong thư.
 
Tôi nhìn thẳng mắt em chẳng biết nói gì, tôi luôn luôn chẳng biết nói gì vào những dịp chia tay. Đến khi xe rồ máy chạy tôi không ngăn được đưa tay nắm chặt bàn tay nhỏ bé của em bỏ ra ngoài cửa xe. Cô bé nói như sắp khóc:
 
- Ông là một con mọt.
 
Chúa ơi, một người bảnh bao như tôi lại có hình dáng như con mọt sao. Cô bé có cận thị chăng?
 
- Ông là một con mọt kinh khủng đã ăn rỗng trái tim bằng gỗ thông của em.
 
 
NGUYỄN THANH TRỊNH      
 
(Trích tuần báo Tuổi Ngọc số 140, phát hành ngày 20-7-1974)